Openbaring 21:2-3 | De hemel op aarde

Een nieuwe hemel en nieuwe aarde? Heb jij er zin in? Of mag het nog wel even wachten? Het nieuwe is onbekend, en daarom kun je een afwachtende houding aannemen. Johannes ziet hoe het zal worden, zodat wij er ook zin in kunnen krijgen.
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Welkom
Adventskaars
Zingen: ‘Wijs mij de weg naar Bethlehem’ (Sela)
Votum en groet
Zingen: LvK Psalm 87 : 1, 3 en 4
Gebed
Kinderen naar club
Leefregels
Zingen: LvK Gezang 26 : 1 en 3
Lezen: Openbaring 21:1 – 22:5
Zingen: LvK Gezang 28 : 1, 2 en 4
Preek over Openbaring 21 : 2 – 3
Zingen: Opwekking 520
Kinderen terug
Onderwijs avondmaal
Zingen: Psalmen voor Nu 16
Viering avondmaal
Zingen: GKB Psalm 36 : 2
Gebed
Mededelingen
Collecte
Zingen: LvK Gezang 288 : 1, 5 en 7
Zegen

De hemel op aarde

Inleiding
dia 1 – botsauto’s
Ik zal een jaar of 10 zijn geweest.
We hadden een familiedag in attractiepark Drouwenerzand.
Het was er toen allemaal wat eenvoudiger dan tegenwoordig,
maar ik vermaakte me er uitstekend!
Glijbanen, draaimolens, en als hoogtepunt: de botsauto’s.
Als ik dan ook nog wat ooms zo gek kreeg om mee te doen
was het feest helemaal compleet.

dia 2 – kabelbaan
Maar bij een attractie bleef ik weg: de kabelbaan.
Nee, niet zo’n kabelbaanwaar je een aanloopje moet nemen
en dan op een wankel zitje springen
en hopen dat je er onderweg niet vanaf kukelt…
Bij deze kabelbaan moest je met een trap omhoog om bij er te komen,
je zat op een fatsoenlijke stoel, volgens mij zelfs in een kleine cabine,
en zodra je met een muntje had betaald
kwam het stoeltje in beweging voor een rit langs de boomtoppen.

Dan moet je net mij hebben.
Voor geen goud dat ik daar in zou stappen.
Mijn zusje wel, de waaghals!
De hele dag zeurde mijn familie aan mijn kop:
‘wil je niet ook eens de kabelbaan proberen?’
Neuj, echt niet!
Zo zei ik dat natuurlijk niet.
Ik zal wel een smoesje bedacht hebben,
maar uiteindelijk was ik er gewoon te bang voor.
Stel je voor dat je neerstort…

Toen we bijna weggingen, werd het gezeur alleen nog maar meer.
‘Kom op Mark, één keer.’
Ik heb mij over mijzelf heengezet en ben gegaan.
En nog een keer, en nog een keer.
Wauw, wat was dat gaaf!
En toen moesten we alweer naar huis.
Ik had de hele dag erin kunnen zitten,
maar ik had zitten miepen dat ik niet durfde…
Wat had ik er spijt van dat ik die kabelbaan niet eerder had ontdekt!

Misschien zijn jullie niet zo bang aangelegd als ik.
Dat is al snel zo, kan ik je vertellen…
Maar toch: je hebt allemaal wel van die dingen die nieuw zijn,
waar je absoluut geen zin hebt,
en achteraf blijkt het fantastisch en wil je niets anders meer.

dia 3 – de hemel op aarde
Ik denk dat het met die nieuwe hemel en aarde ook zo is.
We hebben een schitterend visioen gelezen,
maar ik hoor niet vaak: ‘o, wat heb ik daar toch zin in!’
Nee, het mag nog wel even duren…
In deze preek wil ik je iets van de toekomst laten zien,
met als thema: ‘de hemel op aarde’,
en ik hoop dat het je helpt om er zin in te krijgen!
Want wat is het mooi, Openbaring 21:2-3:
‘Toen zag ik de heilige stad, het nieuwe Jeruzalem,
uit de hemel neerdalen, bij God vandaan.
Ze was als een bruid die zich mooi heeft gemaakt voor haar man en hem opwacht.
Ik hoorde een luide stem vanaf de troon, die uitriep:
“Gods woonplaats is onder de mensen, hij zal bij hen wonen.
Zij zullen zijn volken zijn en God zelf zal als hun God bij hen zijn.”’

1. Wat komt ervoor terug?
dia 4 – Openbaring 20: God doet het kwaad weg
Net als vorige week eerst een korte terugblik.
Vorige week lazen we Openbaring 20.
Een pittig hoofdstuk maar waar het om gaat:
God maakt definitief een einde aan het kwaad.
Het is een grote opruiming op de aarde: God doet al het kwaad weg.
Ik heb afgelopen week mijn boekenkast opgeruimd:
alle boeken die ik nooit gebruik gaan weg.
Zo doet God met het kwaad, en het komt nooit meer terug!

dia 5 – wat komt in plaats van het kwaad?
Maar wat dan wel?
Als al het kwaad weg is, wat komt ervoor in de plaats?
Mijn boekenkast zal zich wel weer vullen met nieuwe boeken.
Maar wat komt nu in plaats van het kwaad?
In de adventstijd gaat het om verwachten, maar wát verwacht je eigenlijk?

In Openbaring 20 is het nog oorlog.
Er wordt heftig gevochten, steden worden belegerd,
dag en nacht hoor je kanonnen bulderen.
In Openbaring 21 zijn de kruitdampen opgetrokken.
Dan kom je in een heel andere wereld: er kan gebouwd worden.
Hoe moet de wereld er nu uit gaan zien?

Wat je terugkrijgt is niet automatisch beter.
Ik denk dat over het geheel genomen,
Nederland na de 2e Wereldoorlog mooier is geworden,
maar wat hebben we in die tijd ook lelijke blokkendozen gebouwd!
Het kan ook heel anders.
Met gejuich wordt een dictator verdreven,
maar even later regeert de volgende dictator met harde hand.
Je kunt het kwaad wel opruimen, maar wat krijg je ervoor terug?
Dáárover gaat het visioen van vandaag.

dia 6 – ‘we moeten het nog maar zien’
Maar misschien maakt die vraag, ‘wat krijg je ervoor terug’,
ook wel dat we niet overlopen van enthousiasme.
Dat ‘zin’ wel een erg groot woord is,
we nemen liever een afwachtende houding aan,
en eigenlijk mag het ook nog wel even duren.
Want wat je hebt, dat ken je, en wat komt, dat is altijd afwachten.
Daarom zat ik de hele dag in de botsautootjes,
en liet ik die kabelbaan graag aan mij voorbij gaan.
Ik las ergens over een predikant die de gemeente had gevraagd
wie echt zin had in de terugkomst van Jezus.
Hij had net zo goed kunnen vragen wie er na de kerkdienst
nog even wilde helpen met de afwas:
daar waren meer vingers omhoog gegaan…

De nieuwe hemel en de nieuwe aarde, het is onbekend, het is zo ongrijpbaar.
Deze wereld kennen we, en wat ervoor terugkomt, dat moeten we nog maar zien.
Zo gaat dat met nieuwe dingen.
Nieuwe dingen kunnen heel eng zijn, bedreigend.
Wij mensen, houden van vastigheid.
Ik denk dat zelfs mensen die altijd op zoek zijn naar iets nieuws
op een of andere manier tradities hebben, dingen die altijd hetzelfde blijven.
Zo zitten we nu eenmaal in elkaar: dat geeft ons een beetje zekerheid.
Wat komt daar voor terug?

2. De hemel op aarde
dia 7 – audiotour
Johannes krijgt het in een visioen te zien en deelt het met ons!
Hij krijgt een rondleiding in de hemel op aarde.
Misschien heb je in een museum wel eens een audiotour gedaan.
Je krijgt een koptelefoon op,
en hoort via de koptelefoon aanwijzingen hoe je moet lopen
en informatie over wat je nu eigenlijk ziet.
Zoiets overkomt Johannes,
alleen dan niet met een koptelefoon, maar een engel die hem rondleidt
in wat er voor die oude vertrouwde wereld in de plaats komt.
Met Johannes mogen wij ontdekken hoe het zal zijn.
Zodat wij er ook zin in kunnen krijgen!

dia 8 – aards: de toekomst is op een nieuwe aarde
Het eerste wat opvalt is hoe aards het er allemaal uitziet.
Het clichébeeld van de toekomst is niet zo aantrekkelijk…
Samen met de engelen hang je rond op wattige wolken,
je zingt mierzoete liedjes, en verder is er weinig te doen: het is er een tikje saai.

dia 9 – afmetingen
Johannes ziet iets heel anders:
‘ik zag de heilige stad, het nieuwe Jeruzalem,
uit de hemel neerdalen, bij God vandaan.’
Het is niet zomaar een stadje:
het is 12.000 bij 12.000 stadie groot, dat is 2300 bij 2300 kilometer!
Om even een indruk te geven:
dat is van Franeker naar Sint Petersburg in Rusland,
dan door naar Istanboel in Turkije,
om via Madrid weer terug te gaan naar Franeker.
Dan heb je ongeveer een rondje om die stad gereden.
Echt een gigantische stad dus, het vult de wereld.
Wat een gezicht moet dat zijn als die stad uit de hemel komt!
Eerst een klein stipje, maar het wordt groter en groter,
totdat zo ver je kijken kunt, alles stad is.
Wij gaan dus niet omhoog, voor een plekje op de wolken,
onze woonplaats komt juist omlaag, naar de aarde!

dia 10 – afbeelding weg
Het is een nieuwe aarde,
waar je aan de ene kant vertrouwde dingen ziet,
maar waar het aan de andere kant compleet anders is.
God pakt het grondig aan.
Niet een likje verf hier en een nieuw bloemetje daar,
om het weer zo mooi te maken als het ooit was:
nee, het is een grondige verbouwing, waar niets blijft zoals het was,
maar het tegelijk wel de aarde blijft.

dia 11 – jaspis
De gebouwen bijvoorbeeld.
In Franeker vind ik het oude stadhuis al indrukwekkend, of de oude stinsen.
Het Paleis op de Dam in Amsterdam doet daar nog een schepje bovenop:
als je daar rondloopt, misschien met zo’n audiotour,
komen de dure materialen je overal tegemoet.
Maar bij het nieuwe Jeruzalem valt het in het niet!
Een stadsmuur om die gigantische stad van ‘jaspis’,
een steen die je normaal in sieraden gebruikt.
De straten van zuiver goud: er is nergens op bespaard.

dia 12 – afbeelding weg
Of neem de natuur.
In Friesland is heel wat water, maar er is weinig in te zien: veel te troebel.
Door het nieuwe Jeruzalem stroomt een glasheldere rivier.
En die bomen: fruitbomen kennen we.
Maar bomen waar elke maand weer vruchten aan hangen?!
In nieuw Jeruzalem is altijd vers fruit!
En elke maand is het weer anders!
Geen appelboom die niets anders geeft dan appels.
De ene maand appels, de andere maand ananas,
en weer een andere mand een totaal andere vrucht, maar lekker!

Vergeet ook alsjeblieft dat luieren op de wolken.
Je hoeft je in het nieuwe Jeruzalem niet te vervelen.
We zullen als koningen ‘heersen’.
Dat woord komt uit het begin van de bijbel.
Het is de opdracht die God aan de eerste mens geeft: heers!
Zorg voor de natuur, laat elkaar genieten van je talenten.
Het is geen luilekkerland, wat best leuk is voor een maandje,
maar waar de eeuwigheid toch wel wat lang voor is…
Er is werk aan de winkel!

dia 13 – hemels: God woont bij ons
Dat is de aardse kant.
Er is ook een andere kant: de hemelse.
De hemel komt op aarde.
Dat lees je in het hele hoofdstuk.
Vers 3: ‘Gods woonplaats is onder de mensen.’
Vers 11: ‘de stad schitterde door Gods luister.’
Vers 22: ‘God is haar tempel.’
Vers 23: ‘over haar schijnt Gods luister, en het lam is haar licht.’
Hoofdstuk 22 vers 3: ‘de troon van God en van het lam zal daar in de stad staan.’
En vers 5: ‘God, de Heer, zal hun licht zijn.’

Dit is nog wel het mooiste van alles,
en hét grote verschil met de oude wereld: God woont er!
Prediker zegt in Prediker 5: ‘God is in de hemel en jij bent op aarde.’
Maar dan niet meer: de hemel komt op aarde,
God komt op aarde wonen, de hemel en de aarde schuiven in elkaar.
Daar is het echt ‘God met ons’: Immanuël!
Jezus was al op aarde, woonde tussen de mensen,
stelde zich aan het gewone leven bloot.
Hij deed het onopvallend, maakte zich klein – een baby in een voerbak.
Maar in nieuw Jeruzalem is het voor iedereen te zien: God met ons, Immanuël!
Dat is ook direct het antwoord op die vraag:
nu God al het kwaad heeft opgeruimd, wat komt er voor terug?
God zelf!

dia 14 – kubus
Opvallend is dat Johannes geen tempel ziet.
In dit visioen komen allerlei profetieën uit het Oude Testament terug,
waaronder Ezechiël 40-48.
Ezechiël krijgt ook een visioen over Jeruzalem.
Maar bij Ezechiël heeft de tempel een heel belangrijke plaats: daar woont God!
In nieuw Jeruzalem is geen tempel, dat is niet meer nodig.
God laat zich niet meer in een tempel opsluiten,
er is gewoon geen plekje meer waar God niet is!
Misschien daarom ook de eigenaardige vorm van die stad.
De oppervlakte is niet alleen 2300 bij 2300 kilometer,
hij is ook 2300 kilometer hoog!
Een kubus, net zoals het allerheiligste van de oude tempel.
Ik denk dat die maten symbolisch zijn: God woont op de hele aarde.

dia 15 – afbeelding weg
Met nieuw Jeruzalem is het als met die kabelbaan:
als je eenmaal door de nieuwe aarde gegrepen bent,
wil je nooit meer terug naar de oude.
Dat profeteert Jesaja al, ver voor Jezus.
Jesaja 65: ‘ik schep een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.
Wat er vroeger was raakt in vergetelheid,
het komt niemand ooit nog voor de geest.
Er zal alleen maar blijdschap zijn en groot gejuich om wat ik schep.’
Als ik dit hoor, dan krijg ik er zin in!

3. God als middelpunt
dia 16 – God als middelpunt
Was het maar alvast zover…
Maar niemand weet wanneer het zo ver is.
Ook dat is advent: wachten.
Maar het is geen afwachten, niet: ‘we zullen wel zien…’
Het is wachten met God als middelpunt.

dia 17 – zet God nu al centraal in je leven
Want als in nieuw Jeruzalem alles om God draait,
begin daar dan vandaag al mee!
Nee, wij kunnen die stad niet bouwen: die komt uit de hemel.
Maar we kunnen wel leven als burgers van nieuw Jeruzalem.
Wij kunnen er niet voor zorgen dat het in heel de wereld om God draait,
wel kun je God in het midden van je eigen leven zetten.

Hoe zou dat eruit zien? God als middelpunt?
Kijk dan maar naar Jezus.
De baby in de voerbak, zonder enig aanzien.
De uitgehongerde man die in de woestijn Satan weerstaat.
De rondtrekkende rabbi, met oog voor de minsten.
De biddende strijder:
‘laat het niet gebeuren zoals ik het wil, maar zoals u het wilt.’
De gekruisigde, die het kwaad overwint door het goede.
Hoe ziet jouw leven eruit als je God centraal stelt?
En dan niet even op een zondagmorgen, maar dat je leeft vanuit het besef:
ik leef niet voor mijzelf, ik leef voor God!
Moet je daar niet aan denken, ga je liever je eigen gang,
dan moet je je afvragen: ‘is die nieuwe hemel en aarde wel iets voor mij.’
Want daar is het overal God!

dia 18 – krijg er zin in
We hebben er wat van gezien,
en ik hoop dat het je afhelpt van het ‘onbekend maakt onbemind.’
De toekomst ziet er prachtig uit!
Wat Johannes ziet is onbeschrijflijk mooi –
hij geeft er woorden aan, maar het is niet in woorden te vatten.
Nieuw Jeruzalem zit vol verrassingen en ontdekkingen, genoeg voor de eeuwigheid.
Laat die afwachtende houding toch los.
Bij mij begint het in ieder geval te kriebelen: ik krijg er zin in!

dia 19 – bruiloft van het lam
Vier zó vandaag ook het avondmaal.
Als je straks het brood eet en de wijn drinkt,
laat het je zintuigen prikkelen, je verlangen naar die nieuwe wereld.
Het is een voorproefje van het feestbanket
waar God de tafels in nieuw Jeruzalem al voor dekt.
Besef: wij zijn niet van hier,
wij leven voor de hemel op aarde.
Amen.




Openbaring 20:1-15 | Het einde van het kwaad

Het kwaad lijkt nu eenmaal bij de wereld te horen. Een wereld zonder kwaad, dat is haast niet voor te stellen. Toch belooft God dat er eens definitief een einde komt aan het kwaad. Dus doe niet alsof je maar met het kwaad moet leren leven.
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Welkom
Aansteken adventskaars
Zingen: GKB Gezang 77 : 1 en 2
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: LvK Gezang 125 : 1, 2, 3, 4 en 5
Gebed
Kinderen naar kinderclub
Lezen: Openbaring 20 : 1 – 15
Zingen: GKB Psalm 110 : 1, 2 en 5
Preek
Zingen: LvK Gezang 126 : 1, 2 en 3
Kinderen terug
Leefregels
Zingen: Als alles duister is (Sela)
Gebed
Mededelingen
Collecte
Zingen: GKB Psalm 97 : 1, 2 en 5
Zegen

Het einde van het kwaad

Inleiding
dia 1 – zwart
Vandaag gaat het over het einde van het kwaad.
Stel je eens voor: een wereld waar alles goed is!
Dat kúnnen we ons dus niet voorstellen…
Ik ben zo aan het kwaad gewend,
dat ik geen idee heb hoe een wereld zonder kwaad eruit ziet…

Aan sommige dingen lijkt nooit een einde te komen.
Wie is er wel eens in Barcelona geweest?
Ik niet, maar ik wil het er toch even over hebben.
Of eigenlijk over een gebouw in Barcelona,
waar aan de bouw ook maar geen einde lijkt te komen: de Sagrada Familia. (dia 2)

dia 3 – Europa 1900
In 1882 werd de eerste steen gelegd, en nog altijd wordt eraan gebouwd.
Moet je nagaan: 1882!
Toen was koning Willem III koning van Nederland.
Wat is er sinds 1882 enorm veel gebeurd!
Er zijn 2 wereldoorlogen gevoerd,
en de kaart van Europa zag er heel wat overzichtelijker uit.

dia 4 – straatbeeld
Het treinverkeer begon net op gang te komen,
auto’s moesten nog worden uitgevonden,
alleen de zweverige types droomden over vliegmachines,
en het hele elektriciteitsnet moest nog worden uitgerold.
Ik zou bijna zeggen: álles is na 1882 veranderd.
Behalve dat nog altijd aan de Sagrada Familia wordt gebouwd.

Niemand weet beter dan dat het werk in uitvoering is.
Dat hoort er gewoon bij!
De Sagrada Familia hoort niet af te zijn, aan de bouw hoort geen einde te komen,
het hoort werk in uitvoering te zijn!
Barcelona waar niet aan de Sagrada Familia wordt gebouwd,
dat kan niemand zich voorstellen!

dia 5 – Sagrada 2
Toch lijkt het erop dat het onvoorstelbare gaat gebeuren.
Er is zowaar een officiële opleveringsdatum:
in 2026 zou de Sagrada Familia af moeten zijn.
Al zal er ook altijd wel gerenoveerd moeten worden,
dus er zullen altijd bouwvakkers aan het werk blijven.
Maar toch: er komt een einde aan de bouw!
Wat zal dat wennen zijn…

dia 6 – het einde van het kwaad
Hoe ver weg en onvoorstelbaar het soms ook lijkt, er komt een einde aan.
Maar geldt dat ook voor het kwaad in de wereld?
Of hoort het kwaad er nu eenmaal bij?
Daar staan we vanuit Openbaring 20 bij stil,
met als thema: het einde van het kwaad.
Je kunt het je niet voorstellen, maar er kómt een einde aan het kwaad!

1. Komt er nog een einde aan?
dia 7 – Openbaring 12: overwinning én strijd
Eerst een terugblik op vorige week.
Toen ging het over een visioen in Openbaring 12 over de vrouw en de draak.
We hebben het toen gehad over de vraag:
‘waar blijft die overwinning van Jezus nou?’
De wereld lijkt nog net zo donker als toen Jezus werd geboren,
en wat is het soms ontzettend moeilijk om te geloven!
We zagen dat Jezus wel degelijk van Satan gewonnen heeft.
Satan, de draak, lijdt de ene na de andere nederlaag,
maar is een buitengewoon slecht verliezer,
die zelfs in zijn val zo veel mogelijk ellende wil veroorzaken.
Die strijd zien wij nog elke dag.

dia 8 – komt er nog een einde aan de strijd?
Maar komt daar ook nog een keer een einde aan?
Net als dat niemand beter weet dan dat aan de Sagrada Familia gebouwd wordt,
zo weet ook niemand beter dan dat Satan het ons moeilijk maak.
Maar dat kan toch niet zo doorgaan tot in de eeuwigheid?
Zou het werkelijk zo zijn dat we er maar aan moeten wennen
dat je geloof altijd wordt aangevallen,
en dat je altijd weer op je hoede moet zijn voor die draak?
Dan ziet het er niet best uit!
Mooi hoor, dat Jezus gewonnen heeft,
maar als dat betekent dat het voor ons altijd oorlog blijft,
dan wordt ik daar niet blij van.
Dan is het christelijk geloof helemaal niet hoopgevend,
dan maakt het juist doodsbang!

dia 9 – kaars en schijnwerper
Kerst is het feest van het licht.
In een donkere wereld, een wereld die vol is van het kwaad,
komt Jezus zijn licht brengen.
Maar het is eerder een kaarsje dan een schijnwerper.
Jezus komt door de achterdeur, in een onopvallend hoekje van Israël.
En geen misverstand daarover:
ik vind het prachtig dat Jezus niet de macht komt opeisen, maar zich klein maakt.
Wat mij betreft één van de mooiste mysteries van het geloof.
Maar ik vraag me ook af: gaat die schijnwerper nog eens aan?!
Mooi hoor, die kleine kaarsjes in een donkere wereld,
maar wordt het niet eens tijd om deze wereld in het volle licht te zetten?

dia 10 – Openbaring: de vijanden 1 voor 1 verslagen
Dat is precies waar het boek Openbaring naartoe werkt.
Vanaf Openbaring 12 worden verschillende vijanden geïntroduceerd.
Vanaf Openbaring 16 wordt 1 voor 1 met die vijanden afgerekend,
tot uiteindelijk 1 vijand overblijft,
en direct ook de grootste, de gevaarlijkste: de draak.
Daarmee komen we in Openbaring 20:
hoe loopt het af met de draak,
die al verloren heeft, maar nog steeds tekeer gaat?
Komt ook daar een einde aan?

2. Het einde van het kwaad
dia 11 – het einde van het kwaad
Ja, ook met de draak wordt afgerekend.
Dát is de boodschap van Openbaring 20.
Dit bijbelhoofdstuk heeft tot heel wat speculaties geleid
over wat er in de toekomst gaat gebeuren.
Ik ga daar zo op in, daar kun je bij dit hoofdstuk nu eenmaal niet omheen,
al kan ik er niet alles over zeggen,
dus als je nog vragen hebt: stel ze me gerust na de dienst.
Maar Openbaring 20 gaat niet over eindtijdscenario’s:
de boodschap is dat het kwaad definitief wordt verslagen.
Het onvoorstelbare gebeurt:
er komt een eind aan het werk van Satan!

dia 12 – Satan is gebonden
Net als in Openbaring 12 ziet Johannes een visioen.
Uit de hemel komt een engel.
Hij lijkt op een politieagent uit een arrestatieteam.
Hij draagt een wapenstok, handboeien,
en heeft de sleutel van de best beveiligde cel ter wereld.
Deze agent-engel arresteert de draak en sluit hem op: opgeruimd staat netjes.
1000 Jaar zit de draak vast.

dia 13 – uitstap’je’: zijn de 1000 jaar nu of straks?
Daarmee zitten we midden in de speculaties.
Waar gaat dit visioen over?
Wanneer zijn die 1000 jaar?
Daarover wordt al bijna 2000 jaar stevig gediscussieerd.
Je kunt die 1000 jaar op 2 manieren uitleggen:
ze moeten nog komen of ze zijn al lang bezig.
Direct maar wat ik denk: ik geloof dat wij nu in die 1000 jaar leven.

Maar eerst die andere uitleg: de 1000 jaren moeten nog komen.
In Openbaring 19 gaat het al over de terugkomst van Jezus.
Openbaring 20 gaat dan verder: als Jezus is teruggekomen op aarde,
laat hij een van zijn engelen Satan opsluiten.
Dan regeert Jezus 1000 jaar: het 1000-jarig vrederijk.
Aan het einde daarvan gaat Jezus terug naar de hemel
en wordt de draak nog een keer losgelaten.
Dat is de tijd van de ‘grote verdrukking’.
Dan komt Jezus voor de 2e keer terug,
rekent nu definitief af met de draak,
en dan begint de nieuwe hemel en de nieuwe aarde.

Als je Openbaring 20 zo leest, dan lijkt dit een logische uitleg.
Zoals ik ergens las: ‘wat er bij mij niet in wil, is dat Satan nu gebonden is.’
Dat snap ik helemaal, dat is ook mijn eerste reactie.

Toch zitten er nogal wat haken en ogen aan deze uitleg.
Om te beginnen: nergens anders in de bijbel lees je hierover!
In de bijbel gaat het vaker over het einde van de tijd,
maar nergens over een tussenrijk van 1000 jaar.
Bovendien gaat Openbaring 20 niet over een vrederijk.
Het hele woord ‘rijk’ komt er niet in voor, net als ‘vrede’.
Over dat soort dingen gaat het pas in Openbaring 21 en 22.
Verder roept het de vraag op:
als Jezus 1000 jaar als aardse koning regeert, en dan korte tijd afwezig is,
hoe kan Satan dan nog een enorme menigte mobiliseren
voor een laatste poging de christenen uit te roeien?!
En als laatste, en misschien wel belangrijkste:
in Openbaring 20 staat dat de messias in die 1000 jaar regeert.
Als die 1000 jaar nog moeten komen, regeert Jezus nu dan niet?!

Daarom geloof ik dat de 1000 jaar de tijd is tussen Jezus’ hemelvaart en terugkomst.
Satan zit nu gevangen – en nee: daar lijkt het niet op.
Maar Openbaring 20 zegt ook wát Satan in die 1000 jaar niet doet:
hij kan de volken niet meer misleiden.
Vóór Jezus kende alleen Israël God,
andere volken hadden hun eigen goden.
Ná Jezus gaat het goede nieuws de wereld over:
in elk land op aarde wonen volgelingen van Jezus.
Dát is de gebondenheid van Satan.
Openbaring 20 is geen vervolg op Openbaring 19,
maar vertelt hetzelfde vanuit een andere invalshoek.

Ook al grijpt het kwaad om zich heen,
ook al lijkt het er niet op dat er ooit een einde aan komt,
houd vast aan dat Jezus nu al koning is,
en dat Satan met zijn laatste stuiptrekkingen bezig is.

dia 14 – Satan wordt definitief verslagen
Maar dan gaat het verder.
Satan wordt losgelaten.
Hij ontsnapt niet, hij wordt losgelaten.
Satan begrijpt er niets van, maar je zult hem niet horen klagen.
Hij trekt er op uit om zo veel mogelijk medestanders te verzamelen.
Met een gigantisch leger drijft hij de christenen in het nauw,
om voorgoed met hen af te rekenen, en zo met Jezus’ verlossingswerk.
Maar voor hij goed en wel tot de aanval kan overgaan, is het alweer afgelopen!
Er komt hulp uit de hemel,
en met een enorm vuur worden Satan en zijn bondgenoten definitief verslagen.
Nu is de bevrijding echt!

Hoe het zit met die periode dat Satan los is, dat weet ik niet.
Zo’n laatste, heftige strijd, dat maakt me wel een beetje bang.
Is die tijd nu al aangebroken? Zou kunnen.
Ik denk dat er nog wel iets komt als een laatste opleving van Satan.
Maar hij is verslagen voor je het beseft!

dia 15 – de dood wordt verslagen
En dan kan ook afgerekend worden met de laatste vijand.
1 Korintiërs 15: ‘de laatste vijand die vernietigd wordt is de dood.’
Johannes ziet het gebeuren.
‘Het dood en het dodenrijk stonden hun doden af.’
Het staat er alsof ze schoorvoetend opgeven:
ze hadden de doden graag willen houden, maar ze zijn hun macht kwijt.
Wat een gebeurtenis moet dat zijn!
Overal gaan graven open, op het strand spoelen mensen aan,
zo ver je kijken kunt, overal mensen!
De dood heeft geen macht meer over hen.
Het is einde oefening: nu is het kwaad definitief verslagen!

3. Is God harteloos?
dia 16 – een hard oordeel: hoe kan dat?
Toch gaat het nog even verder, met wat mij betreft het moeilijkste stukje.
Al die tot leven gewekte doden moeten voor Gods troon verschijnen.
Over hun levens zijn boeken vol geschreven, nu worden ze geoordeeld.
Staat je naam niet in het boek van het leven,
dan wordt je in de vuurpoel gegooid!
Dat is schokkend!
Als ik dit soort dingen in de bijbel lees, dan voel ik een steek.
Nu is eindelijk met het kwaad in eigen persoon afgerekend,
dan verwacht je dat het nu allemaal vrede en liefde is,
maar nee hoor: er volgt een keihard oordeel.
Is God dan harteloos?

dia 17 – is de hel ‘pech gehad’?
Als je in de bijbel over het laatste oordeel leest,
kan je inderdaad dat gevoel bekruipen.
Maar dat zou ook kunnen komen door het beeld dat wij van de hel hebben,
wat niet perse hetzelfde is als wat de bijbel erover zegt.
Misschien is dit wel jouw beeld:
in dit leven moeten we keuzes maken.
De keuze om te geloven in Jezus Christus,
maar ook keuzes van wat je met je leven doet.
Je hebt nú nog de tijd de goede keuzes te maken, tot Jezus terugkomt.
Dán is het te laat.
Dan dringt opeens tot je door dat je de verkeerde keuzes hebt gemaakt,
en sta je in paniek voor Gods troon als de boeken worden geopend.
Maar Jezus is onverbiddelijk:
‘jij hebt verkeerd gekozen, nu moet je de consequenties maar dragen.
Je hebt je kans gehad, pech gehad!’

dia 18 – de hel: met het kwaad willen leven
Ik wil er een andere manier van kijken naast zetten,
die mij verder helpt, en jullie misschien ook.
In Openbaring 20 wordt afgerekend met het kwaad.
Dáár gaat het in dat laatste oordeel ook over.
Het kwaad komt niet alleen van buiten, maar zit ook in mij.
Ik wil God zijn in mijn leven, zoals Adam en Eva God wilden zijn.
In een wereld zonder kwaad kan het kwaad dat in mij zit ook niet langer bestaan!

Dan is de grote vraag: wíl je dat?
Wil je het kwaad uit je leven verwijderen?
Of ben je er zo aan gehecht dat je het niet los kunt laten?
Laten we niet doen alsof de keuze tussen goed en kwaad makkelijk is!
We zijn van het kwaad gaan houden,
we hebben het kwaad omarmd,
het kwaad is een stukje van onszelf geworden, wat we koesteren.
Maar dat stukje kan niet door het oordeel heen!
Het moet weg.
Jezus wil het uit je snijden.
Jezus levert geen half werk.
Hij wil niet alleen jouw zonden vergeven,
hij wil het kwaad uit jouw leven amputeren.
Als jij dat niet wilt, als je met het kwaad wilt blijven leven,
dan kies je voor het leven zonder God.

4. Nee tegen het kwaad
dia 19 – nee tegen het kwaad
Er komt een einde aan het kwaad.
Nu is het kwaad nog overal, maar het is een aflopende zaak.
Wat betekent die toekomstsverwachting voor het leven vandaag?
Dit: zeg nu al ‘nee’ tegen het kwaad.

dia 20 – wen niet aan het kwaad
Daarover 2 dingen.
1: Wen niet aan het kwaad.
Je zou kunnen denken dat het erbij hoort,
dat het kwaad er nu eenmaal is,
en dat je daar maar beter mee kunt leren leven.
Wat kunnen we afgestompt raken.
Kinderen kunnen helpen om dat te zien.
Thuis lezen wij na het eten altijd uit de kinderbijbel.
Daar staan echt niet alleen lieve verhalen in.
Voor mij zijn die verhalen zo bekend dat ik er niet meer van schrik.
Onze kinderen wel: die zijn geschokt dat Jezus wordt gekruisigd.
Zij zijn nog niet aan het kwaad gewend, ik helaas wel.
Zorg ervoor dat het kwaad nooit gewoon wordt.
Laat de rauwe werkelijkheid maar binnenkomen,
wees maar boos om hoe verschrikkelijk oneerlijk het allemaal is,
en huil als je ziet wat mensen elkaar allemaal aandoen.
Want het kwaad hoort er niet bij!
Er komt een einde aan.
Met die hoop hoef je nooit aan het kwaad te wennen.

dia 21 – vecht tegen het kwaad in jouw leven
Het tweede: vecht tegen het kwaad in jouw leven.
Nee, dat doe je niet alleen.
Jezus wil je helpen, met zijn Geest.
En Jezus geeft je mensen om je heen die je helpen.
Als bij dat laatste oordeel de vraag is
of Jezus het kwaad uit je weg mag snijden,
dan is nu al de vraag of je zonder het kwaad wilt leven!
Vind je het kwaad eigenlijk wel fijn, of baal je van het kwaad in jou?
Omarm het kwaad niet, maar blijf vechten!

dia 22 – Jezus maakt het af! (licht)
Volgende week vieren we het avondmaal.
Het is een voorproefje van het grote feest
als Jezus is teruggekomen naar de aarde.
Het grote feest dat het kwaad verslagen is.
Probeer deze week het kwaad weer te haten!
En eens komt dat feest.
Jezus maakt af waar hij met kerst mee begonnen is.
De kaarsjes in een donkere wereld
maken plaats voor een wereld waar God zelf het licht is!
Amen.




Openbaring 12:17 | Een woedende verliezer

We hebben al zo vaak kerst gevierd, maar heeft de komst van Jezus de wereld echt veranderd? Het lijkt er niet echt op. Johannes krijgt in een visioen een andere manier van kijken aangereikt: Jezus is overwinnaar, Satan niet meer dan een slechte verliezer.
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Welkom
Adventskaars
Zingen: LvK Gezang 127 : 1 en 3
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: GKB Psalm 91 : 1 en 2
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Openbaring 12 : 1 – 18
Zingen: Psalm 7 : 1, 3 en 7 (LvK=GKB)
Preek over Openbaring 12 : 17
Zingen: GKB Gezang 109 : 1, 2 en 3
Kinderen terug
Leefregels: Efeziërs 6 : 10 – 18
Zingen: Opwekking 800
Mededelingen 1
Gebed
Mededelingen 2
Collecte
Zingen: GKB Gezang 70 : 1, 2 en 3
Zegen

Een woedende verliezer

Inleiding
dia 1 – tegeltje
‘Meedoen is belangrijker dan winnen.’
Nou, dat weet ik niet hoor…
Als ik met een spelletje meedoe, dan win ik liever.
Niet dat ik slecht tegen mijn verlies kan,
maar winnen geeft een fijn gevoel, verliezen niet.
Of zijn er hier mensen die expres verliezen?
Precies, dat dacht ik al!

Het ergste is als je al weet dat je verloren hebt,
maar het spel is nog niet afgelopen.
Er zijn spellen waar het tot het laatst spannend blijft,
en je op het allerlaatste moment nog kunt winnen,
maar er zijn ook spellen waar je niet meer kunt winnen,
maar het spel is voorlopig nog niet afgelopen…
Je bent aan het verliezen, maar het spel gaat door.
Wat doe je dan?
Je kúnt je verlies sportief opvatten.
Je kunt nu eenmaal niet altijd winnen.
Je blijft lekker meedoen, probeert er nog het beste van te maken,
en als anderen je uitlachen om hoe slecht je het spel speelt,
lach jij gewoon lekker mee.
Aan het spel is niet veel eer te behalen,
dus schenk je ondertussen nog een rondje drinken in,
en zet je een schaaltje borrelnootjes op tafel.

Het kan ook dat je wat minder makkelijk met je verlies omgaat…
Je gaat valsspelen, je gaat zitten mokken, je loopt gewoon weg,
of je probeert degene die aan het winnen is
het zo moeilijk mogelijk te maken door te pesten.

dia 2 – een woedende bedrieger
Vandaag gaat het over een verliezer.
We lazen over hem in Openbaring 12.
Het is de draak, Satan.
Hij is absoluut geen sportieve verliezer.
Lees maar in vers 17:
‘de draak was woedend op de vrouw
en ging weg om strijd te leveren met de rest van haar nageslacht,
met allen die zich aan Gods geboden houden
en bij het getuigenis van Jezus blijven.’
Satan, dat is het thema, is een woedende verliezer!
Hij heeft al verloren, maar weigert het te accepteren.

1. Waar blijft die overwinning?
dia 3 – waar blijft die overwinning?
Satan heeft verloren, Jezus heeft gewonnen.
Toen Jezus werd geboren is het ingezet,
en na hemelvaart is Satan verslagen.
Dat staat ook in Openbaring 12:
‘nu zijn de redding, de macht
en het koningschap van onze God werkelijkheid geworden,
en de heerschappij van zijn messias.’
Wauw, dat klinkt fantastisch – Jezus is overwinnaar!
Er is alleen een probleem: je ziet er zo weinig van…
Waar blijft die overwinning nou?

dia 4 – bedreiging van buiten: vervolging (patmos)
Dat is de achtergrond van het boek Openbaring.
Jezus mag dan gewonnen hebben,
in de praktijk hebben christenen het heel moeilijk.
Zoals Johannes, die dit visioen krijgt en voor ons heeft opgeschreven.
Johannes ziet deze dingen op Patmos.
Tegenwoordig ga je met TUI naar een all-inclusive resort op Patmos
voor een zonovergoten vakantie,
maar in de eerste eeuw stond Patmos wat minder goed aangeschreven.
Patmos werd door de Romeinen gebruikt om lastpakken weg te werken.
Johannes zit niet voor zijn lol op Patmos,
hij is verbannen omdat hij iedereen over Jezus vertelde.
Over Jezus vertellen was zijn leven,
en daar zit je dan op het uitgestorven Patmos…
Waar blijft die overwinning van Jezus nou?

dia 5 – amfitheater
Johannes komt er nog genadig vanaf.
Christenen in zijn tijd hebben met de wreedste vervolgingen te maken.
Berucht is de Romeinse keizer Nero.
Hij liet christenen in stampvolle arena’s de strijd met wilde dieren aangaan.
Dat werd, ik citeer de website wikikids.nl,
gezien als een ‘gezellig uitje voor het hele gezin’.
Aan kijkwijzers deden ze nog niet…
Is dat nou de overwinning van Jezus?

dia 6 – bedreiging van binnen: aanvechting
Christenen hebben te maken met vervolging,
maar dat is nog niet alles:
van binnen worden ze net zo goed bedreigd.
In Openbaring 2 en 3 moet Johannes namens Jezus
pittige dingen schrijven aan verschillende gemeenten:
‘u hebt de liefde van weleer opgegeven’,
‘u houdt vast aan dwaalleer’,
‘uw gedrag schiet tekort in Gods ogen’,
‘u bent lauw geworden.’
Geloven in Jezus blijkt helemaal niet zo makkelijk te zijn!

Dat is bij ons niet anders.
In Nederland kom je er als christen goed vanaf,
maar wereldwijd is christenvervolging nooit weggeweest.
Ook in landen waar godsdienstvrijheid is,
hebben christenen te maken met pesterijen of sociaal isolement.
Om het nog maar niet te hebben over vervolging door overheden.

Maar ook in Nederland is geloven in Jezus niet zo makkelijk.
Christenen staan bekend om hun verdeeldheid,
in de kerk kom je een hoop oppervlakkigheid tegen,
om het nog maar niet te hebben over schandalen onder de nieuwe #ChurchToo.
En nog helemaal los van de kerk:
ook in je eigen leven is geloven gewoon moeilijk.
Je twijfelt: is het wel waar, bestaat God wel,
of hebben we dat onszelf wijsgemaakt?
Je worstelt met jezelf: hoe kan God ooit van mij houden,
Gods liefde is vast niet voor mij.
Je geloof verflauwt: ooit was je hart vol van Jezus,
maar nu is geloven voor jou niet veel meer dan een gewoonte.
Je voelt aanvechting: je wordt verleid dingen te doen
waarvan je weet dat het je bij God weg trekt – en toch doe je het.

Heeft Jezus overwonnen?
Wat zie je daar dan van?
Zou geloven dan niet veel gemakkelijker moeten zijn?
Als Jezus de winnaar is, waarom is deze wereld dan zo verrot?
We hebben nu al zo vaak kerst gevierd,
dat het licht doorbreekt in een donkere wereld,
maar is er na kerst ooit iets veranderd?

2. Een woedende verliezer
dia 7 – een woedende verliezer
Dat soort vragen zijn de achtergrond van dat visioen in Openbaring 12.
Johannes ziet dat Jezus wel degelijk de overwinnaar is,
dat de overwinning van Jezus en het verlies van Satan een feit is,
maar dat Satan een slechte, een woedende verliezer is,
die in zijn val zo veel mogelijk schade wil aanrichten.

dia 8 – kip zonder kop
Je kunt Satan vergelijk met een kip zonder kop.
Als je een kip onthoofdt,
kan hij daarna nog een volle minuut rondlopen!
En nee, don’t try this at home…
Waarom ik erover begin: zo’n kip is al dood,
daar is niets meer aan te veranderen,
en toch lijkt hij nog te leven.
Zo is Satan ook: hij is onthoofd,
hij is al verslagen, en rent nu als een kip zonder kop rond,
om nog zo veel mogelijk ellende teweeg te brengen.

Dat is de boodschap van het visioen.
Misschien een moeilijk visioen, met al die beeldspraak en symboliek,
maar allereerst is het een razend spannende film
die Johannes tussen de sterren te zien krijgt.
Laten we meekijken.

dia 9 – 3 nederlagen: 1. Satan kan Jezus niet tegenhouden (vrouw-draak)
Je ziet een vrouw aan de hemel.
Niet zomaar een vrouw: de zon, maan en sterren zijn haar attributen.
Een koning herken je aan zijn attributen:
een koningsmantel, een kroon, misschien een scepter.
Deze vrouw is een koningin.
Ze is zwanger, en de bevalling gaat niet makkelijk.
Maar op het scherm verschijnt de tweede hoofdpersoon,
een verschrikkelijke draak!
Een achteloze zwiep met zijn staart, en het regent sterren.
Het lijkt alsof hij het niet eens doorheeft.
De draak is op missie: hij wil het kind.
Hij stelt zich strategisch op voor de vrouw en wacht op het kind.
Je houdt je adem in, je doet je ogen half dicht omdat je het eigenlijk niet wilt zien.
Die vrouw is toch geen partij voor een draak?!
Maar in een flits is het voorbij:
het kind wordt geboren en weggevoerd naar God.
De draak heeft het nakijken: hij lijdt zijn eerste nederlaag.

De draak is Satan, dat zal duidelijk zijn.
Het kind is Jezus.
Wie de vrouw is, is minder duidelijk.
Je kunt aan Maria denken,
maar dan loop je in het vervolg van het hoofdstuk vast.
Anderen denken aan Israël of aan de kerk,
maar het meest waarschijnlijke is een combinatie:
de vrouw is het volk van God van alle tijden.
Satan doet alles om te voorkomen dat Jezus geboren wordt,
maar voor Satan het beseft is het hemelvaart,
en Satan staat erbij en kijkt erna.

dia 10 – 2. Satan komt de hemel niet meer in (Michaël)
Maar zo makkelijk laat de draak zich niet afschudden!
Laten we verder kijken.
De draak beseft dat hij het kind heeft laten lopen
en zet de achtervolging in naar de hemel.
Daar kwam hij vaker: als aanklager kon hij in en uit lopen.
Maar nu niet!
Hij wordt opgewacht door Michaël en zijn leger.
De draak komt de hemel niet meer in en wordt op aarde gegooid.
Voortaan is de hemel voor hem gesloten.
Aarzelend krabbelt de draak op, hij likt zijn wonden,
en beseft dat hij zijn tweede nederlaag heeft geleden.
Nu Jezus koning in de hemel is heeft Satan daar niets meer te zoeken.
Zoals Johannes het zegt: ‘de aanklager is ten val gebracht’.

dia 11 – 3. Satan kan de kerk niet uitroeien (vleugels)
Ondertussen loopt dat levensgevaarlijke monster wel op aarde rond.
Daarover gaat de laatste scene van de film.
Als hij het kind niet grijpen kan, dan maar de moeder!
Satan zet de aanval op de gemeente in.
Maar de vrouw krijgt 2 vleugels, symbool voor Gods bescherming,
en vliegt de woestijn in, buiten het bereik van de draak.
De draak probeert het nog en spuwt een rivier achter haar aan.
Vreemd: vuurspuwende draken ken ik, maar water?!
Hoe dan ook: de vrouw krijgt hulp uit onverwachte hoek.
De aarde drinkt de rivier op.
De draak is kansloos.
Nederlaag nummer 3.
De gemeente van Christus is veilig,
nooit zal Satan de kerk kunnen uitroeien.

dia 12 – Satan kan zijn verlies niet accepteren
Maar Satan geeft niet op.
Vers 17: ‘de draak ging weg om strijd te leveren
met de rest van haar nageslacht.’
Hij verzet de bakens: nu maakt hij jacht op individuele christenen.
En dát is wat Johannes, de christenen in de 1e eeuw, en wij nog altijd ervaren.
Satan lijdt de ene na de andere nederlaag, hij is verslagen,
maar blijft vechten voor een verloren zaak.
Hij neemt in stijl afscheid,
door zo veel mogelijk paniek, angst en chaos te veroorzaken.
En specifiek heeft hij het op christenen gemunt.

Het is dus niet gek dat je twijfelt,
of het nu aan God is of aan jezelf.
Niet gek dat je passie voor Jezus afzwakt.
Niet gek dat je de wereld voelt trekken.
Dat is geen teken van kleingeloof!
Dan nog eerder van dat Satan jouw geloof het waard vindt om aan te vallen.
Ja, in Christus mogen we overwinnaars zijn,
maar dat betekent niet dat het leven als christen een en al overwinning is:
Satan doet alles om het je moeilijk te maken.

3. Waarom zou je dit geloven?
dia 13 – waarom zou je dit geloven?
Christen zijn is geen succesverhaal.
Je geloof wordt van binnen en van buiten bedreigd.
Het visioen in de hemel geeft daar een verklaring voor:
het betekent niet dat de overwinning van Jezus niets waard is –
juist dóór de overwinning van Jezus maakt Satan jacht op christenen.
Maar waarom zou je dit geloven?
Waarom niet gewoon de conclusie trekken
dat Jezus minder macht heeft dan je dacht?
Je kunt altijd wel alternatieve verklaringen bedenken,
maar wordt het niet eens tijd de werkelijkheid onder ogen te zien?

Waarom zou je dit geloven?
Die vraag heb ik mijzelf gesteld.
Waarom geloof ik dat Jezus gewonnen heeft,
en Satan niet meer is dan een slechte verliezer?

dia 14 – 1. omdat de bijbel het zegt
Allereerst, heel simpel, omdat de bijbel het zegt.
En echt niet alleen in Openbaring 12:
Jezus zelf is er ook duidelijk over
dat zijn volgelingen het echt niet makkelijk gaan krijgen.
Ik geloof wat de bijbel zegt,
ik geloof dat de bijbel het beste verhaal is om de wereld te begrijpen,
en ik geloof dus ook dat Jezus koning is
en Satan zijn verlies niet kan accepteren.
Omdat de bijbel het zegt.

Ik weet ook wel:
de echte sceptici overtuig je daar niet mee.
En ook in mijzelf zit zo’n scepticus, die altijd vragen blijft stellen.
Is er nog meer te zeggen dan:
‘je moet het geloven omdat de bijbel het zegt’?

dia 15 – 2. omdat de kerk niet uit te roeien is
Ik denk van wel.
Johannes heeft gelijk gekregen.
Satan heeft op allerlei manieren geprobeerd van de kerk af te komen,
maar de kerk bleek eenvoudigweg niet uit te roeien.
Christenen hebben altijd met strijd te maken gehad,
maar de kerk is er nog altijd, sterker: die groeit nog elke dag.
Als Jezus niet echt de winnaar is, snap ik niet hoe dat kan.
Geen enkele godsdienst heeft zo’n onmogelijke start gehad
als het christelijk geloof.
Jezus vermoord, zijn volgelingen vanaf het begin bedreigd.
Maar ook geen enkele godsdienst is zo snel gegroeid:
al snel waren overal groepjes christenen.
Johannes heeft gelijk gekregen:
Satan heeft verloren.

dia 16 – 3. omdat het past bij de stijl van Jezus
Het past ook bij Jezus.
Zijn weg naar de overwinning was geen triomfantelijke weg.
Jezus ging de weg van het lijden, tot het kruis aan toe.
Juist door het kwaad te ondergaan, maakte hij het krachteloos.
Dat is wat mij zo trekt in Jezus, waardoor ik steeds weer getroffen word.
Dan is het toch ook niet gek
dat Jezus’ volgelingen ook met het kwaad te maken krijgen?
Dan leer je, zoals Paulus zegt in 2 Korintiërs 12,
dat echte kracht zichtbaar wordt in zwakheid.

4. Blijf bij de winnaar
dia 17 – blijf bij de winnaar
Ja, ik geloof dat Jezus koning is en dat Satan verloren heeft.
Maar Satan is een woedende verliezer,
en daarom is geloven nooit vanzelfsprekend.
Als christen ben je onderdeel van een strijd,
die je winnen kunt als je dicht bij de winnaar blijft!

dia 18 – 1. wapen je
Daar nog 2 dingen over.
Het eerste: wapen je.
Zoals Petrus in 1 Petrus 5 schrijft:
‘wees waakzaam, wees op uw hoede, want uw vijand, de duivel,
zwerft rond als een brullende leeuw, op zoek naar een prooi.
Stel u tegen hem teweer, gesterkt door uw geloof,
in het besef dat uw broeders en zusters, waar ook ter wereld,
onder hetzelfde leed gebukt gaan.’

Als je christen bent wordt je geloof aangevallen.
Of het nu door vervolging is, verleiding of twijfel.
Wees er niet verbaasd over, het hoort erbij!
Laten we niet doen alsof, als je eenmaal christen bent, het allemaal vanzelf gaat.
Het is gevaarlijk als we onszelf en elkaar dat wijsmaken.
Volgeling van Jezus zijn is elke dag weer een gevecht.
Dus zorg dat je scherp blijft!
Leef met Jezus, investeer in je relatie met hem,
en help elkaar om dicht bij Jezus te blijven!

dia 19 – wees niet bang
Het tweede: wees niet bang.
Petrus schrijft verder: ‘maar al moet u nog korte tijd lijden,
God, de bron van alle genade, heeft u geroepen
om in Christus Jezus deel te krijgen aan zijn eeuwige luister.
God zal u sterk en krachtig maken,
zodat u staande zult blijven en niet meer zult wankelen.’
Besef dat de draak geen poot meer heeft om op te staan,
rondloopt als een kip zonder kop.
Ja, hij kan het ons moeilijk maken,
maar hij heeft al bij voorbaat verloren!
Hij is een gemene, maar uiteindelijk een machteloze vijand.
Als je bij God bescherming zoekt, hoef je voor geen vijand bang te zijn!

dia 20 – advent
Daarom durf ik ook dit jaar kerst te vieren,
ook al lijkt er helemaal niets veranderd.
De vijand is verslagen, Jezus is koning, …,
en hij komt terug!
Amen.




Ezechiël 37:22 | God maakt één

Mensen zijn niet gemaakt om alleen te zijn. Maar eenheid en verbondenheid zijn best lastig… We verlangen naar elkaar, maar vaak kunnen we elkaar niet vinden. Net als Juda en Efraïm. Kunnen we ooit één worden? In families, in de kerk, in de samenleving en de wereld?
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: Opwekking 194
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: LvK Gezang 127 : 1, 2 en 7
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Ezechiël 37 : 15 – 28
Zingen: GKB Psalm 60 : 1 en 3
Preek over Ezechiël 37 : 22
Zingen: GKB Gezang 119 : 1, 2 en 5
Kinderen terug
Leefregels
Zingen: Kinderen van de Vader (Elly en Rikkert)
Onderwijs avondmaal
Viering avondmaal
Zingen: LvK Gezang 66 : 1, 3, 5 en 6
Gebed
Mededelingen
Collecte
Zingen: GKB Gezang 167 : 1, 2 en 3
Zegen

God maakt één

Inleiding
dia 1 – verzuiling
Vroeger…
Hmm, nu klink ik als een oude man…
Vroeger dus… toen had je in Nederland de verzuiling.
De samenleving bestond uit groepen: de zuilen.
Je kon bijvoorbeeld socialistisch zijn:
dan stemde je op de Partij van de Arbeid, je las het Parool,
je was lid van vakbond FNV en je TV stemde je af op de VARA.
Je buurman was juist liberaal:
hij stemde VVD, las het NRC, deed niet aan een vakbond en keek AVRO.
Je had een christelijke zuil,
en de vrijgemaakten hadden zelfs een eigen zuil, inclusief eigen reisvereniging.
Tot zover dit college maatschappijleer…

dia 2 – netwerk
Je zou denken dat dit typisch iets van vroeger is:
toen kon je je opsluiten in een groepje dat net zo dacht als jij.
Maar welkom in de 21e eeuw: dat kan echt niet meer!
Op je smartphone heb je contact met de hele wereld.
Niks geen strak afgebakende groepen!

dia 3 – facebook
Of… toch wel?
Want Facebook maakt gewoon nieuwe zuilen.
De computers van Facebook zijn slim!
Ze weten echt heel veel over jou!
Dat kan heel onschuldig zijn, dat ze weten dat ik van auto’s houdt,
dat jij van mode houdt, en jij van dieren.
Dan zorgt Facebook ervoor dat je over die dingen niets mist.
Maar het kan ook minder onschuldig:
dat Facebook weet hoe jij over vluchtelingen denkt.
Als jij vindt dat Nederland vol is, krijg je alleen nog maar berichten te zien die dat bevestigen.
Terwijl als jij vindt dat Nederland nog veel meer voor vluchtelingen moet doen,
je juist de berichten te zien krijgt over hoe zwaar vluchtelingen het hebben.
Facebook presenteert nieuws dat in jouw straatje past.
De mogelijkheden zijn oneindig!
Ben jij voor vrouwelijke ouderlingen?
Prima, Facebook laat het je zien.
Heb je een hekel aan Frankrijk?
Facebook doet met je mee.
Eet je elke ochtend een zak chips leeg?
Facebook geeft je groot gelijk…

dia 4 – God maakt één
Het punt is: we zijn verdeeld.
Misschien niet zo openlijk als bij de verzuiling, maar we zijn verdeeld!
We leven in een wereld van ons eigen gelijk,
waar geen plaats is voor andere meningen.
Een wereld waar je uiteindelijk alleen bent…
In die wereld geeft Ezechiël hoop:
je bent niet alleen, want God maakt één!

1. Verdeeld en alleen
dia 5 – verdeeld en alleen
Die eenheid is voor de Israëlieten ver te zoeken.
Ze zijn verdeeld, al heel lang.
Toen David en daarna Salomo koning van Israël waren,
zo’n 400 jaar geleden, toen was Israël een eenheid.
Maar zelfs in Israël, het volk van God, lukte het niet de eenheid te bewaren.
Verdeeldheid, wantrouwen en boosheid kregen de overhand.

dia 6 – de breuk: Juda en Efraïm (kaartje)
Salomo wordt opgevolgd door zijn zoon Rechabeam.
Een hork eersteklas.
Ik denk zelfs dat dat woord voor hem is uitgevonden…
De Israëlieten vragen hem, de nieuwe koning, om lastenverlichting.
Rechabeam reageert met een lastenverhoging en zegt:
‘mijn pink is dikker dan het lid van mijn vader!’
Oftewel: mijn vader was geen echte man,
want hij had een klein geslachtsorgaan.
Maar dat staat dus echt in de bijbel!
Als je me niet gelooft: lees 1 Koningen 12 maar eens.

Als je dat doet, lees je direct dat de Israëlieten het niet pikten.
Het komt tot een breuk.
Een klein deel van de Israëlieten blijft trouw aan Rechabeam.
Het zijn de Israëlieten uit de stammen Juda en Benjamin,
in het zuiden van Israël.
Vanaf nu heten zij Juda.
De andere Israëlieten, van de overige 10 stammen,
kiezen een eigen koning: Jerobeam,
die binnen mum van tijd een eigen godsdienst introduceert.
De stammen die zich bij hem aansloten,
worden genoemd naar de grootste stam: Efraïm.

Voor alle duidelijkheid: die verdeeldheid ging wel ergens over!
Het was niet zo weer even op te lossen.
En dat blijkt: 400 jaar later zijn de Israëlieten nog steeds verdeeld.
Tenminste, wat er nog van de Israëlieten over is.
De Efraïmieten zijn al in ballingschap, meegenomen door de Assyriërs.
Nu treft de Judeeërs hetzelfde lot, maar dan door de Babyloniërs.
Dé ballingschap bestaat dus niet: het zijn 2 ballingschappen.
Zo verdeeld was Israël.
Ezechiël beeldt die verdeeldheid uit met die twee stukken hout.
Eén voor Juda, één voor Efraïm.

dia 7 – verdeeldheid in Nederland (mensen)
Sinds de tijd van Ezechiël is de wereld niet minder verdeeld geworden.
Israël was in tweeën verdeeld.
Nederland is in 17 miljoen verdeeld…
In Israël was het simpel:
er waren twee sterke leiders, en je hoorde bij één van hen.
Binnen die groep was er eenheid.
Tegenwoordig heeft iedereen overal een mening over.
En, dat weten we allemaal, meningen willen nog wel eens botsen…
Wij weten misschien niet beter meer,
kunnen ons niet voorstellen dat er een tijd is geweest
waar niet iedereen zijn eigen mening had,
maar dat is een Westerse uitvinding van, zeg, de laatste 200 jaar.
Dus is niet alleen de wereld verdeeld,
maar is ook de samenleving verdeeld,
is de kerk verdeeld,
zijn zelfs families verdeeld.
Nogmaals: verdeeldheid gaat vaak wel ergens over!
Dat kunnen wij niet even oplossen.

dia 8 – verdeeldheid drijft uit elkaar
Het gevolg is wel dat je er alleen voor staat.
Verdeeldheid drijft mensen uit elkaar,
zeker als ze hun eigen mening hoogst serieus nemen.
Terwijl tegelijk iedereen ergens wel beseft
dat we niet bedoeld zijn om alleen te zijn.
Soms kies je er misschien voor,
bijvoorbeeld omdat je in mensen teleurgesteld bent,
maar ook dat voelt niet goed.

We hebben elkaar nodig.
Niet alleen tijdens grote sportevenementen
of tijdens een van de vele gezellige kerstmarkten.
Daar heb je even het gevoel dat je wordt opgenomen in een eenheid.
Maar vaak houden we het maar gewoon met elkaar uit.
Of zelfs dat niet eens.
We verlangen naar elkaar, maar we kunnen elkaar niet vinden.
Net als Juda en Efraïm elkaar niet konden vinden.

2. God maakt één
dia 9 – God maakt één
Ezechiël mag profeteren:
het lijkt misschien alsof het in verdeeldheid eindigt,
maar God gaat verder: hij maakt één!

dia 10 – Ezechiël maakt eenheid zichtbaar
Dat laat Ezechiël zien met die plankjes.
Typisch Ezechiël: hij is de profeet van symbolen en voorwerpen.
Hij deed heel vreemde dingen om iets duidelijk te maken.
Zo moest hij eens 390 dagen op zijn linkerzij en 40 dagen op zijn rechterzij liggen,
als symbool voor de schuld van Israël – het staat in Ezechiël 4.
Ezechiël is een beeldend profeet.
Hier ook, met die plankjes van Juda en Efraïm.
Ezechiël moet ze tegen elkaar aan leggen,
zodat het lijkt alsof het één stuk hout is.
Want God zal Juda en Efraïm weer één maken!

dia 11 – King
Dat doet me denken aan ‘I have a dream’ van Martin Luther King.
In die beroemde toespraak zegt hij:
‘Ik droom dat op een dag
de zonen van voormalig slaven en de zonen van voormalig slavenhouders
tezamen zullen neerzitten aan de tafel der broederschap.’
King droomt van een einde aan de verdeeldheid.
Precies wat Ezechiël profeteert.

dia 12 – waar zijn de 10 stammen gebleven?
Nu gaat het in Ezechiël niet direct over eenheid in het algemeen.
Daar mag je het wel op toepassen, dat komt zo,
maar het is een profetie over Juda en Efraïm.
Daarom even een uitstapje: wat is er met hen gebeurd?
Juda is inderdaad teruggekeerd in Israël.
Zelfs, zoals Ezechiël zegt, onder leiding van een nakomeling van David: Zerubbabel.
Sinds die tijd worden ze Joden genoemd, wat is afgeleid van Juda.
Maar waar is Efraïm gebleven?

Daarover gaan de meest woeste verhalen rond.
Er is zelfs een theorie geweest
dat de Engelsen de nakomelingen van Efraïm zijn…
Je mag drie keer raden uit welk land de bedenker van dat idee kwam…
Maar wat is er wel met die 10 stammen gebeurd?
Het lijkt erop dat ze vooral vermengd zijn.
Vermengd met de Judeeërs, maar ook met Assyriërs en Kanaänieten.
Sommigen zijn mee teruggekomen uit de ballingschap.
Als Jezus voor het eerst in de tempel komt,
ontmoet hij de profetes Hanna, uit de stam Aser.
De profetie van Ezechiël is wel een beetje uitgekomen,
maar Efraïm heeft nooit een volwaardige plek gekregen.
Ook in het huidige Israël niet.
Er zijn, onder andere in Afrika, wel kleine stammen ontdekt
waar erfelijkheidsonderzoek is gedaan, die verwant blijken aan de Joden,
zelfs erkend zijn als Joden en naar Israël gehaald,
maar het grootste deel van de 10 stammen is opgegaan in allerlei volken.

dia 13 – delen in de eenheid van Israël
Misschien een lange uitweiding, maar ik wil er iets belangrijks uit halen:
de eenheid die God belooft, gaat de aardse realiteit te boven.
Menselijk gezien kan het niet: Efraïm bestaat niet meer.
Ezechiël schrijft over een toekomst die nog komen moet: als Jezus terugkomt.
Dat wordt nog duidelijker als je het bijbelboek Openbaring er bij pakt.
Bij Ezechiël zegt God: ‘bij hen zal ik wonen,
ik zal hun God zijn en zij zullen mijn volk zijn.’
In Openbaring 21 staat: ‘Gods woonplaats is onder de mensen, hij zal bij hen wonen.
Zij zullen zijn volken zijn en God zelf zal als hun God bij hen zijn.’
Precies dezelfde woorden, maar nu meervoud: volken.
De eenheid is verder uitgebreid: niet alleen Israël, maar alle volken!
Wij mogen delen in de eenheid die God aan Israël belooft.
De kerk mag er in delen, de samenleving mag er in delen, de wereld mag er in delen!
Israël wordt één, en wij doen mee.

3. Eenheid zonder brokken
dia 14 – eenheid zonder brokken
Het kan een vreemde gedachtekronkel van mij zijn,
maar bij het kopje in de bijbel, ‘één God, één volk, één herder’,
moet ik toch echt denken aan Adolf Hitler met zijn slogan:
‘ein folch, ein reich, ein führer’…
Eenheid kan in ieder geval gruwelijk mis gaan!
Eenheid betekent maar al te vaak dat iedereen moet worden zoals ik…
Bestaat eenheid zonder brokken wel?

dia 15 – eigenbelang maakt eenheid onmogelijk
Eenheid mislukt vaak.
Het gaat even goed, maar dat duurt niet lang.
Na David en Salomo was het gedaan met de eenheid van Israël.
Je ziet het net zo goed bij bijvoorbeeld de Europese Unie:
ooit vol idealen begonnen, maar tegenwoordig hopeloos verdeeld.
Altijd steekt eigenbelang de kop op,
en dan kun je het wel schudden met die eenheid.

dia 16 – eenheid pas mogelijk als het goed is met God
Maar de eenheid waar Ezechiël over profeteert, is anders.
Ezechiël heeft het niet alleen over eenheid, hij zegt er iets bij:
‘David, mijn dienaar, zal hun koning zijn,
en samen zullen ze één herder hebben.’
Het gaat hier niet over een gewone koning, maar over Jezus Christus.
Waar Jezus koning is, daar is echte eenheid mogelijk!

Jezus maakt het goed tussen God en ons.
Wanneer Jozef merkt dat zijn toekomstige vrouw, Maria, zwanger is,
krijgt hij uitleg van een engel.
Hij zegt: ‘Maria zal een zoon baren.
Geef hem de naam Jezus, want hij zal zijn volk bevrijden van hun zonden.’
Jezus is gekomen om de relatie tussen God en ons te herstellen.
Dát is de sleutel voor eenheid zonder brokken.
Als de relatie met God hersteld is,
dan pas kan ook tussen mensen echte eenheid ontstaan.
Dat geldt voor Juda en Efraïm,
voor de kerk, de samenleving en de wereld:
alleen met Jezus Christus als Redder en Heer kunnen we één zijn.

dia 17 – Jezus nodigt in die eenheid uit
Die eenheid is heel anders dan die van nazi-Duitsland.
Jezus dwingt geen eenheid af.
Hij doet wel alles om jou voor die eenheid te winnen.
Om jou te winnen voor het leven in Gods aanwezigheid,
voor het leven in Gods liefde.
Om mee te doen in de eenheid van de Vader, de Zoon en de Geest.
Jezus wil niets liever.
Én hij wil dat het uit jezelf komt.

4. Eén in Christus
dia 18 – één in Christus
Waar Jezus regeert,
begint die eenheid waar Ezechiël over profeteert.
Dan begint het dus hier!
Jezus is koning van zijn kerk, in Christus zijn we één!

dia 19 – laat ons niet uit elkaar drijven
Jezus bidt om eenheid, in Johannes 17.
Dat gaat over eenheid binnen de gemeente.
Dat we ons niet door verdeeldheid, boosheid, onbekendheid en wantrouwen
uit elkaar laten drijven.
Laten we die echte eenheid in Christus zoeken!
Dat kerken scheuren, is helemaal te gek voor woorden, en niet uit te leggen.
Volgens katholieken zijn kerkscheuringen een protestantse uitvinding,
en ik vrees dat ze daar gelijk in hebben…
Ik ben blij dat we als CGK en GKv samen verder gaan:
een stukje van Gods verdeelde volk heeft de eenheid teruggevonden.

dia 20 – relativeer jezelf
Nederland is hopeloos verdeeld, in 17 miljoen.
Als kerk mogen we het anders doen.
Mogen we laten zien dat er meer is dan jij,
dat de wereld niet om jou draait.
Je leven is niet pas de moeite waard
als je overal je eigen keuzes in kunt maken.
Echt levensgeluk ligt niet in dat je dicht bij jezelf blijft,
maar in dat je dicht bij Christus blijft.
We zijn doorgeslagen in onze nadruk op het individu.

dia 21 – een lichtje in de wereld (kaarsen)
In een wereld die hunkert naar verbinding,
een wereld vol eenzame mensen,
mag de kerk een hoopvol signaal zijn.
Voor dat verlangen moet je in de kerk zijn!
Hier sta je er niet alleen voor,
ben je deel van een gemeenschap die samen met jou onderweg wil zijn.
Met die eenheid is de kerk een lichtje in een donkere wereld.

Die eenheid gaan we vieren, met brood en wijn.
We vieren dat we elkaar als kerken gevonden hebben.
We zetten ons er voor in dat niemand er alleen voor staat.
En we kijken uit naar de overweldigende eenheid die Jezus brengt,
dat we verenigd met Juda en Efraïm hem de lof toebrengen.
Amen.




Ezechiël 37:14 | Heimwee naar God

Heb je wel eens het gevoel dat God weg is? Geloven is niet altijd een succesverhaal. Je kunt heimwee hebben naar God. Je geloofde vol overgave, maar het begint te knagen. Wat moet je daarmee? Hoe kun je geloven tegen de stroom in?
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Welkom
Adventskaars
Zingen: Psalm 127 : 1 en 2
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: GKB Gezang 77 : 1, 2 en 3
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Ezechiël 37 : 1 – 14
Zingen: Psalm 137 : 1 en 3
Preek over Ezechiël 37 : 14
Zingen: LvK Gezang 125 : 1, 3, 4 en 5
Kinderen terug
Leefregels
Zingen: Opwekking 687
Gebed
Mededelingen
Collecte
Zingen: LvK Gezang 114 : 1, 2 en 3
Zegen

Heimwee naar God

Inleiding
dia 1 – Terlouw
Vorige week hield Jan Terlouw,
oud-politicus van D’66, inmiddels 85 jaar,
een indrukwekkende speech in het tv-programma De Wereld Draait Door.
Wie heeft het gezien?
Ik had het eerst niet gezien,
maar de dagen daarna werd ik zó vaak op Terlouw gewezen,
dat ik er toch ook maar even tijd voor heb gemaakt.

dia 2 – touwtje
Terlouw gebruikte een sterk beeld.
Vroeger hing overal een touwtje uit de brievenbus.
Tegenwoordig niet meer.
Even controleren of hij gelijk heeft:
wie heeft er thuis een touwtje uit de brievenbus hangen?
Niemand? Dat had ik wel verwacht.
Nu is het natuurlijk wel zo dat in het Utrecht waar Terlouw opgroeide,
de meeste huizen geen achterdeur hadden.
In Franeker wel.
Dus: bij wie staat de achterdeur altijd open?
Wees gerust: we hebben geen camera’s hangen,
waarmee het dievengilde via internet kan meekijken
om een volgend doelwit te vinden.
Dus: waar staat de achterdeur altijd open?

In Hoogeveen, waar ik ben opgegroeid,
stond de achterdeur (ook/wel) altijd open.
Als ik ging spelen bij een vriendje aan de overkant van de straat,
ging ik altijd door de achterdeur.
Ik klopte wel even op de deur van de woonkamer,
zomaar binnenvallen, dat vond ik ook weer zo wat…
Maar soms werd er niet gereageerd,
dus dan ging ik maar gewoon naar binnen.
Stond ik in een lege woonkamer,
en ging ik boven kijken of er iemand was.
Wat niet eens altijd zo was…

dia 3 – handdruk
Nu ging het Terlouw natuurlijk niet
om dat touwtje in de brievenbus of de open achterdeur,
maar om het gebrek aan vertrouwen in de samenleving.
Een van de voorbeelden die Terlouw geeft,
is dat een belangrijke overeenkomst vroeger met een handdruk werd bezegeld,
maar tegenwoordig zijn daar 5 contracten voor nodig.
Terlouw gunt de komende generaties vertrouwen,
waar hij nu zo weinig van ziet.
Hij zegt: ‘ik heb een prachtig leven gehad,
ik wil dat jullie het ook hebben.’

dia 4 – heimwee naar God
Terlouw verlangt, en hij is niet de enige:
hij wist een gevoelige snaar te raken.
Hij verlangt naar iets van vroeger.
Naar een vertrouwde wereld die er niet meer is.
Heimwee naar een wereld die we verloren hebben.
Vanmorgen gaat het over heimwee.
Geen gewone heimwee, maar heimwee naar God.

1. Godsverduistering
dia 5 – Godsverduistering
Ja, heimwee naar God.
Dat is wat de Israëlieten in Babel ervaren.
Misschien ben jij een van die mensen voor wie geloven vanzelfsprekend is.
Dan ben je een gezegend mens!
Maar voor velen, ook in de kerk, is het niet zo makkelijk.
Je geloofde vol overgave, maar nu knagen allerlei vragen aan je.
Van God merk je maar weinig.
En dan helpt het ook niet mee
dat minder en minder mensen nog in God geloven.
Je worstelt met een ‘Godsverduistering’.

dia 6 – een gruwelijk visioen…
Daarover gaat dat visioen van Ezechiël.
Ezechiël wordt door God meegenomen,
en neergezet in een dal vol menselijke botten.
Een massagraf, maar dan open:
de mensen aan wie deze botten toebehoorden
hebben nooit een fatsoenlijke begrafenis gekregen.
Ik moest denken aan de Killing Fields in Cambodja,
waar ontelbare botten en schedels naast elkaar liggen.
Normaal gesproken ben ik er niet vies van
tijdens de preek plaatjes te laten zien,
maar die Killing Fields vind ik te gruwelijk.
Zo gruwelijk begint het visioen van Ezechiël.

Ik weet niet hoe ik zou reageren.
Misschien zou ik verstijven.
Misschien zou ik het op een lopen zetten, weg van deze afschuwelijke plek!
Maar Ezechiël moet blijven.
Hij moet er van alle kanten naar kijken,
het beeld goed in zich opnemen.
Zelfs zonder plaatjes voel je de kilte van het visioen: brr…

dia 7 – de Israëlieten zijn God kwijt
Ezechiël krijgt niet alleen een visioen, God geeft hem ook de uitleg.
Dat uitgestrekte dal, met botten zo ver je kunt kijken, dat is Israël!
Klinkt niet als een groot compliment voor Israël…
Je zult maar worden vergeleken met een uitgedroogd skelet…
Maar de Israëlieten hebben daar niet zo veel moeite mee:
zo zien ze zichzelf ook!
De Israëlieten beklagen zich:
‘onze botten zijn verdord, onze levensdraad is afgesneden.
Dit leven is toch geen leven?’

Daar zitten ze dan in Babel, ver van Israël.
Waar leven ze eigenlijk nog voor?
Je zou misschien zeggen: dan bouw je in Babel toch wat nieuws op?
Maar zo makkelijk ligt het niet.
Het probleem is de tempel.
De trots van Israël.
Het centrum van hun geloof.
Die tempel is niet gewoon een gebouw:
het is de plek waar de Israëlieten God ontmoeten.
Maar nu is alles waar ze voor leefden foetsie.
Ze zijn God kwijt.

dia 8 – kun je nog in God geloven?
Je kunt God kwijt zijn.
Vroeger was het vanzelfsprekend om in God te geloven,
maar waar is hij eigenlijk gebleven?
Opeens kan het keihard binnenkomen:
‘ik geloofde het altijd, maar waar is mijn geloof gebleven?
Welk verschil maakt geloven eigenlijk?
Wordt ik er echt gelukkig van?
Hebben we ons God niet gewoon maar ingebeeld?’
Volgens mij zijn we in de kerk niet zo gewend aan dit soort vragen.
Als ze worden gesteld, willen we graag een antwoord geven,
en dan moet het weer klaar zijn.
Maar dit zijn eerlijke vragen!
Daar moet je niet voor weglopen.
Als er ergens een plek is
waar je al je twijfels en aanvechting neer kunt leggen,
dan zou het de kerk moeten zijn!
Durven we elkaars geloofsworstelingen te voelen?
Of zijn we er bang voor?

Israël leeft in een Godsverduistering, ze zijn God kwijt,
en dat is voor velen maar al te herkenbaar.
Tegen de stromen in probeer je te blijven geloven,
maar wat is het moeilijk!
Het leven zonder God oefent een enorme kracht op ons uit.

Ik kom toch even terug op Jan Terlouw.
Na zijn toespraak werd door verschillende mensen gereageerd.
Eén van die reacties was dat Terlouw, als politicus van D’66,
er volop aan heeft meegewerkt God uit de samenleving te werken.
Zou dat niet de diepere oorzaak kunnen zijn voor dat gebrek aan vertrouwen?
Even heel kort door de bocht:
als er geen God is om je te redden, dan moet je jezelf maar redden.
We hebben geleerd niemand anders te vertrouwen dan jezelf.
Dan is het een kwestie van tijd
dat de boze burger, de gewone man, en de angry white man, opstaan.
We hebben God weggeduwd en blijven verdwaasd achter.
Hebben heimwee naar God.

2. God bevrijdt uit de Godverlatenheid
dia 9 – God bevrijdt uit de Godverlatenheid
Wij kunnen God kwijt zijn, maar God is ons niet kwijt!
Ezechiël mag zien dat heimwee naar God,
dat het kille, doodse leven zonder God, niet het laatste woord heeft.
God geeft nieuw besef van zijn aanwezigheid,
hij bevrijdt uit de Godverlatenheid.

dia 10 – een verbijsterend schouwspel
Als Ezechiël lang genoeg naar het horrordal heeft gekeken,
stelt God Ezechiël een vraag.
‘Ezechiël, kunnen dit weer levende mensen worden?’
Wat een vreemde vraag!
Maar het antwoord is niet moeilijk: natuurlijk kan dat niet!
Deze botten zijn doder dan dood.
Maar Ezechiël antwoordt iets anders:
‘Heer, mijn God, dat weet u alleen.’
Niet omdat Ezechiël de vraag probeert te ontwijken:
hij gelooft oprecht dat het aan God is.

Dan krijgt Ezechiël van God een opdracht: ‘profeteer.’
Prima: Ezechiël heeft al heel wat ervaring met profeteren.
Hij had geprofeteerd tot de meest onwillige mensen
Daar was hij aan gewend geraakt.
Maar nu heeft Ezechiël een wel heel bijzonder publiek.
Nog nooit heeft hij tegen botten gepreekt.
Ik zie mijzelf al staan op een uitgestorven begraafplaats…

Maar de verzameling botten
blijkt beter naar Ezechiël te luisteren dan de Israëlieten!
Stel je eens voor: je hoort zacht geruis, en het wordt steeds harder.
Je hoort rammelende botten,
je wrijft je ogen uit, en ziet een verbijsterend schouwspel.
De botten zetten zichzelf als een bouwpakket in elkaar!
De botten krijgen vlees, en even later ligt het dal vol lijken…
Want ze blijven dood.
Tot Ezechiël weer profeteert, en God zijn levensadem inblaast.
Een enorme mensenmassa staat op!

dia 11 – echt leven: beseffen dat God er is
Het is een visioen vol hoop.
In Babel zijn de Israëlieten dood, afgesneden van God.
God maakt daar een einde aan.
God brengt zijn volk terug in het land,
terug naar de tempel, terug naar de dienst aan hem.
God geeft zijn adem, zodat er weer leven is.
En dan eindigt het met de grootste belofte:
‘jullie zullen beseffen dat ik de Heer ben.’

Want dát is echt leven.
Beseffen dat God er is.
Dat je God niet kwijt bent, maar beseft dat hij aanwezig is.
Het is de centrale geloofsbelijdenis van Israël.
Het ‘sjema’, Deuteronomium 6:4,
‘Luister Israël: de Heer, onze God, de Heer is de enige!’
Bij díe belijdenis, als dit werkelijkheid voor je is, dán is er leven!
God belooft de Israëlieten in Babel
dat hij hen bevrijdt uit de Godverlatenheid.

dia 12 – profetie vol hoop: je zult het meemaken!
Deze profetie van Ezechiël past bij Pasen: het gaat over leven en opstanding.
Het past ook bij Pinksteren: de Geest is Gods levensadem.
Maar het past ook in de tijd van Advent.
Het is een profetie die zindert van hoop en verwachting,
van wat God doet waar het ons bij de handen afbreekt.
Wij kunnen wanhopig zijn, het kan zelfs dat je God kwijt raakt,
maar God laat het daar niet bij.
God wil in je leven komen, een einde maken aan die duisternis.
Dát is advent.

Het is een belofte voor Israël, maar ook voor ons.
Wij zien het soms niet meer zitten.
Met God, met geloven, met de kerk.
Wij zien botten, maar God ziet levende mensen!
Als alle hoop verloren lijkt, grijpt hij in!
Hij belooft: je zult het gaan beseffen,
je zult het weer kunnen meemaken,
dat ík de Heer ben.

3. Waar blijft God dan?
dia 13 – waar blijft God dan?
Een prachtige belofte.
Maar wat merk je er van?
Is zo’n belofte nou echt een antwoord
op die heftige vragen die je kunt hebben?
Die Godsverduistering wordt er nog niet minder van…
Waar blijft God dan?

dia 14 – Ezechiël 37 is al een beetje gebeurd…
Eén van de lastigste vragen bij profetieën, is wanneer ze in vervulling gaan.
Dat is bij deze profetie ook zo.
Is dit al gebeurd? Of is het toekomtsmuziek?
Het is allebei.
Na Ezechiël heeft God zijn volk teruggebracht naar Israël,
onder leiding van mannen als Zerubbabel, Ezra en Nehemia.
De Israëlieten konden weer meer van God ervaren.
Dat is al gebeurd.

Maar profetieën gaan vaak over meer dan één situatie:
ze worden beetje bij beetje verder vervuld.
Deze profetie ook.
De geboorte van Jezus is een volgende stap:
hij is de eerste mens die echt beseft wie God is,
voor wie God nooit op een afstand staat.
Behalve aan het kruis.
Toen werd Jezus verlaten, zodat wij nooit meer verlaten zouden worden.
In Johannes 20 staat: ‘Jezus blies over de leerlingen heen en zei: ‘ontvang de heilige Geest.’
Weer een stapje: Ezechiël 37 wordt werkelijkheid voor de leerlingen!

dia 15 – …maar blijft ook toekomstmuziek
Wij leven na Pinksteren.
De Geest is uitgestort en brengt leven.
Maar God kan nog altijd ver weg voelen.
Het ene moment kun je vol enthousiasme voor God zijn,
diep geraakt worden door een tekst of door een lied,
is God tastbaar, is God echt, geen twijfel mogelijk;
en het andere moment weet je het even niet meer,
voelt God ver weg, valt de kerk tegen,
en heb je heimwee naar de God die je kende.
Ezechiël 37 zal pas echt vervuld zijn als Jezus terugkomt.

dia 16 – waar mensen geloven, is God met zijn Geest
Moeten we het dus met heimwee doen?
Nee, dat niet.
Waar mensen tegen de stroom in blijven geloven,
daar is God met zijn Adem van leven.
Gods Geest is waar mensen beseffen dat Jezus Christus Heer is.
Mensen die niet uit gewoonte geloven,
maar voor wie het echt is, ook als God ver weg voelt.
Die zich optrekken aan de belofte
dat God eens een einde maakt aan alle Godsverduistering.
Als je goed kijkt, dan mag je ook zien dat het niet alleen maar achteruit gaat met de kerk.
Dan zie je sporen van leven.
Bijvoorbeeld als we, zoals volgende week, avondmaal vieren:
ik vind het prachtig als zo veel mensen naar voren komen voor brood en wijn,
en dat je dan mag zien dat je echt de enige niet bent
die ondanks alle vragen toch wil blijven geloven.
Dat is Gods werk!

4. Vol verwachting
dia 17 – vol verwachting
Het visioen van Ezechiël is een visioen vol hoop.
Aan de heimwee naar God komt een einde.
Er komt een dag dat je hem echt zult kennen.
Ezechiël wil verwachting meegeven:
laat ons mensen vol verwachting zijn!

dia 18 – durven we los te laten?
Dat betekent veel loslaten.
Dode botten hebben niet zoveel in te brengen,
om eens een understatement te gebruiken…
Het is al een wonder dat God met die botten iets kan beginnen!
Maar dode botten maken zichzelf niet levend.
Dat klinkt misschien als een open deur, maar vaak willen we dat wel.
We houden van actie.
Maar wij kunnen geen levensadem inblazen, laat dat maar aan God over.

Geloven is in onze tijd best moeilijk.
We hebben grote vragen, waar we maar moeilijk een antwoord op krijgen.
In de kerk moet van alles gebeuren, dat kost veel energie,
en het lijkt maar weinig uit te werken…
De kerk wordt alleen maar kleiner…
Ik zie veel moois in de kerk, echt,
ik zie geloof, ik zie hoop, ik zie liefde,
maar de kerk in onze tijd is in crisis.
Die crisis kom je niet te boven met betere plannen.
Wij kunnen niet redden wat er te redden valt.
Verwachten we het van onszelf,
of durven we van God te verwachten?
Te bidden, in plaats van oplossingen te bedenken?
Net zoals Ezechiël zeggen: ‘dat weet u alleen’.
Laat dat dan de Geest in ons zijn:
dat we mensen zijn vol verwachting van God.

dia 19 – een kerk vol verwachting van God
En droom dan maar, net als Ezechiël.
Ik droom van een kerk die leeft van de Geest.
Een kerk die zich niet gek laat maken.
Een kerk die niet meedoet aan zelfverheerlijking.
Een kerk met een touwtje door de brievenbus,
die vertrouwen geeft en vertrouwen waard is.
Een kerk die de hoop levend houdt,
die midden in het kille, doodse leven,
blijft geloven in de God die leven geeft.
Een kerk die niet in zichzelf gelooft,
een kerk die zichzelf niet hoeft te redden: dat mag God doen.
Een kerk waar je thuis mag zijn,
ook als je het even niet meer weet, als je God kwijt bent en heimwee hebt,
dat je dan mee mag doen met het geloof van de kerk,
die groter is dan jij alleen.
Zo’n kerk vol verwachting van God is een zegen voor de wereld.

Volgende week mogen we komen.
Vol verwachting aan de maaltijd van onze Heer.
Het is nog niet de feestmaaltijd die komt, nog niet het volle leven.
Wel een voorproef vol verwachting.
Wij leven van hoop!
Amen.




Ezechiël 36:22 | God moet niets, maar doet alles

Gods beloften zijn enorm. Maar bij God heb je nergens recht op, hij is je niets verschuldigd. Dat hij alles voor je doet, is pure genade. En daardoor wordt het alleen maar mooier. Alle reden om God te prijzen!
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Welkom
Adventskaars
Zingen: GKB Gezang 80 : 1, 3 en 4
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: Opwekking 599
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Ezechiël 36 : 22 – 36
Zingen: Psalm 85 : 1 en 4 (GKB=LvK)
Preek over Ezechiël 36 : 22
Zingen: Opwekking 595 en GKB Psalm 67 : 2 en 3
Kinderen terug
Leefregels
Zingen: Doop, Sela (als dooponderwijs)
Doopbediening
Zingen: GKB Gezang 118 : 1 en 2
Gebed
Mededelingen
Collecte
Zingen: LvK Gezang 127 : 1, 5 en 7
Zegen

God moet niets, maar doet alles

Inleiding
dia 1 – zwart
Vandaag hebben we een extra feestelijke dienst,
met straks de doop van Tiemen van Althuis,
en dan kom ik met zo’n tekst aanzetten…
Ik geef het maar direct toe: het is een stevige tekst!
Door Ezechiël heen zegt God:
‘ik zal jullie redden, maar dat hebben jullie nergens aan verdiend.’
Tja, wat moet je daar nu mee…
Maar ik wil het feest van vandaag niet bederven:
ik denk dat er een mooie boodschap in zit!

dia 2 – Samsung
Ezechiël profeteert omdat de Israëlieten God een slechte naam bezorgen.
En dat kennen we!
Dit najaar was het Koreaanse bedrijf Samsung uitgebreid in het nieuws.
En niet zoals ze het zelf graag hadden gewild…
Samsung maakt smartphones, en bracht een nieuw model uit:
de Samsung Galaxy Note 7.
Een telefoon waar je wel even voor moest sparen:
850 euro moest hij kosten.
Maar goed, dan had je ook het nieuwste van het nieuwste,
een telefoon waar je veel meer mee kunt dan bellen en appen.
Echt een telefoon voor liefhebbers die het beste willen dat er is.

dia 3 – ontploft
Er was alleen een probleem…
De telefoon had één functie die niet helemaal voorzien was: hij kon ontploffen.
Laat je net je vrienden zien wat die telefoon van jou allemaal kan,
blijkt hij een onverwacht kunstje te kunnen…
Al snel kwamen de eerste berichten naar buiten over ontvlammende telefoons.
Samsung probeerde het nog met een terugroepactie, zonder resultaat.
Uiteindelijk werd de verkoop gestaakt.

Toen moest Samsung de portemonnee trekken.
Allereerst natuurlijk boze eigenaren, die hoge verwachtingen hadden,
die nu gecompenseerd willen worden.
Maar ook beurskoersen die inzakken.
Deze telefoon moest het paradepaardje van Samsung zijn.
Het imago van Samsung heeft een flinke deuk opgelopen.

dia 4 – kantoor
Je zult er maar verantwoordelijk voor zijn…
Je zult maar degene zijn die de batterij heeft ontworpen,
waar de problemen vandaan lijken te komen…
Je zult maar werken op de afdeling kwaliteitscontrole,
en zo’n ondeugdelijk product goedgekeurd hebben…
Dan ben je ontslagen, reken daar maar op!
Je hebt je bedrijf in de problemen gebracht.
Jouw fouten kosten het bedrijf miljarden,
en de goede naam van Samsung heeft een flinke knauw gekregen…

dia 5 – God moet niets, maar doet alles
Het zou wat zijn als zo iemand op de afdeling personeelszaken ontboden wordt,
en daar te horen krijgt:
‘je hebt het goed verprutst, besef dat goed,
maar we willen je graag promotie geven.’
Zo gaat dat niet.
Maar zoiets profeteert Ezechiël wel.
Israël heeft het verprutst.
Maar Ezechiël mag een kijkje geven in een prachtige toekomst.
Laten we meekijken, met als thema:
God moet niets, maar hij doet alles!

1. God moet niets
dia 6 – God moet niets
Ik begin maar met het slechte nieuws: God móet niets!
Ezechiël zet de Israëlieten, maar ook ons op onze plek.
Je kunt wel denken dat God ons van alles verschuldigd is,
dat hij ons maar uit onze problemen moet halen,
maar vergis je niet: God móet niets!

dia 7 – moet God onze problemen oplossen?
Problemen, die hebben de Israëlieten wel.
Ze zijn opgeslokt door het machtige Babylonische rijk,
en veel Israëlieten werden gedwongen in Babel te gaan wonen.
Onder hen ook Ezechiël.
De Israëlieten hebben genoeg om over te klagen,
wat hebben ze daar in Babel nou helemaal te zoeken,
en de Israëlieten een beetje kennend,
zullen ze zich inderdaad uitgebreid hebben beklaagd.
‘God, wat moeten we hier toch?
Haal ons hier weg!’
Ze hebben vast om zich heen gewezen,
naar iedereen die hen oneerlijk heeft behandeld.

Ezechiël moet daar dus niets van hebben.
Of eigenlijk God, want Ezechiël spreekt niet namens zichzelf.
Hij gaat er met gestrekt been in:
‘Israëlieten, houd toch op!
Snappen jullie dan niet dat God geen enkele reden heeft jullie problemen op te lossen?
Moet God ingrijpen om jullie?!’
En even later nog een lekker sneer:
‘schaam je om je schandelijk gedrag, Israël.
Shame on you!’

De Israëlieten kunnen wijzen wat ze willen,
naar die enge Babyloniërs bijvoorbeeld,
maar ze hebben hun problemen aan zichzelf te danken.
Ze hebben bloed vergoten en liepen de afgoden achterna.
Het probleem, dat zijn niet de anderen,
het probleem, dat zijn ze zelf met hun hart van steen.

dia 8 – het probleem, dat zijn wij zelf…
Wat moet er gebeuren, om van de wereld een betere plek te maken?
Ik denk dat we daar best wel ideeën over hebben:
ISIS moet uitgeschakeld worden,
de grenzen moeten beter worden bewaakt,
multimiljonairs moeten meer delen van hun rijkdom,
de regering moet stoppen met bezuinigen op zorg en onderwijs,
en meer van dat soort ‘oplossingen’.
Ezechiël daagt je uit om dieper te kijken: naar jezelf.
Naar míjn hart van steen, met als levensmotto:
‘eerlijk zullen we alles delen, ik een beetje meer dan jij.’
Het kwaad zit niet alleen in anderen, het zit in mij.

Misschien lijkt het in de kerk allemaal heel mooi.
Een kerk vol keurige mensen die niets liever willen dan God aanbidden.
Als dat zo lijkt, houden we de schijn mooi op.
Wij zijn mensen die worstelen met God.
Die heen en weer geslingerd worden:
we willen geloven, met heel ons hart,
en ondertussen merken we hoe versteend dat hart is,
en houden we God op afstand…
We werken onszelf in de problemen,
lopen stuk op het leven en onze domme keuzes.
En dan denken we nog ook:
‘ik ben vast de enige die ervaring met zonde heeft.’
Zullen we dat toneel maar achterwege laten?

Wij zijn geen geweldige onschuldige christenen.
God is ons niets verschuldigd.
Denk niet dat hij ons wel móet helpen met onze problemen.
Net als Israël bezorgen we God maar al te vaak een slechte naam…
Wat kunnen we God makkelijk ter verantwoording roepen.
Om dingen in ons eigen leven die we niet snappen.
Om groot onrecht in de wereld: ‘God, waar was u?’
Alsof wij recht hebben op iets van God.

dia 9 – Gods liefde is niet te verklaren
Ja, God houdt van je.
We zongen: ‘En wat je nu ook doet, zijn liefde blijft bestaan.’
Ondanks wat jij doet, blijft zijn liefde bestaan.
Dat geldt al voor de kleine Tiemen.
Hij is ‘zondig en schuldig ter wereld gekomen’,
die pittige vraag waar jullie, Jacob en Annemarie, straks ja op zeggen.
God houdt van hem, ondanks het kwaad wat nu al in hem zit.
En voor wie echt nog denkt dat kinderen schatjes zijn:
ga eens op een schoolplein kijken!
Gods liefde is niet logisch, is niet te verklaren.
God moet niets, en er is geen enkele reden voor hem om in te grijpen.
Behalve…

2. God doet alles
dia 10 – God doet alles
Behalve zichzelf!
Tot nog toe is dit niet een verhaal om blij van te worden.
Geen feestelijk verhaal in een feestelijke dienst.
Maar ik zei al: er zit echt een mooie boodschap in.
Ezechiël heeft geen slecht nieuws, maar goed nieuws.
Want ook al móet God niets, toch dóet hij alles!

dia 11 – God komt op voor zijn naam
‘Ik zal ingrijpen’, zegt God, ‘niet omwille van jou, niet omdat ik iets moet,
maar omwille van mijn heilige naam.’
Want de goede naam van God staat op het spel.
De Babyloniërs vinden het prachtig hoe de Israëlieten in de problemen zitten.
En ze trekken direct het lijntje naar God.
‘Jullie geloofden toch in de God van hemel en aarde?
De God die overal zou zijn?
Nou, waar is hij dan?
Wees eens eerlijk: wat stelt die God van jullie nou voor?’
De Israëlieten zijn verantwoordelijk voor hun problemen,
maar daardoor wordt Gods imago aangetast.

dia 12 – atoombom
God komt op voor zijn naam.
Dat zou God natuurlijk op allerlei manieren kunnen doen.
God zou alles en iedereen kunnen verwoesten.
Een enorme atoombom op de aarde laten vallen.
Reken maar dat mensen dan onder de indruk zijn van God,
en het wel zullen laten om spottend over God te spreken.

dia 13 – Gods naam staat voor leven!
Maar God doet het niet.
Het past niet bij zijn naam.
God wil niet het imago van een atoombom,
van een niets ontziende vernietigende macht.
Zo is God niet.
Gods naam is niet zomaar een naam.
Als God zijn naam centraal stelt, komt hij daar zelf helemaal in mee.
Hij is geen atoombom die dood en verderf wil zaaien.
God wil juist het leven!
Dát is zijn naam, dát is zijn imago.
Het past bij zijn naam om Israël te redden.
Het past bij zijn naam om zich aan mensen te blijven verbinden,
‘jullie zullen mijn volk zijn, en ik zal jullie God zijn.’ – vers 28
We leven deze weken naar kerst toe, het feest dat Jezus op aarde kwam.
De reden dat Jezus kwam, is Gods naam.
In Jezus wordt Gods naam mens.
Jezus is alles waar God voor staat.

dia 14 – God verandert je van binnenuit
En dan houdt het maar niet op met de beloften die Ezechiël mag doen.
Als God voor zijn naam opkomt, mag je heel wat van hem verwachten!
God gaat dan niet voor de makkelijke oplossingen.
God doet niet aan symptoombestrijding,
hij pakt het diepste probleem aan: het kwaad in onszelf.
God zal ons wassen, vers 25, met water, om al het kwaad weg te doen,
en geeft een nieuw, levend hart, in plaats van het hart van steen.
God verandert niet de wereld om je heen, God verandert jou!
Daar staat de doop voor.
God zegt tegen Tiemen:
‘ik maak jou een nieuw mens, een mooi mens,
een mens met een hart dat klopt voor mijn liefde.’

Dat heeft alles met Jezus te maken.
Want toen jaren na de profetieën van Ezechiël
de Israëlieten terug mochten naar hun land,
waren ze nog niet echt andere mensen geworden.
Nee, ze lopen niet meer zo massaal achter hun afgoden aan,
en ze zijn een stuk bescheidener geworden.
Maar die echte verandering, die komt pas later.
Ik geloof dat Jezus de eerste is met zo’n levend hart.
En door zijn Geest verandert Jezus ons.

God doet álles.
Alles om deze wereld weer goed te maken.
Alles om jou te redden.
Jezus is gekomen en wil in jouw leven komen, ook in Tiemens leven.
Hij verandert je van binnenuit.
Je bent zijn ‘werk in uitvoering’.
Niet omdat hij dat zou moeten, maar omdat hij het wil!

3. Gods naam en jij
dia 15 – Gods naam en jij
God moet niets, maar doet alles, omwille van zijn naam.
Daar loopt het uiteindelijk op uit:
‘dan zullen de volken om je heen beseffen dat ik de Heer ben.’
God grijpt in, omwille van zijn naam.
Is het jou om die naam te doen?

dia 16 – prijs God om wat hij doet
Die volken, daar horen wij bij.
Wij worden uitgenodigd om te zien wat God heeft gedaan.
Wij worden uitgenodigd om God te prijzen.
Om wie hij is.
Om wat hij heeft gedaan, om Jezus.
Om wat hij belooft.
God verandert mensen, vervangt harten van steen door levende harten.
Als je dat ziet, bij anderen, of bij jezelf: prijs God erom!
Juist dat God dat niet doet omdat hij het zou moeten,
maar het helemaal uit hemzelf komt,
geeft alleen nog maar meer reden om hem te prijzen.

dia 17 – draait het om jouw naam of Gods naam?
Als God alles doet, als hij ons vergeeft, reinigt, nieuwe mensen maakt,
allemaal om zijn naam,
dan mag ons leven ook om die naam draaien.
Hoe veel God ook van je houdt,
het heelal draait niet om jou maar om God.
Laten we niet doen alsof alles en iedereen er is voor jou.
Wat is voor jou belangrijker: jouw naam of Gods naam?
Ik vind het bevrijdend dat de wereld niet om mij draait.
Dat als ik tegenval, dat nog niet het einde van de wereld is.
Laat God maar God zijn, daar is hij beter in dan ik.

dia 18 – laat zien dat Gods genade alles is
Door Israël moeten de volken God leren kennen.
Zo gaat God ook met de kerk verder.
Dat is best riskant.
De kerk kan Gods naam schade toebrengen,
een struikelblok zijn om te geloven.
Helaas knappen mensen door christenen af op God…
Toch kiest God ervoor zijn naam aan ons te verbinden.
Wil hij door ons heen aan de mensen om ons heen laten zien wie hij is.

Moeten we dan toch die keurige christenen zijn die alles goed doen?
Nee: het gaat er niet om dat wij zo geweldig zijn,
maar dat God zo geweldig is.
De volken in Ezechiël prijzen God niet
omdat Israël zo’n fantastisch volk is, maar omdat God ingrijpt.
Wij hoeven geen perfecte mensen te zijn
om zo God te bewijzen voor de wereld.
Wees liever eerlijk: dat we geen betere mensen zijn.
Dat God ons niets verschuldigd is.
Dat het allemaal genade is.
Dat Jezus ons door zijn Geest nieuw aan het maken is
en dat dat nog best een flinke verbouwing is…
Geen perfecte mensen, maar mensen die weten dat ze zonder God nergens zijn.

dia 19 – doop
Het gaat om Gods naam.
Ook in de doop: God verbindt zijn naam aan Tiemen.
Hij zegt: ‘Tiemen, jij hoort bij mij.
Niet omdat jij daar recht op hebt,
maar omdat ik jou erbij wil.
Ik ga met jou aan het werk.’
Alle reden om God te prijzen!
Amen.




Jesaja 2:4-5 | Ontwapen(en)d!

Uiteindelijk wil iedereen vrede. Maar wat is er een verdeeldheid. In de wereld, maar ook onder christenen. Jesaja ziet vrede. Een wereld zonder wapens. Samen bouwen. Ontwapenend mooi! Iets van dat licht mogen wij laten zien.
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.
Deze preek is 1 van de 2 preken die gehouden zijn in een dienst waarin de eenwording van CGK en GKv in Franeker centraal stond.

Liturgie
Welkom
Adventskaars
Zingen: LvK Psalm 25 : 1 en 2
Stil gebed
Votum en groet
Gebed van verootmoediging
Zingen: Opwekking 717
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Jesaja 2 : 1 – 5
Zingen: GKB Psalm 122 : 1 en 3
Overdenking 1: ds. Hans Ruiter
Zingen: LvK Gezang 23 : 1, 2 en 3
Overdenking 2: ds. Mark Veurink
Zingen: ‘Fullness of Grace’ (1 en 2 solo, 3 samenzang)
Kinderen terug
Wetslezing: Romeinen 13 : 8 – 14
Zingen: LvK Gezang 126 : 1 en 2
Indragen avondmaalstellen
Zingen: GKB Psalm 133 : 1, 2 en 3
Gebed
Mededelingen
Collecte
Zingen: LvK Gezang 314 : 1, 3 en 4
Zegen

Ontwapen(en)d!

Inleiding
dia 1 – zwart
Wat een visioen!
Weg met zwaarden en speren!
Maar wat is het ver weg…

dia 2 – Floortje
We kennen de beelden van rokende steden in Syrië en Irak.
Ik merk dat ik me er voor afsluit.
Weer een stad die belegerd wordt, maar ik sla de berichtgeving over.
Tot ik laatst het programma ‘Floortje terug naar Syrië’ keek.
Opeens kwam die hele oorlog weer binnen.
Floortje Dessing is beroepsreiziger en journalist.
Voor één van haar tv-programma’s was ze al eens in Syrië geweest,
toen er ogenschijnlijk nog niets aan de hand was.
Mooie beelden van het rijke cultuurerfgoed van één van de oudste landen ter wereld.
Nu keerde ze terug naar de relatief veilige delen van Syrië,
om te zien wat de oorlog met het land en de mensen heeft gedaan.

Floortje bezoekt onder andere de stad Homs.
Wat Aleppo vandaag is, was Homs een paar jaar geleden.
De rook is opgetrokken, overgebleven is de ruïne van een ooit levendige stad.
Met mensen die hun leven proberen te herpakken.
Zelfs op tv voel je de beklemmende sfeer van de straten.
Wat kunnen mensen elkaar aandoen!
Ik werd er verdrietig van.

dia 3 – kerkscheuring
Als christenen kunnen we er trouwens ook wat van.
Volgens een grapje is 1 gelovige een christen,
zijn 2 gelovigen een kerk, en heb je met 3 een kerkscheuring.
Daar zit een kern van waarheid in.

1. Ontwapen(en)d!
dia 4 – ontwapen(en)d!
Jesaja 2 gaat over ontwapening.
De volken leggen de wapens neer.
En zoals Jesaja het opschrijft, heeft het iets ontwapenends.
Jesaja raakt een diepe snaar: dit wil iedereen!

dia 5 – een universeel verlangen (VN)
Na elke oorlog wordt gezegd: ‘dit nooit weer.’
Zo zijn de Verenigde Naties ontstaan:
het is beter met elkaar te praten dan te vechten.
Voor het gebouw van de VN in New York staat een standbeeld, gebaseerd op Jesaja 2,
van een man die een zwaard omsmeedt tot een ploeg.
Het is niet alleen de droom van Jesaja, deze droom is universeel:
van alle mensen, van alle tijden en alle plaatsen.

dia 6 – een ongekende droom
Het omgekeerde van de droom, kennen we.
Snoeimessen die tot speren worden gesmeed.
Zo gaat dat in tijden van oorlog.
Fietsen en kerkklokken die worden geconfisqueerd
om er geweren en tanks van te maken.
Maar wat Jesaja beschrijft, dat is ongekend!

Wapens geven een gevoel van veiligheid.
Ook als je geen oorlog voert, is het wel zo prettig om wapens achter de hand te hebben.
Of tenminste om vrienden met wapens te hebben.
Want de militaire macht van Amerika garandeert dat Rusland zich koest houdt.
En als Trump daaraan begint te morrelen, steigert Europa…
Wapens zorgen voor een machtsevenwicht.
De wapens niet alleen neerleggen, maar zelfs omsmelten?
Dat gaat heel ver!
En dát is wat Jesaja beschrijft.
Geen veiligheid van een machtsevenwicht,
maar veiligheid omdat er simpelweg geen bedreigingen meer zijn!

dia 7 – niet afbreken, maar opbouwen
De wapens worden omgesmolten tot ploegijzers en snoeischaren.
Dat zijn geen willekeurige instrumenten waar je nog geen vlieg kwaad mee doet.
Het zijn landbouwinstrumenten: hiermee bewerk je de aarde, komt er eten op tafel.
Hiermee breek je niet af, maar bouw je juist op.
Als zwaarden en speren voor de dood staan,
staan ploegijzers en snoeischaren voor het leven.

De volken richten zich samen op het leven.
Zie je ze al naast elkaar staan?
Merkel en Putin? Trump en Assad?
Sylvana Simons en Geert Wilders?
Jesaja ziet het!
Dat is ontwapenend mooi!

2. Een utopie?
dia 8 – een utopie?
Mooi, ja, maar slaat het ook nog ergens op?
In je dromen gaat het er allemaal wat anders aan toe dan in werkelijkheid…
Is deze droom van Jesaja geen utopie?
Hoe vaak hebben we niet ‘dit nooit weer’ gezegd, en gebeurde het toch?
Hoe kan het dat er alleen maar wapens bijkomen,
en dat die wapens alleen maar onmenselijker worden?

dia 9 – mensen maken er niets van waar
In Jesaja’s eigen tijd was het ook geen realistische droom.
Volken stonden lijnrecht tegenover elkaar.
En Israël bracht het er niet veel beter vanaf.
Juist Israël zou het goede voorbeeld moeten geven,
zou moeten leven in het licht van de Heer,
zou moeten laten zien dat het er met God in je leven anders aan toegaat,
maar het is hopeloos!
Die verzen die wij uit Jesaja 2 lazen, zijn schitterend,
maar verder staan de eerste hoofdstukken van Jesaja
vol met de inktzwarte werkelijkheid.
Als het van mensen moet komen, zullen er altijd nieuwe wapens gemaakt worden.

dia 10 – het gebeurt als God komt
God weet dat.
Daarom grijpt hij zelf in.
Hij laat zien dat het kan: leven in het licht.
Jezus Christus doet wat Israël had moeten doen.
‘Eens zal de dag komen,’ zegt Jesaja.
Met Jezus Christus begint het!
Het licht komt op aarde, in eigen persoon.

Tegelijk wachten we, op de dag die zál komen.
God zal rechtspreken.
De VN krijgen dat niet voor elkaar omdat er zoveel belangen door elkaar lopen.
In Syrië kunnen ze daarom niets voor elkaar krijgen.
Bij God is het anders: hij heeft geen andere belangen dan het recht.
Dán wordt de droom werkelijkheid.

3. Leef de droom
dia 11 – leef de droom
Het is een ontwapenende droom.
Maar geen droom om even in weg te dromen,
om daarna weer in de harde realiteit terug te keren.
Jesaja zegt: ‘kom mee, laten wij leven in het licht van de Heer.’
Een oproep aan het volk Israël.
Maar in de voetsporen van Jezus mogen wij meedoen.
Kom mee, en leef de droom!

dia 12 – eenwording: een stukje droom wordt werkelijkheid
‘Zet 3 christenen bij elkaar, en je hebt een kerkscheuring.’
Vandaag gaat dat niet op.
Vandaag mogen we genieten van een stukje van de droom die werkelijkheid wordt.
2 Gemeenten gaan als 1 gemeente verder.
Geen oorlog, geen wapengekletter: wij vinden elkaar in het licht van Christus.
Wij willen ploeg en snoeischaar in de hand nemen:
opbouwen in plaats van afbreken, ons wijden aan onze taak, een licht zijn in Franeker.
Samen ook met andere christenen in Franeker,
met wie we ons ook verbonden voelen.

dia 13 – wat heb jij in handen?
Kom je mee?
Wat heb je zelf in handen?
Een zwaard, of een ploegijzer?
Sla je om je heen?
Sta je vooraan met je kritiek als het anders gaat dan jij zou willen?
Of kun je accepteren dat we in al onze verschillen dezelfde Heer dienen,
en dat het dan wel eens anders gaat dan hoe je het zelf zou willen?
Wil je God als rechter, of eigenlijk toch liever jezelf?

Een stukje van de droom van Jesaja wordt werkelijkheid.
Kom je mee?
Dat de eenheid van onze gemeenten niet een papieren eenheid is,
maar dat we ons ook echt aan elkaar verbinden?
Dan laten we iets zien van het licht van advent, het licht van hij die komt.
Daar gaat een ontwapenende kracht van uit!
Amen.




Jesaja 11:3 – Jezus doet recht in de puinhoop

Vrede, wie wil het niet? Maar we leven in een wereld vol haat. Het is een puinhoop. Niet alleen ver weg, maar net zo goed dichtbij. Zelfs in de kerk ontstaat zomaar verwijdering. Maar Jezus biedt een weg uit de puinhoop!
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: GKB Gezang 157 : 1, 2, 3 en 4
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: Psalm 98 : 3 en 4
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Jesaja 11 : 1 – 10
Zingen: ‘Magnificat’ (Sela)
Preek over Jesaja 11 : 3
Zingen: LvK Lied 132 : 1, 2 en 3
Kinderen terug
Kinderlied
Leefregels
Zingen: GKB Gezang 48 : 1 en 4
Gebed
Collecte
Zingen: Psalm 72 : 2, 4 en 10
Zegen

Jezus doet recht in de puinhoop

Inleiding
dia 1 – op kamers
Toen ik 18 was, ging ik studeren,
en dat betekende direct een verhuizing:
van mijn veilige en vertrouwde plekje in Hoogeveen
naar een kamertje in het onbekende Kampen.
Dan moet je opnieuw beginnen,
en dat wordt wat makkelijker gemaakt door een studentenvereniging.

Alleen… ik had het niet zo op studentenverenigingen,
en al helemaal niet op gereformeerde studentenverenigingen,
wat in Kampen nu eenmaal de enige mogelijk was…
Waarom zou ik me terugtrekken in een clubje gelijkgestemden,
terwijl er zo veel valt te leren van andersdenkenden?
En allemaal theologiestudenten bij elkaar, is dat geen saaie boel?
Bovendien had ik wel eens wat opgevangen over het studentenleven,
over vergaderingen die tot diep in de nacht doorgaan,
over formalistisch gedoe met aanspreektitels,
over hiërarchie en duurdoenerij.
Moest ik daarvan lid worden?!

Maar ja, het alternatief,
eenzaam verpieteren in mijn studentenkamertje
en me maar helemaal verliezen in de studieboeken,
dat trok me nog minder aan.
Dus ik heb mijn vooroordelen aan de kant gezet,
en ben toch maar lid geworden.

Van die keuze heb ik nooit spijt gehad.
Mijn oordelen gingen veel te snel.
Ik had een klein stukje van de buitenkant gezien, een paar uiterlijkheden,
en dacht dat dat genoeg was om mijn oordeel klaar te hebben.
Maar in die buitenkant heb ik me vergist,
en, nog veel belangrijker, achter die buitenkant zaten toffe mensen.
Zonder die mensen was ik vandaag waarschijnlijk geen predikant geweest.

dia 2 – Jezus doet recht in de puinhoop
Oordelen: wat hebben we ze snel.
In dit geval had ik vooral mijzelf ermee gehad
als ik niet over mijn vooroordelen heen was gestapt.
Maar het kan ook heel anders gaan:
met onze oordelen over alles en iedereen,
oordelen op basis van uiterlijke schijn en geruchten,
kunnen grote brokken ontstaan.
Vanochtend gaat het erover
dat Jezus recht doen in de puinhoop die wij ervan maken.

1. In de puinhoop
dia 3 – in de puinhoop
Een puinhoop, daar weten ze in Israël in de tijd van Jesaja wel over mee te praten.
We hebben het er al eerder over gehad, maar laten we het op een rijtje zetten.
Israël is door en door verdeeld.
Al zo’n 200 jaar is Israël gesplitst in twee delen,
Efraïm in het noorden en Juda in het zuiden.
Echt goede vrienden zijn ze sindsdien nooit geweest,
maar nu maken ze het wel heel bont: ze zijn in staat van oorlog.
Om te overleven sluiten ze bondgenootschappen met andere volken.
Zo ook koning Achaz van Juda,
een koning die het politieke spel vol overgave speelt.
Hij gooit het op een akkoordje met de machtige Assyriërs
en denkt dat zijn land en hijzelf zo veilig zijn.
Niets is minder waar.
Achaz heeft zich overgeleverd aan de grillen van de Assyriërs,
en kan niet anders dan als een marionet hun bevelen opvolgen.
De gevolgen zijn voor de gewone burger:
zij zijn nergens meer veilig.
Het is een puinhoop!

dia 4 – Israël glijdt weg in de puinhoop (boomstronk)
Jesaja heeft het over de ‘stronk van Isaï’.
Maar wie is Isaï ook alweer?
Isaï is de vader van koning David.
Van David naar Achaz loopt een rechte lijn,
het koningschap is steeds van vader op zoon overgedragen.
Koning Achaz heeft een indrukwekkende stamboom.
Maar nu wordt het een stronk genoemd,
het zielige restje van een omgehakte boom.
Het koningshuis van David is volledig ingestort.

Israël glijdt steeds dieper weg in de puinhoop.
Een puinhoop die ze zelf veroorzaakt hebben.
Met hun machtsspelletjes.
Met hun houding van ‘ons zal niets gebeuren’.
Met hun afgaan op de buitenkant.
Met hun snelle oordelen.

dia 5 – onze puinhoop van oordelen
We maken er een puinhoop van.
Onze wereld zit vol machtspelletjes en wantrouwen.
Landen spelen een ingewikkeld schaakspel,
en ondertussen is Syrië letterlijk een puinhoop.

Maar die puinhoop is niet alleen ver weg,
die puinhoop is er in Nederland net zo goed,
het is, helaas, zelfs hier, in de kerk.
Het is zo verleidelijk om af te gaan op uiterlijke schijn en op geruchten.
We zijn zo gewend om ons oordeel klaar te hebben.
In onze wereld, waar zoveel te kiezen valt, moet je wel.
Maar de werkelijkheid is altijd ingewikkelder dan onze kortzichtige oordelen.
En dan gaat het mis.
Iedereen vindt iets, er ontstaan groepen, er ontstaat verwijdering,
zonder dat we elkaar eens echt goed in de ogen hebben gekeken.
Helaas gebeurt dat, helaas maak ik me er ook schuldig aan,
en de puinhoop die dan ontstaat, speelt alleen de duivel in de kaart.

2. Jezus doet recht
dia 6 – Jezus doet recht (takje)
Maar God laat ons niet in de puinhoop.
Dat is de prachtige boodschap van Jesaja 11.
Die stronk, het dode restje van wat eens een machtig koningshuis was,
die stronk is niet het einde.
Uit die stonk komt een telg op, een fris en groen takje.
Na Achaz komt een nieuwe koning in de lijn van David.

dia 7 – er komt een eerlijke koning
Het moet wel een heel bijzondere koning zijn,
die met onze puinhoop nog wat kan…
Aan een nieuwe koning Achaz hebben we helemaal niets.
Wat we nodig hebben is iemand die vrede brengt en recht doet,
een koning van een heel ander soort.
Jesaja schrijft: ‘hij ademt eerbied voor de Heer;
zijn oordeel stoelt niet op uiterlijke schijn,
noch grondt hij zijn vonnis op geruchten.’
Deze koning doet er niet aan mee!
Hij doet niet mee aan het altijd maar je oordeel klaar hebben,
hij doet niet mee met het afgaan op de buitenkant,
hij doet niet mee proberen het voor zichzelf makkelijk te houden.
Deze koning is eerlijk, is integer,
een koning, met de woorden van vers 5, van gerechtigheid en trouw.
Wat een verademing is dat!
Zo’n koning kan vrede brengen in onze puinhopen.

dia 8 – de oplossing komt van God
Deze koning klinkt niet menselijk.
Zelfs de meest eerlijke en zuivere mensen kunnen dit niet waarmaken.
Zij hebben ook hun uitglijders en donkere kanten.
Zij kunnen soms niet anders dan een oneerlijk oordeel hebben,
omdat de puinhoop zo ingewikkeld is dat het hen te boven gaat.
Deze nieuwe koning, het groene takje op de boomstronk,
moet meer zijn dan een gewoon mens.
Jesaja schrijft: ‘de geest van de Heer zal op hem rusten.’
Een oplossing van onze puinhopen moeten we niet van mensen verwachten,
mensen kunnen geen betere en rechtvaardige wereld brengen,
als de wereld aan ons is overgeleverd, loopt het slecht af.
De oplossing komt van buiten, van Gods Geest, van God zelf.
Die nieuwe koning is veel meer dan een mens.

dia 9 – bij koning Jezus ben je veilig
Jezus is deze koning.
God, die mens werd.
Vrijdag, op het kerstfeest, vieren we dat hij op deze wereld kwam.
Jezus is de koning op wie de Geest van de Heer rust.
In Matteüs 3 kun je lezen dat Jezus gedoopt wordt door Johannes de Doper.
En dan staat er: ‘zodra Jezus gedoopt was en uit het water omhoogkwam,
opende de hemel zich voor hem
en zag hij hoe de Geest van God als een duif op hem neerdaalde.’
De profetie van Jesaja is uitgekomen.

Bij deze koning ben je veilig.
Hij gaat niet af op geruchten en op uiterlijke schijn,
maar daalt af naar deze wereld.
Hij komt in onze levens delen, hij wil je leren kennen.
Bij hem ben je veilig, hij laat je tot zijn recht komen.
Zijn macht gaat nooit over de rug van anderen heen.
Hij is een koning van vrede en recht.

3. Een weg uit de puinhoop
dia 10 – een weg uit de puinhoop
Maar is dat wel goed nieuws?
Als Jezus zo eerlijk is en recht doet,
wat moet hij dan met jou en mij?
Jesaja schrijft dat Jezus een rechtvaardig oordeel velt.
Vallen we dan niet allemaal door de mand?
Dat doet me denken aan een liedje dat heet:
‘straks als ik geen pijn meer doe’.
Nee, niet, ‘straks als ik geen pijn meer heb’, maar ‘doe’!
Ik doe mensen pijn, ben mede verantwoordelijk voor de puinhoop.

dia 11 – God begint in de puinhoop iets nieuws
En dan blijkt die vredekoning, Jezus, nog veel indrukwekkender te zijn.
Als hij zou afgaan op wat hij op aarde tegenkomt,
kan ik me maar een passend oordeel voorstellen:
dat hij de hele wereld opblaast.
Maar dat wil hij niet!
Jezus is niet gekomen om onze puinhopen te veroordelen,
om met eigen ogen te zien hoe weinig we van het leven terecht brengen,
hij is juist gekomen om je een weg uit de puinhoop te geven!

God had de puinhopen in een beweging kunnen opruimen,
maar hij kiest ervoor om midden in de puinhoop te komen,
en van daaruit iets nieuws te beginnen.
Jezus is geen koning die op zijn rechten gaat staan,
hij maakt zich juist kwetsbaar en klein.
Jezus staat toe dat wij hem oneerlijk beoordelen,
dat we oordelen op basis van uiterlijke schijn en geruchten,
dat we hem slachtoffer maken van onze gemene spelletjes:
de enige rechtvaardige die de wereld ooit gekend heeft, eindigt aan het kruis.
Al jouw oordelen laat hij over zich heen komen en hij vergeeft het je.
Zo maakt hij die oordelen machteloos.

dia 12 – het mysterie van het kruis
Jezus maakt zich tot ons vrijwillige slachtoffer,
maar juist op die manier is hij sterker dan zijn onderdrukkers.
Dat is het wonder, het mysterie van het kruis.
Je komt dat heel mooi tegen in de musical ‘Les Miserables’,
waar we vorig jaar, in het gemeenteproject ‘Feest van Genade’,
een verfilming van hebben gekeken.
Het gaat over een dief die vrij komt,
maar al snel weer in zijn oude gewoontes vervalt.
Totdat hij een plekje zoekt om te overnachten, en in een kerk uitkomt.
Hij kijkt met de ogen van een dief,
weet precies wat waardevol is,
en als dank voor het onderdak steelt hij het zilveren bestek.
Bij de stadspoort wordt hij aangehouden,
en door agenten mee terug genomen naar de kerk.
De priester heeft de situatie direct door,
maar neemt de dief in bescherming:
‘laat deze man vrij, ik heb hem het bestek zelf geschonken!’
De priester maakt zich vrijwillig slachtoffer,
en daarmee geeft hij een uitweg uit het leven als dief.
Op dat moment verandert het leven van de dief radicaal.

Zo maakt Jezus een einde aan de puinhopen:
niet door te oordelen, maar door het te ondergaan.
Jezus gaat niet af op wat hij van je ziet.
Het gaat maar op één ding af:
mag zijn kruis jou vrede brengen,
wil je hem als Vredekoning verwelkomen?

4. Vrede bij het kruis
dia 13 – vrede bij het kruis
Bij het kruis is vrede.
Daar is vergeving voor de puinhoop die je ervan maakt.
Daar is het goed met God.
En dan kun je ook elkaar vinden.

dia 14 – vrede wordt al werkelijkheid (wolf en lam)
Jesaja schrijft over de vrede die Jezus meebrengt.
‘Een wolf zal zich neerleggen naast een lam,
een panter vlijt zich bij een bokje neer.’
Het staat symbool voor de perfecte vrede,
waar Jezus aardsvijanden met elkaar verzoent.
Zulke vrede lijkt ver weg.
De wereld is vol haat, vol angst en vol pijn.
De profetie van Jesaja lijkt een utopie,
een mooi ideaal om aan vast te houden voor de toekomst,
maar ook niet meer dan dat.
Maar denk niet dat het alleen maar toekomstsmuziek is:
wanneer we elkaar bij het kruis vinden,
wordt deze prachtige vrede al werkelijkheid.
Volgens Jesaja wordt het vrede omdat de aarde vol wordt van kennis van de Heer.
Dat begint bij het kruis.

dia 15 – vrede gaat niet vanzelf
Laten we elkaar ontmoeten bij het kruis van de koning
die alles heeft opgegeven, alles heeft losgelaten.
Want ook in de kerk gaat vrede niet vanzelf.
We kwetsen elkaar met onhandige opmerkingen.
We doen elkaar verdriet met verschillende meningen.
Soms liggen we elkaar gewoon niet,
je kunt niet met iedereen vrienden zijn.
En dan zijn er nog die oordelen.
Ga ermee naar het kruis!

dia 16 – ontmoet elkaar bij het kruis
Bij het kruis kunnen we elkaar ontmoeten.
Kunnen we onze vooroordelen laten gaan en elkaar in de ogen kijken.
Laten we zo met elkaar omgaan.
Maak het bespreekbaar als je iets dwars zit.
Sluit je niet op in je eigen oordelen.
Praat niet over elkaar, maar met elkaar.
En dat zijn niet wat goedbedoelde adviezen van mijn kant:
het is Jezus Christus zelf, onze Vredekoning, die deze opdracht geeft.
Ga naar het kruis, want daar kunnen we elkaar vinden,
daar draagt Jezus onze puinhopen.
Alleen daar is liefde.
Alleen daar is vrede.
Alleen daar is recht.

Ik wil graag afsluiten met het liedje dat ik al aanhaalde:
‘straks als ik geen pijn meer doe’.
dia 17 – filmpje




Jesaja 9:1 – Jezus zet je leven in het licht

In het donker raak je de weg kwijt. En we zijn inderdaad de weg kwijtgeraakt. Zonder God is het leven donker. Maar God laat het er niet bij: hij zet het licht aan. Jezus wil zijn licht ook in jouw leven laten schijnen.
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Aansteken adventskaars
Waar8ig: -‘Als alles donker is’
-‘Votum’
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: LvK Gezang 126 : 1 en 3
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Jesaja 8 : 21 – 9 : 6
Zingen: Psalm 80 : 1, 2 en 10
Preek over Jesaja 9 : 1
Waar8ig: -‘It folk dat omrûn yn it tsjuster’
-Psalmen voor Nu 16
Kinderen terug
Kinderlied (melodie LvK Gezang 124)
Leefregels
Zingen: Opwekking 595
Avondmaal: onderwijs (5) en viering
Zingen: Psalm 18 : 8 en 15
Gebed
Collecte
Zingen: LvK Gezang 26 : 1 en 3
Zegen

Jezus zet je leven in het licht

Inleiding
dia 1 – licht-duister
Ik heb al de hele week een liedje in mijn hoofd.
Dat begon maandagochtend, toen ik mijn bijbel opende en die tekst las:
‘het volk dat in duisternis ronddoolt, ziet een schitterend licht.’
Het liedje is niet meer uit mijn hoofd te krijgen…
Ik wil het graag aan jullie laten horen,
en ja: daarmee neem ik het risico dat het liedje zich ook in jullie vastzet.
Of misschien is dat zelfs wel mijn bedoeling…
Laat het liedje je er dan aan herinneren dat Jezus licht brengt.

Genoeg er omheen gepraat: over welk liedje heb ik het?
Iemand die hem al aan voelt komen?
Het is het liedje In nije dei van De Kast.
We gaan een stukje ervan luisteren.

dia 2 – filmpje

(tot 1:55, daarna fade-out)

dia 3 – Jezus zet je leven in het licht
Ik weet ook wel dat dit geen christelijk liedje is,
en dat het liedje niet geschreven is om een christelijke boodschap over te brengen.
Maar leg Jesaja 9, ‘het volk dat in duisternis ronddoolt, ziet een schitterend licht’,
hier eens naast: ‘Lang wie it kâld en tsjuster, aanst komt de dei,
fynt it ljocht syn wei, yn in nije dei.’
Er staat precies hetzelfde: het wordt licht!
Dat is ook de boodschap van vanochtend:
Jezus zet je leven in het licht.

1. Duisternis
dia 4 – duisternis
Maar voor het licht wordt, is het donker.
Je ziet het voor je als Jesaja het beschrijft:
‘overal heerst verstikkende duisternis; donker en somber is het, nacht overal.’
Ook die nieuwe dag van De Kast wordt voorafgegaan door het donker:
‘It libben wie wrang, it wachtsjen te lang.’
En even later: ‘lang wie it kâld en tsjuster.’
Laten we eerst eens kijken naar die duisternis.

dia 5 – in het donker raak je de weg kwijt
Echte duisternis komt in Nederland bijna niet voor,
zelfs niet in deze donkerste dagen van het jaar.
Waar je ook bent, bijna altijd zie je in de verte wel licht.
Maar in echte duisternis zie je geen hand meer voor je ogen.
Het is pikzwart, je hebt geen idee welke kant je op moet en wat je tegen komt.
Je loopt maar wat, je kunt niet zien waarheen.
Je kunt alleen maar verdwalen.
Of, zoals Jesaja het zegt, ronddolen.

dia 6 – kaartje
Israël is de weg helemaal kwijt.
Twee weken geleden hebben we het daarover gehad,
en laten we het kaartje er weer bij pakken.
Israël, groen, en Aram, geel, hebben een bondgenootschap gesloten,
en vallen samen Juda aan, paars.
Dat heeft te maken met het vierde land, dat niet op de kaart staat: het grote Assyrië.
Juda probeert Assyrië te vriend te houden,
terwijl Israël en Aram juist in opstand tegen Assyrië komen.
Maar het loopt uit op een puinhoop…

Israël en Aram kunnen tegen Assyrië niets beginnen.
Koning Tiglatpileser – die naam moet je maar onthouden voor een bijbels-namen-spelletje –
koning Tiglatpileser van Assyrië valt aan en houdt niet van half werk.
Hij laat maar weinig heel in Zebulon en Naftali, in het noorden van Israël,
en voert de inwoners af naar zijn eigen land.
Maar met Juda gaat het al niet veel beter.
Juda is een soort marionet van Tiglatpileser, ze leveren zich helemaal aan hem over.
In de tempel in Jeruzalem moet het altaar voor God plaatsmaken
voor een replica van een altaar van een Assyrische tempel…
Israël en Juda zijn de weg helemaal kwijt.

dia 7 – dieper probleem: God buitensluiten
De politieke situatie ziet er niet goed uit.
Toch is dat niet het hele verhaal.
Het diepere probleem volgens Jesaja
is dat de mensen niet langer op God vertrouwen.
Ze hebben God buitengesloten, leven hun leven zonder God.
Dat is precies waar ze die politieke ellende aan te danken hebben

dia 8 – poster
Het is donker als God uit het leven is.
Waar is God eigenlijk in Franeker?
Op het kerstfeest is hij in ieder geval niet welkom,
als ik de posters in de stad mag geloven…
De poster zet ‘alle’ kerstactiviteiten in Franeker op een rijtje,
maar de kerk is de grote afwezige in de kerstactiviteiten.
We hebben God uit het gewone leven weggeduwd,
en ik ben bang dat wij daar net zo goed aan meedoen.

dia 9 – druk met onszelf
De gevolgen merk je overal.
We zijn druk met onszelf en onze eigen belangen.
Het is ieder voor zich, je moet maar voor jezelf opkomen.
Maar we doen het ook met elkaar, als land.
Onze Nederlandse belangen gaan voorop.
Of het nu om een klimaattop gaat of om de opvang van vluchtelingen,
we kunnen niet anders dan denken in het landsbelang.
Net als elk ander land trouwens…

Het is donker, in Nederland net zo goed.
Misschien ben je er aan gewend, en merk je het niet eens.
Moet je het maar gewoon doen met het leven zoals het is.
Maar zonder God is het leven niet meer dan wat ronddolen op aarde.
Je neemt dan met te weinig genoegen.

2. Jezus zet je leven in het licht
dia 10 – Jezus zet je leven in het licht
Maar het blijft niet donker:
‘aanst komt de dei, fynt it ljocht syn wei, yn in nije dei.’
Of, met de woorden van Jesaja:
‘het volk dat in duisternis ronddoolt, ziet een schitterend licht.’
Jezus zet je leven in het licht.

dia 11 – God komt binnen als een kind
God laat ons niet wat ronddolen op de aarde, hij zet het licht aan.
Dat mensen hem uit het leven wegduwen, daar trekt hij zich niets van aan.
God laat zich niet door koppige en dwarse mensen tegenhouden.
Jesaja profeteert: ‘een kind is ons geboren, een zoon is ons gegeven.’
Wij proberen God buiten te sluiten, maar God komt binnen als een kind.
Dát is het licht voor de wereld!
In de tijd van Jesaja is dat nog toekomstsmuziek: het is nog pikzwart.
Toch zegt Jesaja: hij ís geboren.
Jesaja krijgt een blik in de toekomst,
maar wat in de toekomst gebeuren zal is net zo zeker als wat vroeger gebeurd is.

Het zal geen verrassing zijn: dit kind is Jezus.
In Matteüs 4 kun je lezen dat Jezus naar Galilea gaat,
naar dat gebied van Zebulon en Naftali dat zo donker is.
En dan wordt die profetie weer aangehaald:
‘het volk dat in duisternis leefde, zag een schitterend licht.’
Dat is het moment dat Jezus het goede nieuws begint te brengen:
Jezus is het licht van de wereld, de beloofde nieuwe koning.

dia 12 – Jezus anders dan alle aardse koningen
Jezus is een schitterend licht,
juist omdat hij zo anders is dan alle aardse koningen.
Kijk maar naar die vier namen die Jezus meekrijgt.
Jezus is een wonderbare raadsman.
Dat is iemand die je om raad vraagt, om advies vraagt,
iemand die volgens jou een wijs persoon is en in wie je vertrouwen hebt.
Zo iemand is Jezus, en dan niet zomaar een raadsman, maar een wonderbare:
hij heeft Gods wijsheid.
Hij wil je leven sturen, op een heel bijzondere manier.
Niet door je gevraagd en ongevraagd advies te geven, waar je dan weer iets mee moet,
maar door je langzaam, van binnenuit, te veranderen.
Iemand die je leert wat liefde is.

Jezus is een goddelijke held.
Helden zorgen dat het weer goed komt.
Iemand die met gevaar voor eigen leven iemands leven redt, is een held.
Jezus is de goddelijke held: hij geeft zijn leven voor de wereld.
Aan het kruis wint hij van de macht van de duisternis,
maakt hij de weg vrij om in het licht te leven.

Jezus is een eeuwige vader.
Ja, God de Zoon wordt ook een vader genoemd.
Jezus is niet afstandelijk maar heel persoonlijk.
Hij sluit zich niet op in een comfortabel paleis,
maar is altijd onder de mensen.
Hij ziet hen, hij kent hen, hij deelt in hun levens,
in hun vreugde, maar ook in hun verdriet.
Hij houdt van je.

En Jezus is de vredevorst.
Niet door een groot leger op te bouwen en de macht te grijpen.
Jezus doet het juist door klein en kwetsbaar te zijn, door lief te hebben.
Nog meer vliegtuigen met bommen brengen geen echte vrede.
Jezus pakt de duisternis bij de wortel aan: haat.
Hij zet er zijn liefde tegenover.

3. Leef in het licht
dia 13 – leef in het licht
Jezus zet je leven in het licht.
De Kast zingt: ‘Hjir is myn hân, hjir is myn hert
‘k jou myn bestean oan dy.’
Jezus heeft zijn hele bestaan aan ons gegeven.
Nu wil hij je leven zijn, je bestaan.
Leef in het licht.

dia 14 – mag Jezus jouw leven in het licht zetten?
Jezus is het licht van de wereld,
maar wel een ander licht dan gedacht.
Jezus heeft altijd in het middelpunt van de belangstelling gestaan,
in onze tijd zou hij moeiteloos voetbalstadions vol kunnen krijgen,
maar veel minder mensen hebben hem herkend als het licht.
Jezus is niet een licht dat de duisternis van de wereld wel even verjaagt,
omdat hij het diepere probleem wil aanpakken:
de duisternis in jouw leven.
En daar wordt Jezus bedreigend…

Mag Jezus’ licht in jouw leven schijnen?
Hij is geen lampje dat je op zondagochtend aanzet,
en weer uitzet als je met andere dingen bezig gaat.
Je zet een lamp niet aan om er even naar te kijken
en dan weer uit te zetten en iets anders te doen.
Die lamp is er juist zodat je ziet wat je doet!
Zo is het met Jezus ook:
het is niet de bedoeling dat je even met hem bezig bent,
en dan weer andere dingen gaat doen.
Jezus wil juist de lamp zijn die je hele leven in het licht zet.

dia 15 – open je ogen voor wie je liefde nodig heeft
Wat er dan verandert?
Jezus zet liefde voorop in je leven.
In het donker gaat iedereen zijn eigen gang,
leef je voor jezelf en voor wat jou goed uitkomt.
Jezus wijst de weg van liefde.
In het licht zie je anderen.
Durf je je voor hen open te stellen,
tijd voor hen te nemen en hun pijn te voelen?
Durf je je ogen open te houden,
niet weg te kijken van wie jouw liefde nodig heeft?
Jezus wil je bevrijden van het verstikkende ‘ieder voor zich’.

dia 16 – laat zien dat Jezus je leven kleur geeft
Als Jezus’ licht in je leven schijnt, schijnt het ook door je heen.
Breng je zelf licht in de duisternis.
Bijvoorbeeld vanmiddag, op de kerstmarkt.
Als kerk willen we laten zien dat er meer is dan de kerstinkopen,
dat het niet de kerstversiering is die ons leven kleur geeft,
en dat ‘vrede op aarde’ geen lege woorden zijn omdat het toch nooit gebeurd,
maar dat Jezus ons leven kleur geeft.

Hij is de goddelijk held, die uit liefde zijn leven gegeven heeft,
het licht voor een wereld in het donker.
Dat vieren we zo aan tafel, want dat is feest!
Jesaja schrijft:
‘u hebt het volk weer groot gemaakt, diepe vreugde gaf u het.’
Jezus zet je leven in het licht: hij geeft leven, hij geeft vreugde.
En er komt een dag, In nije dei, daar zorgt God wel voor,
dat het licht overal schijnt.
Amen.




Jesaja 7:14 – God is midden in je leven

God lijkt op de achtergrond te staan. Of is het eerder dat graag willen dat God zich niet met ons bemoeit? In een wereld die niets van God verwacht, wordt koning Achaz van Juda door God op zijn plek gezet. God is Immanuël: God midden in je leven.
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Aansteken adventskaars
Zingen: Opwekking 599 en Opwekking 640
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: LvK Lied 125 : 1, 3 en 5
Over Alpha (door Alpha-deelnemer)
Gebed (door Alpha-deelnemer)
Kinderen naar club (met introductie)
Lezen: Jesaja 7 : 1 – 17 (door Alpha-deelnemer)
Zingen: Psalm 46 : 1, 2 en 4
Preek over Jesaja 7 : 14
Zingen: Opwekking 214 (= Glorieklokken 63)
Kinderen terug
Kinderlied
Onderwijs doop
Doopbediening
Zingen: Opwekking 687
Oproep aan de gemeente
Zingen: “Doop” (Sela)
Gebed
Collecte
Zingen: Psalm 103 : 5 en 7
Zegen

Verwacht God midden in je leven

Inleiding
dia 1 – man-vrouw
Mannen zijn heel gevoelige wezens.
Ze zeggen wel eens dat vrouwen gevoelig zijn
terwijl mannen juist nuchter zijn,
maar ik geloof er niets van.
O ja, natuurlijk zijn vrouwen gevoelig,
daar twijfel ik niet aan, en dat is ook mooi.
Maar mannen zijn net zo gevoelig, alleen op een andere manier.
Mannen hebben namelijk een sterk ontwikkeld eergevoel.
Onze, ik spreek maar even namens alle mannen,
onze eer wordt aangetast als vrouwen onze taken gaan doen.
Wij lossen het liever zelf op.

dia 2 – appelmoes
Een heel simpel voorbeeld: een pot appelmoes.
Mannen worden geacht een pot appelmoes met blote handen te kunnen openen.
Het voelt heel goed als anderen de pot niet open krijgen,
en je dan kunt zeggen: ‘geef maar even aan mij’,
en dat je hem dan in één vloeiende beweging open hebt.
Helaas gaat het ook wel eens andersom…
Dat ik denk: ‘die pot draai ik wel even open’,
maar dat het niet lukt.
Dat ik nog maar wat meer kracht zet,
dat ik er zweethanden van krijg,
zodat ik geen grip meer op het deksel heb…
O, willen jullie die details eigenlijk wel weten?
Hoe dan ook, het lukt niet.
En dan sta ik op het punt om mijn gereedschapskist erbij te halen,
met een hamer en schroevendraaier moet het toch lukken
en desnoods zaag ik die pot open,
en dan zegt Hanneke: ‘mag ik het even proberen?’
Dan kun je geen ‘nee’ zeggen
en zul je altijd zien dat het haar direct lukt.
Daar gaat mijn eer…

Oke, ik overdrijf een beetje,
maar het gaat mij om dat eergevoel.
Mannen zijn vast niet de enigen die daar last van hebben,
vrouwen hebben het ongetwijfeld ook.
Toegeven dat iets niet lukt en dan iemand anders om hulp vragen,
dat is gewoon heel moeilijk.
Kinderen leren dat al heel jong,
en ook Hugo zal er binnenkort aan moeten geloven:
‘ik wil het zelf doen!’

dia 3 – verwacht God midden in je leven
Dat is een van de redenen dat geloven moeilijk kan zijn.
Want geloven is dat eergevoel parkeren
en je leven uit handen geven aan God.
Een God die op afstand staat, is een veilige God.
Maar God is midden in je leven!
Dat is de boodschap van vanochtend:
verwacht God midden in je leven.

1. God op de achtergrond?
dia 4 – God op de achtergrond?
In de tijd van Jesaja 7 lijkt niemand nog iets van God te verwachten.
Als de mensen al in hem geloven,
denken ze dat God zich op de op de achtergrond houdt.
God is ver weg, dus ze moeten er zelf maar het beste van maken.

dia 5 – historisch dieptepunt voor Israël (kaart)
Dat valt niet mee, want het is een donkere tijd.
Israël is verdeeld.
Onder koning David en koning Salomo was het nog één rijk,
maar daarna is Israël gesplitst in twee delen:
het grote Efraïm en het kleine Juda met Jeruzalem.
Dat het zo is gelopen, is al erg genoeg,
maar nu staan ze ook nog lijnrecht tegenover elkaar!
Efraïm voert oorlog tegen Juda en wil Jeruzalem innemen.
Daarbij krijgt Efraïm hulp van een ander volk: Aram.
De verhouding tussen de broedervolken is op een ijskoud dieptepunt belandt.

Hoe heeft het zo ver kunnen komen?
Dat heeft alles te maken met het vierde land: Assyrië.
Assyrië is de opkomende wereldmacht,
en de kleine landen in de regio voelen zich bedreigd.
Ze beseffen dat ze alleen kans maken tegen Assyrië als ze gezamenlijk optrekken.
Dat doen Efraïm en Aram: zij hebben een bondgenootschap gesloten.
Maar Juda, met koning Achaz aan de top, wil niet meedoen,
Juda houdt liever Assyrië te vriend.

dia 6 – niets van God verwachten
De verhoudingen op het wereldtoneel liggen dus, net als vandaag, behoorlijk gecompliceerd.
Koning Achaz gaat zijn eigen weg.
Hij beseft hoe kwetsbaar de positie van Juda is,
maar verwacht niets van een bondgenootschap met Efraïm en Aram.
Hij ziet meer heil in een verbond met Assyrië.
Dat hij God om hulp kan vragen, komt niet bij hem op.
Van God valt volgens Achaz niets te verwachten.
God is al zo lang stil, daar kun je niets mee.
Je moet maar gewoon je eigen problemen oplossen.

dia 7 – niets van God willen
Maar dat is niet alles: het komt Achaz ook wel goed uit.
Hij zit er niet op te wachten dat God zich ermee komt bemoeien.
Achaz heeft zijn beslissing genomen:
hij lost zijn problemen wel op zijn eigen manier op.
Jesaja is een vervelende stoorzender.
Een teken van God is wel het laatste wat Achaz wil:
hij laat zich echt niet door God op andere gedachten brengen,
want Achaz is zo’n man met een sterk eergevoel.
Hij verstopt het vroom: ‘ik wil God niet op de proef stellen’,
maar eigenlijk zegt hij: ‘waar bemoeit God zich eigenlijk mee?’

God is naar de achtergrond verdreven.
Wat merk je nou van God?
Zit je er echt op te wachten dat hij zich met je gaat bemoeien?
Het lukt ons wel zonder God!

2. God is midden in je leven
dia 8 – God is midden in je leven
Midden in die wereld, waar niemand iets van God lijkt te verwachten,
komt God zelf met een teken.
God staat niet op de achtergrond, God laat ons niet aan ons lot over:
hij is midden in je leven!

dia 9 – God laat zich niet tegenhouden
Achaz moet niets van een teken weten,
maar daar laat God zich niet door tegenhouden!
‘Luister Achaz, of je het nu wilt of niet,
je zult een teken krijgen en weten dat ik midden in het leven ben:
de jonge vrouw is zwanger, zij zal spoedig een zoon baren en hem Immanuël noemen.’
Wie die jonge vrouw dan is, staat er niet bij.
Waarschijnlijk moeten we het dicht bij de koning zoeken.
Zoals elke koning in die tijd had Achaz aan één vrouw niet genoeg.
Regelmatig neemt hij er een vrouw bij, bij voorkeur een mooie jonge dame.
Als Jesaja zegt: ‘de jonge vrouw is zwanger’,
kan het dus heel goed over de nieuwste vrouw van de koning gaan.

Maar deze vrouw is van een heel ander slag dan Achaz.
Ook al ziet het er allemaal nog zo somber uit,
zij weigert te geloven dat God zich heeft teruggetrokken.
Zij kent God niet, zoals Achaz, uit de boeken van vroeger:
voor haar staat als een paal boven water: God is dichtbij.
Daarom durft ze het aan haar zoontje die naam te geven: Immanuël, God met ons.
Deze vrouw en haar zoontje zetten Achaz op zijn plek.

dia 10 – God is de enige die verschil maakt
Achaz houdt God graag op veilige afstand,
‘God met ons’ is voor hem bedreigend, hij gaat liever zijn eigen gang.
Voor die vrouw is het juist geweldig: ‘God met ons’,
dat geeft haar kracht om te leven, om het vol te houden.
Het is allemaal niet verloren, want God is met ons!
Achaz vertrouwt op zijn eigen strategisch inzicht,
hij denkt dat de toekomst van Juda bij hem veilig is.
Maar zijn jongste vrouw houdt hem voor:
‘Achaz, van jou wordt het niet beter.
Zie je het dan niet, dat alleen God ons uit deze puinhopen kan redden?’

Voor mensen als Achaz is dat moeilijk te verteren.
Mensen die groot van zichzelf denken,
die de macht hebben om hun eigen problemen op te lossen.
Als je al je problemen zelf kunt oplossen,
dan is het moeilijk om God in je leven te zien.
Maar voor mensen als die jonge vrouw,
mensen die hun eigen kwetsbaarheid en beperkingen zien,
voor hen is het helemaal geen vraag:
wat er ook gebeurt, God is erbij!
Door zulke mensen, die vrede, rust en geluk uitstralen,
omdat ze alles van God verwachten,
laat God het zien: ik ben midden in je leven.

Dat wil God ook in het leven van Hugo,
dat belooft hij bij de doop:
‘Hugo, ik ben met je, ik ben midden in je leven,
verwacht maar veel van mij!’

3. Jezus: God maakt het waar
dia 11 – Jezus: God maakt het waar
Mooi, het vertrouwen van zo’n jonge vrouw!
Maar is dat vertrouwen ook wat waard?
Mag je inderdaad veel van God verwachten?
Daarmee komen we bij Jezus: in hem maakt God het waar.

dia 12 – Jezus is letterlijk ‘God met ons’
In het onbetekenende stadje Nazareth
woont 700 jaar later een onbetekenende jonge vrouw, Maria.
Een engel vertelt haar dat ze een zoon krijgt, Gods zoon.
Maria’s voorgenomen huwelijk met Jozef komt in gevaar:
hoe kan zij een kind krijgen dat niet van Jozef is?
Maar Jozef krijgt ook bezoek van de engel.
De engel haalt die oude profetie aan:
‘de maagd zal zwanger zijn en een zoon baren,
en men zal hem de naam Immanuël geven.’
Wie goed oplet, heeft misschien gehoord
dat de jonge vrouw opeens een maagd geworden is.
Dat is een lang technisch verhaal over Grieks en Hebreeuws,
wie daar meer over wil weten meldt zich maar na de dienst.
Waar het om gaat: Jezus is Immanuël:
hij is niet alleen maar een teken dat God met ons is,
hij is God die letterlijk onder de mensen komt!

dia 13 – Adele
Afgelopen week was er veel aandacht voor een filmpje van Adele.
Adele is een bekende zangeres met veel fans.
Een aantal fans deden mee met een soort talentenjacht:
wie kan de beste Adele-imitatie geven.
Wat ze niet wisten was dat Adele zelf ook meedeed.
Ze was flink opgemaakt, haar neus was nep,
en voor haar fans was ze onherkenbaar.
Ze deed alsof ze Jenny was, een bloednerveus meisje.
De andere deelnemers maken zich zorgen of dat wel goed gaat.
Dan is het de beurt aan Jenny, en van de zenuwen vergeet ze ook nog in te zetten.
Maar als ze gaat zingen kijken haar fans elkaar aan
en vallen hun monden open: Jenny is Adele zelf!

dia 14 – Jezus wil in je leven delen
Zoals Adele onder haar fans komt, zo komt God onder mensen.
Adele blijft niet op afstand staan, maar wordt even één met haar fans.
God blijft ook niet op afstand staan, hij wordt één met ons, mensen.
Jezus wil van binnenuit in ons leven delen.
God staat niet op afstand, het ontgaat hem niet wat er in je leven gebeurt:
hij heeft het in Jezus zelf ook meegemaakt.
Hij is God met ons.

dia 15 – Jezus wil je een nieuw leven geven
Maar God gaat nog verder:
hij komt niet alleen een kijkje nemen in het leven,
daar zou je nog niet zo heel veel aan hebben,
hij wil je ook een compleet nieuw leven geven!
God is met je, niet alleen om je te bemoedigen, maar ook om je te redden.
Jezus brengt hoop, vrede, geluk, liefde en redding.
Die jonge vrouw uit Jesaja 7 heeft gelijk: van mensen als Achaz wordt het niet beter.
Van Jezus wel: hij zet jou voorop.
Nee, het betekent niet dat je beschermd bent tegen alle moeilijke dingen.
Het is niet Gods bedoeling dat je met zo min mogelijk kleerscheuren door het leven rolt.
Maar God is erbij en maakt jou klaar voor het leven in zijn koninkrijk.

4. Verwacht het van God!
dia 16 – verwacht het van God
Het is vandaag de 1e adventszondag.
Advent is een periode van verwachten.
Deze wereld wordt niet beter van ons,
het moet van God komen, van Jezus Christus en zijn liefde.
Die belofte is ook een opdracht: verwacht het van God alleen!

Zeggen dat je op God vertrouwt, is niet zo moeilijk.
Maar als je het meent, wordt het ook zichtbaar in wat je doet.
Dat is waar Achaz door de mand valt.
Hij heeft vrome praatjes over God niet op de proef stellen.
Maar hij doet iets anders: hij staat God niet in zijn leven toe.

dia 17 – zoek je geluk bij God
Op God vertrouwen, alles van hem verwachten, hoe doe je dat?
Betekent dat dan dat je je gezonde verstand maar opzij moet schuiven,
alles wat je hebt moet verkopen, op straat moet gaan leven
en er op vertrouwen dat God je elke dag wel weer genoeg geeft?
Dat lijkt mij dus niet de bedoeling!
Het gaat om iets anders: waar zoek je je diepste geluk?
Probeer je je eigen leven in de hand te nemen,
bouw je allemaal zekerheden in om gelukkig te zijn,
is alleen het beste goed genoeg en geloof je dat je voor jezelf moet opkomen?
Of is het genoeg dat God met je is,
wordt je daar gelukkig en tevreden van en is de rest extra?

Misschien zie je wel juist in moeilijke tijden of je het van God verwacht.
Als het je ontglipt, als het leven tegenzit,
als je ziek wordt, als je verkering uitgaat, als je zorgen hebt om je kinderen,
wordt je dan angstig en is dat het einde van je geluk?
Of kun je het dan aan God overlaten, en bij hem rust vinden?

dia 18 – God is geen theorie maar Immanuël!
Verwacht het maar van God.
Bert en Geeske, laat dat vertrouwen ook maar zien aan Hugo en Norah.
Jullie willen hen vertrouwd maken met God, en dat is geweldig!
De krachtigste manier om dat te doen is dat je laat zien dat het geen theorie is,
maar dat God midden in je leven is,
dat je het van hem verwacht, als het meezit en als het tegenzit.
Want hij is Immanuël: God met ons.
Amen.