1

Efeze 5,32 – Christus’ liefde: geheim v e christelijk huwelijk (+ Samen GROEI-en)

 

Liturgie

Voorzang Ps 139,1.6
Stil gebed
Votum
Zegengroet
Zingen Gez 166,1.2
Wet
Zingen Ps 45,1.4
Gebed
Lezen: Efeze 5,21-33
(Zingen Ps 45,1.4)
Preek over Efeze 5,32
Zingen: EL 166
Lezen Doopformulier
Bediening van de doop
Zingen: Ps 105,1.5
Aanbieden doopkaart
(Middag: geloofsbelijdenis
Zingen: LB 90,2.5.11)
Gebed
Collecte
Zingen LB 296
Zegen

Opmerkingen:

– Bij deze preek is een  ‘Samen GROEI-en’ (een samenvatting met verwerkingsvragen) beschikbaar;

– Ook heb ik een pp-presentatie bij deze preek gemaakt

– Ik vind het prettig om het even van te voren te horen wanneer deze preek ergens in een kerkdienst gelezen wordt. In mijn mailbox past altijd nog wel een mailtje: hansburger@filternet.nl

Preek over Efeze 5,32 – Christus´ liefde: geheim van een christelijk huwelijk

1. Ik heb zelf niks met Valentijnsdag. [dia 2] Meestal koop ik wel bloemen voor Janneke, maar dan voor 14 februari. Dit jaar met Valentijnsdag op maandag viel er niet aan te ontkomen… Maar Valentijnsdag leek me wel een mooie aanleiding om het over het huwelijk te hebben: vooral over het geheim van een christelijk huwelijk.

Bovendien laten jullie Marije vandaag dopen [dia 3] Haar overgrootvader wenste haar toe dat ze de Here Jezus mocht leren kennen. Vlak na haar geboorte mocht pake De Vries Marije zien, toen hij nog leefde – ze waren allebei in het MCL. Nu wordt ze gedoopt. Wat zal er van dit kleine meisje worden?

Ze is in Gods hand. Maar wij kunnen God in de weg lopen. Of voor Hem een bruikbaar instrument zijn. Als eerste via jullie, Henny en Emil, mag Marije de Here Jezus leren kennen. Dan heeft Marije belang bij een liefdevol en stabiel gezin. Bij een vader en een moeder die van elkaar houden [dia 4] en blijven houden.

Wat is het geheim van een goed huwelijk? [klik] Daarover valt veel te zeggen. Maar we zitten hier niet bij een huwelijkstherapeut, we luisteren naar een apostel van Jezus Christus. Hij wil laten zien: wat gebeurt er als Christus in je huwelijk centraal staat?

Paulus is bezig om te laten zien: jullie horen bij Christus – wat betekent dat in de gewone alledaagse verhoudingen? Leven als christen is voor Paulus: Zo leven dat je steeds meer in alles uit Jezus put. Zo leven dat je steeds meer ziet dat jij bij Jezus hoort. Hij daagt ons uit: jullie zijn in Christus nieuwe mensen, laat dan in alles zien dat je Jezus Christus volgt.

Dus ook in je huwelijk.

Is het vanmorgen dus alleen interessant voor getrouwde christenen?

Dat hoop ik niet. Zelfs als je geen christen bent, kun je wel zien hoe belangrijk Jezus voor Paulus is, juist in alledaagse relaties. Te zien hoe hij Jezus Christus centraal zet in een huwelijk, is leerzaam voor iedereen. Christen of niet, getrouwd of ongetrouwd, ook al heb je geen kinderen – en ook als het pijn doet omdat je huwelijk stukgelopen is…

Kijk mee wat er gebeurt als Jezus in je leven centraal komt te staan – en dit keer dan in je huwelijk. Wat is het grote geheim van Jezus?

Wat zou Jezus te bieden hebben aan getrouwden, in een wereld waarin zoveel relaties stuklopen? Onze kinderen hebben zo’n belang bij goede, sterke huwelijken!

2. Wat gebeurt er als je huwelijk in het licht van Christus komt te staan?

Juist bij het huwelijk is iets bijzonders aan de hand. Al in het Oude Testament, het eerste deel van de Bijbel, vergeleek God zijn verbond met Israel met een huwelijk. [dia 5] In het Nieuwe Testament gebeurt dat weer. We zijn op weg naar de bruiloft van het lam. Dat wil zeggen: Jezus is een bruidegom. Wie is dan de bruid met wie Jezus trouwt? Dat is zijn kerk. Wij zijn de bruid. [klik] De relatie die wij met z’n allen samen met Jezus hebben, kun je vergelijken met een huwelijk.

Dus… een man en een vrouw lijken op Jezus en de gemeente? [klik]

Dat is wel Gods bedoeling, ja.

Man en vrouw worden één vlees, één lichaam. De vrouw is het lichaam van de man.

Zo zijn ook Jezus Christus en de gemeente één. De gemeente is het lichaam van Christus.

Wat een wonder niet?

Dat wij – wij samen als mensen hier in deze gemeente – zo’n diepe eenheid met Jezus mogen hebben. Zo intiem. Zo liefdevol. Zo onverwacht.

En kijk hoe groot Gods liefde is. In het Oude Testament: God houdt ontzettend veel van Israel, hij is als een man die blijft houden van een vrouw die steeds weer vreemd gaat. Jezus houdt zo veel van zijn gemeente, dat Hij alles voor haar over heeft, zelfs zijn leven, zegt Paulus, vers 25.

Oftewel: God geeft een geweldig voorbeeld van liefde, van huwelijkstrouw, van inzet voor zijn vrouw.

God laat zien: dit is liefde zoals ik het in gedachten had. Dit ben ik – liefde.

Paulus zegt: we horen bij Christus, we houden van Hem, Hij is alles voor ons. Als Jezus in ons zichtbaar wordt, dan worden we mens, dan worden we nieuw en genezen. Volg Jezus in je leven! En ook in je huwelijk.

En dan kun je het omkeren:

Er is een diep geheim: Jezus’ relatie met ons lijkt op een huwelijk. [dia 6] Zo intiem zijn we met Hem verbonden. Zoveel houdt Hij van ons.

En wij: maak jij hem zichtbaar, als je getrouwd bent? Of maak jij Hem onzichtbaar?

Lijkt jouw huwelijk op Jezus’ relatie met ons?

Paulus’ heeft dus een duidelijk ideaal en een uitdaging voor iedereen die getrouwd is: [klik]

Maak samen als man en vrouw Christus zichtbaar in je huwelijk!

Laat zo aan Marije, aan je kinderen als je die hebt, je omgeving, de liefde van Jezus zien!

3. Dus dominee, het geheim van een goed huwelijk is: Jezus is ons voorbeeld. Hou van elkaar zoals Jezus van ons houdt. En als wij dat doen, laten we Jezus zien aan onze omgeving?

Nou, Paulus gaat verder. Het mysterie van de eenheid tussen ons en Christus is dieper. Het wonderlijke is: als je gelooft in Jezus, ben je één met Jezus. Dan is Jezus meer dan een voorbeeld. Jezus is de bron van alles wat je mag zijn en worden. Ook van onze liefde!

Kijk wat Paulus zegt: [dia 7]

Christus heiligt en reinigt de kerk – de christenen. Hij maakt ze zuiver en heilig. Zonder vlek of rimpel. Vers 25 en 26.

Hij voedt en verzorgt zijn lichaam, de kerk. Vers 29.

Het mysterie is juist de diepe eenheid tussen Christus als het hoofd en de kerk als zijn lichaam. Uit Christus krijgen we onze groei, ons leven. Zo diep is deze eenheid. Twee worden één, net als in het huwelijk.

Jezus is veel meer dan een voorbeeld. Jezus is de bron van liefde in een huwelijk. [dia 8]

Mensen zeggen wel eens: de liefde was op. Dus zijn we uit elkaar gegaan. We maakten zoveel ruzie dat het voor de kinderen beter was om te gaan scheiden.

Werkt het voor ons idee vaak niet zo?

Onze liefde is beperkt.

Wij kunnen alleen maar liefde doorgeven die we eerst gekregen hebben.

Als man en vrouw kun je elkaar leegzuigen. De kinderen worden er de dupe van; scheiden is niet goed voor kinderen.

Dan is het toch geweldig dat er een onuitputtelijke bron van liefde is? God die liefde is. Die in de persoon van Jezus Christus naar ons toekomt. In Jezus is een goddelijke volheid van liefde – oneindig.

En wij – mensen die in Jezus geloven – mogen met Hem één zijn. Van hem krijg je voeding, groei, leven. Aangesloten op die bron is er liefde om te geven!

Jullie mogen de liefde van Jezus aan elkaar doorgeven. Aan Marije!

Niet alleen getrouwde mensen, ook hun kinderen profiteren daarvan.

Bedenk dat alsjeblieft. [dia 9]

Maak dat concreet voor je eigen gezin als je dat hebt.

Voor mij betekent dat: ik krijg liefde van Jezus Christus die ik door mag geven aan Janneke. En zij mag hetzelfde doen naar mij. Samen mogen wij Jezus’ liefde doorgeven aan onze kinderen. Aan iedereen die wij thuis mogen ontvangen.

Put samen je liefde uit de bron van Christus’ liefde!

4. Maarre… dit staat toch gewoon in dienst van vrouwenonderdrukking? Al die mooie praatjes over Christus als bron van liefde – het gaat hier om onderdanigheid – macht voor de man!

Wacht. Denk je even in waar Paulus dit zegt: in de wereld van het antieke Rome en Griekenland. Daar zei de filosoof Seneca:[dia 10]:

‘De man is als heerser geboren en de vrouw is geschapen om gehoorzaam te zijn.’

Wat krijg je dan?

Een dominante man die zijn gang gaat en een slaafse overheerste vrouw. Dat is vrouwonvriendelijk.

Of een slappe man die niet tegen zijn vrouw op kan en gaat slaan; en een bazige, gefrustreerde vrouw die haar ding niet kan doen.

Of een afwezige man en een overbelaste vrouw.

Zo werkt de vloek van de zonde door.

God zei na de zondeval:[dia 11] ‘Je zult je man begeren en hij zal over je heersen.’

Die vloek proef je in de woorden van Seneca. En het gaat nog steeds mis tussen mannen en vrouwen.

Wat is dan het effect van Paulus’ woorden? Wordt het daar beter van of slechter?

Paulus houdt het naar de vrouwen beknopt: erken het gezag van uw man als het gezag van de Heer. Die Heer heeft zijn gezag niet misbruikt. Jezus is niet dominant. Hij was juist uitermate open in het contact met vrouwen.

Naar de mannen is Paulus uitgebreider. Hij zegt niet: Hou ze onder de duim. Hij zegt: Houdt van hen zoals Christus van de kerk gehouden heeft. Heb alles voor je vrouw over. Zet je in voor haar welzijn. Zorg voor haar, want je bent één met haar – ze is je eigen lichaam. Neem je verantwoordelijkheid!

Dus wat is het effect? [dia 12] De vloek van Genesis 3 wordt tegengegaan. Ontsporingen worden rechtgezet. Als Christus de toon aan geeft, dan geldt voor vrouwen en mannen: dienende liefde.

Vrouwen, wees niet slaafs, niet gefrustreerd, niet tegendraads.

Mannen, wees niet dominant, ga niet slaan, loop niet voor je verantwoordelijkheden weg.

Paulus spreekt beiden aan op Christus. En zo kunnen man en vrouw weer tot hun recht komen.

Elk hun eigen plek. De man als hoofd, als eerste. De vrouw als tweede, als lichaam.

Elk hun eigen plek. Een twee-eenheid.

Zoals dat past in je eigen huwelijk – bij jullie, Emil en Henny, betekent het dat Emil overdag veel voor Marije zorgt en Henny werkt. Zo heeft ieder zijn eigen verhaal. Maar laat steeds Christus centraal staan. Dat Hij het heilig maakt. De zonde, de vloek eruit. Dat zijn liefde het doortrekt.

5. Echte liefde – dat is liefde die trouw blijft en die kan vergeven.

Kijk maar in Efeze 5. [dia 13]

Christus heeft zijn kerk gered.

En Paulus schrijft:

Mannen, heb uw vrouw lief, zoals Christus de kerk heeft liefgehad en zich voor haar heeft prijsgegeven 26 om haar te heiligen, haar te reinigen met water en woorden 27 en om haar in al haar luister bij zich te nemen, zodat ze zonder vlek of rimpel of iets dergelijks zal zijn, heilig en zuiver.

Dat was nodig. Marije wordt niet voor niets gedoopt. Wij hebben van onszelf een probleem. Als het om God gaat zijn we eindeloos overspelig. Vreemd gaan met de gekste afgoden. En God vergeten.

De doop laat zien: God is daar in Jezus Christus over heen gestapt. Hij blijft houden van mensen die bij Hem weggelopen zijn. Overspel, vreemd gaan, het was bij hem niet het einde van de relatie. Het was voor hem de reden tot een ultieme reddingsactie! Hij wil iets moois van ons maken – daarin gaat hij tot het uiterste!

Wat een wonder – ondanks onze zonde mogen we met Jezus leven, in een wonderlijk diepe eenheid. Wat een mysterie!

En wat hebben wij die liefde nodig. [dia 14] Juist ook om onze huwelijken goed te houden.

Ga eens kijken wat er mis gaat in huwelijken.

Slechte communicatie. Ruzie. Elkaar kwetsen. Mishandeling. Langs elkaar heen leven. Onbegrip. Eenzaamheid. Christenen zijn daarin vaak niet anders dan anderen. En kinderen pikken dat feilloos op. Worden stil. Proberen te compenseren. Papa en mama moeten aardig tegen elkaar doen. ‘Jullie gaan toch niet scheiden?’

Maar de liefde van man en vrouw – jullie liefde – mag de liefde van Christus zijn. Zijn liefde in jullie liefde. Dat is het grote mysterie waar Paulus het over heeft!

Jullie liefde voor elkaar, Henny en Emil – genadige liefde. Wat kan er dan een mooi meisje uit deze kleine Marije groeien. Liefde die trouw blijft en kan vergeven. Hou zo van elkaar, dan kunnen jullie zo ook van Marije houden. Laat haar niet vallen. Vergeef haar als ze stout is, als ze jullie kwetst Voed haar liefdevol op, zodat ze uit kan groeien tot een mooie vrouw..

Mannen en vrouwen, hou zo van elkaar, met de liefde van Christus. Trouw door dik en dun. Het kan– omdat Jezus Christus er is. Bron van liefde die trouw is en die kan vergeven.

Zijn liefde blijft – zelfs als je huwelijk stukgelopen is…

6. Alle liefde is uit God, zegt de Bijbel. Dus de liefde van christenen èn niet-christenen. Maar niet iedereen weet dat God de bron is van alle liefde. Niet iedereen put bewust uit die bron. Niet iedereen dankt God voor die liefde.

En niet iedereen wil in zijn huwelijk heel bewust Christus centraal stellen. Om als man en vrouw samen Christus’ liefde voor de gemeente tastbaar en ervaarbaar te maken. Niet iedereen wil Christus weerspiegelen.

Samen bewust leven vanuit het geheim van de eenheid met Christus, dat kan alleen als je beide in Jezus Christus gelooft. Als je niet alleen seksueel en lichamelijk één bent, maar ook geestelijk één in Christus.

Daarom zegt Paulus in 1 Korinte 7,39: [dia 15]

Een vrouw is gebonden aan haar man zolang hij leeft, maar wanneer hij is gestorven, is ze vrij om te trouwen met wie ze wil, mits het een huwelijk is in verbondenheid met de Heer.

Dat past bij wat je in de Bijbel steeds vindt: trouw een partner die net als jij God dient. Die net als jij van Jezus houdt.

Trouw met een christen. Dan kun je samen in je huwelijk getuigen van Christus.

Als je met een niet-christen getrouwd bent, is het een ander verhaal. Eerder in 1 Korinte 7 zegt Paulus (vers 12-14): [dia 16]

wanneer een broeder een ongelovige vrouw heeft die bij hem wil blijven, mag hij niet van haar scheiden. Dit geldt ook voor een zuster: wanneer ze een ongelovige man heeft die bij haar wil blijven, mag ze niet van hem scheiden. (NBV)

Want de ongelovige man is geheiligd door zijn vrouw en de ongelovige vrouw is geheiligd door haar man. (HSV)

Maar nu gaat het me hier om: hoe kun je in je huwelijk Christus centraal stellen, zoals in heel je leven? Als je nog aan een relatie moet beginnen?

Kies een partner waarmee je samen kunt putten uit dezelfde bron: de liefde van Christus. [dia 17] Kies een partner waarmee je samen Christus’ liefde kunt weerspiegelen. Niet dat wij beter zijn – iedereen is welkom bij Jezus. [klik] Kom en geniet van zijn liefde!

Maar begin niet aan een liefdesrelatie voor je weet: de ander houdt net als ik van Jezus. Geef dat later aan Marije mee. Dat voorkomt veel verdriet en problemen.

Gelukkige kinderen hebben baat bij liefdevolle gezonde gezinnen. Bij liefdevolle, gezonde huwelijken. Jezus Christus is de bron van liefde die we allemaal nodig hebben. [dia 18]

Marije mag uit die bron putten – leer haar dat te doen. Geef de liefde van Christus aan haar door.

En jullie allemaal: drink uit die bron!




Efeze 3,14-19 – Verrijk elkaar vanuit Gods overvloed, tot eer van God

Samen God eren (2)
Viering Heilig Avondmaal

Liturgie

Voorzang Ps 8,1.3
Stil gebed
Votum
Groet
Zingen Ps 8,4.6
Wet
Zingen: LB 169,1.2.4
Gebed
Lezen: Efeze 3,14-21
Preek
Zingen LB 95
Gebed
Collecte
Lezen formulier II
Zingen: Gez 71 – canon
Viering
Zingen: Ps 68,8.13
Zingen: Gez 139,1.3.6
Zegen

Opmerking:

– Ik vind het prettig om het even van te voren te horen wanneer deze preek ergens in een kerkdienst gelezen wordt. In mijn mailbox past altijd nog wel een mailtje: hansburger@filternet.nl

Preek over Efeze 3,14-19 – Verrijk elkaar vanuit Gods overvloed, tot eer van God

1. Soms kan iets kleins een heleboel betekenen. Een vader die van basketbal houdt en die net op de tribune heeft gezeten. Zijn zoon heeft gespeeld. Hij is trots op zijn zoon. De ene na de andere bal ging het netje in. Een mooie score! Hij loopt naar beneden, zoekt hem op. In het voorbijgaan een klap op zijn schouder, en een opgestoken duim. Dan gaat hij naar zijn auto. Zijn zoon glimt. Dit gebaar zegt meer dan duizend woorden.

Het is maar net wat iets kleins betekent. Je kunt het zien gebeuren hier bij het avondmaal en denken: wat een klein stukje brood. Is dat het nou?

Maar soms kan iets kleins een heleboel betekenen. Jezus Christus geeft zichzelf in brood en wijn. Aan jou, als je hier zit en je het aanneemt en dat kleine stukje brood eet. Aan jou, als de beker langskomt in de rij en je maar één slok neemt. Het lichaam van Christus. Het bloed van Christus. Het zegt meer dan duizend woorden.

Wil je wel wilt proberen te vatten in woorden wat God ons geeft?

Luister dan eens naar Paulus, in het slot van Efeze 3.

Het is een climax van een heel verhaal. Paulus laat zien wat God ons in Christus allemaal geeft. Ook al zit hij zelf in de gevangenis, hij is diep onder de indruk. Hij maakt zich niet druk om zichzelf. Hij bidt, voor de christenen in Efeze.

Het is een prachtig gebed, omdat het laat zien waar dat kleine stukje brood en dat kleine slokje wijn voor staan. Voor een machtig grote overvloed.

Hij gaat op de knieën – en dat past. Dat past bij die God. In eerbied op de knieën gaan. Doe jij dat wel eens? Ga op de knieën voor God. Laat ook je lijf meedoen in de aanbidding van God. Eerbied – zichtbaar in hoe je neerknielt.

In gebed knielt Paulus voor de Vader, die de vader is van elke gemeenschap. Elke gemeenschap. Dat het wordt overal op aarde uitgedeeld. Het lijkt weinig. Maar Gods gastvrijheid is wereldwijd. Dat kan Hij aan. Zoveel liefde heeft Hij te geven. Zoveel warmte. Zoveel aandacht. Zoveel vergeving. Zoveel nieuwe energie. Zoveel heilige volmaaktheid.

Die geweldig gastvrije God nodigt ook ons hier in Franeker aan de avondmaalstafel uit. Daar horen brood en wijn bij: een gemeenschap van liefde. God is de Vader van onze gemeenschap! Van onze kringen.

2. Dat kleine stukje brood staat voor een rijke overvloed. Wereldwijd. Niet voor niets spreekt er uit dit Bijbelgedeelte overvloed. Het stroomt over en het blijft over stromen. Gods glorie, Gods luister, Gods heerlijkheid, Gods eer – het is een oneindige bron.

Een bron waarvan?

Kijk in vers 16-17. Een bron van wat de Heilige Geest geeft en wat Jezus Christus geeft.

Wat geeft de Geest? Kracht en sterkte in je innerlijk wezen.

Wat kun je van binnen soms leeg zijn. Futloos. Moe. ‘Laat me maar even. Ik heb geen puf meer.’

Bang. Bezorgd. ‘Hoe moet ik verder? Ik weet het niet meer!’En dat vreet ook weer energie. Of boos. Gefrustreerd. ‘Die ontzettende sukkel. Hij komt er hier nooit meer in.’ Ook daar word je van binnen niet rijker van.

Hoe voel jij je van binnen?

Kun je je voorstellen dat God voor iedereen meer dan genoeg over heeft om je van binnen kracht te geven? Sterkte? Jou, en ieder ander?

Nieuwe energie.

Nieuwe onbezorgdheid.
Nieuwe liefde.

Positief. Vitaal.

Bedenk dat: dat kleine stukje brood, het smaakt naar meer. En terecht. God geeft veel meer. We merken toch dat God in ons leven de geestelijke honger wil stillen? Dat geloven we toch? Dat God onze diepe geestelijke dorst wil lessen met het bloed van Golgotha? Het is er ook voor jou – en voor jou – en voor jou – en voor mij.

Maar, dan heb ik het dus over het bloed van Golgotha. Die kracht en die energie, die heeft een heel specifieke kleur. De kleur van Jezus Christus.

Daarom krijgt ook niet iedereen die kracht en die liefde.

Er is kracht en sterkte voor iedereen.

Maar niet iedereen krijgt uit die overvloed.

Alleen diegenen die hier aan de avondmaalstafel hun eten en hun drinken willen zoeken.

Niet iedereen wil hier komen.

En jij? Hoor jij bij die mensen die hier aan tafel komen? Of dat graag willen?

Die zeggen: Ik heb niemand meer nodig dan Jezus. Ik geloof in Jezus. Hij is mijn leven. Veel meer dan een stukje brood, een slokje wijn. Natuurlijk. Hij is alles voor me.

Door dat geloof geeft de Geest dat Jezus Christus zelf in ons innerlijk komt wonen, in onze harten.

Moet je je voorstellen. Misschien klinkt het zo gewoon. Maar het is wat: Jezus Christus zelf komt in jouw hart wonen. Zoals Hij sterker is dan de dood. Zoals Hij ‘nee’ zegt tegen wat slecht is. Zoals Hij helemaal voor God gaat. Zoals Hij van je houdt. Zoals Hij God is.

3. Wat gebeurt er dan?

Dan ben je geworteld en gegrondvest in de liefde.

Denk aan een plant die je wilt verpoten. Je graaft hem uit. De wortels zitten overal in de rondte en in de diepte. Zo jij en ik, niet met onze wortels in de grond, maar met onze wortels in de liefde.

Denk aan een huis dat gebouwd wordt. Heipalen gaan de grond in. Daarop beton van de fundering. Allemaal onder het maaiveld. Pas dan komt het huis. Zo ondergronds stevig vast liggen niet op beton of op heipalen, maar op liefde.

Kun jij van mensen houden?

Misschien wel niet.

Ik heb wel momenten gehad dat ik wanhopig rondliep. Heer, verlos me van mezelf. Ik kan het niet, van mensen houden.

Wij zijn niet vanzelf mensen die in de liefde verworteld zijn. Gefundeerd op de liefde.

Kun jij van mensen houden?

Zonder Jezus, zonder de Geest kan het niet.

Dus worden ook de kringen niet vanzelf een succes.

Jouw kring wordt geen succes zonder Jezus, zonder de Geest.

Leer van Paulus waar je moet zijn: bij God. Bid dat de Vader vanuit zijn liefdevolle overvloed de kracht van de Geest geeft, zodat Jezus Christus in je woont. Ga niet naar je kring zonder dat te bidden. Dan kun je van elkaar gaan houden zoals Jezus zou doen. Dan kun je zeggen: ‘Ik wil jou van harte dienen en als Christus voor je zijn’.

Dat heb je nodig. Want mensen verschillen. Ook op al die nieuwe kringen. De één zit in een rolstoel, de ander is buschauffeur, een derde is met pensioen, een vierde studeert nog. De een heeft kinderen, de ander heeft net verkering. De een heeft kinderen verloren, de ander is weduwe. De een is geduldig, teruggetrokken; de ander heetgebakerd, vurig. Met de een kun je overweg, de ander irriteert je.

Zonder liefde worden die verschillen tegenstellingen. Mensen vechten elkaar de tent uit. Kunnen elkaar maar beter ontlopen. Maken elkaar kapot.

Maar als je samen je wortels uitgeslagen hebt in dezelfde bodem: de liefde; als uit Gods overvloed dezelfde Jezus in je is komen wonen. Als dezelfde Vader door zijn Geest jou kracht

en sterkte gegeven heeft. Als dat zo is

Dan blijven het op een kring 10 tot 15 verschillende mensen.

Maar wat staat er na vers 17? Als zo door de Geest, door Christus, jouw leven een leven is op basis van liefde, dan…

Ja, wat dan?

4. Dan zul je met alle heiligen samen gaan begrijpen wat je in je eentje nooit kunt (vers 18 en 19):

Dan zult u met alle heiligen de lengte en de breedte, de hoogte en de diepte kunnen begrijpen, ja de liefde van Christus kennen die alle kennis te boven gaat

Alleen is maar alleen. Wie alleen blijft, ziet maar weinig van God. Die leert Gods overvloed nooit echt kennen.

God is zoveel groter dan ik kan overzien. Dan jij in je eentje kunt bedenken.
Paulus zegt in vers 20 dat God

‘bij machte is oneindig veel meer te doen dan wij vragen of denken’

Oneindig veel meer. Dan wij biddend, denkend, kunnen beseffen.

Dit avondmaal, dat stukje brood, die slok wijn, het is nog maar een begin. Hier begint het. Bij jullie op de kring gaat het verder.

Juist omdat we verschillend zijn hebben we elkaar nodig. Blijf alsjeblieft verschillend! Zorg dat er iemand is die naar links kijkt. Een ander naar rechts. Iemand die terug kijkt. Weer een ander vooruit. Of omhoog. Alleen dan, als je verschillend bent, kun je een beetje zicht krijgen op Gods geweldige liefde. Tenminste, als je je laat leiden door de Geest. Als Christus in je woont. Als je Bijbel je uitgangspunt is.

Die verschillen zijn nodig. En als we in de liefde staan, dan zijn ze ook geweldig leuk!

Iemand merkt hoe God rust geeft.

Een ander hoe troostend het was wat er op de begrafenis van haar man gezegd werd.

Of hoe bijzonder de zegen is die God geeft als je kind gedoopt wordt.

Of hoe wonderlijk God in je leven in kan grijpen.

Hoe God haast op een grappige mensen op je pad kan brengen.

Hoe Hij idealen geeft en inspiratie.

De een houdt van worship, de ander zit op een mannenkoor. De één spreekt een meer gereformeerde taal, de ander een wat evangelische. Mannen en vrouwen door elkaar. Mensen uit de dorpen en uit Franeker. Jongeren en ouderen bij elkaar

Proef samen van Gods liefde. Deel die liefde met elkaar. Want samen zie je meer. Samen merk je hoe God iedereen kracht geeft, sterkte, zijn Geest, verschillend, en steeds weer mooi. Wat kunnen we dan elkaar verrijken. Want het komt allemaal uit dezelfde overvloed: Gods machtig grote luister.

Stroom samen vol met Gods volkomenheid – zoals Paulus schrijft in vers 19.

Dan loopt het er vanzelf op uit dat je samen God eert.

Als je vol stroomt van God, wat blijft er over, dan het samen uit te roepen, te zingen:

Aan God komt de eer toe!

In de kerk, schrijft Paulus – ja in de kerk. En dus in de kringen. In alle generaties. Daarom zitten ze ook door elkaar en bij elkaar op kring.

Zo groot en machtig is God. Een God van een oneindige overvloed. Steeds weer nieuw. Steeds weer fris. Tot in alle eeuwigheden.

Breng Hem de eer met heel je leven!




Efeze 1,20-23 – Bemoedigd door hemelvaart

Hemelvaart

Liturgie

  • Voorzang Ps 47,1.2
  • Votum / Zegengroet
  • Zingen: Ps 47,3.4
  • Gebed
  • Lezen: – Handelingen 1,1-11 – Efeze 1
  • Zingen: Gez 100 (GK 23),1.6
  • Tekst: Ef 1,20-23
  • Preek
  • Zingen Gez 101 (GK 24),1.3.5
  • Geloofsbelijdenis
  • Zingen Gez 162 (NG 83),3.4
  • Gebed
  • Collecte
  • Zingen Gez 139 (GK 30),1-3
  • Zegen

Opmerkingen:

– hierboven is de nummering van het nieuwe Gereformeerd kerkboek gevolgd.

– ik hoor het graag van te voren wanneer deze preek ergens gelezen wordt. Mijn mailbox is geduldig:hansburger@filternet.nl

Preek over Efeze 1,20-23 – Bemoedigd door hemelvaart

Broers en zussen, gemeente van Jezus Christus

1. Ik weet niet hoe jullie hemelvaart precies ervaren, maar naar mijn idee is het een feestdag die er een beetje bij hangt. Een doordeweekse dag met één kerkdienst. Vroeger toen ik klein was viel het me al op dat in de kerk allerlei mensen op zondag keurig in pak waren. Maar met hemelvaart kwamen ze sportiever gekleed in de kerk. Het is zo’n dag dat je ’s morgens naar de kerk gaat, en ’s middags trek je er op uit. Of heb je een gemeentedag.

Ik heb het idee dat we er minder mee uit de voeten kunnen dan met Pasen. Vergelijk alleen maar de rubriek hemelvaartsliederen en de paasliederen in het kerkboek en het liedboek. Er zijn veel meer paasliederen dan hemelvaartsliederen.

Hemelvaart is het feest van een vertrek. Met Jezus’ hemelvaart komt er een einde aan zijn verschijningen. Vanaf hemelvaart is Jezus onzichtbaar. De discipelen vragen: Heer, gaat u binnen afzienbare tijd het koningschap over Israël herstellen? En Jezus zegt dat zijn Vader daarover beslist. Dan is hij weg, meegenomen door een wolk.

Het lijkt wel zoiets: je hebt mensen op bezoek gehad, het was een gezellige dag. Je neemt afscheid, je loopt samen naar buiten. Je staat nog even te praten bij de auto. En dan gaan de deuren dicht. Door de open raampjes roep je nog wat. Je zwaait naar elkaar, de auto toetert. En dan loop je weer naar binnen. Tijd om af te wassen en op te ruimen.

Met Pasen heb je wat te vieren: Jezus Christus is opgestaan. Hij is niet dood, maar hij leeft. Hij heeft de dood overwonnen. Maar met hemelvaart? Wat vieren we dan?

En dan Paulus in Efeziërs. Hij bidt voor zijn lezers. Hij wenst ze inzicht toe. Hij wil ze bemoedigen. De opstanding van Jezus noemt hij dan haast terloops als bemoedigend voorbeeld. Maar vooral bemoedigd hij zijn lezers met de verhoging van Jezus Christus in de hemel.

En om die verhoging gaat het. Die verhoging zit ook al in bij Pasen. Het is al vóór hemelvaart dat Jezus volgens Matteüs tegen zijn leerlingen zegt: ‘Mij is alle macht gegeven in hemel en op aarde.’ Opstanding en verhoging horen bij elkaar. Maar als we met hemelvaart iets te vieren hebben, dan is het de verhoging van Jezus Christus.

Bemoedigd door hemelvaart, hoe kan dat? Daarover gaat deze preek. Laten we eens kijken hoe Paulus zijn lezers bemoedigt met de verhoging van Jezus Christus.

2. Daarbij is het goed om even op te merken: vers 20-21 zijn eigenlijk onderdeel van een langere zin, die begint in vers 18. Zo’n lange Paulus-zin, die doormidden geknipt is. Paulus schrijft dus: Moge uw hart verlicht worden, zodat u zult zien … hoe overweldigend groot de krachtige werking van Gods macht is. En die macht blijkt in de opstanding maar vooral in de verhoging van Jezus Christus in de hemel.

Het eerste dat Paulus aanvoert als de bemoediging van hemelvaart is de kracht van God die erin blijkt.

En die kracht is van belang. Hij schrijft in vers 19 over krachtige werking van Gods macht, die overweldigend groot is. Gods macht is echt heel groot, dat wil Paulus laten zien.

Is Gods macht echt zo groot? Waar zie je die macht dan?

Die vraag kan je soms bekruipen. Soms kun je zo ontmoedigd raken door dingen die je meemaakt. Mensen, christenen, je broers en zussen in de gemeente, ze kunnen je teleurstellen. Doordat je in de gevangenis zit zoals Paulus toen hij deze brief schreef. Het spreekt niet vanzelf dat je de grootheid van Gods macht ziet. Zomaar verlies je die uit het oog.

Daarom schrijft Paulus ook. Daarom wenst hij het zijn lezers toe: Moge jullie hart verlicht worden, zodat jullie zullen zien hoe overweldigend groot die kracht van God is. Laat dat ook ons gebed voor elkaar zijn. Dat wens ik jullie ook toe: dat je God niet uit het oog verliest. Maar dat je net als Paulus onder de indruk bent van de grootheid van Gods macht. We zijn vaak zogenaamd nuchter als we het over God hebben. Maar Paulus voert de verhoging van Jezus Christus aan als voorbeeld om uitbundig uit te kunnen pakken. De krachtige werking van Gods macht is overweldigend groot!

En dat is geen interessant wetenswaardigheidje. Die macht werkt voor ons die geloven. God zet die macht niet voor iedereen in. Hij heeft het over de mensen die God geroepen heeft, de heiligen, degenen die geloven.

Als je daar bij hoort: dan zet God die geweldige macht dus voor ons in.

Laat dat even goed op je in werken.

Paulus gaat er haast van stotteren. De woorden buitelen over elkaar. Zo is hij onder de indruk. Zo groot is Gods macht dus ook. En die macht, die gebruikt God in ons leven. En die zal Hij voor ons gebruiken bij de voltooiing van de tijd, bij de definitieve overgang naar de toekomstige wereld.

3. Allemaal mooi. Maar laten we concreet worden. Zeggen dat iemand sterk is, is prachtig. Zeggen dat hemelvaart bemoedigend is, klinkt mooi. Maar waarin blijkt dat dan?

Paulus noemt drie elementen van de verhoging van Jezus Christus die bemoedigend zijn.

Het eerste is: Jezus Christus kreeg in de hemelsferen een plaats aan Gods rechterhand.

Daar lopen we aan tegen een verschil tussen het wereldbeeld van Paulus en het wereldbeeld van de mensen om ons heen. Wij leven in een wereld waarin verteld wordt over een Russische kosmonaut, Joeri Gagarin, die terug komt van een ruimtereis. Weer op aarde zou hij gezegd moeten hebben dat hij goed had rondgekeken in de ruimte. Maar God had hij niet gezien, dus die bestond niet.

We weten van alles over een enorm heelal. Maar God en de hemelsferen zijn in onze cultuur buiten beeld verdwenen. Alle kennis over het heelal kan ons voorzichtig maken om te zeggen waar de hemel zich bevindt. Ik zal jullie eerlijk zeggen: ik weet het niet.

Maar de hemelsferen zijn er wel. Misschien wel dichterbij dan we denken. Normaal onzichtbaar, maar de hemelen kunnen ook open gaan. Dan zien mensen opeens legers van engelen, zoals Elisa tijdens het beleg van Dotan – lees het maar eens na in 2 Koningen 6. Of dat ziet Stefanus opeens Jezus Christus aan de rechterhand van God, lees maar in Handelingen 7.

Er is meer dan ons zichtbare heelal. Er is niet alleen onze schepping, er is ook de hemel, de plaats waar God woont. De hemel, dat is de plek die alle aardse regelkamers, regiehokjes en controle-ruimtes overtreft. Dat is de plek die de Trèveszaal, het Kremlin of het Witte Huis in de schaduw zet. De hemel, dat is de plek waar God woont en waar Hij de aarde regeert.

En daar heeft Jezus Christus de ereplaats gekregen. En dat is niet alleen maar een symbolische plek met een ceremoniële functie. Wie in het oude nabije oosten aan de rechterhand van de koning of de keizer mocht zitten, die was na de koning of de keizer de belangrijkste in macht. Zo zit Jezus Christus aan de rechterhand van God, in de hemelsferen. In Gods paleis, in het machtscentrum van heel de zichtbare en onzichtbare wereld, daar is Jezus Christus.

Probeer je dat voor te stellen: Jezus Christus in de hemelsferen aan Gods rechterhand. De machtigste man in hemel en op aarde.


4. Het tweede wat Paulus noemt is een verdere invulling van het eerste. Jezus Christus heeft een plek gekregen aan Gods rechterhand. Maar dat zegt nog niet alles.

Je kunt president van Amerika zijn en wonen in het Witte Huis. Maar ondertussen plegen je tegenstanders de ene na de andere zelfmoordaanslag in Irak en lukt het niet om dat land stabiel te krijgen. Je kunt wonen op Downingstreet 10 als premier van Groot-Brittannië, en tot de ontdekking komen dat je je populariteit kwijt bent en je macht los moet laten.

Hoe zit Jezus aan Gods rechterhand? Zit Hij samen met zijn Vader te kniezen, zich te beklagen over de puinhoop die ze er in hun schepping van gemaakt hebben? Hoe is de stemming in de hemel – treurig, terneergeslagen om de ene na de andere tegenslag?

Er zijn mensen die dat willen geloven. Als God er is, dan is hij een machteloze oude man. De hemel moet een trieste boel zijn. Jullie zeggen natuurlijk allemaal dat je het daar niet mee eens bent. Maar onderschat niet de zuigkracht van zo’n beeld. De duivel wil ons dolgraag doen geloven dat God de wereld ook niet kan veranderen. Als God er is, dan maakt het niets uit.

Want als de duivel iets niet wil weten, dan is het wel dat juist Jezus aan Gods rechterhand zit. En hoe zit hij daar?

Niet triest en terneergeslagen, maar krachtig en strijdlustig. Hij is immers overwinnaar van zonde en dood. Hij heeft de duivel en zijn machten verslagen. Volgens Paulus zijn die machten er dus. Er zijn allerlei zichtbare en onzichtbare machthebbers. Goede en slechte. Ze zijn er in deze wereld, ze zullen er ook in de toekomstige wereld zijn. Vorsten en heersers, machten en krachten noemt hij ze hier. Al die machthebbers moeten Jezus Christus erkennen als hun meerdere, of ze nu willen of niet. Vroeg of laat moeten ze hem erkennen als hoogste heer en koning. Hij is de machtigste man in hemel en op aarde.

Probeer je dat voor te stellen. Jezus van Nazareth. De messias. Degene in wie wij geloven. Degene bij wie wij horen.

Die Jezus, van wie je houdt – jouw Jezus, mijn Jezus, onze Jezus – Hij is het hoofd van alles. Alles ligt aan zijn voeten. Weer zo’n oud oosters beeld: alle machten liggen aan zijn voeten. Letterlijk onder-worpen.

5. En dan gebeurt er iets aparts.

Paulus gebruikt eerst het beeld van Jezus Christus als hoofd, als machthebber over alle machten. Alle machten liggen aan zijn voeten. Hem moeten ze erkennen als hun meerdere. Ze moeten voor hem buigen.

Maar wat zit er tussen je hoofd en je voeten? Je lichaam.

En dat is het derde bemoedigende punt wat Paulus noemt. Jezus Christus is verhoogd. Hij heeft de positie gekregen van de machtigste man in hemel en op aarde. Dat heeft gevolgen voor zijn lichaam, de gemeente! Als Jezus Christus verhoogd wordt, dan wordt het lichaam van Christus, de gemeente, daarin meegenomen.

Dat is bijzonder! Met hemelvaart vieren we niet alleen dat Jezus Christus de hoogste mogelijke positie die je je voor kunt stellen heeft gekregen. Er komt nog iets bij: Jezus Christus neemt ons daarin mee.

Jezus is koning en priester – wij zijn koningen en priesters.

Jezus staat boven alle zichtbare en onzichtbare machten van de kosmos – wij staan boven alle zichtbare en onzichtbare machten van de kosmos. Wij delen in de positie, in de autoriteit van Jezus. Zoals Jezus voor ons bidt, zo mogen wij in de naam van Jezus Christus voor elkaar bidden. Zoals Jezus Christus de zonde overwonnen heeft, zo mogen wij in Christus overwinnaars zijn.

Dit gaat heel ver.

Paulus wil laten zien: Gods kracht is zo groot, en die kracht gebruikt hij ook voor ons.

Hier zegt Hij: Jezus Christus is de machtigste man in hemel en op aarde, en die positie gebruikt hij voor ons. Maar dat niet alleen, het gaat nog veel verder: wij delen in die positie.

Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet overzie wat ik daarmee zeg.

Wij delen in de positie van Jezus Christus als koning en hogepriester aan Gods rechterhand.

Dat zegt iets over de macht van het gebed.

Dat zegt iets over de macht van de naam van Jezus.

Dat zegt iets over hoe wij in de geestelijke strijd staan.

Het is niet voor niets dat Paulus verderop schrijft: God is bij machte oneindig veel meer te doen dan wij vragen of denken (3,20).

Oneindig veel meer. Dat is de bemoediging van hemelvaart.

Gods kracht is zo groot. Jezus Christus is overwinnaar. Hij zit aan Gods rechterhand. Hij regeert alle dingen. Alles ligt aan zijn voeten, hij is het hoofd van de hele schepping. En dat voor ons! En tussen zijn hoofd en zijn voeten – daar zijn wij, het lichaam van Christus.

6. Zo zijn wij het lichaam van Christus. Dat wil zeggen volgens Paulus: wij zijn de volheid van hem die alles in allen vervult. God wil alles vullen met zijn volheid. Hij is bezig in Christus de hele wereld te vullen met zijn aanwezigheid. En dat doet hij door ons.

Dat wil zeggen: dat doet Hij door de kerk.

De kerk kampt met een negatief imago. Kun je niet geloven zonder de kerk? Moet je nu wel twee keer per zondag naar de kerk? Zie je wel wat er in naam van de kerk aan fouten gemaakt zijn?

Laten we vanuit hemelvaart naar de kerk kijken.

De kerk: dat zijn Gods geroepen heiligen. De kerk, dat zijn de gelovigen in wie Gods macht werkt. De kerk, dat is de plek waar Gods aanwezigheid tastbaar wordt. Dat is de plek waar Gods macht werkt. Daar moet je zijn – buiten de kerk is geen heil, zeiden ze in de eerste eeuwen van het christendom. Daar werkt Gods kracht. De kerk is het begin van Gods nieuwe wereld.

Kun je geloven buiten de kerk? Dat is eigenlijk een rare vraag.

De kerk is de plek waar God bezig is om de hele kosmos te vullen met zijn aanwezigheid. De kerk groeit uit, tot kerk en kosmos samenvallen. De kerk is dus Gods bouwplaats. Het is immers Gods tempel in aanbouw – wie vraagt er dan of God ook buiten die bouwplaats aan het werk is? De kerk is het lichaam van Christus – tussen het hoofd en de voeten van Jezus Christus – wat heb je dan aan een losse vinger, een losse teen? Laten we niet proberen om de chaos die de kerk geworden lijkt, nog groter te maken. Het einddoel is juist: een wereldwijde kerk, waar alleen alle gelovigen bij horen. Gods nieuwe schepping, zichtbaar voor iedereen.

Misschien denk je nu: maar wat bedoel je met de kerk? Laten we zeggen: de kerk dat zijn alle mensen die in Jezus Christus geloven, die bij elkaar komen om Gods woord te horen, die gedoopt zijn en die avondmaal vieren met elkaar. Dat zijn de mensen die in de positie van Jezus delen.

De rest niet. Voor hen is hemelvaart geen bemoediging. God zal uiteindelijk alles in allen vervullen, maar er zullen ook mensen zijn die daar niet meer bij horen. Zij sterven de tweede dood. Ze horen niet bij de nieuwe mensheid, ze verliezen hun bestaansrecht. Hoor je bij die nieuwe mensheid?

Laat je bemoedigen door hemelvaart! Laten we vanuit hemelvaart naar de kerk kijken. Laten we vanuit hemelvaart naar elkaar kijken. Niet roddelen, maar met de ogen van Christus elkaar zien. Niet afhaken, maar meedoen. Niet onszelf ongeloofwaardig maken door laksheid en gemakzucht. Elkaar niet ontmoedigen maar elkaar meenemen. Niet wegblijven van de samenkomsten, maar elkaar bemoedigen. Bidden om inzicht in de geweldige grootheid van Gods macht. En laat die macht werken in ons bestaan!

Laat jezelf niet ontmoedigen. Wees bemoedigd door hemelvaart: Jezus Christus zit aan Gods rechterhand – voor ons, zijn lichaam, de volheid van God die in Christus alles in allen vervult.

Amen