Psalm 22:9 | Jezus laat met zich spotten

Mark Veurink
Mark Veurink
12 maart 2017

Psalm 22:9 | Jezus laat met zich spotten

image_pdfimage_print

Het kan heel hard binnenkomen als anderen je bespotten, vooral als het je op je gevoelige plek raakt. Dat overkomt David. Maar Jezus kíest ervoor. Hij gaat door de spot heen, zodat wij nooit meer hoeven te twijfelen aan Gods liefde.
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Deze preek is gehouden in een dienst waarin met gasten gevierd werd dat de CGK en GKv in Franeker één zijn geworden.

Liturgie
Zingen: LvK Gezang 178 : 1a, 6v, 8m en 10a
Stil gebed
Votum en groet
Waar8ig: ‘Skiep sunder hoeder’ en ‘Houd me dicht bij u’
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Psalm 22 : 7 – 14 en Matteüs 27 : 39 – 44
Zingen: LvK Psalm 139 : 1, 7 en 8
Preek over Psalm 22 : 9
Zingen: GKB Gezang 89 : 2, 3 en 4
Kinderen terug
Onthulling Christusmonogram
‘Terug in de tijd’
Waar8ig: ‘God en God alleen’ en ‘Tienduizend redenen’
Gebed
Collecte
Zingen: LvK Gezang 314 : 1, 3 en 4
Zegen
Waar8ig: ‘Shackles’
Toespraakjes

Jezus laat met zich spotten

Inleiding
dia 1 – Jezus laat met zich spotten
Ja, ik weet het: lekker vrolijke tekst voor zo’n feestelijke dienst…
Had dat niet anders gekund?
En dan kan ik wel zeggen dat deze tekst nu eenmaal aan de beurt was,
maar kom op, is dat alles?
Ik denk het niet.
We vieren vandaag onze eenheid, de nieuwe eenheid van CGK en GKv in Franeker.
Maar waar komt die eenheid vandaan?
Uiteindelijk is het dat we elkaar vinden in onze Heer, Jezus Christus.
Psalm 22 gaat over hem, het laat iets zien van zijn lijden, van wie hij is.
Waarom zouden we daar omheen draaien in een dienst als die van vandaag?
Of willen we liever niet zien dat we bij elkaar horen
door een man die als een worm werd,
een man die de spot van de wereld over zich heen kreeg?
Misschien is het zo gek nog niet
om vandaag bij die spot stil te staan.
Bij het wonder dat Jezus met zich laat spotten.

1. Bijtende spot
dia 2 – bijtende spot
Spot heb je in soorten en maten.
Het meest venijnig is spot die je treft op je zwakke plek,
en je aan jezelf laat twijfelen.
Met zulke bijtende spot heeft David in Psalm 22 te maken.

dia 3 – pijnlijk: spot die lijkt te kloppen
‘Wend je tot de Heer!
Laat hij je verlossen, laat hij je bevrijden, hij houdt toch van je?’
Voor David zijn die woorden zout in zijn wonden.
David snapt niets meer van God.
Dat hij door mensen in de steek wordt gelaten, dat is nog tot daar aan toe,
maar van God had David anders verwacht.
Juist in deze moeilijke periode in zijn leven,
waarschijnlijk is David op de vlucht,
juist nu heeft hij de steun van God hard nodig.
Maar God laat David aan zijn lot over.
Dat is in ieder geval hoe David het ervaart.
Gód is weggegaan, dat is voor David het allerpijnlijkst.

En nu wordt het hem ook nog voor de voeten geworpen.
Davids vijanden weten zijn gevoeligste plek haarfijn bloot te leggen.
‘Ach, David toch, wat is dat nou?
Jij was toch Gods lievelingetje?
Wat was het ook alweer?
O ja, “man naar Gods hart”!
Weet je het wel zeker David?
Die God laat zijn lieveling wel lekker zitten hè?
Toe dan, vraag God dan om hulp!
Als hij echt om je geeft, dan haalt hij je hier toch uit? Of niet soms?’

Au, dat doet zeer!
Het doet zeer omdat het lijkt te kloppen.
Niets doet David meer pijn dan dat God hem in de steek laat,
en het wordt er nog even extra ingewreven.

‘Wend je tot de Heer, vertrouw maar op God.’
Het maakt nogal uit hóe het gezegd wordt.
Het kan een prachtige bemoediging zijn, maar ook een klap in je gezicht.
‘Stel je niet zo aan, vertrouw toch gewoon op God.’
Of: ‘jij bent toch een christen, jij weet het toch altijd zo goed,
jij hebt toch zo’n goed lijntje met boven?
Wat piep je dan nog?’
Of als je je moet verantwoorden over God,
over waarom er zoveel lijden in de wereld is:
‘jij gelooft toch dat God goed is?
Zeg eens, waar is hij dan gebleven?’
Juist als je het zelf niet zo goed weet,
je niet snapt waar God mee bezig is,
je misschien zelfs aan God begint te twijfelen,
juist dan komen zulke opmerkingen extra hard binnen.

dia 4 – spot laat je twijfelen aan jezelf
David begint erdoor aan zichzelf te twijfelen.
‘Ik ben een worm en geen mens.’
Als je dan toch een dier zou moeten kiezen om te zijn…
Ik denk dat niemand dan voor een worm kiest.
Er is, voor zover ik weet, geen dierenactivist
die zich druk maakt om het lot van de wormen van deze wereld.
Wormen worden door iedereen vertrapt, niemand doet er voorzichtig mee.
Het is een beestje zonder eer.
Zo ziet David zichzelf.

Wat anderen over je zeggen, doet iets met je.
Als ze je bespotten, en de spot is raak, dan ga je aan jezelf twijfelen.
Ben ik wel wie ik dacht te zijn?
Is God wel met mij, houdt hij wel van mij?
Of ben ik mijzelf voor de gek aan het houden?
Spot kan je leven op z’n kop zetten!

2. Jezus laat met zich spotten
dia 5 – Jezus laat met zich spotten
Psalm 22 is niet alleen de Psalm van David, in wie wij ons kunnen herkennen.
Psalm 22 is ook de Psalm van Jezus!
Ook Jezus krijgt die spot over zich heen.
Met God valt dan misschien niet te spotten,
maar Jezus láát wel met zich spotten!

dia 6 – Jezus ondergaat de spot van Psalm 22
Aan het kruis haalt Jezus Psalm 22 letterlijk aan,
vorige week hebben we het daarover gehad,
maar vandaag doen de omstanders hun duit in het zakje.
‘Hij heeft zijn vertrouwen in God gesteld, laat die hem nu dan redden!’
Ze zullen het wel niet beseffen,
dan zouden ze zien dat ze aan de verkeerde kant staan,
maar het is weer precies Psalm 22:
‘Wend je tot de Heer!
Laat hij je verlossen, laat hij je bevrijden, hij houdt toch van je?’

Ik wil het niet goed praten, het is nooit goed iemand belachelijk te maken.
Maar toch…
Als ik er die dag bij had gestaan, een van de omstanders was,
dan zou ik op mijn tong moeten bijten om Jezus niet te bespotten.
Jezus noemt zichzelf toch de Zoon van God?
Maar kijk dan!
Jezus hangt daar machteloos aan het kruis, dat zou God toch nooit toelaten?
Nee, Jezus moet wel een oplichter zijn.
Of, waarschijnlijker, een volslagen idioot.
Iemand met grootheidswanen, die denkt dat hij de Zoon van God is.
Nou, dan heeft ‘ie zich mooi vergist!
Als hij echt de Zoon van God zou zijn,
dan was dit dé kans om zichzelf te bewijzen.
Zelfs Jezus’ eigen leerlingen zullen het hebben gedacht,
misschien hebben ze het hem wel toegeroepen:
‘toe dan Jezus, je bent toch de Zoon van God?!
Kom van dat kruis af en maak een einde aan deze vertoning!’
Toen dat niet gebeurde, zullen ze zich bedrogen hebben gevoeld.

Net als bij David wordt Jezus’ identiteit in twijfel getrokken.
‘Als jij echt de Zoon van God bent…’
Ze drijven er de spot mee:
‘weet je het zeker, staat God aan jouw kant?!
Dan moet hij toch maar eens opschieten!’
Het raakt Jezus diep, net als David.

dia 7 – Jezus kiest er zelf voor!
Er is één groot verschil: David is echt hulpeloos, Jezus niet.
Als Jezus wil, kan hij er per direct een einde aan maken.
Eerder, toen Jezus gearresteerd werd, wilden zijn vrienden nog voor hem vechten.
Jezus moest daar niets van weten, en zei:
‘Weet je niet dat ik mijn Vader maar te hulp hoef te roepen
en dat hij mij dan onmiddellijk meer dan twaalf legioenen engelen ter beschikking zou stellen?’
Dat geldt nog steeds.
Jezus hoeft zijn Vader maar om hulp te roepen,
met de woorden van Psalm 22: zich tot de Heer te wenden,
en hij zou hem redden!

Het punt is: Jezus wíl het niet!
Jezus láát zich bespotten.
Hij kiest ervoor de spot over zich heen te laten komen.
Kiest ervoor al zijn eer kwijt te raken en als een worm te worden.
Jezus gaat er vrijwillig doorheen.
Het is een groot wonder: Jezus houdt zich in!

dia 8 – om jou te redden
‘Anderen heeft hij gered, maar zichzelf redden kan hij niet.’
Het wordt Jezus toegebeten, maar zo zit het niet.
Hij kán zichzelf wel redden, maar wíl het niet.
Hij wil het niet, juist om anderen te redden, om jou te redden!
Doordat Jezus hier de spot ondergaat,
is wat tegen David nog spottend werd gezegd, voor ons werkelijkheid:
hij heeft je verlost, hij heeft je bevrijdt, hij houdt van je.
Hij werd een worm, om jou menselijke waardigheid te geven.
Zou Jezus aan de spot hebben toegegeven,
zou Jezus van het kruis zijn afgestapt,
dan zouden we waarschijnlijk nooit van Jezus gehoord hebben,
laat staan in hem hebben geloofd.
Maar Jezus kiest zich voor jou te geven!

3. Hoopvol en nederig
dia 9 – hoopvol en nederig
Ik zei al: door deze Jezus,
die de spot van de wereld over zich heen kreeg,
horen wij bij elkaar, en kunnen nu zelfs één gemeente zijn.
Dat maakt hoopvol en nederig.

dia 10 – hoop: je bent geliefd, God wil met je verder
Dat Jezus de spot onderging,
betekent niet dat wij nooit meer met spot te maken hebben.
Jezus zegt in Johannes 15:
‘wanneer de wereld je haat, bedenk dan dat ze mij eerder haatte dan jullie.’
Het is dus niet afgelopen!
Soms doet het pijn wat anderen zeggen.
Dat blijft.

Maar je hoeft je geen worm meer te voelen.
Die angel is eruit.
Je bent geliefd door Jezus Christus, die dezelfde spot trof.
Wat mensen zeggen kan pijn doen,
maar je hoeft er niet door aan jezelf te twijfelen.
David houdt daar al aan vast, in vers 10 en 11,
door zichzelf in herinnering te brengen dat God aan het begin staat.
Het is alsof hij zich moed inpraat:
‘ik ben geen worm, ik ben een mens, door God gewild.’
Door Jezus mogen we weten dat God niet alleen aan het begin staat,
maar dat hij er ook alles voor over heeft met je verder te gaan!
Dat geeft hoop!
Ook voor onze samenwerking: dat is geen mensenwerk, maar van God!

dia 11 – nederig: niet triomfantelijk, maar dienstbaar
Daarbij past ook nederigheid.
Onze kerk is geen menselijk succesverhaal.
Er is geen reden om triomfantelijk te doen over dat we nu één zijn.
Onze eenheid ligt in onze Heer die als een worm voor ons werd.
Daarbij past het niet onszelf groot te maken,
machtsspelletjes te spelen en trots te zijn op wat we maar mooi hebben bereikt.

Wij kunnen nog wel eens een houding hebben van:
‘ik laat niet met me spotten’.
Jezus leert ons een heel andere houding aan.
Durven we op hem te lijken?
Zijn we bereid spot te verdragen?
Durven we het aan niet onszelf voorop te stellen, maar dienstbaar te zijn?
Ook als nieuwe gemeente?
Dat we niet het fijn hebben met elkaar,
en daar onze muren omheen weer optrekken,
maar dat we gemeente zijn voor Franeker en de dorpen?

Daar hebben we God bij nodig.
Daarom sluit ik af met de tekst die ook op de uitnodigingskaart voor deze dienst stond:
‘Aan hem die door de kracht die in ons werkt
bij machte is oneindig veel meer te doen dan wij vragen of denken,
aan hem komt de eer toe, in de kerk en in Christus Jezus,
tot in alle generaties, tot in alle eeuwigheid.
Amen.’