Marcus 14:22-24 – Jezus geeft zich voor jou

Mark Veurink
Mark Veurink
21 februari 2016

Marcus 14:22-24 – Jezus geeft zich voor jou

image_pdfimage_print

Het kruis staat centraal in het christelijk geloof: Jezus geeft zich voor jou. Maar wat is dat offer van Jezus eigenlijk? Wat heb je eraan? Kun je het aannemen en de maaltijd van Jezus vieren?
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: Psalm 117
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: Psalm 114 : 1 en 4
Lezen wet
Zingen: LvK Lied 177 : 1, 6 en 7
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Marcus 14 : 12 – 31
Zingen: Psalm 41 : 3
Preek over Marcus 14 : 22 – 24
Zingen: “Ik ben” (Sela)*
Kinderen terug
Zingen: GKB Gezang 125 : 1, 2 en 5
Viering HA – brood
Zingen: Psalm 136 : 1 en 20
Viering HA – wijn
Zingen: Psalm 116 : 7 en 10
Gebed
Collecte
Zingen: Psalm 118 : 9
Zegen

*bestaat uit 6 coupletten en een refrein, deels beurtzang, deels canon. R=refrein, a=allen, m=mannen, v=vrouwen. We zingen: 1a, 2v, Ra, 3m/Rv, 4v/Rm, 5m, 6a, Ra

Jezus geeft zich voor jou

Inleiding
dia 1 – ijs
Een maaltijd is pas een maaltijd als er een toetje is.
Tenminste, zo denk ik er over.
Als je er anders over denkt, ook prima,
maar weet dan wel dat je jezelf tekort doet.
Op zondag mag het toetje extra bijzonder zijn,
dus vaak staat bij ons dan een bak ijs op tafel.

Met zo’n bak kun je lang doen,
maar op een gegeven moment komt de bodem in zicht.
Die hele bak ijs weer in de diepvries zetten
terwijl er nog maar één kleine portie inzit, dat is ook weer zo wat…
Dan is de vraag al snel: wie wil er nog wat?
In zulke situaties wil ik niet al te gretig en onbescheiden zijn,
maar eigenlijk wil ik best nog wel wat.
Dus even afwachten, en dan zeg ik:
‘niemand die nog iets wil? dan offer ik me wel op!’

Het is niet helemaal waarvoor het woord ‘opofferen’ bedoeld is.
Opofferen betekent dat je iets doet in het belang van een ander
dat tegen je eigen belang ingaat.
Heel wat anders dus dan toetjes naar je toe schuiven…

dia 2 – rekening
Zo had ik in Kampen een docent die het leuk vond
om zijn studenten mee uit eten te nemen.
Daar zaten we, met z’n vijftienen in een restaurant,
genietend van een heerlijke maaltijd – uiteraard met toetje –
en opeens glipte die docent er even tussenuit.
Ondertussen probeerden wij geld bij elkaar te leggen,
maar terwijl wij daar nog mee bezig waren, was hij alweer terug:
‘laat maar lekker zitten, ik heb al betaald.’
We konden protesteren wat we wilden,
maar volgens hem moesten we niet moeilijk doen:
hij had creditcard, en het zou jammer zijn die nooit te gebruiken.

Dat is best een offer!
En niet zo makkelijk om aan te nemen.
Het is vaker gebeurd dat hij ons meenam naar een restaurant,
en dan ga je er op letten dat je het niet al te duur maakt.
‘Eigenlijk zou ik best nog een toetje lusten,
maar ik doe maar alsof ik genoeg heb gehad.’
En uiteindelijk hebben we hem ook maar een keer mee uit eten genomen,
om de situatie toch weer een klein beetje rechter te zetten.
Offers zijn moeilijk te accepteren.

dia 3 – Jezus geeft zich voor jou
Vanochtend gaat het over een veel groter offer.
Jezus geeft zich voor jou.
Ook dat is best moeilijk om te accepteren.
Maar dit offer is de weg naar leven en vrijheid.

1. Op zoek naar vrijheid
dia 4 – Pesach: feest van bevrijding (pesach)
Het is een bijzondere avond.
Vandaag is de aftrap van een Joodse feestweek,
het feest van het ongedesemde brood,
en deze avond wordt het Pesachmaal gegeten.
Jezus en zijn leerlingen kijken er naar uit:
elk jaar weer is dit feest één van de hoogtepunten van het jaar.
Het is een feest dat ver in de tijd terug gaat,
naar de bevrijding van Israël uit Egypte in de tijd van Mozes, zo’n 1250 jaar geleden.
Toch wordt het feest met volle overgave gevierd.
Op tafel staan allerlei gerechten die verwijzen naar de bevrijding uit Egypte –
bittere kruiden, het Pesachlam, ongedesemd brood, wijn –
en als Jezus en zijn leerlingen daarvan eten,
dan voelen ze de verbinding met hun voorgeslacht,
dan is het even alsof ze er zelf bij waren toen Israël werd bevrijd.
Het is vandaag het feest van de bevrijding,
en Joden weten hoe ze feest moeten vieren, dat kun je gerust aan hen overlaten,
daar kunnen wij nog wat van leren!

Al 1250 jaar wordt dit feest gevierd.
Niet alleen om wat God toen heeft gedaan.
Het is ook een feest van hoop en verwachting.
De Joden kijken uit naar de dag dat God hen opnieuw zal bevrijden.
Elke keer weer is het Pesachmaal een bemoediging:
God heeft ons toen de vrijheid gegeven, dan zal hij het weer doen!

dia 5 – zal Jezus de vrijheid brengen?
Misschien is het nu wel zo ver!
Dat maakt dit Pesachmaal anders dan alle andere.
Zou het eindelijk zo ver zijn, dat God zijn volk de vrijheid teruggeeft?
De leerlingen kunnen aan niets anders meer denken: nu is het erop of eronder.
Ze zijn er van overtuigd dat Jezus de verwachte bevrijder is.
Dit is hét moment om die vrijheid te grijpen:
een paar dagen geleden reed Jezus Jeruzalem binnen op een ezel,
en deden de mensen al alsof hij hun koning was.
Aan de andere kant: als het nu niet lukt, loopt het verkeerd af.
Jezus heeft de Joodse leiders tegen zich in het harnas gejaagd,
en het duurt niet lang of zij zullen een einde maken aan de opmars van Jezus.
En dan heb je nog die raadselachtige uitspraken van Jezus zelf:
dat hij binnenkort zal sterven.
Hoe dan ook: nu komt het er op aan,
nu zal duidelijk worden of Jezus de bevrijder is.

dia 6 – bevrijd worden van jezelf
Daar zitten ze aan tafel, vol spanning.
En Jezus voert de spanning nog verder op: ‘één van jullie zal mij uitleveren.’
Eén voor één vragen de leerlingen aan Jezus: ‘ik ben het toch niet?’
Een vreemde reactie.
In plaats van dat de leerlingen bezig zijn met wat met Jezus gaat gebeuren,
hebben ze het druk met zichzelf.
‘Als ík het maar niet ben…’
Ze proberen hun eigen straatje schoon te vegen.
Als Jezus de nieuwe koning wordt, willen zij aan de goede kant staan.
Ze zijn meer met hun eigen ideeën bezig dan met Jezus.

Je eigen straatje schoonvegen, dat komt me bekend voor.
Wat kunnen we het druk hebben met onszelf.
Miljoenen vluchtelingen kloppen aan voor een veilige plek,
maar ja, ‘dat is natuurlijk niet mijn verantwoordelijkheid…’
De reactie van Jezus’ leerlingen laat iets zien van hoe diep het kwaad zit.
We moeten niet alleen worden bevrijd van een wereld waarin van alles mis is.
Het kwaad zit net zo goed in onszelf.
Wij zijn net zo goed deel van het probleem,
van ons wordt de wereld niet beter.
Voor echte vrijheid moet je worden bevrijd van jezelf!

2. Jezus geeft zich voor jou
dia 7 – Jezus geeft zich voor jou
Alles staat die avond in het teken van vrijheid.
De leerlingen hebben gelijk:
Jezus is de bevrijder en dit is het moment.
Maar de bevrijding zelf is heel anders dan gedacht:
Jezus geeft zich voor jou.

dia 8 – Jezus’ gedachten gaan naar jou
Als enige die avond is Jezus niet met zichzelf bezig.
Hij weet wat hem de komende uren te wachten staat,
dat hij nog deze avond gearresteerd zal worden,
en morgen om deze tijd al is begraven.
Maar Jezus’ gedachten zijn niet bij zichzelf:
zijn gedachten gaan naar zijn leerlingen, naar zijn volk, en naar jou!
Zelfs dat iedereen maar met zichzelf bezig is,
dat er niemand is die op waarde weet te schatten wat Jezus gaat doen,
zelfs dat weerhoudt Jezus niet.
Hij is met een doel naar de wereld gekomen, en daar gaat hij recht op af.

dia 9 – Jezus maakt duidelijk wat hij gaat doen
Vanavond wil Jezus zijn leerlingen nog één keer duidelijk maken wat hij gaat doen.
Deze maaltijd is daar bij uitstek geschikt voor.
Het is een maaltijd die altijd volgens een vast stramien verloopt:
de verschillende gangen, de liederen die worden gezongen,
de momenten van uitleg bij de verschillende onderdelen van de maaltijd.
Alles ligt vast, maar vanavond niet.
Jezus wijkt van zijn tekst af.
Hij pakt het ongedesemde brood, dat staat voor een nieuw begin,
voor het achter je laten van het kwaad.
Jezus zou iets moeten zeggen over het lijden in Egypte,
maar zegt iets heel anders: ‘neem hiervan, dit is mijn lichaam.’
Met de wijn gaat het al net zo: ‘drink hiervan, dit is mijn bloed’.

Jezus had kunnen vertellen wat hij moest doen.
Maar in plaats van vertellen maakt Jezus het tastbaar met brood en wijn.
Jezus zal sterven en zo de vrijheid brengen waar al zo lang op werd gewacht.
Jezus geeft je een nieuw begin, bevrijd van het kwaad in jezelf,
een nieuw begin om met God te leven.
Dat mogen de leerlingen vanavond proeven.

dia 10 – echte vrijheid vind je in Jezus’ dood
Niemand wil de dood van Jezus op zijn geweten hebben.
Allemaal hadden ze gevraagd: ‘ik ben het toch niet?’
Ze zien zichzelf als voorvechters van Gods rijk, als medestrijders van Jezus.
Jezus laat zien dat het anders in elkaar steekt.
Zijn leerlingen kunnen hem niet helpen:
ook zij moeten worden bevrijd van het kwaad in henzelf.
Jezus zal zijn leven geven om hen vrij te maken.

Echte vrijheid, echt leven, vind je in de dood van Jezus.
Hij bevrijd je uit de macht van het kwaad.
Voor deze vrijheid kun je niet vechten.
Zwaarden en bommenwerpers brengen het niet dichterbij.
Deze vrijheid word je geschonken!
Jezus geeft zich voor jou, hij offert zich op: dat is het geheim van echte vrijheid.
En elke keer als de tafel hier in de kerk gedekt is, proeven we ervan.

3. Ontvang Jezus’ leven
dia 11 – ontvang Jezus’ leven
Je kunt hele theorieën loslaten op de vraag waarom Jezus moest sterven.
Dat gaan we vandaag niet doen.
Betrek het liever op jezelf:
Jezus geeft zich voor jou, kun jij dat ontvangen?

dia 12 – geef je verzet op: Jezus geeft zich
Ik zei al dat het moeilijk is om een offer te accepteren.
Ik vind het al moeilijk als iemand de rekening voor mij betaald…
Jezus’ offer is onvergelijkbaar veel groter.
Jezus trekt geen creditcard om je vrij te maken, hij geeft zichzelf!
Dat wil ik niet!
Ik wil mijzelf niet zien als iemand die hulp nodig heeft,
die zichzelf niet vrij kan maken.
Als Jezus zegt: ‘dit is mijn lichaam’,
dan zou je dat brood het liefst heilig verklaren,
er in ieder geval heel zorgvuldig mee omgaan.
Dat breek je niet in stukken om het vervolgens op te eten.
Toch is dat wat Jezus van ons vraagt:
geef je verzet op en ontvang Jezus’ lichaam en bloed als een zegen!

Net als Jezus’ leerlingen wil ik graag aan Jezus’ kant staan,
strijden voor een betere wereld, strijden tegen het kwaad.
Zoals Petrus zegt: ‘misschien zal iedereen ten val komen, maar ik niet.’
Het is stoere taal, maar komt recht uit Petrus’ hart.
Maar als één ding aan tafel duidelijk wordt,
dan is het wel dat wij ons niet aan Jezus geven,
maar dat Jezus zich aan ons geeft.
Je kunt je pas geven als je je aan Jezus’ leven overgeeft.

dia 13 – ontvang hem aan tafel
Jezus vraagt je om hem te ontvangen.
Dat kun je heel geestelijk maken:
hoe je met je gedachten en met je gevoel tegenover Jezus staat.
Aan tafel is het heel praktisch:
je ontvangt hem als je brood eet en wijn drinkt.
Aan tafel geeft hij zich aan ons.

dia 14 – belijdenis doen?
Nu mag niet iedereen met die maaltijd meedoen.
Hier in de kerk vragen we
dat je eerst belijdenis hebt gedaan van je geloof in Jezus.
Dat je hebt gezegd: Jezus heeft zich voor mij gegeven,
en dat is het grootste geschenk dat ik ooit heb gekregen.
Natuurlijk is het niet zo dat je Jezus pas kunt ontvangen als je belijdenis hebt gedaan.
Jezus heeft zich voor jou gegeven, of je nu belijdenis hebt gedaan of niet.
Het is niet pas echt als je ook Jezus’ maaltijd meeviert.
Wel is die maaltijd een geweldige verdieping van dat geheim van Jezus’ offer.

Als je de maaltijd nog niet mee mag vieren,
vraag je dan eens af of je dat zou willen.
Misschien weet je het nog niet zo goed,
vind je het nogal wat dat Jezus zijn leven voor je moest geven,
en weet je niet of je wel wilt dat Jezus je hele leven is.
Neem gerust de tijd om te ontdekken of je uit Jezus’ dood wilt leven.
Aan de andere kant:
als je Jezus’ leven wilt ontvangen,
als je zijn dood als het grootste cadeau in je leven ziet,
als je wilt leven in de vrijheid die Jezus geeft,
wat let je dan om belijdenis te doen?
Het is echt niet zo dat je eerst minstens 6 jaar catechisatie moet hebben gehad.
Als je er uit bent dat je uit Jezus’ offer wilt leven,
zie de maaltijd dan als een uitnodiging om ook belijdenis te gaan doen!

dia 15 – op weg naar Jezus’ feestmaal
Jezus’ dood geeft ons leven.
Maar Jezus’ dood is niet het einde.
Jezus doet de plechtige belofte dat als je hem ontvangt,
er een dag komt dat je met hem zelf aan tafel zit.
Samen met Jezus zullen we de vrijheid vieren,
een vrijheid die nog veel groter is dan wij ons kunnen voorstellen,
in het koninkrijk van God.
Amen.