Openbaring 21:2-3 | De hemel op aarde

Mark Veurink
Mark Veurink
17 december 2017

Openbaring 21:2-3 | De hemel op aarde

image_pdfimage_print

Een nieuwe hemel en nieuwe aarde? Heb jij er zin in? Of mag het nog wel even wachten? Het nieuwe is onbekend, en daarom kun je een afwachtende houding aannemen. Johannes ziet hoe het zal worden, zodat wij er ook zin in kunnen krijgen.
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Welkom
Adventskaars
Zingen: ‘Wijs mij de weg naar Bethlehem’ (Sela)
Votum en groet
Zingen: LvK Psalm 87 : 1, 3 en 4
Gebed
Kinderen naar club
Leefregels
Zingen: LvK Gezang 26 : 1 en 3
Lezen: Openbaring 21:1 – 22:5
Zingen: LvK Gezang 28 : 1, 2 en 4
Preek over Openbaring 21 : 2 – 3
Zingen: Opwekking 520
Kinderen terug
Onderwijs avondmaal
Zingen: Psalmen voor Nu 16
Viering avondmaal
Zingen: GKB Psalm 36 : 2
Gebed
Mededelingen
Collecte
Zingen: LvK Gezang 288 : 1, 5 en 7
Zegen

De hemel op aarde

Inleiding
dia 1 – botsauto’s
Ik zal een jaar of 10 zijn geweest.
We hadden een familiedag in attractiepark Drouwenerzand.
Het was er toen allemaal wat eenvoudiger dan tegenwoordig,
maar ik vermaakte me er uitstekend!
Glijbanen, draaimolens, en als hoogtepunt: de botsauto’s.
Als ik dan ook nog wat ooms zo gek kreeg om mee te doen
was het feest helemaal compleet.

dia 2 – kabelbaan
Maar bij een attractie bleef ik weg: de kabelbaan.
Nee, niet zo’n kabelbaanwaar je een aanloopje moet nemen
en dan op een wankel zitje springen
en hopen dat je er onderweg niet vanaf kukelt…
Bij deze kabelbaan moest je met een trap omhoog om bij er te komen,
je zat op een fatsoenlijke stoel, volgens mij zelfs in een kleine cabine,
en zodra je met een muntje had betaald
kwam het stoeltje in beweging voor een rit langs de boomtoppen.

Dan moet je net mij hebben.
Voor geen goud dat ik daar in zou stappen.
Mijn zusje wel, de waaghals!
De hele dag zeurde mijn familie aan mijn kop:
‘wil je niet ook eens de kabelbaan proberen?’
Neuj, echt niet!
Zo zei ik dat natuurlijk niet.
Ik zal wel een smoesje bedacht hebben,
maar uiteindelijk was ik er gewoon te bang voor.
Stel je voor dat je neerstort…

Toen we bijna weggingen, werd het gezeur alleen nog maar meer.
‘Kom op Mark, één keer.’
Ik heb mij over mijzelf heengezet en ben gegaan.
En nog een keer, en nog een keer.
Wauw, wat was dat gaaf!
En toen moesten we alweer naar huis.
Ik had de hele dag erin kunnen zitten,
maar ik had zitten miepen dat ik niet durfde…
Wat had ik er spijt van dat ik die kabelbaan niet eerder had ontdekt!

Misschien zijn jullie niet zo bang aangelegd als ik.
Dat is al snel zo, kan ik je vertellen…
Maar toch: je hebt allemaal wel van die dingen die nieuw zijn,
waar je absoluut geen zin hebt,
en achteraf blijkt het fantastisch en wil je niets anders meer.

dia 3 – de hemel op aarde
Ik denk dat het met die nieuwe hemel en aarde ook zo is.
We hebben een schitterend visioen gelezen,
maar ik hoor niet vaak: ‘o, wat heb ik daar toch zin in!’
Nee, het mag nog wel even duren…
In deze preek wil ik je iets van de toekomst laten zien,
met als thema: ‘de hemel op aarde’,
en ik hoop dat het je helpt om er zin in te krijgen!
Want wat is het mooi, Openbaring 21:2-3:
‘Toen zag ik de heilige stad, het nieuwe Jeruzalem,
uit de hemel neerdalen, bij God vandaan.
Ze was als een bruid die zich mooi heeft gemaakt voor haar man en hem opwacht.
Ik hoorde een luide stem vanaf de troon, die uitriep:
“Gods woonplaats is onder de mensen, hij zal bij hen wonen.
Zij zullen zijn volken zijn en God zelf zal als hun God bij hen zijn.”’

1. Wat komt ervoor terug?
dia 4 – Openbaring 20: God doet het kwaad weg
Net als vorige week eerst een korte terugblik.
Vorige week lazen we Openbaring 20.
Een pittig hoofdstuk maar waar het om gaat:
God maakt definitief een einde aan het kwaad.
Het is een grote opruiming op de aarde: God doet al het kwaad weg.
Ik heb afgelopen week mijn boekenkast opgeruimd:
alle boeken die ik nooit gebruik gaan weg.
Zo doet God met het kwaad, en het komt nooit meer terug!

dia 5 – wat komt in plaats van het kwaad?
Maar wat dan wel?
Als al het kwaad weg is, wat komt ervoor in de plaats?
Mijn boekenkast zal zich wel weer vullen met nieuwe boeken.
Maar wat komt nu in plaats van het kwaad?
In de adventstijd gaat het om verwachten, maar wát verwacht je eigenlijk?

In Openbaring 20 is het nog oorlog.
Er wordt heftig gevochten, steden worden belegerd,
dag en nacht hoor je kanonnen bulderen.
In Openbaring 21 zijn de kruitdampen opgetrokken.
Dan kom je in een heel andere wereld: er kan gebouwd worden.
Hoe moet de wereld er nu uit gaan zien?

Wat je terugkrijgt is niet automatisch beter.
Ik denk dat over het geheel genomen,
Nederland na de 2e Wereldoorlog mooier is geworden,
maar wat hebben we in die tijd ook lelijke blokkendozen gebouwd!
Het kan ook heel anders.
Met gejuich wordt een dictator verdreven,
maar even later regeert de volgende dictator met harde hand.
Je kunt het kwaad wel opruimen, maar wat krijg je ervoor terug?
Dáárover gaat het visioen van vandaag.

dia 6 – ‘we moeten het nog maar zien’
Maar misschien maakt die vraag, ‘wat krijg je ervoor terug’,
ook wel dat we niet overlopen van enthousiasme.
Dat ‘zin’ wel een erg groot woord is,
we nemen liever een afwachtende houding aan,
en eigenlijk mag het ook nog wel even duren.
Want wat je hebt, dat ken je, en wat komt, dat is altijd afwachten.
Daarom zat ik de hele dag in de botsautootjes,
en liet ik die kabelbaan graag aan mij voorbij gaan.
Ik las ergens over een predikant die de gemeente had gevraagd
wie echt zin had in de terugkomst van Jezus.
Hij had net zo goed kunnen vragen wie er na de kerkdienst
nog even wilde helpen met de afwas:
daar waren meer vingers omhoog gegaan…

De nieuwe hemel en de nieuwe aarde, het is onbekend, het is zo ongrijpbaar.
Deze wereld kennen we, en wat ervoor terugkomt, dat moeten we nog maar zien.
Zo gaat dat met nieuwe dingen.
Nieuwe dingen kunnen heel eng zijn, bedreigend.
Wij mensen, houden van vastigheid.
Ik denk dat zelfs mensen die altijd op zoek zijn naar iets nieuws
op een of andere manier tradities hebben, dingen die altijd hetzelfde blijven.
Zo zitten we nu eenmaal in elkaar: dat geeft ons een beetje zekerheid.
Wat komt daar voor terug?

2. De hemel op aarde
dia 7 – audiotour
Johannes krijgt het in een visioen te zien en deelt het met ons!
Hij krijgt een rondleiding in de hemel op aarde.
Misschien heb je in een museum wel eens een audiotour gedaan.
Je krijgt een koptelefoon op,
en hoort via de koptelefoon aanwijzingen hoe je moet lopen
en informatie over wat je nu eigenlijk ziet.
Zoiets overkomt Johannes,
alleen dan niet met een koptelefoon, maar een engel die hem rondleidt
in wat er voor die oude vertrouwde wereld in de plaats komt.
Met Johannes mogen wij ontdekken hoe het zal zijn.
Zodat wij er ook zin in kunnen krijgen!

dia 8 – aards: de toekomst is op een nieuwe aarde
Het eerste wat opvalt is hoe aards het er allemaal uitziet.
Het clichébeeld van de toekomst is niet zo aantrekkelijk…
Samen met de engelen hang je rond op wattige wolken,
je zingt mierzoete liedjes, en verder is er weinig te doen: het is er een tikje saai.

dia 9 – afmetingen
Johannes ziet iets heel anders:
‘ik zag de heilige stad, het nieuwe Jeruzalem,
uit de hemel neerdalen, bij God vandaan.’
Het is niet zomaar een stadje:
het is 12.000 bij 12.000 stadie groot, dat is 2300 bij 2300 kilometer!
Om even een indruk te geven:
dat is van Franeker naar Sint Petersburg in Rusland,
dan door naar Istanboel in Turkije,
om via Madrid weer terug te gaan naar Franeker.
Dan heb je ongeveer een rondje om die stad gereden.
Echt een gigantische stad dus, het vult de wereld.
Wat een gezicht moet dat zijn als die stad uit de hemel komt!
Eerst een klein stipje, maar het wordt groter en groter,
totdat zo ver je kijken kunt, alles stad is.
Wij gaan dus niet omhoog, voor een plekje op de wolken,
onze woonplaats komt juist omlaag, naar de aarde!

dia 10 – afbeelding weg
Het is een nieuwe aarde,
waar je aan de ene kant vertrouwde dingen ziet,
maar waar het aan de andere kant compleet anders is.
God pakt het grondig aan.
Niet een likje verf hier en een nieuw bloemetje daar,
om het weer zo mooi te maken als het ooit was:
nee, het is een grondige verbouwing, waar niets blijft zoals het was,
maar het tegelijk wel de aarde blijft.

dia 11 – jaspis
De gebouwen bijvoorbeeld.
In Franeker vind ik het oude stadhuis al indrukwekkend, of de oude stinsen.
Het Paleis op de Dam in Amsterdam doet daar nog een schepje bovenop:
als je daar rondloopt, misschien met zo’n audiotour,
komen de dure materialen je overal tegemoet.
Maar bij het nieuwe Jeruzalem valt het in het niet!
Een stadsmuur om die gigantische stad van ‘jaspis’,
een steen die je normaal in sieraden gebruikt.
De straten van zuiver goud: er is nergens op bespaard.

dia 12 – afbeelding weg
Of neem de natuur.
In Friesland is heel wat water, maar er is weinig in te zien: veel te troebel.
Door het nieuwe Jeruzalem stroomt een glasheldere rivier.
En die bomen: fruitbomen kennen we.
Maar bomen waar elke maand weer vruchten aan hangen?!
In nieuw Jeruzalem is altijd vers fruit!
En elke maand is het weer anders!
Geen appelboom die niets anders geeft dan appels.
De ene maand appels, de andere maand ananas,
en weer een andere mand een totaal andere vrucht, maar lekker!

Vergeet ook alsjeblieft dat luieren op de wolken.
Je hoeft je in het nieuwe Jeruzalem niet te vervelen.
We zullen als koningen ‘heersen’.
Dat woord komt uit het begin van de bijbel.
Het is de opdracht die God aan de eerste mens geeft: heers!
Zorg voor de natuur, laat elkaar genieten van je talenten.
Het is geen luilekkerland, wat best leuk is voor een maandje,
maar waar de eeuwigheid toch wel wat lang voor is…
Er is werk aan de winkel!

dia 13 – hemels: God woont bij ons
Dat is de aardse kant.
Er is ook een andere kant: de hemelse.
De hemel komt op aarde.
Dat lees je in het hele hoofdstuk.
Vers 3: ‘Gods woonplaats is onder de mensen.’
Vers 11: ‘de stad schitterde door Gods luister.’
Vers 22: ‘God is haar tempel.’
Vers 23: ‘over haar schijnt Gods luister, en het lam is haar licht.’
Hoofdstuk 22 vers 3: ‘de troon van God en van het lam zal daar in de stad staan.’
En vers 5: ‘God, de Heer, zal hun licht zijn.’

Dit is nog wel het mooiste van alles,
en hét grote verschil met de oude wereld: God woont er!
Prediker zegt in Prediker 5: ‘God is in de hemel en jij bent op aarde.’
Maar dan niet meer: de hemel komt op aarde,
God komt op aarde wonen, de hemel en de aarde schuiven in elkaar.
Daar is het echt ‘God met ons’: Immanuël!
Jezus was al op aarde, woonde tussen de mensen,
stelde zich aan het gewone leven bloot.
Hij deed het onopvallend, maakte zich klein – een baby in een voerbak.
Maar in nieuw Jeruzalem is het voor iedereen te zien: God met ons, Immanuël!
Dat is ook direct het antwoord op die vraag:
nu God al het kwaad heeft opgeruimd, wat komt er voor terug?
God zelf!

dia 14 – kubus
Opvallend is dat Johannes geen tempel ziet.
In dit visioen komen allerlei profetieën uit het Oude Testament terug,
waaronder Ezechiël 40-48.
Ezechiël krijgt ook een visioen over Jeruzalem.
Maar bij Ezechiël heeft de tempel een heel belangrijke plaats: daar woont God!
In nieuw Jeruzalem is geen tempel, dat is niet meer nodig.
God laat zich niet meer in een tempel opsluiten,
er is gewoon geen plekje meer waar God niet is!
Misschien daarom ook de eigenaardige vorm van die stad.
De oppervlakte is niet alleen 2300 bij 2300 kilometer,
hij is ook 2300 kilometer hoog!
Een kubus, net zoals het allerheiligste van de oude tempel.
Ik denk dat die maten symbolisch zijn: God woont op de hele aarde.

dia 15 – afbeelding weg
Met nieuw Jeruzalem is het als met die kabelbaan:
als je eenmaal door de nieuwe aarde gegrepen bent,
wil je nooit meer terug naar de oude.
Dat profeteert Jesaja al, ver voor Jezus.
Jesaja 65: ‘ik schep een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.
Wat er vroeger was raakt in vergetelheid,
het komt niemand ooit nog voor de geest.
Er zal alleen maar blijdschap zijn en groot gejuich om wat ik schep.’
Als ik dit hoor, dan krijg ik er zin in!

3. God als middelpunt
dia 16 – God als middelpunt
Was het maar alvast zover…
Maar niemand weet wanneer het zo ver is.
Ook dat is advent: wachten.
Maar het is geen afwachten, niet: ‘we zullen wel zien…’
Het is wachten met God als middelpunt.

dia 17 – zet God nu al centraal in je leven
Want als in nieuw Jeruzalem alles om God draait,
begin daar dan vandaag al mee!
Nee, wij kunnen die stad niet bouwen: die komt uit de hemel.
Maar we kunnen wel leven als burgers van nieuw Jeruzalem.
Wij kunnen er niet voor zorgen dat het in heel de wereld om God draait,
wel kun je God in het midden van je eigen leven zetten.

Hoe zou dat eruit zien? God als middelpunt?
Kijk dan maar naar Jezus.
De baby in de voerbak, zonder enig aanzien.
De uitgehongerde man die in de woestijn Satan weerstaat.
De rondtrekkende rabbi, met oog voor de minsten.
De biddende strijder:
‘laat het niet gebeuren zoals ik het wil, maar zoals u het wilt.’
De gekruisigde, die het kwaad overwint door het goede.
Hoe ziet jouw leven eruit als je God centraal stelt?
En dan niet even op een zondagmorgen, maar dat je leeft vanuit het besef:
ik leef niet voor mijzelf, ik leef voor God!
Moet je daar niet aan denken, ga je liever je eigen gang,
dan moet je je afvragen: ‘is die nieuwe hemel en aarde wel iets voor mij.’
Want daar is het overal God!

dia 18 – krijg er zin in
We hebben er wat van gezien,
en ik hoop dat het je afhelpt van het ‘onbekend maakt onbemind.’
De toekomst ziet er prachtig uit!
Wat Johannes ziet is onbeschrijflijk mooi –
hij geeft er woorden aan, maar het is niet in woorden te vatten.
Nieuw Jeruzalem zit vol verrassingen en ontdekkingen, genoeg voor de eeuwigheid.
Laat die afwachtende houding toch los.
Bij mij begint het in ieder geval te kriebelen: ik krijg er zin in!

dia 19 – bruiloft van het lam
Vier zó vandaag ook het avondmaal.
Als je straks het brood eet en de wijn drinkt,
laat het je zintuigen prikkelen, je verlangen naar die nieuwe wereld.
Het is een voorproefje van het feestbanket
waar God de tafels in nieuw Jeruzalem al voor dekt.
Besef: wij zijn niet van hier,
wij leven voor de hemel op aarde.
Amen.