Matteüs 1 – Kerst: de nieuwe Koning is met ons

Mark Veurink
Mark Veurink
25 december 2012

Matteüs 1 – Kerst: de nieuwe Koning is met ons

image_pdfimage_print

Liturgie

Zingen: LvK 135 : 1, 2 en 3 (Hoor, de englen zingen de eer)

Zingen: GKB Gezang 82 : 1, 3 en 4 (Blaas de bazuin)

Stil gebed

Votum en vredegroet

Zingen: LvK 147 (Looft God, gij christnen; door gelegenheidskoor)

Gebed

Luisterlied: Mary Did You Know

Kinderen naar kinderclub

Lezen: Matteüs 1 : 1 en 17 – 25

Zingen: Psalm 72 : 1, 2 en 3 (O God, wil aan de koning schenken)

Preek over Matteüs 1 : 18 – 25

Zingen: Opwekking 527 (Licht in de nacht)

Kinderen terug

Zingen: projectlied helemaal (Als je alles hebt verloren)

Luisterlied (als geloofsbelijdenis): Ik ben (Sela)

Gebed ouderling van dienst

Collecte

Zingen: GKB Gezang 50 (Ere zij God)

Zegen

Preek: Kerst: de nieuwe Koning is met ons.

1.Hoge afkomst

dia 1 – zwart

Ik heb al een paar weken zin in vandaag.

Het is kerstfeest.

En de sfeer is ook echt feestelijk.

Heerlijk om zo samen de ‘verjaardag’ van Jezus te vieren!

Je kunt veel zeggen over Matteüs 1,

maar dat het een feestelijk hoofdstuk is…

Nou, nee, niet bepaald…

Het grootste deel van het hoofdstuk is een lange lijst van namen.

Het is een geslachtsregister,

en geslachtsregisters zijn saai.

dia 2 – 4 generaties

Voor ons zijn ze ook niet echt belangrijk.

Laat ik dat maar uitleggen met mijn eigen familiegeschiedenis.

Mijn opa Veurink was bouwvakker,

al was hij een groot deel van zijn leven arbeidsongeschikt.

Mijn vader koos voor een heel ander leven:

hij werd meester op een basisschool.

Meester zijn, dat leek mij maar niks,

en nu ben ik predikant.

En wat Daniël gaat worden, ik heb geen idee.

Hij mag doen wat hij zelf wil.

Er zijn hier vast meer mensen met zo’n familiegeschiedenis.

Iedereen kan zelf kiezen voor een beroep,

wat je ouders doen maakt daarvoor niet uit.

Zelfs op boerderijen is het niet meer vanzelfsprekend

dat een van de kinderen de boerderij van zijn ouders overneemt.

dia 3 – zwart

Dat is wel eens anders geweest.

Als we zo’n honderd jaar eerder hadden geleefd,

was ik waarschijnlijk ook bouwvakker geweest.

Studeren was alleen voor de hogere klasse weggelegd.

Je afkomst deed er echt toe.

dia 4 – adel

In Nederland zie je dat nauwelijks nog.

Alleen misschien bij de adel.

Een adellijke titel erf je.

Je wordt als baron of barones geboren,

daar kun je niets aan veranderen.

En als je niet zo geboren bent,

kun je die titel ook niet krijgen.

Toch is er in Nederland volgens mij maar een beroep dat je erft:

dat van koning of koningin.

Toen prinses Amalia werd geboren, was al duidelijk:

net als haar oma Beatrix moet zij koningin worden.

dia 5 – zwart

Nu weer even terug naar Matteüs

en dat geslachtsregister van Jezus.

In die tijd deed je afkomst er echt toe.

Als je dan naar die stamboom van Jezus kijkt,

dan is dat een indrukwekkende lijst.

Jezus wordt geboren in een zeer voorname familie.

Elke Israëliet heeft ontzag voor deze stamboom.

Jezus is namelijk van koninklijke afkomst.

Zijn stamboom is terug te leiden op die grote koning: David.

Al die verhalen uit de bijbel,

ze zijn onderdeel van Jezus’ familiegeschiedenis.

En nu wordt er een nieuwe koning geboren.

Een opvolger voor de grote David.

2.Donkere geschiedenis

Een voorname familie, ja.

Maar wel een familie die aan lager wal is geraakt.

Een familie die grote verhalen over vroeger kan vertellen.

Het teert op het verleden.

Ja, David, dat is een voorvader om trots op te zijn.

Maar daarna ging het alleen maar bergafwaarts.

Met als dieptepunt die pijnlijke wegvoering in ballingschap naar Babylonië.

Daarna is het nooit meer goed gekomen.

Kijk naar Jozef, is hij nu een koning?

Nee, een simpele timmerman.

dia 6 – vervallen huis

Het is een beetje zoals bij sommigen van de Nederlandse adel.

Vroeger waren dat steenrijke families,

waar iedereen diep respect voor had.

Nu is het geld vaak op,

terwijl de gigantische landhuizen wel onderhouden moeten worden.

De baron is ook gewoon tuinman geworden.

Of manager bij een of ander bedrijf.

dia 7 – zwart

Al Matteüs het geslachtsregister schrijft,

is er al 500 jaar geen echte koning meer geweest.

En dat is niet alleen het trieste verhaal van de koningsfamilie,

het is ook het trieste verhaal van Israël.

Al 500 jaar wordt het geregeerd door vreemden.

De geschiedenis is niet zo mooi.

Israël was het volk van God,

maar in de praktijk bleek dat maar uit weinig.

Het is een donkere geschiedenis.

Zelfs die grote koning David

verwekte zijn zoon Salomo bij de vrouw van een ander…

Het is een geschiedenis van geweld,

van wantrouwen en zelfverrijking,

van onrecht en oorlog,

van zonde en het vergeten van God.

Ja, er zijn oplevingen geweest.

Maar allemaal tijdelijk.

Die hele geschiedenis van Israël

is een grote lijn naar beneden.

Het is de geschiedenis van een verziekte wereld.

Dat is de wereld waarin Jezus geboren wordt.

Al die grote namen uit zijn stamboom

konden daar geen einde aan maken.

dia 8 – babysterfte

Het is onze wereld,

waarin Jezus werd geboren.

Een wereld die door en door verziekt is.

Wat is dat voor een wereld

waarin elke 6 seconden een baby sterft,

omdat er geen goede zorg is.

Een wereld waarin je voor een paar euro, misschien nog wel minder,

een mensenleven kunt redden, maar het toch niet doet.

Wat is dat voor een wereld,

waarin mensen elkaar het licht in de ogen niet gunnen.

Waar hele families verscheurd worden, om niets.

Een wereld waarin mensen vereenzamen,

ook al zijn er nog nooit zoveel mensen op aarde geweest als vandaag.

In die wereld wordt een koning geboren, Jezus.

Het is een koning zonder troon, zonder volk.

Een koning die timmerman moet worden.

3.God grijpt in

dia 9 – zwart

Als een ding pijnlijk duidelijk is geworden,

dan is het wel dat mensen dit niet kunnen veranderen.

Mensen kunnen deze zieke wereld niet genezen.

Dat is de boodschap van die stamboom van Jezus.

Niemand van al die koningen heeft dat patroon kunnen doorbreken.

Ook onze westerse wereld heeft dat patroon niet kunnen doorbreken.

O ja, voor allerlei problemen is een oplossing gevonden.

Maar elke oplossing leverde weer nieuwe problemen op.

We kunnen allerlei medicijnen ontwikkelen en naar Afrika sturen,

maar handelaars ruiken hun kans en verhogen de prijzen.

Via facebook probeer je de eenzaamheid wat te doorbreken,

maar de meeste mensen nemen niet eens de tijd je echt te begrijpen.

Nee, van mensen is geen oplossing te verwachten.

Het probleem van een verziekte wereld,

van een geschiedenis die steeds weer vastloopt

omdat mensen het verzieken,

dat kan alleen worden opgelost door ingrijpen van bovenaf.

Dat is precies waar kerst over gaat.

God kent de geschiedenis.

God weet dat de oplossing niet van mensen te verwachten is.

God zelf grijpt in.

dia 10 – Maria zwanger

Een meisje, Maria, wordt zwanger, zonder dat er een man aan te pas komt.

Ze is zwanger van de Heilige Geest.

Daar is geen voorstelling van te maken.

In onze beleving is het simpelweg onmogelijk.

Maar wat wil je: het is God zelf die ingrijpt.

Dat gaat juist niet op de menselijke manier.

Het ingrijpen van God is beangstigend.

Matteüs laat ons meekijken met Jozef.

Zijn vrouw is zwanger, maar seks hebben ze niet gehad.

Wat overkomt hem? Wat moet hij?

dia 11 – zwart

Een engel zegt: ‘Jozef, wees niet bang.’

Nou, Jozef was wel bang.

De angst greep hem aan.

Wat dacht je anders?

Voor mensen is het bespottelijk.

Zwanger door de Heilige Geest…

Wat is dat voor rotsmoes?

God bemoeit zich met de wereld,

maar mensen kunnen dat moeilijk accepteren.

Het gaat namelijk niet op een menselijke manier, God zij dank!

Jozef accepteert het wel.

Hij krijgt de opdracht het kind Jezus te noemen,

‘want hij zal zijn volk bevrijden van hun zonden.’

Wat al die menselijke koningen niet voor elkaar hebben gekregen,

dat zal Jezus doen.

Hij is een hele andere koning dan alle voorgaande.

Een koning die weer een volk zal hebben.

Een koning die er wel in slaagt

de sleur van de geschiedenis te doorbreken.

Deze koning zal zijn volk verlossen.

Met kerst vieren we de geboorte van deze koning.

Vieren we dat God ons niet aan onszelf overlaat,

want mensen zullen de wereld alleen maar verzieken.

We vieren dat Jezus ons hieruit verlost.

Dit kind zal de wereld onherkenbaar veranderen.

God zelf grijpt in.

4.In kleinheid groot

Dat klinkt enorm, heel groots, en dat is het ook:

de grote, machtige God, die op aarde ingrijpt.

Toch doet hij dat op zijn eigen manier.

Hij komt niet met bombarie en tromgeroffel

om nu eindelijk eens orde op zaken te stellen.

In plaats daarvan grijpt God heel sober in.

Zo vertelt Matteüs het ook.

Niet eens met een verhaal over het kerststalletje.

Ja, in het volgende hoofdstuk, waar we het komende zondagmorgen over hebben,

daar gaat het nog over de wijzen uit het oosten.

Maar over de geboorte zelf staat niet meer dan dat Maria een zoon baarde

en Jozef hem de naam Jezus gaf.

Misschien vind je dat wel teleurstellend.

Wilde je vandaag eigenlijk dat andere kerstverhaal horen, uit Lucas,

over Jezus die in een voederbak wordt gelegd omdat er nergens plaats voor is

en de herders die hem eer komen bewijzen.

Maar het wordt dan misschien iets uitgebreider vertelt,

ook daar is het verhaal heel sober.

De geboorte van Jezus wordt door de grote massa niet gezien.

Zo vertelt Matteüs het ook: je leest er bijna overheen.

Dat Jezus wordt geboren, je kijkt er bijna overheen.

De wereld keurt Jezus geen blik waardig.

dia 12 – luier

Hij lijkt een gewone baby.

Een baby met poepluiers.

Een baby die zijn ouders uit hun slaap houdt.

Een baby die helemaal afhankelijk is van zijn vader en moeder.

Zo kwetsbaar, zo klein.

Moet dat nu de grote koning zijn die de wereld verandert?

Ja, dat is hij.

Deze weg van kleinheid en kwetsbaarheid is hoe God ingrijpt.

God wordt mens, een heel gewoon mens, net als wij.

dia 13 – zwart

Vandaar ook die andere naam: Immanuël.

Het betekent: God met ons.

Kerst is dat God onder de mensen komt.

Dat hij zich helemaal aanpast aan ons.

Het is God die weet wat het is om mens te zijn.

God die de verleidingen kent waardoor deze wereld verziekt is.

God wordt een van ons: Immanuël.

Daarom kijk je zomaar over Jezus heen.

God maakt zich klein.

Maar juist die kleinheid is de kracht van God.

Mensen zouden het niet zo doen, dit is goddelijke wijsheid.

Die twee namen, Jezus, die zijn volk verlost van zonde,

en Immanuël, God met ons, zijn samen enorm krachtig.

God die van bovenaf ingrijpt in de geschiedenis,

doet dat door kwetsbaar te worden.

God had dat heel anders kunnen doen.

Maar hij wil dat niet.

Hij heeft de mensen gemaakt.

Hij heeft deze wereld gemaakt.

Daar wil hij geen einde aan maken.

Hij wil de problemen van binnenuit oplossen.

Met respect voor mensen.

Zo groot is zijn liefde, zijn passie, voor mensen.

Dat is Gods grootheid.

5.Nieuw koninkrijk

Een koning is geboren.

Dat is goed nieuws voor deze wereld.

Kerst is het feest van het licht.

In de verziekte, donkere wereld,

komt Jezus, het licht van de wereld.

Maar, zoals ik al zei,

die verziekte wereld waarin Jezus komt,

is ook onze wereld.

2000 Jaar na de geboorte van Jezus is het nog altijd donker.

Is het dan toch een sprookje?

Een mooi, romantisch verhaal over het kindje in een stal,

en de dieren die op kraambezoek komen?

Een verhaal dat je een glimlach geeft,

waardoor je even de sores van de wereld vergeet,

maar dat is het dan ook wel?

Is er iets veranderd door kerst?

Kerst is nog maar het begin,

een koning wordt geboren.

Het is nog niet het verhaal van een koning die overwonnen heeft.

Kerst is een belofte:

deze koning zal de wereld van zonde verlossen, maar zover is het nog niet.

Wanneer komt die overwinning nu eindelijk?

Wanneer komt er een einde aan de verziekte geschiedenis?

Al tijdens zijn leven op aarde kreeg Jezus die vraag.

De Israëlieten hoopten dat ze in hem een koning zouden krijgen zoals David,

een koning die hen zou bevrijden van hun vijanden.

Het antwoord van Jezus was:

‘mijn koninkrijk is niet van deze wereld.’

Jezus is koning.

Maar niet van onze zieke wereld met een zieke geschiedenis.

Jezus is koning van een nieuwe wereld.

De geboorte van Jezus zet de deur naar die nieuwe wereld open.

Dat is wat er met kerst verandert.

God komt naar de wereld en sticht een nieuw koninkrijk.

Een koninkrijk waar we in de kerk al sporen van mogen ontdekken,

als plaats om bij God te zijn en liefde uit te delen.

Het is een koninkrijk dat niet vast zit in de sleur van de geschiedenis,

dat niet door mensen verziekt wordt.

Een koninkrijk dat ons verandert,

omdat God bij ons is.

dia 14 – Matteüs 28

Immanuël, God met ons.

Daarmee sluit Matteüs zijn boek ook af.

Het laatste wat Jezus zegt tegen zijn leerlingen, is:

‘houd dit voor ogen:

ik ben met jullie, (Immanuël), alle dagen,

tot aan de voltooiing van deze wereld.’

Kerst is God met ons.

Tot de voltooiing van de wereld.

Amen.