Matteüs 26:47-56 – Getsemane II: Jezus geeft zijn rechten voor mij op

Mark Veurink
Mark Veurink
10 maart 2013

Matteüs 26:47-56 – Getsemane II: Jezus geeft zijn rechten voor mij op

image_pdfimage_print

Liturgie

Zingen: Psalm 62 : 3

Stil gebed

Votum en vredegroet

Zingen: Opwekking 614

Lezen van de wet

Zingen: GKB Gezang 90 : 1

Gebed

Kinderen naar kinderclub

Lezen: Matteüs 26 : 47 – 56

Zingen: Schriftberijmingen 13 : 1, 2 en 4 (melodie Psalm 22)

Preek

Zingen: Psalm 2 : 1, 2 en 4

Kinderen terug

Kinderlied:

Gebed

Collecte

Avondmaal

Lezen formulier 3

Gebed

Zingen: GKB Gezang 127 : 1, 2 en 3

Viering

Zingen: GKB Gezang 145 : 1, 3 en 4

Zegen

Preek – Jezus geeft zijn rechten op

Het is niet eerlijk!

dia 1 – stinkbom

Het is niet eerlijk!

Je bent op school, je zit in een lokaal,

en de docent staat even op de gang.

Een van je klasgenoten ruikt zijn kans,

en haalt een stinkbom uit zijn tas tevoorschijn.

Binnen mum van tijd is de stank niet meer te harden.

Wanneer de docent weer binnenkomt,

is hij uiteraard onaangenaam verrast.

‘Wie heeft dit op zijn geweten?’, buldert hij.

En de hele klas wijst naar jou.

Je kunt protesteren wat je wilt,

maar de rest van de week moet jij kauwgom onder tafels vandaan krabben.

Het is niet eerlijk!

dia 2 – overwerk

Je hebt overgewerkt,

en niet zo’n beetje ook.

De hele week ben je tot laat in de avond aan het werk,

om een probleem voor de baas op te lossen.

Maar het is je gelukt.

De volgende dag bedankt je baas een collega,

en geeft hem een paar verlofdagen.

Het is niet eerlijk!

dia 3 – arrestatieteam

Het is midden in de nacht, je ligt op bed,

en opeens hoor je een harde knal.

Je doet snel je nachtlampje aan,

maar je krijgt niet eens de kans om wakker te worden.

Tien zwaarbewapende politiemannen stormen je kamer binnen.

‘Ga liggen op de grond, direct.’

Voor je het weet ben je geboeid.

‘Je bent aangehouden op verdenking van moord.

Je hoeft niets te zeggen.

Alles wat je zegt kan tegen je gebruikt worden.

Meekomen!’

Maar je weet van niets…

Het is niet eerlijk!

Zoiets overkomt Jezus.

Hij is samen met zijn vrienden,

hij heeft net gebeden,

en dan komt er opeens een leger aan,

van zwaarbewapende mannen.

Ze komen Jezus arresteren.

Ze zien hem als een gevaarlijke crimineel.

Het is niet eerlijk!

1.Jezus ondergaat het grootste onrecht

dia 4 – Jezus ondergaat het grootste onrecht

Om het geheugen even op te frissen:

vorige week hebben we het gehad over de voorgeschiedenis van dit verhaal.

Over Jezus die in de olijfgaard Getsemane bidt tot zijn Vader:

‘laat deze beker alstublieft aan mij voorbij gaan!’

Jezus worstelde: wil ik dit wel?

Maar aan het einde had hij rust gevonden.

En dan stapelen de gebeurtenissen zich razendsnel op.

Nog voordat Jezus is uitgesproken tegen zijn leerlingen,

komt het legertje om Jezus te arresteren.

dia 5 – gearresteerd door zwaarbewapend leger

Het leger is goed voorbereid.

Want met die Jezus weet je het maar nooit.

Hij heeft veel wonderen gedaan.

Blijkbaar kan Jezus gebruik maken van bovennatuurlijke krachten.

Dat zou wel eens gevaarlijk kunnen zijn.

Dus gaat dat leger maar van het ergste uit.

Ze komen met een grote, zwaarbewapende groep.

Het zal hen niet gebeuren dat Jezus toch ontsnapt.

Zodra ze hem in het oog hebben,

worden er commando’s geschreeuwd en wordt Jezus omsingeld.

Maar waarom?

Waarom moeten ze Jezus hebben?

Nog nooit heeft hij een vlieg kwaad gedaan.

Met zijn wonderen heeft juist veel voor mensen betekend.

Dit is zo onrechtvaardig!

dia 6 – gezien als staatsgevaarlijk

Aan de andere kant maakte Jezus het mensen ook niet gemakkelijk.

Ik kan me wel voorstellen dat ze hem uit de weg wilden ruimen.

Jezus kon enorm kritisch zijn op de leiders van het Joodse volk.

Zij vonden dat Jezus hun gezag aantastte.

Niet zo gek dat juist zij achter deze arrestatie zitten.

Jezus werd gezien als een onruststoker, een revolutionair.

Als Jezus een staatsgreep pleegt, kunnen zij hun comfortabele positie wel vergeten.

Als Jezus’ ideeën werkelijkheid worden, moeten zij veel opgeven.

Wij trouwens ook, maar daar kom ik zometeen nog op terug.

dia 7 – verraden door een vriend

Dat de Joodse leiders Jezus willen arresteren, dat is niet zo gek.

Dat de wereld zich tegen hem keert, daar kun je nog iets van begrijpen.

Maar een vriend?

Judas, een van de twaalf?

Toch staat hij daar.

Omdat het nacht is en ze niet het risico willen lopen dat Jezus in de verwarring wegglipt,

moet Judas Jezus aanwijzen.

Dat doet hij zonder aarzelen.

Hij begroet Jezus met een kus.

Het is een begroeting voor vrienden.

Judas was ook een vriend.

Maar nu is hij overgelopen.

Hij doet alsof hij een vriend is, maar hij is een vijand.

Met de kus verraadt hij Jezus.

Vijanden, zoals die Joodse leiders, kunnen veel,

maar Jezus verraden, dat kunnen ze niet.

Alleen vrienden hebben dat wapen.

Judas gebruikt dat wapen.

Jezus vertrouwde Judas, en Judas maakt daar misbruik van.

Dat is zo schrijnend, zo oneerlijk!

2.Jezus wil niet dat we voor hem vechten

dia 8 – leerlingen willen vechten

Ik kan me heel goed voorstellen dat de elf andere vrienden van Jezus willen vechten.

Hun vriend wordt zo onrechtvaardig behandelt,

dat kunnen zij toch niet laten gebeuren?

Ze grijpen hun zwaard, en staan klaar om Jezus te verdedigen.

Ze hebben gezegd dat ze bereid zijn voor Jezus te sterven,

dus ze zullen zich nu ook niet laf terugtrekken.

Zij zullen Jezus niet verraden!

Zeg nu zelf: die leerlingen hebben toch groot gelijk?!

Het past ook heel goed bij die leerlingen.

Vorige week hebben we het daar nog over gehad:

Petrus wil graag van alles doen voor Jezus,

hij wil zijn vuisten gebruiken,

maar met Jezus bidden, dat kan hij niet.

Dat de leerlingen nu willen vechten, past helemaal in dat beeld.

dia 9 –Jezus wil niet met geweld verdedigd worden

Maar in tegenstelling tot de leerlingen, heeft Jezus wel gebeden.

Als de leerlingen dat ook hadden gedaan,

hadden ze nu niet naar de wapens gegrepen.

Jezus heeft besloten dat hij zich overgeeft, zonder protesteren.

Hij weet dat wapens niets oplossen.

Dat zegt hij ook tegen zijn leerlingen:

‘wie naar het zwaard grijpt, zal door het zwaard omkomen.’

Jezus wil niet met geweld verdedigd worden.

Dat mag christenen vandaag ook ontspannen maken.

Je hoeft Jezus niet te verdedigen.

Zeker niet met de wapens van deze wereld.

God komt wel voor zichzelf op, op zijn tijd.

Als ik als christen iemand op bijvoorbeeld de tv zie

die Jezus helemaal belachelijk maakt,

wat pure godslastering is,

dan doet mij dat als christen wel pijn,

maar ik zal er nooit een rechtszaak van maken.

Ook al zou het kans van slagen hebben.

Jezus’ naam hooghouden, dat doe je niet door te vechten.

Dat doe je door de ander lief te hebben, zelfs al is het je vijand.

dia 10 – leerlingen laten Jezus in de steek

Jezus’ leerlingen begrijpen daar niets van.

Hoe kan Jezus daar nu zo kalm blijven staan,

hoe kan Jezus vriendelijk zijn tegen de mensen die hem zo’n geweld aandoen?

Waarom verdedigt Jezus zich niet?

Wat is Jezus voor een lafaard?

Strijdend ten onder gaan, dat willen de leerlingen wel.

Maar zich overgeven, dat nooit!

Dus vluchten ze, laten ze Jezus in de steek.

Verraden ook zij hun vriend.

3.Jezus geeft zich over om mijn zonde

dia11 – overgave om mijn zonde

Hoe veel onrecht kan een mens verdragen?

De Joodse leiders die Jezus als een bedreiging zien,

het arrestatieteam dat Jezus als levensgevaarlijke crimineel ziet,

Judas, die zijn vriend verraadt met een kus,

en de elf andere vrienden, die Jezus in de steek laten.

Is dit voor Jezus niet het moment om in te grijpen?

dia 12 – Jezus had leger engelen kunnen vragen

Hij had de mogelijkheid.

Dat geeft hij zelf ook aan.

Hij zegt dat hij zijn Vader maar om hulp hoeft te vragen,

en er zou onmiddellijk een enorm leger engelen voor Jezus vechten.

Dan kan dat legertje van de Joodse leiders zich nog zo goed hebben voorbereid,

maar tegen dat leger hadden ze nooit op gekund.

Wat dat betreft is Jezus nog veel gevaarlijker dan waar ze op hadden gerekend.

Zou Jezus inderdaad de hulp van de engelen vragen,

dan konden ze met hun zwaarden en knuppels weinig meer beginnen.

Als, als…

Jezus had dat leger engelen te hulp kunnen vragen, maar hij doet het juist niet.

Hij geeft daar ook een reden voor:

hoe zouden de Schriften anders in vervulling moeten gaan?

Met andere woorden: dit hoort bij het plan van God!

dia 13 – Jesaja 53

En dan kun je bijvoorbeeld denken aan de woorden uit Jesaja 53,

die we net gezongen hebben.

‘Hij werd mishandeld, maar verzette zich niet

en deed zijn mond niet open.’

Natuurlijk voelt hij pijn,

natuurlijk voelt hij verdriet omdat iedereen hem in de steek laat.

Maar hij wist dat het zo moest gebeuren.

dia 14 – Jezus angst maakt mij klein

Jezus had gebeden of het niet hoefde te gebeuren.

Daar hebben we het vorige week over gehad.

Maar al biddend vond Jezus rust.

In dat emotionele gebed tot zijn Vader,

komt Jezus’ besluit vast te staan:

hij kiest de weg van het lijden.

Hij is er niet langer bang voor.

Dat was hij eerst wel.

Jezus was doodsbang voor de woede van God.

Doodsbang om de straf voor mijn zonde te dragen.

Vorige week hebben we daar uitgebreid bij stilgestaan.

Die angst van Jezus maakt mij klein.

dia 15 – Jezus’ overgave bevrijdt mij van angst

Maar er is ook een andere kant.

Jezus overwint zijn angst.

Hij kiest zelf voor deze weg.

Jezus geeft zich over.

Als Jezus mijn zonde wil dragen, dan moet het zo gebeuren.

En dat is precies wat Jezus wil.

Dat Jezus zich overgeeft,

betekent dat ik niet alleen klein wordt,

maar dat ik ook niet bang hoef te zijn voor God.

God heeft alle reden om woedend te zijn op mij.

Jezus kiest ervoor die woede op zich te nemen.

Als we zometeen het avondmaal vieren,

mogen we daar ook aan denken.

Jezus kreeg veel onrecht te verduren,

maar hij deed het om mensen te redden.

Hij deed het uit liefde.

4.Jezus wil onrecht verdragen

dia 16 – Jezus wil onrecht verdragen

Jezus kiest dus voor de weg van het lijden.

Hij kiest ervoor zichzelf niet te verdedigen, maar zich over te geven.

Je zou kunnen denken dat dat een keuze is bij gebrek aan beter.

Hij wilde ons redden, dus was er geen andere optie.

Zou er niet zo veel op het spel staan,

dan had Jezus zich echt wel verdedigd.

Zo zit het dus niet.

Het lijden van Jezus, de weg van het kruis,

dat is geen trieste tweede keuze.

Het is Gods plan!

Jezus vecht niet, want dat past niet bij hem.

dia 17 – Jezus’ revolutie: vijanden liefhebben

De leiders van het Joodse volk zien Jezus als een gevaar.

Ze zijn bang dat Jezus een staatsgreep zal plegen, dat Jezus een revolutie wil.

Ze hebben geen gelijk, maar toch ook weer wel.

Ze hebben geen gelijk dat Jezus een staatsgreep wil plegen.

Jezus heeft gezegd dat zijn koninkrijk niet van deze wereld is.

Jezus verzamelt geen groepje rebellen om zich heen om de macht te grijpen.

Maar een revolutie, dat wil Jezus wel degelijk.

Dat gaat nog veel verder dan wat die leiders dachten.

De revolutie is dat Jezus zich juist niet met macht en geweld bezighoudt.

Bij elke staatsgreep is het weer hetzelfde liedje:

nieuwe mensen grijpen de macht,

en doen vervolgens alles om die macht vast te houden.

Macht blijft het belangrijkste.

Jezus draait het juist om.

Het gaat bij hem niet om macht.

De eersten worden de laatsten.

Jezus zegt dat we onze vijanden moeten liefhebben.

Haat lost niets op, vergeving wel.

Het koninkrijk van God, dat is de wereld op zijn kop.

dia 18 – Jezus geeft zelf het voorbeeld

Voor Jezus zijn dat niet maar mooie woorden geweest.

Nu het erop aan komt, staat hij er ook echt voor.

Zelfs als Judas hem zo gemeen verraad, blijft Jezus vol liefde.

Hij noemt Judas nog steeds een vriend,

en dat bedoelt hij niet sarcastisch.

Jezus heeft medelijden met Judas, niet met zichzelf.

Jezus heeft zijn vijand lief.

Voor de aanwezigen is dit niet te begrijpen.

Het leger was in vol ornaat aangerukt,

omdat ze dachten dat Jezus wel eens gewelddadig zou kunnen worden.

Verder hadden ze er niet naast kunnen zitten.

Judas weet niet wat hem overkomt.

In plaats van woede ziet hij medelijden in Jezus’ ogen.

De elf overgebleven leerlingen kunnen hier niet bij,

en vluchten weg.

Maar dit is de stijl van Jezus.

Hoe oneerlijk het ook is, hoe veel onrecht hij ook krijgt te verduren,

hij heeft zijn vijanden lief.

Hij hoeft zijn recht niet te halen,

hij laat het gebeuren.

5.Leven in het spoor van Jezus

dia 19 – leven in het spoor van Jezus (afb. ruzie)

Dat is Jezus.

Maar jijzelf?

Hoe ga jij om met onrecht dat jou wordt aangedaan?

Iedereen voelt zich wel eens oneerlijk behandeld.

Waar mensen met elkaar te maken hebben, daar is ook onrecht.

Waar mensen zijn, ontstaan brokken.

Ik denk dat je dat wel zo zwart wit kunt zeggen.

Soms is dat nog redelijk klein.

Bijvoorbeeld als je een afspraak met iemand maakt,

maar die ander komt de afspraak niet na.

Het kan ook veel groter zijn:

dat je je door mensen verraden voelt.

dia 20 – geen gemakkelijke weg, wel de enige die niet doodloopt

De weg van Jezus is geen gemakkelijke weg.

Ik weet het: iemand vergeven die jou onrecht heeft aangedaan,

dat is heel moeilijk.

Maar uiteindelijk is het wel de enige weg die niet dood loopt.

‘Wie naar het zwaard grijpt, zal door het zwaard omkomen’,

zegt Jezus.

En dat zegt hij op een moment

waarop volgens mij ieder mens een zwaard gegrepen had.

Maar het lost niets op.

Het lost niets op om koste wat kost je gelijk te moeten halen.

Het lost niets op om de ander te blijven achtervolgen,

om excuses en vergelding los te krijgen

en je recht af te dwingen.

Je hebt er alleen jezelf maar mee.

Wie zijn vijand niet liefheeft, blijft rondlopen met haat en wantrouwen.

Dat betekent trouwens niet dat je alles maar over je heen moet laten komen:

bespreekbaar maken en uitpraten is de eerste optie.

Maar er kan een moment komen dat je moet zeggen:

we komen er niet uit, ik zal dit onrecht verdragen.

Dat geldt ook in de kerk: aan de kerk kun je ook lijden.

Als je daar niet bereid toe bent, kun je samen kerk zijn wel vergeten.

Je kunt beter lijden dan vechten tegen onrecht dat je is aangedaan.

Net als Jezus.

dia 21 – Jezus wil ons verlossen uit koninkrijk van deze wereld

Toch is Jezus niet alleen maar een voorbeeld,

dan zou het voor ons wel erg moeilijk worden.

Maar Jezus is meer.

Hij heeft zijn leven voor ons gegeven.

Hij wil ons eeuwig leven geven.

Hij wil dat we burgers worden van zijn koninkrijk,

dat dat de plek is waar we thuis zijn.

Jezus wil ons thuis brengen.

Jezus geeft je leven nieuw perspectief.

Het is niet langer het einde van de wereld

als jij wordt benadeeld,

als jou onrecht wordt aangedaan.

Ja, daar kun je onder lijden,

maar Jezus belooft dat er meer is.

Deze wereld is niet eerlijk,

maar Jezus wil je verlossen van het koninkrijk van deze wereld,

waarin kwaad met kwaad wordt vergolden.

Hij wil dat je verder kijkt.

dia 22 – avondmaal: gedenken, belijden, bidden

Bij het avondmaal gedenken we

hoe Jezus jou, zijn vijand, liefheeft.

Jezus vergeeft het onrecht dat jij hem hebt aangedaan.

Tegelijk is het avondmaal ook een maaltijd van belijden.

Belijden dat je deze Jezus wilt volgen.

Belijden dat je in Gods koninkrijk wilt leven.

Dat je je voorneemt om, net als Jezus, te vergeven.

Tegelijk is het ook een gebed:

‘Heer Jezus, ik ben onder de indruk van hoe u met onrecht omging,

maar ik kan het niet.

Wilt u me er bij helpen?’

Wie zo Jezus wil volgen,

is van harte welkom aan zijn tafel.

Amen.