Psalm 24:1 | De aarde: Gods eigendom

Mark Veurink
Mark Veurink
27 augustus 2017

Psalm 24:1 | De aarde: Gods eigendom

image_pdfimage_print

Van wie is de aarde? Van ons? Zo leven we wel. Volgens Psalm 24 is de aarde van God. Dat geeft alle reden zorgvuldig met de aarde om te gaan. Ook dat hoort bij het christelijk geloof: het milieu is geen bijzaak!
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: GKB Gezang 145 : 2 en 3
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: Opwekking 709
Gebed
Leefregels (wetten over de aarde)
Zingen: GKB Gezang 148
Lezen: Psalm 24 : 1 – 10
Zingen: Psalm 89 : 5, 6 en 7 (LvK=GKB)
Preek over Psalm 24 : 1
Zingen: LvK Gezang 479 : 1, 2, 3 en 4
Gebed
Mededelingen
Collecte
Zingen: LvK Psalm 98 : 3 en 4
Zegen

De aarde: Gods eigendom

Inleiding
dia 1 – stau
Het venijn zit ‘m in de staart.
Wij hebben een heerlijke vakantie gehad,
maar de terugreis, vorige week zaterdag, was een drama…
Het begin ging nog wel:
in Denemarken was het druk op de weg,
maar het reed in ieder geval nog door.
Dat deed het in Duitsland niet.
Van Flensburg, aan de Deense grens, tot Hamburg:
het was een grote aaneenrijging van files.
Of, zoals de Duitsers dat zo mooi zeggen: ‘streckende stau’.

dia 2 – ADAC
Eindelijk waren we Hamburg voorbij,
en konden we weer gaan rijden.
Tot er een lampje ging branden.
Een rood lampje: het acculampje.
We zijn naar de dichtstbijzijnde parkeerplaats gereden,
en hebben de ANWB gebeld.
Een half uur later arriveerde de ADAC,
om onze auto af te voeren naar de werkplaats.
Daar werd de diagnose gesteld: dynamo defect.
Zo kun je niet verder rijden,
er moet een nieuwe dynamo onder,
en dat kan op zijn vroegst dinsdag…

Daar sta je dan, zaterdag, eind van de middag,
in een dorp onder de rook van Bremen,
en je kunt niet verder… wat nu?
Gelukkig stonden bij de werkplaats een paar huurauto’s.
We hebben dus een vervangende auto gehuurd,
alle bagage en kinderen overgeladen,
en konden onze reis met een forse vertraging vervolgen.

dia 3 – huurauto
Het gaat mij nu om die huurauto.
Hoe ga je met een huurauto om?
Daar is dus een uitdrukking voor.
Komt ‘ie: ‘don’t be gentle, it’s a rental’
Wie heeft hem wel eens gehoord?
‘Don’t be gentle, it’s a rental’:
hij is niet van jezelf, dus wat kan jou die auto schelen?

Klinkt stoer natuurlijk, maar de praktijk is wat mij betreft anders.
Een splinternieuwe auto,
waar nog geen krasje op te zien is, die zelfs nog nieuw ruikt,
daar zorg ik extra goed voor!
Een gaatje waar ik normaal in zou duiken, laat ik nu onbenut,
omdat ik extra voorzichtig ben.
Kruimels in de auto vind ik normaal geen probleem,
die kunnen er gerust een halfjaar blijven liggen,
maar onze huurauto heb ik gisteren pas na stofzuigen ingeleverd.
Moest ook: de verhuurder verwacht de auto in goede staat terug te krijgen.

dia 4 – de aarde: Gods eigendom
Hoe ga je om met wat niet van jou is?
Vanmorgen gaat het over de aarde.
Die is ook niet van jou: het is Gods eigendom.
Zo staat het in Psalm 24:1:
‘Van de Heer is de aarde en alles wat daar leeft,
de wereld en wie haar bewonen.’
Vanuit deze tekst wil ik vanmorgen laten zien
dat de zorg voor de aarde, de zorg voor het milieu,
hoort bij de kern van het christelijk geloof.

1. Milieu?
dia 5 – Psalm over koninklijke intocht
Maar gaat Psalm 24 daar wel over?
Is het wel een Psalm over het milieu?
Laat ik direct maar eerlijk zijn:
nee – Psalm 24 is geen Psalm over de aarde.
Het is een Psalm over de intocht van de koning.

dia 6 – gouden koets
Het gaat over een machtige koning die een groots onthaal verdient.
Alles wordt voor deze koning uit de kast getrokken.
‘Hef, o poorten, uw hoofden omhoog,
verhef u, aloude ingangen.’
Het idee is dat een grote koning
niet door een klein stadspoortje kan.
De stadspoort moet omhoog,
zodat de koning er onderdoor kan,
zonder dat hij hoeft af te stappen van zijn wagen
of hoeft te bukken.
Vandaag zou de rode loper worden uitgerold,
zou een erehaag van militairen in de houding staan
en het volkslied plechtig worden aangeheven.
De koning vereert ons met zijn aanwezigheid.

dia 7 – (afbeelding weg)
Die koning in Psalm 24, dat is natuurlijk God,
de ‘Heer van de hemelse machten.’
Het zou goed kunnen dat Psalm 24
als een gelegenheidslied is geschreven
toen koning David de ark van God overbracht naar Jeruzalem.
Een symbool voor dat God in zijn stad woont.
Maar de Psalm gaat over meer.
Wij hebben een koning, zijn naam is Jezus,
en hij komt terug naar de aarde,
zodat wij in zijn aanwezigheid zijn.
Dáárover gaat Psalm 24.

dia 8 – de aarde is van de Koning
Ik wil het vandaag hebben over het milieu.
Waarom dan Psalm 24 daarbij halen?
Omdat die koning de eigenaar is van de aarde!
Dat is waar de Psalm mee begint:
‘van de Heer is de aarde en alles wat daar leeft.’
Als deze koning terugkomt,
als hij bij ons gaat wonen,
hoe treft hij zijn aarde dan aan?
Ook al is het milieu niet het eerste waar Psalm 24 over gaat,
vanuit Psalm 24 kun je wel degelijk iets leren
over onze omgang met de aarde!

2. Gods eigendom
dia 9 – leven alsof het onze aarde is
‘Van de Heer is de aarde en alles wat daar leeft,
de wereld en wie haar bewonen.’
Het klinkt zo logisch.
Ondertussen leven we heel anders.
Alsof de aarde van ons is, van mij…

dia 10 – klimaatprobleem
Hoe treft de koning zijn aarde aan?
Met een groot probleem!
Ook wel het klimaatprobleem genoemd.
Of eigenlijk zijn het verschillende problemen.
Er is het probleem van CO2, waardoor de aarde warmer wordt.
Er is het probleem van plastic,
dat overal in de natuur rondzwerft, maar niet afgebroken wordt.
En zo zijn er nog wel meer problemen.
Waar het steeds op neerkomt:
we gebruiken de aarde als een enorme voorraadkast,
waaruit we zoveel mogelijk naar onszelf toeschuiven.
Als iedereen zou leven zoals de gemiddelde westerling,
dan zou die voorraadkast veel te klein zijn:
je zou 3 ½ aardbol nodig hebben
om iedereen met onze levensstijl te kunnen laten leven.
We pakken wat we pakken kunnen, alsof de aarde van ons is.

dia 11 – klimaatvluchtelingen
Het lijkt nog heel aardig te gaan ook.
Ik bedoel, wat nou opwarming van de aarde?
Deze hele maand augustus had maar 1 zomerse dag…
Trouwens, het zou best lekker zijn als Nederland wat warmer wordt.
En dat de zeespiegel stijgt,
ach, dan verhogen we de dijken toch gewoon?
En zo hebben we het probleem weer weg-gerelativeerd.
Maar vergis je niet!
Wíj hebben misschien niet zo’n last van de gevolgen,
maar die rekening komt bij de allerarmsten te liggen,
die op de vlucht moeten, omdat er niets meer groeit,
of omdat hun huisjes niet door dijken beschermd worden.
Sterker nog: zonder klimaatverandering was ISIS er mogelijk niet geweest.
Door mislukte oogsten in Syrië ontstonden ontevredenheid en wanhoop,
de ideale voedingsbodem voor ISIS…

dia 12 – afbeelding weg
Maar uiteindelijk is het probleem niet het klimaat,
het probleem is de mens!
Wij, mensen, leven alsof de aarde van ons is.
Dat ging lang goed, zo veel kwaad konden we nog niet uitrichten,
maar meer dan ooit zijn we in staat het milieu te verpesten.
En dat hebben we dus ook gedaan…

dia 13 – het is Gods aarde!
Is de aarde van ons?
Psalm 24 zet ons op onze plek.
‘Van de Heer is de aarde en alles wat daar leeft,
de wereld en wie haar bewonen.’
Het is Gods aarde, niet de onze!
Psalm 24 zegt: God is de eigenaar.
Alles wat er is, het is ‘van God’.
De bomen die ik zie: van God.
De vogels die ik hoor: van God.
De tomaat die ik proef: van God.
De lucht die ik inadem: van God.
Het strandzand dat ik tussen mijn tenen voel: van God.
Alles wat je je maar kunt bedenken, het is van God!

dia 14 – worm
En kijk eens hoe ingenieus het in elkaar zit.
De aarde is vol details, en alles heeft zijn functie.
Woensdag was ik in de tuin aan het werk,
en zag ik een flinke worm. Gods worm.
Laatst hoorde ik dat wormen worden ingezet op een festivalterrein,
omdat ze gangen graven onder de aangestampte grond,
zodat het water weer door de grond wordt opgenomen.
Dus ik legde Daniël en Tim uit dat wormen belangrijk zijn,
omdat ze ervoor zorgen dat het water bij de appelboom kan komen.
De rest van de middag kreeg ik te horen
hoe bijzonder wormen zijn.
Ik heb echt kinderen nodig
om me weer te verwonderen over de details.
En het is allemaal van God.

dia 15 – copyright
Waarom?
Omdat hij het bedacht heeft!
‘hij heeft haar op de zeeën gegrondvest,
op de stromen heeft hij haar verankerd.’
Zoals bij kunstwerken de auteur copyright heeft,
zo heeft God copyright op de wereld.
Hij heeft het bedacht,
met zijn woorden de wereld tot leven geroepen.
Daarom heeft hij er recht op!

dia 16 – afbeelding weg
Het is Gods aarde.
Daarom doet het milieu ertoe.
Is het niet om het even
wat jouw manier van leven met het milieu doet.
Nee: wie zijn neus voor het milieu ophaalt,
haalt zijn neus op voor God zelf!
Ik gebruik het woord niet vaak,
maar als wij denken dat de aarde van ons is,
dat we recht hebben op alles wat we van de aarde nemen,
en dat de gevolgen daarvan niet onze zorg zijn,
dan is dat zonde en dan hebben we ons te bekeren!

dia 17 – van God: een taak en hoop
De aarde is van God,
en dat betekent een taak, maar ook hoop.
Die taak lees je al in Genesis 2:
‘God, de Heer, bracht de mens in de tuin van Eden,
om die te bewerken en erover te waken.’
Het is de allereerste opdracht die God de mensen geeft:
zorg voor de wereld waarin ik je heb geplaatst.
In Psalm 24 gaat het over reine handen en een zuiver hart.
Dat gaat over meer, maar óók over hoe je met de aarde omgaat.
Leef ernaar dat de aarde van God is.
Zoals ik die huurauto met extra zorg behandel,
ga zo zorgvuldig met de schepping om.
Dan ben je klaar voor zijn komst.

Dat is ook direct de hoop: de koning komt!
De koning die het allemaal gemaakt heeft.
Als er één is die de puinhoop op kan ruimen, is hij het wel.
Ja, wij moeten goed voor de aarde zorgen,
maar God verwacht niet van ons dat wij alle problemen oplossen.
Dat kunnen wij niet, dat kan hij alleen.
God wil dat wij onze verantwoordelijkheid nemen,
hij zelf zorgt wel voor het resultaat.
Als je als christen om het milieu geeft,
hoef je dat dus niet te doen uit wanhoop
omdat de aarde eraan gaat:
God maakt alles nieuw!

3. Bijzaak of kern?
dia 18 – bijzaak of kern?
Allemaal leuk en aardig,
maar is al die aandacht voor het milieu nu echt nodig?
Is het niet gewoon een hype, die wel weer overwaait?
Of bijzaak voor christenen?
Natuurlijk, het milieu is belangrijk,
maar moet het echt hoge prioriteit hebben?

dia 19 – hype? nee: een ‘nieuw’ probleem
Een hype is het in ieder geval niet.
Natuurlijk, je hoort er steeds meer over.
Maar de Icebucket Challenge is een hype, het milieu niet.
Alle aandacht voor het milieu heeft namelijk te maken
met dat de aarde nog nooit zo is uitgebuit als nu,
en langzamerhand steeds meer bekend wordt over de gevolgen.

dia 20 – bijzaak? nee: aarde in bijbel centrale plek (Eco/FT)
Maar dan nog: is het milieu voor christenen geen bijzaak?
Laat ik wat vertellen over mijn eigen weg daarin.
Ik heb best lang gedacht dat je bezig houden met het milieu
iets is voor milieufreaks.
Ik zag het milieu als bijzaak.
Veel belangrijker is om goed voor mensen te zijn,
en om het evangelie door te geven.
Dus in de supermarkt: liever FairTrade dan Biologisch.

Maar ik leerde steeds meer dat het samenhangt.
Goed voor de mens is goed voor het milieu, en andersom.
Geef een boer een eerlijke prijs,
en hij hoeft niet met milieuonvriendelijke middelen
te zorgen voor een maximale productie.
Als wij een eerlijke prijs voor onze eieren zouden hebben betaald,
was er ook geen fipronil nodig geweest.
En, zoals ik al noemde,
milieuproblemen veroorzaken problemen bij mensen.
Ik begon het milieu dus al wat belangrijker te vinden.

dia 21 – (afbeelding weg)
Dat was nog om de mensen.
Maar ik leer steeds meer dat de aarde zelf belangrijk is.
Zelfs al zou niemand last hebben van hoe we met het milieu omgaan,
dan nóg is het belangrijk hoe je met de aarde omgaat.
De bijbel staat er vol mee.
Misschien wel het bekendste vers van de bijbel, Johannes 3:16,
zegt: ‘God had de wereld zo lief dat hij zijn enige Zoon heeft gegeven.’
De wereld! – lees dat nou eens zonder dat je er direct van maakt:
‘de mensen op de wereld.’
Wij denken dat het om ons gaat, maar het gaat God om veel meer!

dia 22 – onlosmakelijk aan de aarde verbonden!
Alsof mensen los van de aarde te verkrijgen zijn…
Nee: wij zijn onlosmakelijk met de aarde verbonden.
Wij hebben invloed op de aarde en de aarde op ons.
De verlossing door Christus gaat ook over de aarde!
Daar wil ik volgende week verder op ingaan,
maar voor nu 1 tekst daarbij: Romeinen 8:19-21.
‘De schepping ziet er reikhalzend naar uit
dat openbaar wordt wie Gods kinderen zijn.
Want de schepping is ten prooi aan zinloosheid,
niet uit eigen wil, maar door hem die haar daaraan heeft onderworpen.
Maar ze heeft hoop gekregen,
omdat ook de schepping zelf zal worden bevrijd
uit de slavernij van de vergankelijkheid
en zal delen in de vrijheid en luister die Gods kinderen geschonken wordt.’

Vanuit Psalm 24 wil ik er dit nog over zeggen:
de koning komt, Jezus komt terug!
Wij gaan niet naar de hemel,
nee, de hemel daalt af naar de aarde!
God komt op de aarde, deze aarde, zijn aarde, wonen!
Dat lees je ook in Openbaring 21 en 22.
Voor de aarde zorgen is dus geen bijzaak!

4. Het begint met overtuiging
dia 23 – het begint met overtuiging
Ik zou kunnen afsluiten met praktische tips
hoe je meer voor het milieu kunt doen.
Maar ik denk dat we eerst iets anders nodig hebben:
dat we ervan overtuigd raken dat de aarde belangrijk is,
en dat goed voor de aarde zorgen
alles te maken heeft met het hart van het christelijk geloof.

dia 24 – laat overtuiging groeien!
Laat de overtuiging dus groeien
dat het christelijk geloof alles te maken heeft
met hoe je met de aarde omgaat.
Leer naar de aarde te kijken als Gods aarde.
Woensdag, toen ik die worm in de tuin vond,
heb ik het mijzelf een paar keer voorgehouden:
‘Mark, je bent in Gods tuin aan het werk.’
Kijk zo deze week eens om je heen:
alles wat je ziet, ruikt, proeft, hoort of voelt,
het is allemaal van God!

Als je zo naar de wereld leert te kijken,
van de aarde houdt omdat God van de aarde houdt,
dan wordt het iets gewoons om rekening te houden met het milieu.
Om niet te nemen van de aarde wat je krijgen kunt,
maar om je zorg aan de aarde te geven.
Dan is het milieu niet iets waar je ook nog wat mee moet,
maar doet het gewoon mee in je keuzes.
Ik denk dat dat al heel wat is.
Dat bij je keuzes niet alleen meedoet
wat je er precies mee kunt, hoe het eruit ziet, wat het kost, wat makkelijk is,
allemaal dingen die ook een rol spelen,
maar ook wat goed is voor Gods aarde.

dia 25 – ontspannen: hij maakt alles nieuw!
En ga er ontspannen mee om.
Wij kunnen deze wereld niet herstellen.
Laat dat maar aan de Maker over.
Jezus is onderweg!
God komt op aarde wonen!
Hij maakt alles nieuw.
Amen.