Openbaring 20:1-15 | Het einde van het kwaad

Mark Veurink
Mark Veurink
10 december 2017

Openbaring 20:1-15 | Het einde van het kwaad

image_pdfimage_print

Het kwaad lijkt nu eenmaal bij de wereld te horen. Een wereld zonder kwaad, dat is haast niet voor te stellen. Toch belooft God dat er eens definitief een einde komt aan het kwaad. Dus doe niet alsof je maar met het kwaad moet leren leven.
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Welkom
Aansteken adventskaars
Zingen: GKB Gezang 77 : 1 en 2
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: LvK Gezang 125 : 1, 2, 3, 4 en 5
Gebed
Kinderen naar kinderclub
Lezen: Openbaring 20 : 1 – 15
Zingen: GKB Psalm 110 : 1, 2 en 5
Preek
Zingen: LvK Gezang 126 : 1, 2 en 3
Kinderen terug
Leefregels
Zingen: Als alles duister is (Sela)
Gebed
Mededelingen
Collecte
Zingen: GKB Psalm 97 : 1, 2 en 5
Zegen

Het einde van het kwaad

Inleiding
dia 1 – zwart
Vandaag gaat het over het einde van het kwaad.
Stel je eens voor: een wereld waar alles goed is!
Dat kúnnen we ons dus niet voorstellen…
Ik ben zo aan het kwaad gewend,
dat ik geen idee heb hoe een wereld zonder kwaad eruit ziet…

Aan sommige dingen lijkt nooit een einde te komen.
Wie is er wel eens in Barcelona geweest?
Ik niet, maar ik wil het er toch even over hebben.
Of eigenlijk over een gebouw in Barcelona,
waar aan de bouw ook maar geen einde lijkt te komen: de Sagrada Familia. (dia 2)

dia 3 – Europa 1900
In 1882 werd de eerste steen gelegd, en nog altijd wordt eraan gebouwd.
Moet je nagaan: 1882!
Toen was koning Willem III koning van Nederland.
Wat is er sinds 1882 enorm veel gebeurd!
Er zijn 2 wereldoorlogen gevoerd,
en de kaart van Europa zag er heel wat overzichtelijker uit.

dia 4 – straatbeeld
Het treinverkeer begon net op gang te komen,
auto’s moesten nog worden uitgevonden,
alleen de zweverige types droomden over vliegmachines,
en het hele elektriciteitsnet moest nog worden uitgerold.
Ik zou bijna zeggen: álles is na 1882 veranderd.
Behalve dat nog altijd aan de Sagrada Familia wordt gebouwd.

Niemand weet beter dan dat het werk in uitvoering is.
Dat hoort er gewoon bij!
De Sagrada Familia hoort niet af te zijn, aan de bouw hoort geen einde te komen,
het hoort werk in uitvoering te zijn!
Barcelona waar niet aan de Sagrada Familia wordt gebouwd,
dat kan niemand zich voorstellen!

dia 5 – Sagrada 2
Toch lijkt het erop dat het onvoorstelbare gaat gebeuren.
Er is zowaar een officiële opleveringsdatum:
in 2026 zou de Sagrada Familia af moeten zijn.
Al zal er ook altijd wel gerenoveerd moeten worden,
dus er zullen altijd bouwvakkers aan het werk blijven.
Maar toch: er komt een einde aan de bouw!
Wat zal dat wennen zijn…

dia 6 – het einde van het kwaad
Hoe ver weg en onvoorstelbaar het soms ook lijkt, er komt een einde aan.
Maar geldt dat ook voor het kwaad in de wereld?
Of hoort het kwaad er nu eenmaal bij?
Daar staan we vanuit Openbaring 20 bij stil,
met als thema: het einde van het kwaad.
Je kunt het je niet voorstellen, maar er kómt een einde aan het kwaad!

1. Komt er nog een einde aan?
dia 7 – Openbaring 12: overwinning én strijd
Eerst een terugblik op vorige week.
Toen ging het over een visioen in Openbaring 12 over de vrouw en de draak.
We hebben het toen gehad over de vraag:
‘waar blijft die overwinning van Jezus nou?’
De wereld lijkt nog net zo donker als toen Jezus werd geboren,
en wat is het soms ontzettend moeilijk om te geloven!
We zagen dat Jezus wel degelijk van Satan gewonnen heeft.
Satan, de draak, lijdt de ene na de andere nederlaag,
maar is een buitengewoon slecht verliezer,
die zelfs in zijn val zo veel mogelijk ellende wil veroorzaken.
Die strijd zien wij nog elke dag.

dia 8 – komt er nog een einde aan de strijd?
Maar komt daar ook nog een keer een einde aan?
Net als dat niemand beter weet dan dat aan de Sagrada Familia gebouwd wordt,
zo weet ook niemand beter dan dat Satan het ons moeilijk maak.
Maar dat kan toch niet zo doorgaan tot in de eeuwigheid?
Zou het werkelijk zo zijn dat we er maar aan moeten wennen
dat je geloof altijd wordt aangevallen,
en dat je altijd weer op je hoede moet zijn voor die draak?
Dan ziet het er niet best uit!
Mooi hoor, dat Jezus gewonnen heeft,
maar als dat betekent dat het voor ons altijd oorlog blijft,
dan wordt ik daar niet blij van.
Dan is het christelijk geloof helemaal niet hoopgevend,
dan maakt het juist doodsbang!

dia 9 – kaars en schijnwerper
Kerst is het feest van het licht.
In een donkere wereld, een wereld die vol is van het kwaad,
komt Jezus zijn licht brengen.
Maar het is eerder een kaarsje dan een schijnwerper.
Jezus komt door de achterdeur, in een onopvallend hoekje van Israël.
En geen misverstand daarover:
ik vind het prachtig dat Jezus niet de macht komt opeisen, maar zich klein maakt.
Wat mij betreft één van de mooiste mysteries van het geloof.
Maar ik vraag me ook af: gaat die schijnwerper nog eens aan?!
Mooi hoor, die kleine kaarsjes in een donkere wereld,
maar wordt het niet eens tijd om deze wereld in het volle licht te zetten?

dia 10 – Openbaring: de vijanden 1 voor 1 verslagen
Dat is precies waar het boek Openbaring naartoe werkt.
Vanaf Openbaring 12 worden verschillende vijanden geïntroduceerd.
Vanaf Openbaring 16 wordt 1 voor 1 met die vijanden afgerekend,
tot uiteindelijk 1 vijand overblijft,
en direct ook de grootste, de gevaarlijkste: de draak.
Daarmee komen we in Openbaring 20:
hoe loopt het af met de draak,
die al verloren heeft, maar nog steeds tekeer gaat?
Komt ook daar een einde aan?

2. Het einde van het kwaad
dia 11 – het einde van het kwaad
Ja, ook met de draak wordt afgerekend.
Dát is de boodschap van Openbaring 20.
Dit bijbelhoofdstuk heeft tot heel wat speculaties geleid
over wat er in de toekomst gaat gebeuren.
Ik ga daar zo op in, daar kun je bij dit hoofdstuk nu eenmaal niet omheen,
al kan ik er niet alles over zeggen,
dus als je nog vragen hebt: stel ze me gerust na de dienst.
Maar Openbaring 20 gaat niet over eindtijdscenario’s:
de boodschap is dat het kwaad definitief wordt verslagen.
Het onvoorstelbare gebeurt:
er komt een eind aan het werk van Satan!

dia 12 – Satan is gebonden
Net als in Openbaring 12 ziet Johannes een visioen.
Uit de hemel komt een engel.
Hij lijkt op een politieagent uit een arrestatieteam.
Hij draagt een wapenstok, handboeien,
en heeft de sleutel van de best beveiligde cel ter wereld.
Deze agent-engel arresteert de draak en sluit hem op: opgeruimd staat netjes.
1000 Jaar zit de draak vast.

dia 13 – uitstap’je’: zijn de 1000 jaar nu of straks?
Daarmee zitten we midden in de speculaties.
Waar gaat dit visioen over?
Wanneer zijn die 1000 jaar?
Daarover wordt al bijna 2000 jaar stevig gediscussieerd.
Je kunt die 1000 jaar op 2 manieren uitleggen:
ze moeten nog komen of ze zijn al lang bezig.
Direct maar wat ik denk: ik geloof dat wij nu in die 1000 jaar leven.

Maar eerst die andere uitleg: de 1000 jaren moeten nog komen.
In Openbaring 19 gaat het al over de terugkomst van Jezus.
Openbaring 20 gaat dan verder: als Jezus is teruggekomen op aarde,
laat hij een van zijn engelen Satan opsluiten.
Dan regeert Jezus 1000 jaar: het 1000-jarig vrederijk.
Aan het einde daarvan gaat Jezus terug naar de hemel
en wordt de draak nog een keer losgelaten.
Dat is de tijd van de ‘grote verdrukking’.
Dan komt Jezus voor de 2e keer terug,
rekent nu definitief af met de draak,
en dan begint de nieuwe hemel en de nieuwe aarde.

Als je Openbaring 20 zo leest, dan lijkt dit een logische uitleg.
Zoals ik ergens las: ‘wat er bij mij niet in wil, is dat Satan nu gebonden is.’
Dat snap ik helemaal, dat is ook mijn eerste reactie.

Toch zitten er nogal wat haken en ogen aan deze uitleg.
Om te beginnen: nergens anders in de bijbel lees je hierover!
In de bijbel gaat het vaker over het einde van de tijd,
maar nergens over een tussenrijk van 1000 jaar.
Bovendien gaat Openbaring 20 niet over een vrederijk.
Het hele woord ‘rijk’ komt er niet in voor, net als ‘vrede’.
Over dat soort dingen gaat het pas in Openbaring 21 en 22.
Verder roept het de vraag op:
als Jezus 1000 jaar als aardse koning regeert, en dan korte tijd afwezig is,
hoe kan Satan dan nog een enorme menigte mobiliseren
voor een laatste poging de christenen uit te roeien?!
En als laatste, en misschien wel belangrijkste:
in Openbaring 20 staat dat de messias in die 1000 jaar regeert.
Als die 1000 jaar nog moeten komen, regeert Jezus nu dan niet?!

Daarom geloof ik dat de 1000 jaar de tijd is tussen Jezus’ hemelvaart en terugkomst.
Satan zit nu gevangen – en nee: daar lijkt het niet op.
Maar Openbaring 20 zegt ook wát Satan in die 1000 jaar niet doet:
hij kan de volken niet meer misleiden.
Vóór Jezus kende alleen Israël God,
andere volken hadden hun eigen goden.
Ná Jezus gaat het goede nieuws de wereld over:
in elk land op aarde wonen volgelingen van Jezus.
Dát is de gebondenheid van Satan.
Openbaring 20 is geen vervolg op Openbaring 19,
maar vertelt hetzelfde vanuit een andere invalshoek.

Ook al grijpt het kwaad om zich heen,
ook al lijkt het er niet op dat er ooit een einde aan komt,
houd vast aan dat Jezus nu al koning is,
en dat Satan met zijn laatste stuiptrekkingen bezig is.

dia 14 – Satan wordt definitief verslagen
Maar dan gaat het verder.
Satan wordt losgelaten.
Hij ontsnapt niet, hij wordt losgelaten.
Satan begrijpt er niets van, maar je zult hem niet horen klagen.
Hij trekt er op uit om zo veel mogelijk medestanders te verzamelen.
Met een gigantisch leger drijft hij de christenen in het nauw,
om voorgoed met hen af te rekenen, en zo met Jezus’ verlossingswerk.
Maar voor hij goed en wel tot de aanval kan overgaan, is het alweer afgelopen!
Er komt hulp uit de hemel,
en met een enorm vuur worden Satan en zijn bondgenoten definitief verslagen.
Nu is de bevrijding echt!

Hoe het zit met die periode dat Satan los is, dat weet ik niet.
Zo’n laatste, heftige strijd, dat maakt me wel een beetje bang.
Is die tijd nu al aangebroken? Zou kunnen.
Ik denk dat er nog wel iets komt als een laatste opleving van Satan.
Maar hij is verslagen voor je het beseft!

dia 15 – de dood wordt verslagen
En dan kan ook afgerekend worden met de laatste vijand.
1 Korintiërs 15: ‘de laatste vijand die vernietigd wordt is de dood.’
Johannes ziet het gebeuren.
‘Het dood en het dodenrijk stonden hun doden af.’
Het staat er alsof ze schoorvoetend opgeven:
ze hadden de doden graag willen houden, maar ze zijn hun macht kwijt.
Wat een gebeurtenis moet dat zijn!
Overal gaan graven open, op het strand spoelen mensen aan,
zo ver je kijken kunt, overal mensen!
De dood heeft geen macht meer over hen.
Het is einde oefening: nu is het kwaad definitief verslagen!

3. Is God harteloos?
dia 16 – een hard oordeel: hoe kan dat?
Toch gaat het nog even verder, met wat mij betreft het moeilijkste stukje.
Al die tot leven gewekte doden moeten voor Gods troon verschijnen.
Over hun levens zijn boeken vol geschreven, nu worden ze geoordeeld.
Staat je naam niet in het boek van het leven,
dan wordt je in de vuurpoel gegooid!
Dat is schokkend!
Als ik dit soort dingen in de bijbel lees, dan voel ik een steek.
Nu is eindelijk met het kwaad in eigen persoon afgerekend,
dan verwacht je dat het nu allemaal vrede en liefde is,
maar nee hoor: er volgt een keihard oordeel.
Is God dan harteloos?

dia 17 – is de hel ‘pech gehad’?
Als je in de bijbel over het laatste oordeel leest,
kan je inderdaad dat gevoel bekruipen.
Maar dat zou ook kunnen komen door het beeld dat wij van de hel hebben,
wat niet perse hetzelfde is als wat de bijbel erover zegt.
Misschien is dit wel jouw beeld:
in dit leven moeten we keuzes maken.
De keuze om te geloven in Jezus Christus,
maar ook keuzes van wat je met je leven doet.
Je hebt nú nog de tijd de goede keuzes te maken, tot Jezus terugkomt.
Dán is het te laat.
Dan dringt opeens tot je door dat je de verkeerde keuzes hebt gemaakt,
en sta je in paniek voor Gods troon als de boeken worden geopend.
Maar Jezus is onverbiddelijk:
‘jij hebt verkeerd gekozen, nu moet je de consequenties maar dragen.
Je hebt je kans gehad, pech gehad!’

dia 18 – de hel: met het kwaad willen leven
Ik wil er een andere manier van kijken naast zetten,
die mij verder helpt, en jullie misschien ook.
In Openbaring 20 wordt afgerekend met het kwaad.
Dáár gaat het in dat laatste oordeel ook over.
Het kwaad komt niet alleen van buiten, maar zit ook in mij.
Ik wil God zijn in mijn leven, zoals Adam en Eva God wilden zijn.
In een wereld zonder kwaad kan het kwaad dat in mij zit ook niet langer bestaan!

Dan is de grote vraag: wíl je dat?
Wil je het kwaad uit je leven verwijderen?
Of ben je er zo aan gehecht dat je het niet los kunt laten?
Laten we niet doen alsof de keuze tussen goed en kwaad makkelijk is!
We zijn van het kwaad gaan houden,
we hebben het kwaad omarmd,
het kwaad is een stukje van onszelf geworden, wat we koesteren.
Maar dat stukje kan niet door het oordeel heen!
Het moet weg.
Jezus wil het uit je snijden.
Jezus levert geen half werk.
Hij wil niet alleen jouw zonden vergeven,
hij wil het kwaad uit jouw leven amputeren.
Als jij dat niet wilt, als je met het kwaad wilt blijven leven,
dan kies je voor het leven zonder God.

4. Nee tegen het kwaad
dia 19 – nee tegen het kwaad
Er komt een einde aan het kwaad.
Nu is het kwaad nog overal, maar het is een aflopende zaak.
Wat betekent die toekomstsverwachting voor het leven vandaag?
Dit: zeg nu al ‘nee’ tegen het kwaad.

dia 20 – wen niet aan het kwaad
Daarover 2 dingen.
1: Wen niet aan het kwaad.
Je zou kunnen denken dat het erbij hoort,
dat het kwaad er nu eenmaal is,
en dat je daar maar beter mee kunt leren leven.
Wat kunnen we afgestompt raken.
Kinderen kunnen helpen om dat te zien.
Thuis lezen wij na het eten altijd uit de kinderbijbel.
Daar staan echt niet alleen lieve verhalen in.
Voor mij zijn die verhalen zo bekend dat ik er niet meer van schrik.
Onze kinderen wel: die zijn geschokt dat Jezus wordt gekruisigd.
Zij zijn nog niet aan het kwaad gewend, ik helaas wel.
Zorg ervoor dat het kwaad nooit gewoon wordt.
Laat de rauwe werkelijkheid maar binnenkomen,
wees maar boos om hoe verschrikkelijk oneerlijk het allemaal is,
en huil als je ziet wat mensen elkaar allemaal aandoen.
Want het kwaad hoort er niet bij!
Er komt een einde aan.
Met die hoop hoef je nooit aan het kwaad te wennen.

dia 21 – vecht tegen het kwaad in jouw leven
Het tweede: vecht tegen het kwaad in jouw leven.
Nee, dat doe je niet alleen.
Jezus wil je helpen, met zijn Geest.
En Jezus geeft je mensen om je heen die je helpen.
Als bij dat laatste oordeel de vraag is
of Jezus het kwaad uit je weg mag snijden,
dan is nu al de vraag of je zonder het kwaad wilt leven!
Vind je het kwaad eigenlijk wel fijn, of baal je van het kwaad in jou?
Omarm het kwaad niet, maar blijf vechten!

dia 22 – Jezus maakt het af! (licht)
Volgende week vieren we het avondmaal.
Het is een voorproefje van het grote feest
als Jezus is teruggekomen naar de aarde.
Het grote feest dat het kwaad verslagen is.
Probeer deze week het kwaad weer te haten!
En eens komt dat feest.
Jezus maakt af waar hij met kerst mee begonnen is.
De kaarsjes in een donkere wereld
maken plaats voor een wereld waar God zelf het licht is!
Amen.