Nehemia 1:5-11 – Bidden met volharding voor de stad

Mark Veurink
Mark Veurink
25 januari 2015

Nehemia 1:5-11 – Bidden met volharding voor de stad

image_pdfimage_print

Het lijkt niet goed te gaan met het christelijk geloof in Nederland. Hoe kan de kerk dan bloeien en van betekenis zijn? Van Nehemia leren we dat dat niet begint met plannen maken maar met bidden.

Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: LvK Lied 381 : 1, 2 en 4
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: GKB Gezang 121 : 1, 6, 7 en 8
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Nehemia 1 : 1 – 2 : 10
Luisterlied: Psalmen voor Nu 79
Preek over Nehemia 1 : 5 – 11
Zingen: Psalm 102 : 7, 8 en 13
Kinderen terug
Lezen wet
Zingen: LvK Lied 473 : 1a, 2m, 3v, 4m, 5v en 10a (beurtzang)
Gebed
Collecte
Zingen: GKB Gezang 70
Zegen

Bidden met volharding voor de stad

Inleiding
dia 1 – enquête
Zo af en toe krijg ik een e-mail met de vraag om een enquête in te vullen.
Meestal is dat een vriendelijke e-mail
waarin vooral benadrukt wordt hoe dankbaar ze zijn
als je even de moeite neemt met de enquête mee te doen.
En dat is ook wel nodig, want de meeste mensen nemen die moeite niet.
Als 30% van de mensen die gevraagd worden de enquête ook echt invult,
dan doe je het helemaal niet onaardig.

Want een enquête invullen kost tijd,
en daar hebben de meeste mensen te weinig van.
Misschien is het je wel eens opgevallen dat bij online enquêtes
vaak gezegd wordt hoe lang je ongeveer over het invullen doet.
‘Het invullen van deze enquête kost ongeveer 10 minuten.’
En dan is het belangrijk dat die tijd goed wordt ingeschat.
Als de tijd te hoog wordt ingeschat, haken mensen af.
Een enquête die ongeveer een uur kost, daar begin ik gewoon niet aan.
Hoe minder tijd, hoe meer mensen mee willen doen.
Maar als je de tijd te laag inschat, voelen mensen zich bedrogen.
Dan zijn ze 10 minuten bezig, en zien ze dat ze nog niet eens op de helft zijn.
Dan haken ze alsnog af…
Als je de enquête dan tot het einde hebt ingevuld,
wordt je vaak nog even bedankt.
Je zou denken dat je bedankt wordt voor je mening,
voor de informatie die je hebt gegeven.
Maar nee, je wordt bedankt voor je tijd!

dia 2 – horloge
Tijd is kostbaar.
Elke dag heeft 24 uur en je moet kiezen wat je met die tijd doet.
Overal zijn dingen die om onze tijd vragen.
Soms belangrijke dingen,
vaak ook dingen die ons alleen maar afleiden.
Echt tot rust komen is voor westerse mensen heel moeilijk.
Want die tijd kun je veel efficiënter besteden.
Door niet-westerse mensen wordt dan ook wel eens gezegd:
‘jullie hebben een horloge, maar wij hebben de tijd.’

dia 3 – bidden met volharding voor de stad
En dan hebben we gelezen over Nehemia die bidt.
Het gebed zelf is niet zo lang,
maar Nehemia blijft bidden, maandenlang.
Wij zouden het al snel tijdsverspilling vinden.
Wat is het moeilijk om tijd te nemen om te bidden.
Laat ik voor mijzelf spreken:
vaak heb ik er helemaal de rust niet voor.
Toch gaat het vandaag over volhardend bidden.
En heel specifiek: over bidden voor de stad.

1. Geraakt
dia 4 – geraakt
Nehemia bidt, voor de Israëlieten en voor Jeruzalem.
Hij bidt omdat hij slecht nieuws heeft gehoord
over zijn volk en zijn vaderland.
Hij bidt omdat hij is geraakt.

dia 5 – Nehemia: een succesvolle Israëlitische Perziër
Nehemia leeft in de tijd van de Perzen.
Ik kan zelfs nog preciezer zijn:
Nehemia 1 en 2 speelt zich waarschijnlijk af
in de winter van 446 en 445 voor Christus.
Perzië, wat vandaag Iran is, is de grote wereldmacht.
Ze zijn de opvolgers van het Babylonische rijk.
Perzische koningen regeren over de wereld.
Zoals koning Artaxerxes.
Hij komt niet alleen in de bijbel voor,
maar in alle geschiedenisboeken over die tijd.
Het plaatje dat je ziet is zeer waarschijnlijk zijn graf.

In dat Perzische wereldrijk komen we Nehemia tegen.
Nehemia is een Israëliet.
Hij is geboren en getogen in Perzië.
Zijn voorouders waren ballingen, door de Babyloniërs weggevoerd uit Israël.
Toen na 70 jaar de Perzen aan de macht kwamen,
mochten de Israëlieten terug naar hun land,
maar veel Israëlieten zijn in hun nieuwe land gebleven.
Nehemia zelf kent Israël alleen maar van horen zeggen.

dia 6 – Susa
Nehemia woont in Susa, een chique stad.
In de binnenlanden van Perzië konden de winters streng zijn,
maar in Susa is het altijd mooi weer.
Het is een beetje wat Sotsji vandaag voor Rusland is:
de rijken kunnen er overwinteren.
Artaxerxes is in de winter graag in Susa,
en Nehemia gaat met hem mee.
Want Nehemia heeft een mooie carrière.
Wijnschenker, dat klinkt als iemand die de hele dag met wijn bezig is,
maar Nehemia is wel wat meer dan een deftige ober:
als schenker heeft hij veel invloed.
Nehemia geeft de koning regelmatig advies.
Hij is eerder een soort spindoctor.
Helemaal geïntegreerd in Perzië.

dia 7 – slecht nieuws: het gaat slecht met Gods volk
Maar dan krijgt Nehemia nieuws, slecht nieuws, van zijn broer.
Het is nieuws over zijn vaderland, Israël.
Met de Israëlieten gaat het slecht.
Een kleine groep Israëlieten die na de ballingschap is teruggekeerd,
probeert weer een leven in Israël op te bouwen.
Maar het is hopeloos.
Ze hebben het wel geprobeerd, Jeruzalem herbouwen,
maar door hun tegenstanders is het alweer afgebroken.
Met de Israëlieten wordt de spot gedreven.

Het raakt Nehemia diep.
Ook al is hij nog nooit in Israël geweest, toch voelt hij zich ermee verbonden.
Het raakt hem omdat Gods stad in puin ligt.
Het raakt hem dat Gods volk bespot wordt.
Het raakt hem dat God belachelijk wordt gemaakt.
Nehemia gelooft dat God nog altijd iets van plan is met Israël,
maar het ligt helemaal stil.

dia 8 – word je geraakt door de wereld die God niet kent?
In de kerk geloven we dat God nog steeds iets van plan is:
dat iedereen God zal kennen en dat er vrede is op aarde.
Maar van alle kanten komt slecht nieuws dat het er in de verste verte niet op lijkt.
Raakt dat je, net zoals het Nehemia raakt?
Natuurlijk kun je geraakt worden door terreur in de wereld,
maar zo ver hoef je niet eens te zoeken.
Ga maar eens een zaterdagmiddag in de Voorstraat mensen kijken.
Bedenk dat ieder zijn eigen verhaal en eigen problemen heeft.
Vrede en rechtvaardigheid zijn zo ver weg.
En hoeveel van die mensen kennen God eigenlijk?
Als kerk willen we graag ons geloof uitdelen,
maar ondertussen moeten we ook vechten tegen onze eigen onverschilligheid.

Nehemia laat zich raken.
Hij beseft: ook al lacht de toekomst me tegemoet, er is meer dan mijn leven.
Als je zelf onbezorgd kunt leven, kun je je dan ook nog laten raken
door dat het steeds zeldzamer is om te geloven
en de wereld zo genadeloos hard is?

2. Bidden met volharding
dia 9 – bidden met volharding
En dan gaat Nehemia bidden.
Verrassend is dat.
Nehemia is iemand die graag de handen uit de mouwen steekt.
Bovendien heeft hij invloed, dus hij had best kunnen proberen iets te doen.
Maar Nehemia gaat bidden.
Want voor hem is het helemaal vanzelfsprekend
dat hij met God spreekt over wat hem raakt.

dia 10 – bidden als levenshouding
Tussen het slechte nieuws over de Israëlieten
en het gesprek met de koning zitten een paar maanden.
Deze maanden staan voor Nehemia helemaal in het teken van het gebed.
Het gebed zoals dat staat opgeschreven,
kun je zien als een samenvatting van het gebed dat Nehemia maandenlang bidt.

Stel je voor, maandenlang bidden.
Zoals Paulus ook in 1 Tessalonicenzen 5 schrijft:
‘bid onophoudelijk.’
Nee, natuurlijk betekent dat niet dat je de hele dag
je handen gevouwen houdt en je ogen dicht.
Nehemia heeft zich niet ziek gemeld, hij bleef gewoon aan het werk.
Maar onder het werk gaat het bidden gewoon door.
Bidden is een levenshouding van God zoeken, vragen naar zijn plan.
En ondertussen gewoon doen wat je moet doen.

dia 11 – bloei begint met gebed
Dat zit niet zo in mijn aard: ik houd van plannen maken.
Ik ben predikant geworden omdat ik diep onder de indruk ben van God,
en omdat ik het iedereen gun om Jezus te leren kennen.
Ik wil me inzetten voor Gods rijk,
door van Gods liefde uit te delen, met woorden en met daden.
En dan maak ik graag plannen, bedenk ik graag nieuwe dingen,
en kan ik teleurgesteld zijn als het allemaal niet zo snel gaat.
Maar als we willen dat de kerk bloeit,
als we willen dat onze stadsgenoten Gods liefde leren kennen,
dan begint het niet met plannen maken,
dan begint het met bidden.
Bidden, om de groei van Gods koninkrijk,
in de wereld, en ook in Franeker.
Niet eenmalig, maar volhardend, zoals Nehemia maandenlang gebeden heeft.

dia 12 – bidden uit bewogenheid
Dat bidden is trouwens niet uit een soort meerderwaardigheidsgevoel.
Het is niet de christenen tegenover de rest van Franeker.
Dat gebeurt wel heel makkelijk,
als je als christen om je heen kijkt,
als je je zorgen maakt om het afnemende geloof in God.
Je schudt je hoofd, je zegt ‘och, het is ook wat…’,
en je kunt het veroordelen.
Nehemia doet dat heel anders.
Hij belijdt in zijn gebed zonden.
Niet alleen zijn eigen zonden, ook de zonden van zijn familie,
ja, zelfs de zonden van Israël.
Hij gaat naast de mensen staan voor wie hij bidt,
ziet zichzelf als een van hen.
Zoals Jezus dat later ook doet als hij naast mensen gaat staan,
als hij deelt in hun levens,
en niet als iemand die altijd zijn oordeel klaar heeft,
maar als iemand die met mensen bewogen is, die met jou en mij bewogen is.
Vanuit die houding mogen we volhardend bidden, ook voor Franeker.

3. Bidden en doen
dia 13 – bidden en doen
En dan?
Als je bidt, als je volhardend bidt, brengt dat ons echt verder?
Bidden kan ook een excuus worden om niets te doen:
ik heb ervoor gebeden, en nu moet God het maar doen.
Als je gebed echt is, mag het je ook wat kosten.
Vorige week noemde ik dat ook al:
als je bidt dat je een toets haalt,
moet je voor die toets natuurlijk ook gewoon leren.
En als je bidt dat voor een goed doel veel geld wordt opgehaald,
dan is het hypocriet als je niet zelf ook geld doneert.
Als een gebed je niets mag kosten, is een gebed te gemakkelijk gebeden.
Bidden betekent niet dat je niets hoeft te doen.

dia 14 – het gebed van Nehemia is zijn roeping
Kijk maar weer naar Nehemia.
De laatste woorden van zijn gebed zijn:
‘laat me vandaag toch slagen en laat de koning mij welgezind zijn.’
Nehemia was maanden aan het bidden.
Eerst gewoon voor de Israëlieten in Jeruzalem.
Maar langzaam dringt bij Nehemia het besef door:
misschien heeft God hierin voor mij ook wel een taak.
En hij blijft bidden, en het wordt hem steeds duidelijker:
hij, Nehemia, moet naar Jeruzalem.
Zijn gebed is tegelijk zijn roeping.

Dat is een proces, het was voor Nehemia niet direct duidelijk,
en die maanden bidden zijn echt nodig geweest.
En als Nehemia beseft wat hij moet doen,
gaat hij nog niet direct tot actie over.
Hij bidt: is vandaag misschien de dag?
En de volgende weer, en weer, en weer.
Nehemia wacht op God.
En God laat het wel zien wanneer het zo ver is.

Dat is als de gelegenheid zich voordoet.
Nehemia heeft de steun van koning Artaxerxes nodig.
Diezelfde Artaxerxes heeft jaren geleden verboden dat Jeruzalem herbouwd werd.
Dat Nehemia naar Jeruzalem gaat, heeft alleen zin als hij de koning aan zijn kant krijgt.
Als schenker, als adviseur, was Nehemia regelmatig bij Artaxerxes,
en hij wacht op een goede gelegenheid zijn plan ter sprake te brengen.
En dan doet de gelegenheid zich voor.
De koning vraagt wat Nehemia dwarszit, hij begint er zelf over.
Nu kan Nehemia het vragen, al doet hij dat nog heel voorzichtig.
Maar de koning blijkt Nehemia gunstig gezind te zijn.
Er staat nog fijntjes dat de lievelingsvrouw van de koning erbij was.
Zo zie je maar weer wie het in de wereld echt voor het zeggen hebben…

dia 15 – bidden als een dienaar
Door zijn bidden verandert de hele toekomst van Nehemia.
Hij zat prima in Perzië, met een mooie baan
en goede perspectieven voor de toekomst.
Hij ruilt het in voor het onzekere bestaan in Jeruzalem.
Zijn gebed verandert zijn leven.
Nee, ik zeg niet dat onze gebeden ons leven zo heftig op de kop zetten.
Voor sommigen is dat misschien wel zo,
dat je een roeping hebt voor een ver en onveilig land.
Vaak is het ook gewoon een roeping op je eigen plek,
want ook in Franeker is genoeg te doen.

Hoe dan ook, als je bidt met de woorden van het ‘onze Vader’:
‘laat uw koninkrijk komen’,
laat het dan een gebed van een dienaar zijn.
Een gebed hoe God ook jou kan gebruiken
in de groei van zijn koninkrijk.

4. Bid zoals Nehemia
dia 16 – bid zoals Nehemia
Als we verlangen naar bloei,
bloei voor de kerk en voor de stad,
dan begint het met bidden.
En het gebed van Nehemia mogen we als voorbeeld voor ons eigen gebed gebruiken.

dia 17 – Gods grootheid
Begin met Gods grootheid.
Kijk maar hoe Nehemia begint:
‘God van de hemel, machtige en ontzagwekkende God.’
Het is goed om elk gebed zo te beginnen.
Begin maar bij wie God is.
Want uiteindelijk gaat het niet om jouw wensen, gaat het ook niet om jou,
maar gaat het om God.
Het uiteindelijke doel van het gebed is dat God wordt groot gemaakt.

dia 18 – schuldbelijdenis
En belijd dan schuld.
Belijd je eigen schuld, de dingen die tussen jou en God in de weg staan,
die ervoor zorgen dat je niet oprecht kunt bidden.
Belijd het, en het wordt vergeven!
Maar belijd niet alleen schuld voor jezelf.
Je kun schuld belijden voor je familie,
schuld belijden voor je stad,
schuld belijden voor Nederland,
schuld belijden voor de wereld.
Schuld belijden dat we er met elkaar zo’n bende van hebben gemaakt,
en dat je zelf mede verantwoordelijk bent.
Wat denken we makkelijk dat de wereld niet groter is dan mijn eigen leven.

dia 19 – Gods beloften
Herinner God ook aan zijn beloften.
Nehemia vraagt God om te denken aan wat hij Mozes beloofd heeft.
Als wij bidden voor de bloei van de kerk en de stad mogen we dat ook doen.
Dan kunnen we bijvoorbeeld bidden:
‘Heer, u hebt gezegd dat wij het zout van de aarde zijn
en dat we het licht in de wereld zijn.
Op die woorden willen wij pleiten.
Laat ons inderdaad zout en licht zijn.’

dia 20 – gebed voor de stad
Dan mogen we verder bidden, om de komst van Gods rijk.
En concreet: dat Franeker bekend wordt met de liefde van Christus,
dat mensen in Franeker met genade met elkaar omgaan, dat niemand wordt achtergesteld.
Bid om de opbouw van de kerk, dat de kerk een bloeiende gemeente is.
Bid voor de mensen door wie je geraakt bent.
Voor je straatgenoten,
voor al die mensen die je tegen komt met hun eigen bagage.

dia 21 – je eigen rol
En bid dan ook dat je ontdekken mag wat je zelf aan je gebed mag bijdragen.
Vraag God wat hij met jouw leven wil.
Dat is een gebed om vol te houden.
Als bidden een levenshouding is, dan groeit dit gebed.
En God kan dan gebruik maken van de gelegenheid om je gebed te verhoren,
zoals Nehemia wist: nu moet ik met de koning praten.
Vraag God welk levenspad je moet gaan.

Bid je het met Nehemia en met de kerk mee?
Dan gelden ook de woorden uit Jeremia 29:
‘bid voor de stad en zet je in voor haar bloei,
want de bloei van de stad is ook jullie bloei.’
Amen.