Matteüs 2:1-12 | Wie is de koning?

Mark Veurink
Mark Veurink
25 december 2016

Matteüs 2:1-12 | Wie is de koning?

image_pdfimage_print

De koning is geboren! Maar er is nog een koning: Herodes. Wie is nou eigenlijk de echte koning? Wie is de baas in deze wereld? Het lijkt wel eens alsof de Herodessen het voor het zeggen hebben. Maar Jezus is de enige echte!
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Visnet: Kaarsgedicht
‘Jezus zegt dat hij hier van ons verwacht’
Samenzang: ‘Kom vier het feest met mij’ (Sela)
Stil gebed
Votum en groet
Samenzang: LvK Gezang 143 : 1 en 3 (Stille nacht, heilige nacht)
LvK Gezang 134 : 1 en 2 (Eer zij God in onze dagen)
GKB Gezang 83 : 1 en 3 (Vrolijk zingen wij ons lied)
Gebed
Visnet en ‘t Doke:
‘Vrolijk kerstfeest iedereen’
‘Er is een kindeke’
‘We gaan op zoek’
Lezen: Matteüs 2 : 1 – 12 (BGT)
Luisterlied: ‘Dag koning Herodes’ https://www.youtube.com/watch?v=OgExVkvW8eY
Luisterlied door kerkenraad: LvK Gezang 145 : 1, 2 en 3 (Nu zijt wellekome)
Preek
Samenzang: ‘Als je veel van iemand houdt’ (Elly en Rikkert)
‘Immanuël’ (Kids Opwekking 54)
Gedicht door Klaas Wiersma
Luisterliederen door Winy, Rianne en Jitske:
‘God rest ye merry, gentlemen’
‘The first Noel’
Gebed
Collecte
Samenzang: LvK Gezang 135 : 1, 2 en 3 (Hoor de engelen zingen de eer)
Zegen
Samenzang: GKB Gezang 50 (Ere zij God)
Luisterlied door Winy, Rianne en Jitske: ‘Joy to the world’

Wie is de koning?

Inleiding
dia 1 – zoeken
Ik wil graag met jullie op zoek.
De kinderen zongen het al:
‘ga je mee op zoek naar het koningskind’.
Laten we dat doen: op zoek naar de koning.
Maar als je de koning zoekt,
is het ook wel handig om te weten hoe je een koning herkent.
Laten we eens kijken of jullie daar een beetje goed in zijn.
Ik heb wat plaatjes,
en dan moeten jullie zeggen of het wel of geen koning is.

dia 2 – Willem Alexander
We beginnen even makkelijk: is dit een koning?
En waar zie je dat aan?

dia 3 – Stijn Schaars
Volgende: is dit een koning?
Waarom niet?

dia 4 – Elizabeth
En deze?
Dat was dus de instinkvraag:
dit is geen koning, maar een koningin.
Queen Elizabeth van Engeland, om precies te zijn.

dia 5 – Oyo
Volgende: is dit een koning?
Ja, dit is een koning.
Zijn naam: Oyo Nyimba Kabamba Uguru Rukidi IV.
Goed onthouden, want straks wordt je overhoord…
Waar kun je aan zien dat dit een koning is?

dia 6 – Eduard van Zuijlen
En deze, een koning?
Nee, het is ‘maar’ onze burgemeester, Eduard van Zuijlen.
Wie weet hoe je dat ziet?

dia 7 – Harald
De laatste: is dit een koning?
Ja, het is koning Harald van Noorwegen.

dia 8 – wie is de koning?
Zijn er mensen die ze allemaal goed hadden?
Mooi, dan kan het nog wel wat worden
met onze zoektocht naar de koning!
Jullie weten hoe je een koning herkent!
Al zoeken we vandaag een heel jonge koning,
hij is nog niet zo lang geleden geboren,
maar dat moet ook wel lukken, toch?!
Ik bedoel, ook de kroonprins woont in een paleis,
heeft een hele hofhouding aan bedienden,
en draagt dure kleren.

1. Op zoek
dia 9 – aankomst
Wij zijn vandaag niet de enigen die op zoek zijn.
Er zijn wijze mannen die de koning ook zoeken.
Misschien moeten wij maar gewoon achter hen aan gaan,
dan kunnen ze ons mooi de weg wijzen naar de koning!
Ze hebben er al een hele reis op zitten.
Ze komen uit een ver land.
Ze kunnen niet wachten om de koning te zien.

dia 10 – geboortekaartje
Die wijze mannen waren uitgenodigd.
Als ergens een baby wordt geboren,
dan sturen de ouders vaak een geboortekaartje.
‘Wij hebben een baby,
en we vinden het leuk als je komt kijken.
De koffie en beschuit met muisjes staan klaar.’
Die wijze mannen hadden ook een geboortekaartje gekregen.
Maar wel een bijzonder geboortekaartje.

dia 11 – ster
Het geboortekaartje van de koning was een ster.
Overdag deden die wijze mannen allerlei belangrijke en moeilijke dingen,
en ’s avonds pakten ze hun sterrenkijkers, en keken omhoog, naar de sterren.
Zij geloofden dat als er op de wereld iets belangrijks gebeurde,
dat het in de sterren te zien zou zijn.
De bijbel zegt daar iets anders over,
maar voor deze keer vond God het mooi om een ster te sturen.
En ja hoor, op een dag zagen de wijze mannen de ster.
Ze pakten hun boeken over uitleg van de sterren erbij,
en al snel waren ze erachter: de koning van de Joden is geboren.
Het geboortekaartje was aangekomen!

Best gek eigenlijk, dat ze op zoek gaan.
Ik bedoel, als jij een geboortekaartje krijgt
dat er in Hongarije, ik noem maar wat, een koning is geboren,
zou je er dan heen gaan?
Ik zou denken dat het kaartje niet voor mij bestemd is:
wat moet ik nou met een Hongaarse koning?!
Maar die wijze mannen gaan op reis!
Op zoek naar de Joodse koning.
Want als de sterren over een koning vertellen,
moet het wel een heel bijzondere koning zijn!
Hier gebeurt iets groots,
misschien wordt hier wel wereldgeschiedenis geschreven.
Daar moeten die wijze mannen bij zijn!

dia 12 – Jeruzalem
Maar waar moeten ze precies zijn?
In het geboortekaartje stond geen adres.
Het is niet zo dat ze die ster de hele reis gezien hebben.
Ach, zo moeilijk kan het ook niet zijn.
Een koning, die woont natuurlijk in een paleis.
En het paleis, dat staat vast in de hoofdstad, Jeruzalem dus.

Daar rijden ze, op hun kamelen, Jeruzalem in.
Ze vragen het direct aan de soldaten bij de poort:
‘wij komen voor de nieuwe koning, waar moeten we zijn?’
De soldaten halen hun schouders op: ze weten van niks.
Ze proberen het in de stad, vragen het aan iedereen.
‘Die nieuwe koning, waar kunnen we hem vinden?’
Maar niemand weet iets.
Die wijze mannen, ze snappen er niets van.
Zijn er in Jeruzalem dan geen geboortekaartjes gestuurd?
Zo worden die mannen zelf het geboortekaartje.

Geboortekaartjes zijn er in Franeker genoeg.
Bijna iedereen viert vandaag kerst.
Maar ga je mee op zoek?
Want kerst is niet een gezellig feest met een mooi verhaal.
Het gaat over een koning die je leven verandert.
Zoek je mee?

2. Wie is de koning?
dia 13 – Herodes
Niemand kan de wijze mannen verder helpen,
maar ondertussen heeft wel iedereen het over hen.
‘Heb je het al gehoord, van die mannen van ver?
Ze zoeken de nieuwe koning van de Joden!
Laat Herodes het niet horen, hij krijgt nog een hartverzakking…’
Tja, wie is de koning eigenlijk?
In Jeruzalem weten ze het wel: Herodes.

En ja hoor, Herodes krijgt er lucht van,
en hij schrikt zich een hoedje.
‘Een kindje, een koning?! Dat is er maar één!
En dat is Herodes, dat weet iedereen!’
En als Herodes schrikt, dan schrikt Jeruzalem ook.
Ze weten heel goed dat als Herodes boos is,
je maar beter bij hem uit de buurt kunt blijven!

Herodes is een ongelofelijke ijdeltuit.
Alles draait om hem, iedereen moet hem bewonderen.
Maar dat is nog niet het ergste.
Herodes is verslaafd aan macht.
Hij is de koning van de Joden, en waag het niet daar aan te komen!
Herodes durft niemand te vertrouwen.
Hij is bang voor mensen die zijn macht kunnen afpakken.
Zulke mensen liet hij uit de weg ruimen.
Zelfs zijn eigen vrouw, een aantal zonen en zijn schoonmoeder liet Herodes vermoorden.
De keizer van Rome, Augustus, heeft eens gezegd:
‘je kunt beter Herodes’ varken zijn dan zijn zoon…’
Nee, Herodes is geen fijne koning.
Hij is levensgevaarlijk!

dia 14 – audiëntie
Nu hoort deze koning over een nieuwe koning
die de koning van de Joden zou zijn.
Dat kan Herodes niet hebben.
In het geheim laat hij onze wijze mannen bij zich komen.
Ze zijn onder de indruk van het paleis,
het is prachtig, verleidelijk mooi,
maar ze weten heel goed dat ze hier hun koning niet gaan vinden.

Herodes doet allervriendelijkst.
Alsof hij de wijze mannen verder wil helpen.
‘Ik heb eens wat navraag gedaan’ zegt Herodes,
‘je zou het in Bethlehem kunnen proberen,
een paar kilometer verderop.
Ik denk niet dat er wat is hoor, maar proberen kan altijd.
Laat me trouwens even weten of jullie hem gevonden hebben.
Dan kan ik er ook naartoe en hem eren.’

Dat is dus niet Herodes’ bedoeling,
maar dat kunnen de wijze mannen moeilijk weten.
Herodes die een koning eert?
Houd toch op: hij wil zelf geëerd worden!
Er is geen ruimte voor twee koningen van de Joden.
Wie is nou eigenlijk de koning?
Herodes toch?

Wie is de koning?
Wie is nou de baas in onze wereld?
Zijn dat de mensen waar je bang van wordt?
Die willen dat je vol bewondering naar hen kijkt?
Pestkoppen?
Terroristen, zoals deze week in Berlijn?
Hebben mensen zoals Herodes,
mensen die nergens voor terugdeinzen,
het echt voor het zeggen?

3. De enige echte!
dia 15 – Bethlehem
De wijze mannen gaan verder.
Ze hebben wel door dat ze niet in Jeruzalem moeten zijn.
Herodes is niet de koning die ze zoeken.
Gelukkig niet…
Ze zoeken een andere koning.
Zoek je mee?

De mannen maken hun kamelen klaar en vertrekken naar Bethlehem.
Ze zijn Jeruzalem nog niet uit, of ze zien hem weer: de ster!
Maar deze keer wijst de ster de weg,
naar een heel gewoon huisje in een rustig straatje in Bethlehem.
Daar vinden ze Jezus.

dia 16 – huis
We zijn net in het paleis van Herodes geweest.
Het verschil kan bijna niet groter.
Herodes woont in een prachtig paleis,
om aan iedereen duidelijk te maken hoe belangrijk hij is.
Bij Jezus merk je aan niets dat hij belangrijk is.
Deze nieuwe koning lijkt niet op een koning.
Als er een foto van Jezus zou zijn,
en ik had die foto net aan jullie laten zien,
dan had iedereen gezegd dat hij geen koning is.
Je zou misschien verwachten dat Jezus,
na alle koninklijke pracht en praal van Herodes, een teleurstelling is.
Maar het tegenovergestelde is waar:
de wijze mannen zijn van de kleine Jezus
veel meer onder de indruk dan van die machtige Herodes.

dia 17 – cadeaus
Een koning is geboren, en ze hebben hem gevonden!
Nog nooit zijn de mannen zo blij geweest als nu.
Herodes deed wel alsof hij heel wat was,
maar koning Herodes liet hen koud:
dat soort koningen kennen ze inmiddels wel.
Maar Jezus is anders.
Ze trekken hun tassen open,
en daar komen de kraamcadeaus.

Wel een beetje vreemde cadeaus.
Ik zou andere cadeaus meenemen als ik op kraambezoek ga.
Rompertjes, schoentjes, speelgoed, dat soort dingen.
Maar goud, wierook en mirre?
Misschien weet je niet eens wat het is…
Goud wel, maar wierook en mirre?
Mirre is een soort olie en met wierook kun je het lekker laten ruiken.
Ik heb naar mirre gezocht, maar dat was erg duur: 1600 euro per liter…
Wierook heb ik wel.
Wie van de kinderen wil het eens ruiken?
(meegeven aan kinderen om thuis aan te steken)

Het zijn niet zomaar cadeaus.
Met deze cadeaus zeggen de mannen: ‘Jezus, u bent koning.
Wij willen uw onderdanen zijn.
Alstublieft, u bent ons alles waard.’

dia 18 – kroon en kruis
Jezus is misschien geen indrukwekkende koning.
Zijn geboorte wordt door bijna niemand opgemerkt.
Maar de wijze mannen hebben het gezien:
deze koning zal de wereld voorgoed veranderen.
Deze koning is de enige echte.
Geen koning als Herodes, die je leven opeist,
maar een koning die zijn leven voor je geeft.
Misschien wisten die wijze mannen dat.
De mirre die ze gaven, kijkt er al naar vooruit:
na zijn dood werd Jezus met mirre gezalfd.

Het lijkt wel eens alsof koningen zoals Herodes het voor het zeggen hebben.
Wie het hardste schreeuwt en de gemeenste wapens gebruikt, krijgt zijn zin.
Maar Herodes is geen echte koning.
De daders van die aanslag in Berlijn maken de dienst niet uit.
Ja, ze krijgen nog de ruimte.
Maar er is maar één echte koning: Jezus.
Wie is jouw koning?
Amen.