Zondag 26 HC – De doop: voor eeuwigdurende pasgewassen frisheid

Hans Burger
Hans Burger
16 november 2008

Zondag 26 HC – De doop: voor eeuwigdurende pasgewassen frisheid

image_pdfimage_print
Doop Rijk de Vries

Liturgie

  • Voorzang: Ps 8,1.2
  • Stil gebed
  • Votum / groet
  • Zingen: Ps 8,3.4
  • Gebed
  • Doopformulier 2
  • Gebed
  • Doop
  • Zingen: Ps 105,1.5
  • Lezen: Ez 36,22-32 – let vooral op vers 25-27
  • Zingen: Gez 105,1.3
  • Tekst HC zondag 26
  • Preek
  • Zingen: Gez 119,1.2.5
  • Geloofsbelijdenis met zingen Gezang 161
  • Gebed
  • Collecte
  • Zingen Gez 160
  • Zegen

Opmerking: Ik hoor het graag van te voren wanneer deze preek ergens gelezen wordt. Mijn mailbox is geduldig: hansburger@filternet.nl

Preek over Zondag 26 HC – De doop: voor eeuwigdurende pasgewassen frisheid

Broers en zussen, gemeente van Jezus Christus,

1. Wassen. Wat roept dat bij je op?

Ik zat er van de week wat over na te denken. Als iets gewassen is, is het weer lekker schoon. Heerlijk als je in een schoon bed ligt tussen fris gewassen lakens. Vorige week zaterdag heb ik samen met Boaz en Christi de auto laten wassen, en toen was hij weer lekker schoon – van buiten in elk geval. ‘Onweerstaanbaar fris.’ Dat is allemaal positief.

Maar toen dacht ik: je kunt bij ‘wassen’ ook aan heel andere dingen denken. Ik dacht aan het doopbezoek dat ik bij jullie, Cor en Nine, bracht in Herbaijum. Toen ik kwam was Cor in de garage aan het werk. Bezig met jullie volkswagen Jetta. En Hanna was daar ook, gezellig met papa. Toen ik er aan kwam, stopte Cor met waar hij mee bezig was. Hij ging zijn handen wassen. Misschien is handen wassen dan voor jou wel: He jammer, nu moet ik ophouden. Waren m’n handen nog maar vies, dan kon ik lekker doorwerken.

En toen kregen we het later over jullie Mercedes Unimog. Er hing een foto van jullie Unimog in ruig terrein. Omhoog en omlaag, door de modder. Schoon wordt-ie er vast niet van. Maar dat maakt niet uit, daar is het een Unimog voor. En toen vroeg ik me ook af: zou je zo’n Unimog graag wassen? Of heb je het liefst dat hij lekker onder de modder zit?

Tja – wat zou je kiezen? Lekker vies of lekker schoon?

Dat hangt er natuurlijk vanaf waar het over gaat. Maar meestal is wassen denk ik iets waar je blij mee bent.

De afwas is gedaan. Alles staat weer schoon in de kast.

Je komt vies en bezweet thuis van een dag hard werken. Lekker onder de douche, en dan ben je weer helemaal fris.

Ook bij de doop gaat het over wassen.

Wat zou je daarbij kiezen: wassen – graag? Of juist niet?

Kies je dan voor lekker vies of lekker schoon?

Misschien zal iemand zeggen: doe mij maar lekker vies. Ik heb die doop niet nodig.

Maar zo is het bij jullie niet. Jullie hebben Rijk laten dopen. Rijk is geen Unimog, al zal hij er vast nog vaak in rijden. Tenminste, als de nieuwe cabine klaar komt. Jullie kiezen voor lekker schoon. Laten we zo eens naar de doop kijken. De doop laat zien: God wil je wassen. Daar gaat deze preek over.

2. Wassen – dat doe je met water. Behalve natuurlijk als je iets naar de stomerij brengt. Schoon water, dat maakt schoon. Het vuil spoelt weg. Zand en modder, veel vlekken, vuiligheid. Hoe meer water, hoe beter. Tot alles weg is.

Dan is het met de doop maar weinig water. Een klein beetje water, alleen over het hoofd. Maar dat vind je in de Bijbel vaker terug. Een symbolische wassing met water. Zo staat het ook in Ezechiël 36. Ik zal zuiver water over jullie uitgieten om jullie te reinigen. ‘Zuiver schoon, stralend schoon.’

Zo gaat het in de wetten van Mozes, in Numeri, een aantal keer over reinigingswater. Met dat reinigingswater werd je besprenkeld. Net als bij de doop. Het gaat niet om de grote hoeveelheid water. Het gaat om de symboliek. Om de betekenis. In dat reinigingswater kon as zitten van een offerdier. Dat water verwees naar een offer. En het liet zien: jullie worden van zonde gereinigd.

Hier in Ezechiël gaat het over zuiver water. Water dat door en door schoon is. Wat is dan de symboliek, de betekenis? Zo zuiver als dit water is, zo zul jij worden: ‘zuiver schoon, stralend schoon’. Dit water is zelf door en door schoon. Zo word jij door en door schoon.

Door en door schoon? Deze baby – wat is er schoon te wassen?

De huidsmeer is er al af, denk ik. Direct na de bevalling heeft Rijk schone kleren aangekregen. Een stralend gezonde baby. Die is toch al onweerstaanbaar fris?

Nu denken veel van jullie natuurlijk: ik weet het antwoord al. Nee, Rijk is niet schoon. Hij is in zonde ontvangen en geboren. En hij moet schoongewassen worden van zonde. Voorspelbaar, maar ja, dat moet die dominee nu eenmaal zeggen.

Maar wacht even.

Het water laat iets zien.

Het water heeft een betekenis.

Het water houdt een belofte in: je zult gewassen worden.

Het water is een soort tegoedbon voor een complete wasbeurt.

Alleen wat voor wasbeurt?

Wat moet er weggewassen worden?

Dat hangt af van het wasmiddel. Voor koffievlekken gebruik je een ander middel dan voor schoenpoets. Voor rode wijn iets anders dan voor mascara. Elke vlek – een eigen manier om de vlek weg te halen.

En dus is de vraag: wat is het wasmiddel eigenlijk? En wat is het effect van dat wasmiddel?

Oftewel: wat betekent de doop? Voor welke wasbeurt krijg je hier een tegoedbon? In welk wasprogramma beland je?

3. Volgens de Catechismus word je twee keer gewassen. Er zijn dus twee wasgangen. Twee wasmiddelen, eerbiedig gezegd.

Wat is de eerste? Dat is dat je gewassen wordt met het bloed van Christus. En nu denk je misschien: zie je wel – voorspelbaar. Je wordt door het bloed gewassen van je zonden. Tenminste, dat zegt de kerk. Maar zo’n kind heeft nog helemaal geen zonde gedaan.

Maar laten we eens even kijken in Ezechiël 36. Daar staat: je wordt gewassen van alles wat onrein is, van al je afgoden. Dat is een wat andere insteek. Misschien helpt dat om het te begrijpen, waarvan je gewassen wordt. En wat je daar aan hebt. En waarom ook baby’s al gewassen moeten worden.

Onreinheid. Vuiligheid die je aankleeft. Die je doorgeeft. Ik denk weer even aan Cor in de garage, toen ik langs kwam. Hij had vieze handen van olie en vet. Hanna was bij hem in de garage. Als hij haar aanraakt met ongewassen handen, wordt Hanna ook vies. Vieze handen geven af. Het maakt niet uit wat Hanna wil of doet, ze wordt vies van de handen van haar vader.

Zo is het hier ook, bij de doop. Onze wereld is verontreinigd. Vies. Als je in die wereld geboren wordt, dan word je in een vieze omgeving geboren. En zo ben je zelf vies, net als je ouders van zichzelf zijn. Voor je iets gedaan hebt.

En dan belooft God in je doop: ik zal je wassen. Dan is gewassen worden toch iets geweldigs?

Maar je wordt ook gewassen van je afgoden. Wat doen afgoden? Dat zijn machten die je in hun greep houden. Machten die je maken tot een slaaf. En als een slaaf kinderen krijgt, dan zijn die kinderen ook slaven. Ga maar kijken in Afrika, bij mensenhandelaren. Slaven komen nog steeds voor. Als je moeder een slaaf is, dan ben je zelf ook een slaaf.

En dan belooft God in je doop: ik zal je schoonwassen van je afgoden. Klinkt wat raar – ik zal je schoonwassen van je afgoden.

Maar het betekent iets geweldigs: je wordt bevrijd. Geen slaaf meer, maar vrijheid.

Dus: de doop belooft: God zal je wassen met het bloed van Christus. Dat wast pas door en door schoon. Van zonde – inderdaad. Maar ook van onreinheid. Van afgoden. God belooft: ik maak je helemaal vrij. Geen slaaf. Geen machten die je in de greep houden. En schoon. Geen smerigheid meer. Zuiver schoon, stralend schoon.

4. Maar de doop belooft meer. Dat zegt de Catechismus, en daar gaat het ook over in Ezechiël. Je wordt ook gewassen met de Heilige Geest.

Gewassen worden met de Heilige Geest. Voor langdurige pasgewassen frisheid. De doop gaat niet alleen over gewassen worden van zonde. De doop gaat ook over reiniging van vuil. Over bevrijding uit de macht van afgoden. En daar komt dus iets bij. De doop gaat ook over vernieuwing. Nieuw leven krijgen. Door het bloed van Jezus ben je vrij. Zuiver schoon, stralend schoon. Maar: wat mooi is, moet mooi blijven.

Als je je auto laat wassen, kun je kiezen voor alleen wassen. Maar je kunt de auto ook in de wax zetten om hem extra te beschermen. Niet alleen gewoon wassen, maar ook extra behandelen zodat je auto mooi blijft. Of als je motor rijdt in de winter. Dan kun je je motor behandelen met siliconenspray of tectyl-wax.

Zo gaat de doop ook over twee wasgangen. Je wordt schoon gemaakt door het bloed van Jezus Christus. Maar God belooft je een tweede wasgang: je wordt gewassen met de Heilige Geest. Die zorgt ervoor dat je een onderdeel van Jezus Christus wordt. Een lichaamsdeel van zijn lichaam. Die geeft je nieuw leven.

Ik weet niet hoe het jullie vergaat – maar dat is toch het mooiste dat je je kind mee kunt geven? Een tegoedbon voor een wasbeurt met de Heilige Geest – dat klinkt misschien wat oneerbiedig. Maar ik bedoel het heel eerbiedig. God belooft je in je doop: Ik zal je wassen met de Heilige Geest.

In Ezechiël vind je datzelfde terug: God belooft: Ik zal jullie mijn Heilige Geest geven. Daar op een iets andere manier. Daar gaat het over een soort harttransplantatie: een versteend hart wordt eruit gehaald – hard en koud. En daar komt een warm kloppend hart voor in de plaats. En we krijgen een nieuwe Geest: de Geest van God zelf.

Dat klinkt misschien eerst even als een harde boodschap: Rijk is geboren met een hartkwaal. Net als wij allemaal – een jongetje met een versteend hart. In het ziekenhuis hebben ze dat nog niet gezien. God ziet het wel. Maar God zegt dat niet zonder er meteen bij te zeggen: Rijk, jouw hart van steen wil ik vervangen door een levend hart. Dat beloof ik je. Ik beloof je mijn Geest te geven die in jouw hart komt wonen. Zo belooft de doop een langdurige pasgewassen frisheid. Eeuwigdurend zelfs.

5. Samengevat: je wordt gedoopt met water. Maar dat is symbolisch. De wassing met wat water is een soort tegoedbon voor een dubbele wasbeurt: je wordt gewassen in het bloed van Christus, en je wordt gewassen in de Heilige Geest.

Die tegoedbon staat op naam. Door God zelf uitgeschreven op naam van Rijk de Vries. Zo is dat bij iedereen als je gedoopt bent. Zijn jullie zelf gedoopt? Dan heb ook jij van God een tegoedbon gekregen voor die dubbele wasbeurt: God belooft jou bij inlevering van die tegoedbon te wassen met het bloed van de here Jezus en met de Heilige Geest.

Het wordt in de doop dus heel persoonlijk tegen jou gezegd. Jij wordt gedoopt, en aan jou wil God iets geven.

Als je gedoopt bent – kijk je dan ook zo terug naar je doop? Ik heb het van God gekregen – een dubbele wasbeurt, met het bloed van Christus en met de Heilige Geest.

En lever je die tegoedbon dan ook in?

Als je een tegoedbon gekregen hebt, maar je laat hem thuis verdwijnen tussen de troep in de kast, dan heb je er niks aan. Zo had ik een tijdlang een volle spaarkaart voor een gratis wasbeurt bij de auto-wasserette. Heel mooi. Hij zat netjes bij de autopapieren in. Elke keer als we wegreden hadden we hem bij ons. Maar onze auto werd er echt niet schoner van. Pas toen ik vorige week zaterdag met Boaz en Christi naar het tankstation ging en ‘m inleverde, de auto liet wassen, hadden we weer een schone auto.

Zo is het ook met de doop. God belooft je eeuwigdurende pasgewassen frisheid. Vrij van onreinheid. Vrij van afgoden die je in hun greep houden. Vrij van de zonde. Met een nieuw levend hart. Warm en kloppend, vol liefde.

Maar dat is een tegoedbon die je wel moet verzilveren. Doe jij dat?

Waar kies jij voor – lekker schoon of lekker vies?

Vergis je niet: lekker schoon is bij de doop echt zuiver schoon, stralend schoon.

Maar lekker vies, dat is de grootste vergissing die je kunt maken. Ervoor kiezen om je tegoedbon niet in te leveren, om je niet te laten wassen door het bloed van Jezus en door de Heilige Geest, dat kost je uiteindelijk je leven. Sterven van vuiligheid, in gevangenschap. Dat betekent de eeuwige dood.

Dus: ben je gedoopt: vraag om vergeving van je zonden en leef een nieuw leven. Laat de Heilige Geest je leven nieuw maken. Laat je leiden door de Heilige Geest. Wie rekent, rekent op God.

En ben je niet gedoopt? Kom dan bij Jezus – ga Hem volgen en geloof in Hem. Dan mag je gedoopt worden. Dan krijg je die tegoedbon. Dan word ook jij gewassen. Hoe je dat doet, christen worden – dat vraagt om veel meer. Dat kan ik niet zo kort even zeggen. Weet wel: bij Jezus is iedereen welkom.

Nu gaat het hier om: in de doop belooft God: ik zal je wassen – niet maar met water, maar met het bloed van Jezus Christus en met de Heilige Geest. Voor eeuwigdurende pasgewassen frisheid.