Matteüs 2 – Gods liefde uitdelen en ontvangen

Mark Veurink
Mark Veurink
30 december 2012

Matteüs 2 – Gods liefde uitdelen en ontvangen

image_pdfimage_print

Bij deze preek is een Samen GROEI-en beschikbaar.

Liturgie

Zingen: GKB Gezang 86 : 1, 2 en 3 (Wij trekken in een lange stoet)

Votum en vredegroet

Zingen: GKB Gezang 78 : 1, 3 en 4 (Hoe zal ik u ontvangen)

Gebed

Kinderen naar kinderclub

Lezen: Matteüs 2 : 1 – 18

Zingen: Psalm 72 : 6 en 9

Preek over Matteüs 2 : 1 – 12

Zingen: LvK Lied 70 : 1, 4, 5 en 6 (De laatsten worden de eersten)

Kinderen terug

Kinderlied:

Lezen van de wet

Zingen: LvK Lied 473 : 1, 4, 5 en 10 (Neem mijn leven)

Gebed

Collecte

Zingen: Psalm 72 : 10

Zegen

Preek: Gods liefde uitdelen en ontvangen

dia 1 – kerstmaaltijd

Feest.

Dat was het afgelopen week.

Feest voor de geboorte van Koning Jezus.

Zelfs Omrop Fryslan kwam op dat feest af.

Ze hebben een mooie reportage gemaakt van de kerstmaaltijd.

Prachtig.

dia 2 – zwart

Groot feest.

In Matteüs lees je daar niets van terug.

Het is eerder het tegenovergestelde:

na de geboorte van Jezus blijft het stil.

De media hebben niets in de gaten.

Het is dan ook niet zo goed aangekondigd.

In mijn studeerkamer hing een poster voor de kerstmaaltijd,

en ik heb die poster op meer plaatsen in het centrum gezien.

Iedereen kon er vanaf weten.

Als Jezus vandaag geboren zou worden,

dan zou het nieuws binnen mum van tijd bekend zijn.

Het persbericht komt al snel op internet terecht,

via facebook brengt iedereen elkaar op de hoogte.

dia 3 – kranten

De volgende dag volgen de kranten.

Het Friesch Dagblad, het Reformatorisch Dablad, de Trouw.

Oke, vooruit, ook het Nederlands Dagblad…

Alle christelijke kranten zouden een paginagrote geboorteadvertentie hebben.

De andere pagina’s zouden gevuld zijn met allerlei achtergronden rondom deze geboorte.

Journalisten worden stevig aan het werk gezet.

En predikanten zouden nergens anders meer over preken.

dia 4 – zwart

Maar zo ging het dus niet.

Er waren geen persberichten, geen advertenties.

Geen bode die elke stad bij langs ging

om deze feestelijke gebeurtenis bekend te maken.

In de synagogen is er geen enkele aandacht voor het kindje Jezus.

Het blijft stil.

En dus gaat het feest onopgemerkt voorbij.

dia 5 – horoscoop

Wordt die geboorte van Jezus dan helemaal nergens aangekondigd?

Toch wel.

Maar dat ligt een beetje gevoelig…

De primeur is voor een blaadje dat door christenen onopgemerkt blijft.

In de horoscoop van een of ander obscuur krantje.

Daar wordt melding gemaakt van een nieuwe koning.

Maar wie ziet dat bericht nou?

En zelfs al zou je het zien, wie neemt dat nou serieus?

1.God deelt uit aan wie hij wil

dia 6 – God deelt uit aan wie hij wil

In dit verhaal zet Matteüs direct de toon.

Het goede nieuws is niet alleen voor de Joden.

Het goede nieuws is niet alleen voor de christenen.

God wil juist dat het goede nieuws naar buiten gaat.

God wil uitdelen van zijn liefde.

Al eeuwen lang zagen de Joden uit naar de geboorte van Jezus.

Wanneer zou hij eindelijk komen, die beloofde Messias?

Je zou verwachten dat nu die Koning eindelijk gekomen is,

de Joden als eerste op de hoogte gebracht zouden worden.

En dat het nieuws zich dan als een lopend vuurtje verspreidt:

‘heb je het al gehoord? Eindelijk, het is zover!

Jezus is geboren. Nu wordt alles anders!’

De Joden wachten op de Messias,

dus zou toch gewoon het eerlijkste zijn

om hen zo snel mogelijk op de hoogte te brengen?

Maar God heeft andere plannen.

De eersten die in het boek Matteüs over Jezus horen,

dat zijn een stel magiërs uit het oosten.

Dat juist zij bij de eersten horen die van de geboorte van Jezus horen,

dat is ongekend.

Een beetje alsof je de geboorte van je kind eerst vertelt

aan die vrouw die achter je in de rij staat in de supermarkt,

en pas daarna je ouders op de hoogte brengt.

We weten niet echt veel van die magiërs.

Ze kwamen uit het oosten.

Dat kan van alles zijn.

Ze hebben in ieder geval een flinke reis gemaakt.

Dat ze magiërs worden genoemd, kan van alles betekenen.

Misschien moesten ze een of andere koning adviseren.

Hoe dan ook, ze kijken regelmatig naar de sterren

om daar de toekomst uit af te lezen.

Het waren niet bepaald gelovige Joden.

De magiërs zijn heidenen met hun eigen godsdienst.

Dit is geen foutje van God.

Hij heeft niet per ongeluk de verkeerde krant ingeschakeld ofzo.

Het is juist zijn bedoeling dat deze exotische heidenen

de eersten zijn die de geboorte van Jezus opmerken.

En daarvoor gaat God heel ver.

Hij laat een ster verschijnen.

De sterren zijn het 8-uur-journaal van de magiërs.

God past zich aan hen aan.

Hij gaat de taal van deze heidenen spreken.

Deze mensen horen van de geboorte van Jezus.

Dat is namelijk niet alleen goed nieuws voor de Joden.

Het is goede nieuws voor de hele wereld.

God wil dat duidelijk maken

door juist deze ongedachte mensen naar Jezus te laten komen.

De laatsten worden de eersten.

Het goede nieuws moet naar buiten.

God wil mensen erbij trekken.

Hij deelt uit van zijn liefde.

Dit geeft te denken.

God trekt mensen naar zich toe,

waar ik met een grote boog omheen zou lopen.

Mensen die de horoscoop serieus nemen,

om eerlijk te zijn: dat vind ik eng.

Bovendien: wat zouden zij nou met Jezus moeten?

Gelukkig denkt God daar anders over!

God wil dat zijn liefde in de wereld bekend wordt.

Als kerk mogen we het evangelie niet voor onszelf houden.

Gods plan is veel groter.

Hij wil steeds weer mensen naar hem toe trekken.

Mensen van wie wij het niet verwacht hadden.

Die magiërs waren nu niet bepaald mensen van wie je dacht:

laat ik hen het evangelie eens vertellen.

Toch zijn zij er ontvankelijk voor.

Ga niet voor mensen denken of ze God kunnen gebruiken.

Laat dat maar aan God over!

Als God niet zulke onverwachte mensen naar zich toe zou trekken,

had ik zelf hier ook niet gestaan.

De Nederlanders waren echt niet beter dan die magiërs.

Het is niet voor niets dat Bonifatius hier vermoord is…

Nog belangrijker is om tot je te laten doordringen

dat het niet vanzelfsprekend is dat God zijn liefde aan jou wil geven.

Die magiërs zullen gedacht hebben:

‘is dit echt voor ons?’

Verbaas je ook maar zo over Gods liefde voor jou.

2.God deelt uit door wie hij wil

dia 7 – God deelt uit door wie hij wil

Het verhaal wordt alleen nog maar gekker.

Dat God van zijn liefde uitdeelt aan zo’n stelle maffe toekomstvoorspellers uit het oosten,

dat is nog tot daar aan toe.

Dat moet dan maar.

Maar als deze magiërs aankomen in Jeruzalem,

mogen ze zelf van Gods liefde gaan uitdelen.

Ik noemde net even dat je de geboorte van je kind eerder vertelt

aan de vrouw achter je in de supermarkt dan aan je ouders.

Nou, dit gaat nog veel verder.

Alsof je die vrouw een briefje in de hand drukt met het telefoonnummer van je ouders:

bel ze maar even om te zeggen dat ze opa en oma zijn geworden.

Na een lange reis komen de magiërs aan in Jeruzalem, de hoofdstad van Israël.

Een logische plek, als je op zoek bent naar een nieuwe koning.

Maar in Jeruzalem is geen spoor van koning Jezus te ontdekken!

De magiërs hebben dus niets te zoeken in Jeruzalem.

Ze hadden net zo goed rechtstreeks naar Bethlehem kunnen gaan.

Die omweg via Jeruzalem was nergens voor nodig.

God had hen ook direct de goede kant op kunnen sturen.

Maar God wil dat de magiërs naar Jeruzalem gaan.

Niet om ze te vertragen,

maar omdat hij door die magiërs ook Jeruzalem wil vertellen

over de geboorte van Jezus.

Je zou dus kunnen zeggen dat deze magiërs de eersten waren

die evangeliseerden onder de Joden,

ook al wisten ze nog nauwelijks waar ze het over hadden.

Deze buitenlanders mogen van Gods liefde uitdelen aan zijn eigen volk!

Het is de wereld op zijn kop.

Ik vind dat prachtig, die humor van God.

Hij trekt zich helemaal niets aan van verwachtingspatronen.

De laatsten maakt hij de eersten.

God trekt zijn eigen plan.

Natuurlijk moeten we als kerk uitdelen van Gods liefde

en Jezus bekend maken in de wereld.

Maar God kan het net zo goed andersom doen.

Dat niet-christenen Gods liefde aan de kerk uitdelen.

Ik durf wel de stelling te verdedigen

dat contacten met niet-christenen voor christenen een zegen zijn.

Zij kunnen heerlijk directe en confronterende vragen stellen.

Als je dan niet meer dan een geijkt antwoord geeft,

prikken ze er gewoon doorheen.

Mij dwingt dat in ieder geval steeds weer

om me af te vragen waar mijn hart is.

Het helpt mij om dan weer te ontdekken hoe groot Gods liefde is.

Laat de kerk zich niet, zoals Jeruzalem,

op een voetstuk stellen en doen alsof ze de wereld niet nodig heeft.

God trekt zich niets aan van zulke verwachtingspatronen.

3.Jezus roept vijandschap en onverschilligheid op

dia 8 – Jezus roept vijandschap en onverschilligheid op

God deelt zijn liefde uit.

Aan de magiërs, aan Jeruzalem, aan jou, aan mij.

Maar Matteüs 2 is niet alleen maar een verhaal over uitdelen.

Het is ook een verhaal over ontvangen.

Aan het begin van deze dienst zongen we al: ‘hoe zal ik u ontvangen?’

Hoe ontvang je Jezus, wat doe je met Jezus?

Wat roept hij bij je op?

Voor Herodes is dat wel duidelijk.

Hij schrikt zich rot van die magiërs.

‘Wat vertellen ze nou? Een nieuwe koning geboren? En ik dan?’

Herodes denkt direct aan zichzelf.

Hij is koning van Israël.

Jezus is voor hem een enorme bedreiging.

Hij weet: ‘als deze Jezus koning wordt, dan kan ik het wel vergeten.’

Dan zal hij afstand moeten doen van zijn troon en koning Jezus moeten gehoorzamen.

Nou, dat ziet Herodus dus mooi niet zitten.

Deze bedreiging moet uitgeschakeld worden.

In het vervolg van het hoofdstuk wordt dat maar al te pijnlijk duidelijk…

Alle jongetjes in Bethlehem tot de leeftijd van twee jaar

moeten plaats maken voor de machtslusten van de koning.

Verschrikkelijk. Dit is heel erg.

Maar het is te gemakkelijk om dit alleen maar erg te vinden.

Het kan namelijk net zo goed iets over jezelf zeggen.

Bij Herodes is heel duidelijk dat hij Jezus als vijand zag.

Hij weigerde Jezus als koning te erkennen.

Jezus roept vijandschap op.

Bij mij net zo goed.

In Nederland zijn mensen wars van gezag.

Iedereen is de baas over zijn eigen leven.

Dat lijkt zo ongeveer een grondrecht voor mensen te zijn.

Als ik mijn geld voor mijzelf houd, dan moet ik dat lekker zelf weten.

Koning zijn in je eigen leven, dat kan niet meer als je Jezus als koning hebt.

Dan is hij opeens de baas in je leven.

Zegt hij hoe je met je geld moet omgaan.

Die reactie van Herodus is dus nog niet zo gek.

Of je accepteert Jezus als koning, met alle gevolgen die daarbij horen,

of je ziet Jezus als een vijand.

Behalve deze reacties, is er nog een andere mogelijkheid,

en dat is niet reageren.

Dat is de reactie van Jeruzalem.

Jeruzalem schrikt met Herodes, maar dat is vooral omdat ze Herodes kennen.

Ze weten dat als Herodes bang wordt, er grote problemen te verwachten zijn.

Maar het nieuws van de magiërs doet ze helemaal niets.

Herodes wil van de Joodse leiders weten waar de Messias geboren zal worden.

Geen al te moeilijke vraag voor mensen die zo thuis zijn in de bijbel.

Dat moet natuurlijk Bethlehem zijn.

Dus dat antwoord geven ze, en ze gaan over tot de orde van de dag.

Ik vind dat bevreemdend.

Al eeuwen kijken de Joden uit naar de geboorte van de Messias.

En dan komt er eindelijk een aanwijzing dat hij geboren zou zijn,

maar er is niemand die er iets mee doet.

Ze geven een theologisch antwoord, maar ze laten zich niet in beweging zetten.

Vinden ze de magiërs onbetrouwbaar?

Dat kan ik me wel indenken.

Of hoeft het voor hen niet zo nodig, dat gedoe met die Messias?

Hoe dan ook, ze hadden toch tenminste even een kijkje kunnen nemen.

Maar ze reageren door er hun schouders over op te halen.

Vandaag kun je die reactie in ieder geval op twee manieren tegenkomen.

Er is een christelijke en een niet-christelijke variant van.

Eerst even die laatste, de niet-christelijke.

Bijna iedereen in Nederland kent het kerstverhaal wel.

En we vinden het een mooi verhaal bij die donkere kerstdagen.

Het past bij het decembersfeertje.

Maar echt op zoek gaan naar Jezus?

Welnee, dat is toch nergens voor nodig?

Er is ook een christelijke variant van deze reactie.

De bijbelverhalen ken je maar al te goed.

Stel een ingewikkelde vraag over geloven, en jij kunt er antwoord op geven.

Maar eigenlijk hoeft het van jou niet zo nodig.

Wat jou betreft hoeft Jezus niet zo snel terug te komen.

Ik vind die reactie van de Joden confronterend:

als Jezus vandaag terugkomt, sta ik dan te springen van blijdschap?

4.De laatsten worden de eersten

dia 9 – de laatsten worden de eersten

Wat een wereld van verschil is het met de reactie van de magiërs.

Hun enthousiasme wordt niet geremd door het lauwe onthaal in Jeruzalem.

Zij hebben de ster van de koning gezien, en nu willen ze hem eer bewijzen.

En God bevestigt hen daarin.

Als ze vertrekken uit Jeruzalem, zien ze de ster weer.

De ster gaat voor hen uit, en leidt hen naar het huis in Bethlehem.

Het is maar een klein huisje.

Dat was vast niet wat ze zich hadden voorgesteld

toen ze op zoek gingen naar de nieuwe koning.

Een koning hoort in een paleis.

Niet in een arbeiderswoning.

Maar ook dit remt hun enthousiasme niet.

Ze voelen zich niet opeens te groot, te belangrijk voor deze koning.

Nee, als ze bij het huisje komen, worden ze vervuld van diepe vreugde.

Hun hart gaat tekeer: hier is iets heel bijzonders aan de hand.

Ook al beseffen ze nauwelijks wat het is…

Ze gaan naar binnen, ze vallen op hun knieën neer voor Jezus.

Ze huilen van vreugde.

Dit is de koning waarvoor zij op reis zijn gegaan.

En dat het een andere koning is dan zij hadden verwacht, dat kan hen niets schelen.

Ze overladen Jezus met geschenken.

Dat hun cadeaus meer waard zijn dan het huisje waarin ze Jezus aantreffen,

dat maakt niet uit.

Dit is hun koning.

Jezus is koning, ook al lijkt het daar misschien niet op.

Het is geweldig dat deze heidenen dat erkennen.

Ze worden niet gehinderd door vijandigheid of onverschilligheid.

God heeft hen in hun hart gegrepen.

Jezus is ons hart waard.

Hij is de Zoon van God.

Hij wil ons een nieuw leven geven in zijn koninkrijk.

Maar hij is niet de koning van pracht en praal.

Niet de koning waar je vanzelf een diep ontzag voor hebt.

Om deze koning te erkennen, moet je klein worden.

Alles wat je in je leven hebt bereikt, moet je voor hem afleggen.

Trots op je loopbaan. Trots op je carrière als christen.

Prestaties doen er niet toe.

Je hebt al snel meer gepresteerd dan baby Jezus.

Knielen voor Jezus, die diepe vreugde van de magiërs ervaren,

dat kan alleen als je heel klein wordt.

Want de laatsten worden de eersten.

Amen.