Lucas 1,26-38 – God roept jou in dit wonder

Hans Burger
Hans Burger
12 december 2010

Lucas 1,26-38 – God roept jou in dit wonder

image_pdfimage_print

Liturgie

Voorzang LB 126,1.2
Stil gebed
Votum en zegengroet
Zingen LB 125,1.2.4
Gebed
Lezen uit de Bijbel: Lukas 1,26-38
Zingen: Gez 77,1.2.3.
Preek
Zingen Ps 98,1-3
Geloofsbelijdenis: Zingen Gez 161
Zingen: Opwekking 488
Gebed
Collecte
Zingen Gez 160
Zegen

Opmerking:

- Ik vind het prettig om het even van te voren te horen wanneer deze preek ergens in een kerkdienst gelezen wordt. In mijn mailbox past altijd nog wel een mailtje: hansburger@filternet.nl

Preek over Lukas 1,26-38 – God roept jou in dit wonder

1. Maria – ze heeft iets. Ze is een symbool, ze wordt vereerd. Ze heeft iets van een koningin – zo wordt ze ook genoemd. Ze heeft een tijdje een glossy gehad, van de KRO. Spirituele vrouwen hebben iets met haar. Ze was maagd, maar daarom wordt ze als symbool ook gebruikt op erotisch getinte foto’s. En we hebben natuurlijk Madonna, de popster. Die graag flirt met Maria in haar clips – denk aan like a virgin, en like a prayer. Kranten en bladen verkopen goed als er iets in staat dat te maken heeft met religie, seks en royalty. Drie keer prijs dus, bij Maria.

Er is dus ook veel beeldvorming rond Maria. Maria-beelden, bidprentjes, afbeeldingen van Madonna met kind. Veel schilderijen zijn er ook van haar gemaakt. Bijvoorbeeld van dit verhaal – de aankondiging van de geboorte, of zoals dat dan in de kunstgeschiedenis heet, de ‘annunciatie’.

Het is een verhaal over een engel. Gabriël. Hij wordt door God naar de aarde gestuurd. Naar een of andere uithoek. Een klein stadje, ergens achteraf, naar een onbekend meisje. Maria stelde weinig voor.

In de Bijbel staan meer verhalen over engelen. Eigenlijk altijd is het eerste wat ze zeggen: ‘Wees niet bang’.

Een engel is een indrukwekkende verschijning.

Mensen schrikken kennelijk altijd, als er opeens een engel in de kamer staat.

Gabriel zegt eerst iets anders tegen Maria. Stel je voor. Je zit gewoon in je huisje. En dan opeens komt de engel Gabriël bij je binnen lopen. En die engel zegt iets heel bijzonders.

‘Gegroet Maria, je bent begenadigd, de Heer is met je.’

Ave, Maria, gratia plena, Dominus tecum. Als je een roomse opvoeding hebt gehad, ken je die woorden misschien. Wees gegroet Maria, vol van genade. De Heer is met U.

Het zijn woorden van de engel Gabriël.

Wonderlijk grote woorden. Maria vraagt zich ook af: Wat betekent dat?

2. Het is een wonderlijke groet, die een voorbode is van een wonderlijke boodschap. En dan moet je bedenken: dit is een heel oud verhaal. Het boek Lucas waar het verhaal in staat is minstens zo’n 1900 jaar oud – daar zijn de deskundigen het wel over eens.

Er worden dingen tegen Maria gezegd die bij een Jood uit die tijd – 1900, 2000 jaar geleden, tussen het jaar 0 en het jaar 100 – allerlei bellen laten rinkelen.

Maria, je wordt zwanger.

Je krijgt een zoon.

Hij wordt een groot man.

Hij zal Zoon van de Allerhoogste, Zoon van God worden genoemd.

Hij zal van God de troon van zijn vader David krijgen.

Hij wordt koning voor eeuwig.

Zijn koningschap heeft geen einde.

Ik weet niet wat jij denkt als je dat hoort. Misschien klinkt het je in de oren als een sprookje, een fantasy-verhaal. ‘Aan zijn koningschap zal geen einde komen.’ Wat denk jij dan?

Een Jood van 1900, 2000 jaar geleden, die dit las, die hoorde er van alles uit zijn Joodse geloof in meeklinken. Weet je wat?

Israël was toen geen zelfstandig koninkrijk meer. Vroeger had Israël eigen koningen. Wij hebben het huis van Willem van Oranje. In Israël hadden ze het huis van David. Nou, dat koningshuis van David stelde niks meer voor. Ze hadden geen eigen koningen meer, alleen de keizer van Rome. Maria en Jozef, het waren royalties, maar het was absoluut vergane glorie. Maar de Joden geloofden dat God alles anders zou maken. Oude beloftes zouden in vervulling gaan: er werd weer iemand koning op de troon van David. Dan kwam Gods rijk. Als er weer een koning op de troon van David zat, zou Gods rijk beginnen. Dat betekende het herstel van Israël. Dat betekende vrede op aarde voor heel de wereld.

Wat hier tegen Maria gezegd wordt, dat betekent: die Jezus, dat is de man op wie we allemaal zitten te wachten.

Er worden hier gigantisch grote dingen gezegd.

Daarom dus die bijzondere groet van de engel.

Wees gegroet Maria, vol van genade. De Heer is met je.

Maria krijgt in dit verhaal een unieke rol. Zij wordt de moeder van Jezus. Jezus, die de beloofde man is, op wie alle Joden zaten te wachten.

3. Kerstverhalen en kerstfilms zijn er heel veel. Wat is dit eigenlijk – is dit ook een verhaal zoals zoveel verhalen?

Er zijn mensen die dat zeggen. Dit is een mooi verhaal dat mensen bedacht hebben om te laten zien: Jezus was bijzonder.

Ik geloof daar niks van. Als dit een verzonnen verhaal zou zijn om Jezus op te hemelen, dan is het een dom verhaal. Het roept toch de vraag op: die Jezus, is die niet gewoon geboren omdat Maria heeft zitten knoeien, omdat zij vreemd gegaan is? Wat heb je er aan om dit verhaal te vertellen als het niet zo gebeurd is?

Je ziet juist aan Lukas’ boek dat hij zelf gelooft dat dit echt gebeurd is. En mensen toen waren niet gek. Ze wisten heus wel het verschil tussen echt gebeurd en verzonnen. Lukas laat precies zien wanneer het allemaal gebeurt: in de zesde maand van de zwangerschap van Elisabeth, in de tijd van koning Herodes en keizer Augustus. Na te gaan voor historici.

Lucas heeft dit verhaal zeer waarschijnlijk zelf van Maria gehoord. Hij heeft haar opgezocht en met haar gepraat. 1950 jaar geleden konden ze schrijven. Ze konden uitzoeken: wat is er precies gebeurd? Dat heeft Lukas gedaan.

Zo is het Maria dus overkomen…

Is dit echt gebeurd? Is dit echt gezegd?

Ja dus, daar ben ik van overtuigd.

En dat maakt het alleen maar bijzonderder. Dit is maar niet een spannend verhaal, een fantasy-roman, een sprookje, een mythe over de grote Jezus. Hier wordt iets gezegd over een baby die er komt, en het is of onzin en leugen. Of het is waar.

Die Jezus – is hij Zoon van de allerhoogste?

Die Jezus – heeft God hem de troon gegeven van koning David?

Die Jezus – regeert Hij tot in eeuwigheid en komt er geen eind aan zijn koningschap?

Regeert Hij dan ook over alle volken – dat zou toch gebeuren, dat had God toch beloofd?

Ja, voor die vragen sta je hier.

Of het is een mooi verhaal maar met pretenties die niet waar te maken zijn. Dan is Lukas een ongelooflijke naïeveling geweest of een bedrieger.

Of wat de engel Gabriël zegt tegen Maria, is waar.

4. Wat denk jij?

Christenen hebben altijd weer geloofd: dit is waar.

We mogen hier in dit verhaal getuige zijn van een heel speciaal moment in de wereldgeschiedenis. God stuurt zijn engel Gabriël naar een meisje – 15, 18 jaar? Dat meisje krijgt te horen: Jij wordt de moeder van de man die alles in de wereld anders zal maken.

Maria, jouw kind gaat er maar niet voor zorgen dat Nederland in 2014 wereldkampioen voetbal wordt. Jouw kind wordt maar niet de ontdekker van leven op Mars. Jouw kind wordt niet de uitvinder van een medicijn tegen kanker.

Jouw kind zal inderdaad een groot man zijn.

Zoon van de allerhoogste.

Koning op de troon van David.

Voor altijd, een koning die eeuwig blijft. Hij brengt wereldvrede. Hij brengt God terug op aarde.

Maar Maria is en blijft een vrouw. Het gaat over haar lijf. Even praktisch: eerst moet er in haar baarmoeder iets gaan groeien. Maar – hoe moet dat dan? Ik heb nog nooit gemeenschap met een man gehad. Maria is nog maagd!

Ze is nog maagd. Ze woont niet samen. Ze heeft nog geen nooit seks gehad met welke man dan ook, ook niet met Jozef. Ze is immers nog niet getrouwd. Maria is juist niet iemand die gerotzooid heeft met mannen. Ze is hier nog maagd.

Dan wordt het wonder nog groter. Tegelijk krijgen we er geen toegang toe. Er ligt een schaduw over heen, de schaduw van Gods kracht. Gods Geest zal over haar komen en bij haar zijn. De Heilige Geest zal heel het traject van de zwangerschap volgen en zegenen. Gods kracht zal zorgen dat het allemaal goed komt.

We staan hier voor een wonder – hoe het precies werkt wordt niet verteld. Wel dat God er voor zorgt dat die Jezus in Maria gaat groeien en geboren wordt.

Zoon van God, Zoon van de allerhoogste is Hij.

Opnieuw: het is onzin, een leugen, misschien wel om Maria’s gerotzooi goed te praten. Of het is waar – en daar ben ik van overtuigd.

Deze wonderlijke geboorte is nodig.

Dankzij deze wonderlijke negen maanden wordt Jezus wie Hij is geworden.

Heilig en Zoon van God.

Een groot man.

Zoon van de allerhoogste.

Koning op de troon van David.

Voor altijd, een koning die eeuwig blijft.

We staan hier voor een groot geheim, een wonder.

Hier blijven wij op afstand. God zelf is hier aan het werk. God de Zoon groeit in Maria uit tot de mens Jezus. God de Heilige Geest komt over Maria en is er bij. De kracht van God zelf bedekt Maria als een schaduw. Hier is de drievuldige God zelf bezig – wij staan voor een groot wonder.

In aanbidding – of met ongeloof.

5. Wat een impact moet dit hebben gehad op Maria.

Ze weet dat ze hierdoor in de problemen gaat komen.

Wie zal haar verhaal geloven?

Wat zou jij doen als je dochter bij je kwam met een mooi verhaal over een engel en ze bleek zwanger te zijn? Dan denk je toch ook: ga fietsen! Ga niet op die manier goedpraten dat je dom bent geweest. Verstop je niet achter een engel?

Er is om Maria en om Jezus heen een roddel blijven hangen. De Joden zeggen het later tegen Jezus: ‘wij zijn geen bastaardkinderen – onze moeder is niet vreemd gegaan!’

Maar Maria stribbelt geen moment tegen. Geen enkele keer zegt ze: ja, maar daar heb ik geen zin in. Waarom ik, waarom geen ander?

Nee, ze zegt: ‘De Heer wil ik dienen: laat er met mij gebeuren wat u hebt gezegd.’

Ze gelooft.

Ze is bereid.

Ze is er, voor haar God, voor haar Zoon, voor haar Heer.

Ze proeft nu al het wonder. De Heilige Geest is nu al bij haar. En ze zegt: Heer, hier ben ik. Ik ben klaar om u te dienen. Ik ben beschikbaar tot uw eer.

Toewijding zonder aarzeling.

Kwetsbaar geloof zonder twijfel.

Wat een voorbeeld!

6. Voorbeeld? Ja, een voorbeeld.

Voor Maria heeft dit grote impact. Het zet haar hele leven op de kop. Zij zal vanaf nu altijd Maria, de moeder van Jezus zijn. Zij is vanaf nu de meest gezegende van alle vrouwen.

Maar voor ons heeft het net zo goed grote impact.

Als het waar is – dat we hier, in dit verhaal voor een groot wonder staan.

Als Jezus inderdaad Zoon van de Allerhoogste is en nu nog steeds koning is en regeert.

Als het waar is wat de Bijbel zegt: deze Jezus is dood gegaan aan een kruis. Weer levend geworden en opgestaan uit de dood. Door God zelf in de hemel neergezet op de hoogste troon in dit universum. Heer en koning, boven alle machtige mensen hier op aarde.

Als dat waar is – en ik ben ervan overtuigd dat het waar is.

Dan zet dat ook jouw en mijn hele leven op de kop.

Want dan roept God jou en mij in dit wonder.

Deze geboorte betekent: nu gaat uitkomen wat in de oude boeken al beloofd was, de oude boeken van Israël.

Over die koning staat in het boek van de profeet Jesaja, in hoofdstuk 11:

6 Dan zal een wolf zich neerleggen naast een lam,

een panter vlijt zich bij een bokje neer;

kalf en leeuw zullen samen weiden

Noot [sluiten]

(11:6) zullen samen weiden – Volgens een Qumran-handschrift. MT: ‘en mestvee samen’.

en een kleine jongen zal ze hoeden.

7 Een koe en een beer grazen samen,

hun jongen liggen bijeen;

een leeuw en een rund eten beide stro.

8 Bij het hol van een adder speelt een zuigeling,

een kind graait met zijn hand naar het nest van een slang.

9 Niemand doet kwaad, niemand sticht onheil

op heel mijn heilige berg.

Want kennis van de HEER vervult de aarde,

zoals het water de bodem van de zee bedekt.

10 Op die dag zal de telg van Isaï – dat is dus Jezus -

als een vaandel voor alle volken staan – en dat zijn wij dus ook -

Dan zullen de volken hem zoeken

en zijn woonplaats zal schitterend zijn.

Deze koning gaat wereldvrede brengen op aarde. Deze koning brengt God terug op aarde.

Alle volken profiteren daarvan, als ze Hem zoeken.

Jij en ik dus ook.

Want de Bijbel zegt: Jezus is nu in de hemel, maar Hij komt terug op aarde.

Die wereldvrede, die komt er. Voor iedereen die in Jezus gelooft. En wie Jezus’ vrede niet wil, die zal Hem tegenover zich vinden.

Het wonder van Jezus’ geboorte zet niet alleen Maria’s leven op z’n kop. God roept ook jou en mij in dit wonder.

Dit wonder is een uitnodiging: ga mee, Jezus zoeken.

Laat Hem je leven op de kop zetten – dan maakt Hij alles mooi en nieuw. Dan brengt Hij je bij God!

Zeg het net als Maria: de Heer wil ik dienen!

Here Jezus, laat ook met mij gebeuren wat u voor mij bedacht heeft!