Lucas 1:31-32 – Verwacht Jezus op zijn voorwaarden

Mark Veurink
Mark Veurink
7 december 2014

Lucas 1:31-32 – Verwacht Jezus op zijn voorwaarden

image_pdfimage_print

Advent is een periode van verwachten. Maar wat verwacht je eigenlijk van God? Wij hebben al snel onze eigen ideeën over hoe God is. Maar God is verrassend anders. Hij verandert de wereld door mensen heen.

 Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Adventskaars
Zingen: LvK Lied 125 : 1 en 4
Stil gebed
Zingen: Votum en groet (Sela)
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Lucas 1 : 26 – 38
Zingen: Psalm 89 : 9, 11 en 13
Preek over Lucas 1 : 31 – 32
Zingen: LvK Lied 26 : 1, 3 en 4
Kinderen terug
Projectlied
Lezen wet
Zingen: Psalm 91 : 1 en 2
Gebed
Collecte
Zingen: GKB Gezang 77 : 1, 2 en 3
Zegen

Verwacht Jezus op zijn voorwaarden

Inleiding
dia 1 – zwart
Hij is het land weer uit.
Ik heb het natuurlijk over Sinterklaas.
Gisteren is hij in stilte vertrokken.
In de winkels gaan de Sinterklaasartikelen met korting weg,
je kunt nu nog een voorraad marsepein en gevuld speculaas aanleggen,
en dan ligt Sinterklaas echt weer achter ons.

dia 2 – aankomst Sint
Toch wil ik nog even terug naar de intocht van de Sint.
Hij kwam aan op de Turfkade, precies voor ons huis.
Wij waren er zelf niet bij, maar vorig jaar hebben we het wel meegemaakt.
Vanuit ons warme huis konden we wachten op de boot,
en omdat we op de eerste verdieping wonen,
konden we over alle mensen heenkijken en zaten we eersterangs.

dia 3 – chocolademelk
Buiten was het wat minder warm.
Maar daar had onze overbuurman,
het restaurant aan de overkant van het water, wat op bedacht:
gratis warme chocolademelk.
Lekker, en je handen blijven er warm van.
Zo wordt het wachten op de stoomboot nog een beetje dragelijk.
Tenminste, dat zou je denken…
Iemand van het restaurant vertelde me
dat eerst niemand een bekertje warme chocolademelk kwam halen.
Ja, ze hadden het wel gezien,
maar geen portemonnee mee of gewoon geen zin om geld uit te geven.
‘Maar het was toch gratis?’
Ja, maar wie gelooft dát nu?
Pas toen iemand de stoute schoenen aantrok
en toch maar een bekertje warme chocolademelk kwam halen,
en bleek dat het toch echt gratis was, zonder verplichtingen,
pas toen durfden anderen ook.

Als je iemand ziet staan met een kraampje met chocolademelk,
denk je: die wil geld verdienen.
Want zo gaat het altijd.
En we zijn er niet aan gewend dat dingen anders gaan.
We zijn gewoontedieren, we hebben gedachtepatronen en verwachtingen,
en daar kunnen we maar moeilijk van afwijken.
Zelfs niet voor warme chocolademelk…

dia 4 – verwacht Jezus op zijn voorwaarden
Het is vandaag de tweede zondag van advent.
We bereiden ons voor op de komst van de Heer.
Maar hoe komt hij?
Vanmorgen staan we erbij stil dat Jezus heel anders is dan verwacht,
van onze gedachtepatronen trekt hij zich niets aan.
Natuurlijk, zijn verhaal is bekend, daar hoef je geen christen voor te zijn,
maar het is wel een verrassende en schokkende geschiedenis.
Ik hoop dat we daar vanochtend wat in kunnen meevoelen.
Dat we ons voorbereiden op God die op een heel verrassende manier ingrijpt:
verwacht Jezus op zijn eigen voorwaarden.

1. De orde-op-zaken-steller?
dia 5 – de orde-op-zaken-steller?
Als God naar de wereld komt, als hij gaat ingrijpen,
wat verwacht je daar dan van?
Volgens mij ligt het nogal voor de hand:
als God zelf naar deze wereld komt, moet dat indrukwekkend zijn!
In de wereld is het een puinhoop,
en God komt er orde op zaken stellen.
Zo’n God past in onze verwachtingspatronen,
en dat is wat we ook graag van God willen.
God als de grote orde-op-zaken steller.

dia 6 – grootse verwachtingen van Gods komst
Zoiets verwachten de mensen in de tijd van Lucas 1 ook,
tenminste, als ze al iets verwachten.
De Israëlieten zijn vreemdelingen in hun eigen land,
en sinds de laatste profeten heeft God niet meer van zich laten horen.
Dat God ooit beloofd heeft dat hij zelf zou ingrijpen,
dat is voor de meeste Israëlieten ver weggezakt.
Ze moeten er op worden voorbereid.

En dat doet God!
Voordat de engel Gabriël bij Maria komt,
is hij al verschenen aan de priester Zacharias.
Vorige week hebben we het daarover gehad.
Zacharias krijgt de belofte dat hij een zoon krijgt,
en die zoon, Johannes, moet het volk voorbereiden op de komst van de Heer.
Moet het volk leren niet van zichzelf veel te verwachten, maar van God.

De geboorte van Johannes wordt groots aangekondigd.
Gabriël verschijnt aan Zacharias, precies als hij tempeldienst heeft,
als hij alleen is in het heilige, voor gewone mensen afgesloten, deel van de tempel.
De tempel is het hart van wat nog van Israël over is.
En even later is heel het volk dat buiten staat te wachten
er getuige van dat Zacharias niet kan praten,
en trekken ze de conclusie dat hij een visioen heeft gekregen.
Als de geboorte van de voorbereider van de komst van God
al zo groot wordt aangekondigd,
hoe groot moet dan de komst van God wel niet zijn?!

dia 7 –God die orde op zaken stelt: daar heb je wat aan!
Zou dan nu de tijd komen dat God orde op zaken gaat stellen?
De Israëlieten kunnen dat goed gebruiken.
Het zou toch wat zijn als die oude belofte uitkomt,
dat een nakomeling van de grote David op de troon komt,
in plaats van die verschrikkelijke Herodes.
Het zou wat zijn als je er weer trots op kunt zijn dat je Israëliet bent,
in plaats van een vreemdeling in je eigen land.
Het zou wat zijn als God orde op zaken komt stellen.
Als de Israëlieten al iets verwachten, dan is dat het.

God grijpt in, dat klinkt toch geweldig?
Want er is nog wel wat te doen in de wereld.
Ebola maakt dagelijks slachtoffers,
net zoals de strijders van ISIS.
Daar kan God dan mooi wat aan gaan doen!
De natuur wordt bedreigd
en de samenleving is genadeloos.
Laat God maar orde op zaken stellen!

2. God grijpt in op gewone levens
dia 8 – God grijpt in op gewone levens
Dat is wat mensen van een God verwachten.
Maar God blijkt heel anders.
Ja, hij komt naar deze wereld, maar niet groots en indrukwekkend.
In plaats van een God die orde op zaken komt stellen in de wereld,
krijgen we een God die onze levens overhoop komt trekken!
God grijpt op gewone levens in.

dia 9 – God gebruikt een achterdeur
Op levens zoals dat van Maria bijvoorbeeld.
Een jong en verloofd meisje.
Ze fantaseerde over haar toekomst met Jozef.
Een tijdje geleden waren ze in ondertrouw gegaan.
Er was geen weg meer terug: voor de wet waren ze al getrouwd.
Maar ze woonden nog niet samen
en ze hadden nog geen seks gehad.
God trekt haar leven overhoop.

Net als Zacharias krijgt Maria een engel te zien.
Het is dezelfde engel, Gabriël.
En daar houden de overeenkomsten ook wel zo’n beetje op.
Na de aankondiging van de geboorte van Johannes,
zou je verwachten dat het alleen maar grootser wordt.
Maar van de priester Zacharias gaat Gabriël naar het onbekende meisje Maria.
Van het heilige van de tempel naar een gewoon huis.
Van Jeruzalem naar het afgelegen stadje Nazareth.
Dat is niet wat je van God zou verwachten.
De tempel was de voordeur van Israël,
maar nu gebruikt God een vergeten achterdeurtje.
Hij lijkt niet eens meer op die grote orde-op-zaken-steller.

dia 10 – God gooit Maria’s leven overhoop
Maar wat God wel doet:
hij zet het leven van Maria op z’n kop.
De toekomst van Maria was wel duidelijk:
zij zou binnenkort trouwen en dan samen zijn met Jozef.
Misschien zouden ze wel kinderen krijgen.
Maar Maria’s toekomst wordt overhoop getrokken.
‘Maria’, zegt Gabriël, ‘je zult zwanger worden en een zoon baren.
Hij zal de Zoon van de Allerhoogste genoemd worden.’

Nou, reken maar dat Maria even moet slikken.
‘Zwanger, ik?
Dat kan niet, ik heb nog nooit seks gehad!’
Want ook al wisten mensen toen nog niet zo veel van de biologie als nu,
ze wisten heel goed dat er een man en een vrouw nodig zijn om zwanger te worden.
De engel weet dat ook,
en hij vertelt dat de Geest over Maria zal komen.
God zorgt ervoor dat Maria zwanger wordt zonder dat er een man aan te pas komt.
Wie gelooft dat nu?
Ja, Maria gelooft het, maar verder?

dia 11 – God wil onze levens
God komt naar deze wereld, maar niet zoals verwacht.
Je zou hem in de tempel verwachten, onder grote belangstelling.
Maar hij breekt in op het gewone leven van Maria.
Hij zet haar leven op de kop.
En hij belooft bij haar te zijn, als haar schaduw met haar mee te gaan.
God stelt niet wel even orde op zaken,
God trekt levens overhoop.
God komt en zegt: ‘Maria, ik wil jouw leven.’
En zo zegt hij het tegen ons allemaal:
‘ik kom en ik wil jouw leven.’

3. Wat heeft de wereld hieraan?
dia 12 – wat heeft de wereld hieraan?
Wat moet je nu met zo’n God?
We willen graag iemand die orde op zaken komt stellen,
en dan krijg je een God die levens overhoop trekt.
Wat heeft de wereld daaraan?

dia 13 – Jodenster
Bij die vraag moest ik denken
aan een theatervoorstelling waar Hanneke een paar jaar geleden is geweest,
samen met een paar medestudenten.
Dat was op 4 mei, de dag van de dodenherdenking in Amsterdam.
Het was een theaterstuk over Jodenvervolging.
Je zou verwachten dat je als publiek iets
over het verhaal van de Joden in de tweede Wereldoorlog zou meekrijgen.
Maar het kreeg een onverwachte wending.
Iedereen kreeg een blauwe vuilniszak met daarop een Jodenster getekend.
Het publiek moest mee naar buiten.
Midden op de Dam renden de acteurs weg,
en kon het publiek iets voelen van hoe bekeken de Joden zich gevoeld hebben.
In plaats van naar het theater te kijken,
werden ze er zelf onderdeel van.

dia 14 – God grijpt in door mensen te veranderen
Dat lijkt wel op de manier waarop God ingrijpt.
Hij lost niet de problemen van de wereld even op,
maar schakelt mensen in.
Hij kiest niet voor de snelle en makkelijke oplossing,
maar voor de lange en persoonlijke.
En dat is maar goed ook:
een orde-op-zaken-steller kunnen wij helemaal niet hebben.
Wij zijn zelf net zo goed het probleem van de wereld,
en God zou ons moeten straffen.
In plaats daarvan verandert God mensen, één voor één,
en zo grijpt hij in op het echte probleem van de wereld.

dia 15 – Jezus is Koning in de levens van wie geloven
Jezus is de Zoon van God en hij is koning in de lijn van David.
De pretenties van Jezus zijn enorm,
en Gabriël spreekt daar ook over met Maria.
Jezus is de echte machthebber van de wereld,
als God ingrijpt, dan verandert er echt wat!
Maar wel op een andere manier dan gedacht.
Gabriël zegt dat hij eeuwig koning zal zijn over het volk van Jakob.
Daarin kun je al iets horen van dat hij een ander soort koning is.
Het gaat niet om het land Israël, maar om een volk:
Jezus is koning over de mensen die bij hem horen.
Waar gewone koningen geen enkele macht over hebben,
heeft Jezus wel macht: in de levens van wie in hem geloven.

Jezus verandert de wereld, persoon voor persoon.
Dat begint bij Maria, een onbekend meisje.
Maar het duurt niet lang, of de hele wereld heeft van hem gehoord.
Overal nemen mensen hem als koning aan,
accepteren ze hem als Heer van hun leven, die het voor het zeggen heeft.
Zo bouwt Jezus zijn koninkrijk waar geen einde aan komt.

4. Verwacht Jezus op zijn voorwaarden!
dia 16 – verwacht Jezus op zijn voorwaarden
‘Verwacht de komst van de Heer!’
Dat is de boodschap waarmee Johannes, de zoon van Zacharias, de wereld ingaat.
Vandaag komt daar bij:
‘verwacht Jezus op zijn eigen voorwaarden!’
Hij komt niet als de orde-op-zaken-steller,
hij gooit juist levens overhoop.
Durf je Jezus op zijn eigen voorwaarden te verwachten?

dia 17 – noem je Jezus de Zoon van God?
Wat mij direct opvalt als ik de woorden van Gabriël lees,
is dat hij zegt dat Jezus de Zoon van de Allerhoogste ‘genoemd’ wordt.
Dan is mijn eerste reactie:
hoezo wordt hij Gods Zoon genoemd, dat ís hij toch gewoon?
Waarom zegt Gabriël het zo, alsof Jezus het niet is maar wel zo genoemd wordt?
Maar het zit toch even anders.
Jezus is de Zoon van de Allerhoogste, daar twijfelt ook Gabriël niet aan.
Maar dat is niet zomaar een waarheid,
het is een waarheid die om een reactie vraagt.
Jezus kan wel de Zoon van God zijn, de hoogste Heer,
maar noem je hem zelf ook zo, erken je hem zoals hij zich bekend maakt?
Hij is de Zoon van God,
maar is hij ook de Zoon van God in jouw leven?
Jezus vraagt om een reactie.
Als hij inderdaad is wie hij zegt dat hij is,
dan heeft hij recht op je leven,
dan mag hij jouw leven claimen en overhoop trekken.
Is die Jezus voor jou een teleurstelling of kun je hem juist verwelkomen?

dia 18 – laat Jezus Heer zijn in je leven
Maria verwelkomt hem.
Ze gelooft Gabriël, en daarmee God zelf, op zijn woord.
Zij zal een kind krijgen, en hij is Gods Zoon.
Het zal haar leven op de kop zetten.
Maria reageert vol overgave:
‘de Heer wil ik dienen, laat er met mij gebeuren wat u hebt gezegd.’
God mag haar leven gebruiken, Maria wil Gods dienares zijn.
Zij is de allereerste die Jezus op zijn eigen voorwaarden aanneemt.
Ze sputtert niet tegen omdat Jezus zo anders is dan gedacht.
Zonder enige reserve laat ze Jezus de rest van haar leven bepalen.
Daarom kun je wel zeggen: Maria is de eerste christen.

Het is advent: we bereiden ons voor op de komst van de Heer.
Verwacht hem dan ook op zijn eigen voorwaarden!
Jezus claimt je leven, trekt het overhoop.
Hij wil je in zijn dienst inschakelen,
om zijn koninkrijk van liefde te verspreiden.
Hij wil je leven, helemaal.
Je keuzes, alles is voor hem.
Stel jezelf de vraag, juist ook in de aanloop naar de maaltijd van de Heer:
‘mag Jezus mijn leven claimen, mag hij Heer zijn in mijn leven?’
Maria was de eerste die volmondig ‘ja’ zei.
Laat zij ons daarin voorgaan.

Amen.