Maleachi 3:24a | Generaties komen en gaan

Mark Veurink
Mark Veurink
22 januari 2017

Maleachi 3:24a | Generaties komen en gaan

image_pdfimage_print

Een kerk waar jong en oud samenkomen is een zegen. Maar de generatiekloof gaat ook aan de kerk niet voorbij. Hoe kunnen de verschillende generaties samen één zijn? Tot zegen zijn voor elkaar?
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: ‘Er is een God die hoort’
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: Opwekking 672
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Maleachi 3 : 13 – 24 en Lucas 1 : 13 – 17
Zingen: LvK Psalm 78 : 1 en 2
Preek over Maleachi 3 : 24a
Zingen: GKB Psalm 148 : 4 en 5
Kinderen terug
Luisterliederen door Milan
Leefregels: 1 Timoteüs 4 : 11 – 5 : 2
Zingen: Opwekking 708
Gebed
Mededelingen
Collecte
Zingen: LvK Gezang 460 : 1 en 2
Zegen

Generaties komen en gaan

Inleiding
dia 1 –generaties
Vandaag gaat het over generaties.
Op internet kwam ik een mooi overzicht tegen
van de verschillende generaties die er zijn.
Laten we eens kijken welke generaties in de kerk zitten.
Wie is er jonger dan 17, dus geboren vanaf het jaar 2000?
Jullie worden generatie Alpha genoemd.
De volgende generatie is generatie Z, geboren tussen 1990 en 2000.
Wie horen daar bij?
Dan komt generatie Y, geboren tussen 1980 en 1994.
Voor wie vandaag heel wakker en scherp is:
inderdaad, er zit wat overlap met generatie Z.
Ergens tussen 1990 en 1994 gaat generatie Y over in generatie Z.
Generatie Y dus: wie horen daarbij?
Dan de pragmatische generatie, bouwjaar 1970 tot 1985.
Wie?
Generatie X, geboren tussen 1955 en 1970.
Wie horen daarbij?
Dan hebben we generatie babyboom, geboren tussen 1940 en 1955.
Wie zijn onze babyboomers?
En tenslotte de generatie van voor de oorlog.
Zijn zij ook aanwezig?
Uw generatie wordt de stille generatie genoemd,
en dat is vooral omdat u plichtsgetrouw en gezagsgetrouw zou zijn.

Dit is best bijzonder: alle generaties zitten hier onder één dak!
Ondanks alle verschillen.
Het leeftijdsverschil natuurlijk, maar dat is nog niet alles.
Generatiegenoten zijn in dezelfde tijd opgegroeid,
zijn gevormd door dezelfde grote gebeurtenissen.
Zo is die generatie van voor 1940 opgegroeid in een oorlog,
en moesten zij op jonge leeftijd een heel land weer opbouwen!
Daardoor hebben ze geleerd de schouders eronder te zetten,
en niet al te eigenwijs te zijn.

Zo heeft elke generatie zijn kenmerken.
Babyboomers zouden juist wel eigenwijs zijn.
In hun jeugd hebben ze gestreden voor een andere samenleving, het zijn vernieuwers.
Zelfontplooiing is voor hen een belangrijk woord.
Herkennen jullie je er een beetje in?

Dan generatie X.
Zij zouden zelfredzaam zijn, kunnen goed relativeren,
en hebben vaak een no-nonsensementaliteit.
Ze zijn wel eens een beetje onzichtbaar, maar kunnen ook goed verbinden.
Klinkt als Mark Rutte, en dat kan kloppen.
Herkennen jullie je erin?

Voor de pragmatische generatie is het belangrijk dat je jezelf bent.
Ze houden van onderhandelen, en je moet ze vooral niet dwingen.
Klopt het?

Dan mijn eigen generatie,
die ook wel eens de achterbankgeneratie wordt genoemd.
Wij kunnen wel eens een beetje lui en gemakzuchtig zijn…
Maar ook authentiek en zelfverzekerd,
en de wereld van internet kent voor ons geen geheimen.
Herkenbaar?

En dan nog generatie Z.
Lijkt op mijn generatie, met één groot verschil:
jullie zijn geboren in het digitale tijdperk,
terwijl mijn generatie nog werkstukken met de hand heeft geschreven…
Jullie zouden goed kunnen multitasken:
appen, muziek luisteren, huiswerk maken, allemaal tegelijk.

dia 2 – generaties komen en gaan
Verschillende generaties dus.
Mooi, maar soms ook wel moeilijk.
Want die generaties botsen wel eens.
Hoe kun je met die verschillen samen één zijn?
Daar gaat vanmorgen over.

1. Generatiekloof
dia 3 – generatiekloof
In de bijbel is het ideaal eenheid.
Jong en oud worden gewaardeerd, bijvoorbeeld in Spreuken 20:29:
‘de pracht van jonge mensen is hun kracht,
de sier van oude mensen is hun grijze haar.’
De generaties hebben elkaar nodig.
Maar in de praktijk blijkt dat lastig te zijn.
Er is eerder een generatiekloof.

dia 4 – Maleachi: de generaties zijn elkaar kwijt
Daarmee komen we in Maleachi 3.
Een pittige afsluiting van het Oude Testament.
De laatste zin van het Oude Testament is:
‘anders zou ik het land volledig moeten vernietigen.’
Lekker einde is dat…
Blijkbaar is er wel iets aan de hand, is er een groot probleem!
En dat is er: een kloof tussen ouders en kinderen.
Oftewel: een generatieprobleem.

Wat er precies aan de hand is, zegt Maleachi niet.
Misschien is het wel dat de oudere generatie de ballingschap nog heeft meegemaakt,
en de jongere generatie niet.
Generaties worden vaak gescheiden door grote momenten,
door oorlogen of door de opkomst van allerlei techniek.
De ballingschap kan ook zo’n scheiding zijn.

Wat in ieder geval opvalt is dat Maleachi niemand de schuld geeft.
Hij zegt niet tegen de jongeren:
jullie doen het op de verkeerde manier,
kijk toch alsjeblieft wat beter naar je ouders.
Andersom zegt hij ook niet tegen de ouderen:
jullie zitten fout, luister toch gewoon naar die jongeren.
Het gaat niet om goed of fout, wie er gelijk heeft en wie niet.
Het is een wederzijds probleem van generaties die elkaar niet kunnen vinden.

dia 5 – samenleving: generaties die elkaar ontwijken
Zo’n generatiekloof is dus niets nieuws.
Het is van alle tijden dat gemopperd wordt op de jeugd van tegenwoordig,
en ook van alle tijden dat jongeren zich afzetten tegen vorige generaties.
Wat misschien wel nieuw is,
is dat de verschillende generaties hun eigen gang kunnen gaan.
Als je alleen met generatiegenoten om wilt gaan, dan kan dat.
Veel mensen hebben iets met generatiegenoten,
herkennen zich in die omschrijvingen die ik net gaf,
hebben dezelfde wereldgebeurtenissen meegemaakt
en zitten ook nog in dezelfde levensfase.
Met hen voelen ze zich verbonden.
Maar met andere generaties
hoeven ze niet zo nodig te maken te hebben.

dia 6 – BNN en MAX
Dus is Nederland verdeeld in doelgroepen.
BNN probeert televisie voor jongeren te maken,
terwijl ouderen bij omroep MAX aan hun trekken komen.
Ik val er waarschijnlijk tussen,
want ik kijk zowel 3 Op Reis van BNN als Heel Holland Bakt van MAX…
Maar kijk eens naar de politiek.
Er is een speciale partij voor 50-plussers,
die vinden dat ouderen in de politiek vergeten worden,
en dat er iemand moet opkomen voor hun pensioenen.
Maar deze week kwamen de jongeren van het LAKS
met het bericht dat zij ook de politiek in wilden.
Achteraf bleek dat een stunt om aandacht te krijgen,
maar blijft staan dat ze vinden dat de politiek te veel door ouderen wordt gedomineerd…
Er moet meer geld naar onderwijs, en de studiefinanciering moet terug.
Dat is dus die generatiekloof.
Ik geloof dat ik ook maar een partij moet oprichten,
voor de achterbankgeneratie.
Dan zou ik in het programma zetten
dat iedereen van mijn generatie recht heeft op een privéchauffeur.
Kunnen we weer lekker op de achterbank zitten…
Elke generatie komt voor zichzelf op.

dia 7 – generatiekloof in de kerk?
Dat alle generaties in onze gemeente aanwezig zijn,
is echt niet vanzelfsprekend.
We mogen best zeggen dat we daarmee gezegend zijn.
Maar laten we niet te vroeg tevreden zijn.
Hoeveel contact is er bij ons eigenlijk tussen de generaties?
Binnen de familie is dat er vaak nog wel, maar binnen de gemeente?
Ik zie vaak dat jongeren elkaar opzoeken,
dat 30’ers elkaar opzoeken, ouderen elkaar opzoeken, enzovoort.
We zitten onder één dak, maar zijn we ook één?
Ouderen die zich zorgen maken over de jongeren,
en jongeren die vinden dat de ouderen met hun tijd mee moeten gaan,
is dat nou eenheid?
Die generatiekloof is in de kerk net zo goed!

2. Verzoening van generaties
dia 8 – verzoening van generaties
Terug naar Maleachi.
Ook daar kunnen de generaties elkaar niet vinden.
Maar Maleachi eindigt niet zonder hoop:
hij profeteert over een verzoening van de generaties.

dia 9 – dieper probleem: God kwijt zijn
De generatiekloof is van alle tijden.
Die los je niet even op, daarvoor zit het te diep.
Wil je de generatiekloof overbruggen,
dan moet je naar het diepere probleem doorsteken.
Dat generatieprobleem is niet het enige probleem in Maleachi 3.
De mensen zijn niet alleen elkaar kwijt, ze zijn ook God kwijt.
Dáár beginnen de problemen.

Maleachi is profeet na de ballingschap.
Een groep Joden is teruggekeerd naar Israël,
heeft Jeruzalem en de tempel herbouwd,
en probeert weer een leven op te bouwen.
Maar eenmaal gesetteld komen de vragen weer opzetten:
‘waar is God eigenlijk, wat merken we nou van hem?
Mijn buurman heeft niets met God, maar het gaat prima met hem hoor!
Wat heeft het voor zin om God te dienen?
Welk verschil maakt God nou eigenlijk?’
Herkenbare vragen?

dia 10 – leven met God overbrugt de generatiekloof
De mensen zijn van God vervreemd, dat is het diepere probleem.
Die twee problemen in Maleachi 3,
mensen die God kwijt raken én elkaar kwijtraken,
die hebben met elkaar te maken.
De generaties kunnen pas bij elkaar komen als ze bij God komen.
Die twee dingen kun je niet los van elkaar zien.
Daarom hebben we Lucas 1 gelezen.
Die profetie van Maleachi wordt door de engel Gabriël aangehaald:
‘Als bode zal hij voor God uit gaan met de geest en de kracht van Elia
om ouders met hun kinderen te verzoenen…’
In Maleachi houdt het dan op, maar Gabriël gaat verder:
‘…en om zondaars tot rechtvaardigheid te brengen.’
Gabriël zet ze naast elkaar: verzoening tussen generaties en verzoening met God.
De kloof tussen mensen wordt gedicht als mensen met God gaan leven!

Trouwens, ook Maleachi doet die oproep.
Hij zegt: ‘houdt je aan het onderricht van Mozes’.
En dan heeft hij het even later ook over Elia.
Dat zijn niet twee willekeurige namen:
Mozes en Elia staan voor de wet en de profeten, voor de bijbel,
voor God die zich aan ons bekend maakt.
Als we samen luisteren naar God,
samen zoeken naar wat hij wil,
dan kunnen wij en onze generaties elkaar vinden!

Want bij God leer je dat het niet draait om jou en jouw generatie.
Bij God leer je het belang van de ander te zoeken, zoals God ons belang zoekt.
Bij God leer je elkaar te dienen, en dan kun je echt verbonden zijn.
Dan geniet niet alleen een oudere van ‘er is een God die hoort’,
maar ook een jongere, omdat hij een oudere ziet genieten.
En andersom: dan genieten niet alleen jongeren van de Opwekkingsliederen
en de luisterliedjes door Milan op gitaar,
maar ook de ouderen, omdat ze jongeren voor God zien zingen.
Dan kijken we verder dan onze voorkeuren.

dia 11 – Jezus neemt de vloek van de generatiekloof op zich
Dat gaat niet vanzelf.
Maleachi heeft het over Elia,
die door God wordt gestuurd om daarbij te helpen.
Uit Lucas 1 wordt duidelijk dat dat over Johannes de Doper gaat.
Maar daar houdt het natuurlijk niet op!
God zelf brengt de generaties samen.
Aan het kruis neemt Jezus de vloek van de generatiekloof op zich.
Dé Vader en dé Zoon worden daar van elkaar verwijderd.
Zo brengt Jezus ons weer bij elkaar.
En dan mogen we elkaar onderweg ook scherp houden,
dat we de blik niet richten op de verschillen tussen de generaties,
maar de blik richten op God, die ons aan elkaar geeft.

3. Elkaar tot zegen
dia 12 – elkaar tot zegen
Dan kan iets van dat oude ideaal werkelijkheid worden.
Dat we bij de verschillende generaties niet direct denken aan die generatiekloof,
en wat voor problemen het allemaal geeft om met alle generaties onder één dak te zitten,
maar dat we het als zegen zien dat we alle generaties hebben.
En nog een stapje verder: willen we dan ook kerk zijn voor alle generaties,
een kerk waar de generaties elkaar tot zegen zijn?

dia 13 – tot zegen door elkaar te dienen (jong en oud)
Natuurlijk, ik snap dat generaties in de kerk vaak als probleem worden gezien.
Maar het kan echt anders, als de generaties zich maar dienstbaar opstellen naar elkaar.
Elke generatie heeft zijn kracht, en kan met die kracht andere generaties dienen.
Om te beginnen de ouderen:
wat een schat aan levenservaring dragen zij mee!
Ouderen hebben misschien zorg nodig van jongere generaties,
maar ze hebben zelf ook echt wat te bieden!
Dat is waarom in de bijbel zo positief wordt gesproken over grijze haren.
Wij grappen er misschien wat over,
en als de grijze haren beginnen, verven we ze het liefst weg,
maar grijsheid staat voor levenswijsheid.
Jongeren hebben net zo goed iets te bieden.
Met hun grote idealen, hun dromen, maar ook met hun vragen.
Jongeren kunnen goed een spiegel voorhouden,
kritische vragen stellen en geijkte antwoorden ter discussie stellen:
zij nemen geen genoegen met dat het nu eenmaal zo is.
Ze zoeken echtheid, en dat is een goede zaak.
Daarin zijn jongeren tot zegen!
Zo kan elke generatie de anderen dienen.
De volwassenen, met hun energie en daadkracht,
maar ook de kinderen die laten zien wat vertrouwen is.

Maleachi heeft het over ouders en kinderen.
Dan gaat het ook over dat ouders de kinderen voorgaan in geloof.
En in de kerk mag je dat best breder trekken dan ouders en kinderen:
we zijn hier familie in Jezus Christus.
Het zou prachtig zijn als alle kinderen en jongeren
aan iemand van een oudere generatie gekoppeld zijn,
als een soort geestelijke vaders en moeders, opa’s en oma’s.
De oudere generaties mogen de jongere inspireren,
niet door even te zeggen hoe het zit,
maar door naast hen te staan, hen serieus te nemen,
met hen op weg te willen gaan, als een soort gids.
Ook door open en kwetsbaar te vertellen over hun eigen weg met God,
over hun eigen fouten en twijfels, en hoe God hen vastgehouden heeft.
Ik ben ervan overtuigd dat zulke relaties tussen jong en oud
tot zegen zijn voor allebei.

dia 14 – tot zegen door ruimte te geven
De generaties zijn elkaar ook tot zegen als ze elkaar ruimte geven.
Als de generaties alles op hun eigen manier willen, ontstaat verwijdering.
Dan krijg je doelgroepkerken, en dat kan nooit het ideaal zijn.
Natuurlijk wil je een kerk waar je geloof wordt opgebouwd.
Een kerk waar je je als oudere niet ergert,
en een kerk waar je je als jongere niet verveelt.
Maar daar heb je geen doelgroepkerk voor nodig.
Als wij bereid zijn elkaar te dienen,
te genieten van hoe een ander zijn of haar geloof beleeft,
dan staan we samen sterk.
Geef elkaar de ruimte, houdt rekening met de ander,
ouderen met jongeren en jongeren met ouderen.
Die ruimte ga je haast vanzelf geven als je elkaar beter begrijpt.
Luister dus naar elkaar!
Wees nieuwsgierig naar waarom andere generaties dingen anders doen.
Dat is trouwens een hele kunst, luisteren zonder voor de ander in te vullen.
Probeer het maar eens!

dia 15 – dan maken we het verschil!
Als we er zo als generaties in de gemeente voor elkaar zijn,
dan wordt iets van dat verschil zichtbaar waar Maleachi het over heeft:
het verschil tussen wie God gehoorzamen en wie dat niet doen.
Als niet het eigenbelang heerst, maar liefde voor elkaar,
dan zijn we een licht voor de wereld.
Amen.