Johannes 1:50-51 | Jezus overtreft al je verwachtingen

Mark Veurink
Mark Veurink
21 januari 2018

Johannes 1:50-51 | Jezus overtreft al je verwachtingen

image_pdfimage_print

Waar ben je naar op zoek? Naar geluk? Naar vrede? Naar leven? Jezus’ eerste leerlingen weten: bij Jezus zul je vinden wat je zoekt – bij Jezus moet je zijn. Sterker nog: Jezus overtreft al je verwachtingen!
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: GKB Psalm 139 : 1, 7 en 8
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: GKB Psalm 136 : 1m, 2v, 3m, 20v en 21a (refrein steeds allen)
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Johannes 1 : 35 – 51
Zingen: GKB Psalm 63 : 1 en 3
Preek over Johannes 1 : 50 – 51
Zingen: Opwekking 462
Kinderen terug
Onderwijs belijdenis en doop
Getuigenis Dikkie
Zingen: LvK Gezang 14 : 1, 2, 3, 4 en 5
Belijdenis en doop
Zingen: GKB Gezang 10
Collecte en zingen: GKB Gezang 165, LvK Gezang 460 en GKB Gezang 166
Felicitaties
Gebed
Zingen: Opwekking 488
Zegen

Jezus overtreft al je verwachtingen

Inleiding
dia 1 – zwart
Vandaag wil ik met jullie nadenken over wat je van Jezus verwacht.
Want daar gaat het over in dat deel uit Johannes 1 dat we lazen:
verwachtingen die mensen van Jezus hebben.
Nu is de ellende met verwachtingen
dat je er nogal eens in wordt teleurgesteld.

dia 2 – horloge
Het is een teleurstelling als je iets gekocht hebt, en het valt tegen.
Bijvoorbeeld mijn horloge:
ik had het nog geen twee maanden, of het uurwerk begaf het al.
Dat is niet wat ik van een horloge verwacht:
ik draag geen horloge om ermee te pronken,
dan had ik wel een armband genomen,
maar ik wil weten hoe laat het is!
Gelukkig is het allemaal keurig onder garantie gerepareerd,
maar het voldeed dus niet aan de verwachtingen.

dia 3 – boek
Het is een teleurstelling als iedereen lyrisch is over een boek,
en jou vertelt: ‘dat boek vind jij ook schitterend, dat moet jij lezen!’
en dus ga je met hooggespannen verwachtingen het boek lezen,
maar wat vált het boek tegen!
Je snapt niet waarom iedereen er zo enthousiast over is.
Teleurgesteld leg je het boek na 80 bladzijden aan de kant.

dia 4 – taart
Het is een teleurstelling als je jarig bent en een groot feest wilt geven,
als je flink inkopen hebt gedaan om het je gasten naar de zin te maken,
maar er komt niemand opdagen.
De rest van de maand kun jij eten van je verjaardagsboodschappen…

dia 5 – zwart
Zo kan ik nog wel even doorgaan.
Teleurstellingen zijn overal!
We hebben al jong geleerd dat je vaak wordt teleurgesteld in je verwachtingen.
Daar hebben we ook iets op bedacht:
als je gewoon niet zoveel verwacht, dan wordt je er ook niet in teleurgesteld!
We houden onze verwachtingen laag om teleurstellingen te voorkomen.

dia 6 – Jezus overtreft al je verwachtingen
Daarmee komen we bij het thema van vandaag.
Bij Jezus hoef je je verwachtingen niet laag te houden:
Jezus overtreft al je verwachtingen!
Daar denken we over na vanuit Johannes 1:50-51,
die ik nu voorlees uit de Herziene Statenvertaling:
“Jezus antwoordde en zei tegen hem:
‘Omdat ik tegen u gezegd heb: ‘ik zag u onder de vijgenboom’, gelooft u.
U zult grotere dingen zien dan deze.
En hij zij tegen hem: ‘voorwaar, voorwaar, ik zeg u allen:
van nu af zult u de hemel geopend zien
en de engelen van God opklimmen en neerdalen op de Zoon des mensen.’

1. Wat zoek je bij Jezus?
dia 7 – waarom lopen ze achter Jezus aan?
Ik word vrolijk van dit verhaal over Jezus en zijn eerste leerlingen.
Jezus maakt een wandeling, hij begint in zijn eentje,
maar al snel is het een hele groep!
De een na de ander komt erbij en sluit zich aan.
Jezus zelf hoeft er niets voor te doen, ze komen gewoon,
alsof ze door een magneet getrokken worden.
Het is een soort ’10 kleine visjes’, je weet wel, eerst waren het er 10, toen 9, toen 8,
tot moeder vis alleen overbleef, maar dan andersom.
Aan het einde van het hoofdstuk zijn ze al met z’n zessen.

Maar waarom?
Hoezo lopen ze achter Jezus aan?
Wat zien ze in hem?
Het leuke is dat Jezus zelf die vraag ook stelt.
Twee leerlingen van Johannes de Doper lopen achter Jezus aan.
Ze volgen hem op een afstandje.
Opeens draait Jezus zich om, en ze voelen zich betrapt.
Jezus vraagt: ‘wat zoeken jullie?’
Dat kan wat bot overkomen:
‘wat hebben jullie hier te zoeken?
Wat lopen jullie achter mij aan?
Wat kijken jullie naar mij?
Heb ik iets van je aan ofzo?’
Maar dat is niet wat Jezus bedoelt.
Jezus zegt het precies zoals hij bedoelt: ‘wat zoeken jullie?
Jullie willen met mij meelopen, oke, maar waarom?
Wat denken jullie dat ik te bieden heb?
Wat verwachten jullie van me?’

dia 8 – verwachting: er komt een messias die ons verlost
Daarmee zijn we dus weer bij dat thema: verwachtingen.
In Israël in die tijd broeide er iets.
De mensen voelden dat er iets ging gebeuren, het hing in de lucht.
Overal vandaan komen mensen naar de Jordaan,
waar een zekere Johannes profeteert.
Hij doet denken aan lang vervlogen tijden,
toen de grote profeten in Israël optraden.
Sinds de Israëlieten uit de ballingschap zijn teruggekeerd,
alweer zo’n 400 jaar geleden,
zijn er geen grote profeten meer geweest.
Ze moesten het doen met wat in de Schriften opgeschreven stond.
Maar nu staat die Johannes daar en hij zegt dat hij een boodschap van God heeft.
Veel mensen laten zich door Johannes overtuigen, en gaan kopje onder in de Jordaan.
Het levert Johannes zijn bijnaam op: ‘de Doper’.

Johannes maakt oude verlangens wakker.
Waar Johannes het steeds over heeft, is dat na hem iemand anders komt,
en dat Johannes de mensen daar klaar voor moet maken.
Die ander is de ‘messias’.
De mensen durven het woord nauwelijks uit te spreken,
bang om voor de zoveelste keer te worden teleurgesteld.
Maar een ‘messias’, een sterke held die het volk komt verlossen,
dat kunnen ze goed gebruiken!
Die profeten van vroeger hebben aangekondigd
dat er op een dag zo’n messias zou komen,
en Johannes laat die verwachting herleven.
Dát is wat die snel groeiende groep bij Jezus zoekt.
Ze hopen op verlossing, ze zoeken een messias.

dia 9 – in onze wereld: op zoek naar verlossing
En jij?
Wat zoek jij?
Die vraag mag je natuurlijk zelf beantwoorden.
Maar ik denk dat heel veel mensen ook vandaag verlossing zoeken.
Ook in onze wereld zijn mensen ontevreden en op zoek.
Op zoek naar veiligheid, want de wereld is bedreigend.
Op zoek naar gezondheid, zelfs onsterfelijkheid, want de dood is angstaanjagend.
Op zoek naar geluk, want dat maakt het leven de moeite waard.
Op zoek naar een beter leven.

dia 10 – Klaver
We zoeken het overal.
In de politiek bijvoorbeeld.
Politici kunnen voor ons messiassen worden,
van wie we verwachten dat ze ons verlossen.
Ik weet dat dat idioot klinkt,
maar kijk eens welke bijnaam Jesse Klaver van GroenLinks vorig jaar kreeg.
Precies: niet messias maar ‘Jessiah’.
Nu vind ik Jesse Klaver best een sympathiek politicus,
maar dit zijn wel erg hoge verwachtingen…
Of we zoeken het in de wetenschap:
als we maar genoeg weten, kunnen we al onze problemen oplossen.
Of we zoeken verlossing door uit de realiteit te vluchten.
Door met drank en drugs even van de wereld te zijn, in een eigen gelukzalige wereld.
Door te gamen, zoveel dat je meer in de computer leeft dan in de echte wereld.
Of door hele Netflix-series op 1 avond te kijken, tot diep in de nacht,
het zogeheten binge-watchen.
Allemaal plekken waar we verlossing kunnen zoeken.

2. Jezus overtreft al je verwachtingen
dia 11 – Jezus is de messias die ze verwachtten
Terug naar Johannes 1.
Op een dag staat Johannes de Doper met twee van zijn leerlingen bij de Jordaan.
Johannes ziet Jezus lopen, stoot de leerlingen aan
en zegt: ‘jongens, dat is hem: het lam van God!’
De leerlingen aarzelen geen moment:
dit is die messias waar ze al zo lang op wachtten.
Dat is ook het antwoord op de vraag
waarom al die mensen achter Jezus aan lopen.
Dat is omdat ze op Jezus gewacht hadden!
Ze zochten verlossing, ze zochten de messias, en hier is hij!
Nu is het zover, nu gaat het gebeuren.
Op een afstandje lopen ze achter Jezus aan:
hier willen ze niets van missen.

Ze blijven niet onopgemerkt.
Het lijkt wel alsof Jezus ogen in zijn achterhoofd heeft.
Hij draait zich om en vraagt: ‘wat zoeken jullie?’
Het lijkt dat de twee mannen de vraag met een wedervraag ontwijken:
‘Rabbi, waar logeert u?’
Maar er zit echt een antwoord in: Rabbi, meester.
Daarmee zeggen ze: u bent de man die wij zoeken, u bent onze meester!

In dit gedeelte staan nogal wat uitspraken over wie Jezus is,
je kunt ze zelfs belijdenissen noemen.
Dat ‘Rabbi’, in vers 38.
Of vers 41: ‘wij hebben de messias gevonden!’
Vers 45: ‘we hebben de man gevonden
over wie Mozes in de wet geschreven heeft en over wie ook de profeten spreken.’
En vers 49: ‘Rabbi, u bent de Zoon van God, u bent de koning van Israël!’
Al die belijdenissen grijpen terug op de verwachting van een messias.
Eindelijk is het zo ver: hij is er!

dia 12 – de ontmoeting met Jezus overtuigt
Maar hoe weten ze nou zo zeker dat Jezus de messias is?
Vooral Natanaël, de laatste die bij de groep komt, zit daarmee.
Hij komt zijn goede vriend Filippus tegen.
Maar er is geen tijd om even gezellig bij te praten.
Filippus móet Natanaël wat vertellen:
‘Natanaël, Natanaël, moet je horen!
We hebben hem gevonden!’
‘Huh’, zegt Natanaël, ‘wie hebben jullie gevonden?’
‘O, Natanaël, doe nou niet zo dom!
De messias natuurlijk!’
Nu kijkt Natanaël Filippus aan alsof hij gek is geworden.
‘Ja, echt, de messias!
Hij heet Jezus, hij is de zoon van Jozef uit Nazaret!’
Natanaël begint hard te lachen.
‘Je haalt een grap met me uit he?
Nee, uit Nazaret kan niets goeds komen!’
Maar het is geen grap, en Filippus blijft aandringen.
‘Kom nou mee, kijk zelf!’
En wanneer Natanaël Jezus ontmoet,
slaat zijn gereserveerde houding om in een geweldige belijdenis!

Hoe kan dat?
Hoe worden Natanaël en de anderen overtuigd?
Door goede argumenten? Nee!
Het is Jezus zelf die een diepe indruk op hen maakt.
Ze ontmoeten Jezus, en dan is het duidelijk.
Als je Jezus ontmoet, of het nu in levende lijve is,
of door wat je in de bijbel over hem leest,
of hoe je hem tegenkomt in zijn lichaam, de kerk,
als je Jezus ontmoet, dóet dat wat met je!
De leerlingen kunnen er niet precies de vinger op leggen,
maar ze wéten het gewoon: hier moet ik zijn.
Net zoals jij, Dikkie, het al vaker hebt gezegd: ‘ik weet dat ik bij Jezus moet zijn!’
Dat is voor jou volstrekt duidelijk, geen twijfel over mogelijk.
Houd dat vast!

dia 13 – Jezus gaat veel verder dan de verwachtingen
En dan volgt een fantastische belofte van Jezus.
‘Natanaël, jij gelooft omdat ik zei dat ik je onder de vijgenboom zag zitten.
Je zult nog grotere dingen zien!’
Jezus is niet alleen degene op wie ze gewacht hebben,
hij is ook degene die alle verwachtingen ruimschoots overtreft!
Jezus begint over engelen die heen en weer gaan tussen de hemel en de aarde.
In de NBV is het vertaald alsof die engelen naar Jezus gaan.
In de Herziene Statenvertaling wordt duidelijk dat ze over Jezus heen en weer gaan.
Jezus is een soort ladder tussen hemel en aarde!

dia 14 – Jakobsladder
Zo’n ladder kom je eerder in de bijbel tegen, bij Jakob.
In de Nederlandse taal hebben we er het woord ‘Jakobsladder’ aan over gehouden:
zonnestralen door gaten in de bewolking,
waardoor het net lijkt alsof daar een ladder naar de hemel is.
Jezus zegt: ‘ik ben die ladder, ik verbind hemel en aarde,
ik geef veel meer dan vrede op aarde: ik geef vrede met God!’
Dat is veel meer dan wie ook maar verwacht had.
Jezus overtreft al je verwachtingen!

dia 15 – (afbeelding weg)
Dat betekent niet dat Jezus alles doet wat jij wilt.
Als je dat verwacht, raak je teleurgesteld.
Uiteindelijk blijkt dat de verwachtingen van Jezus’ leerlingen ook niet kloppen.
Ze zochten een sterke held die van Israël weer een belangrijk land zou maken.
Dat hebben ze niet gekregen.
Ze kregen veel meer: geen held die alle vijanden het land uit joeg,
maar een held die zijn leven gaf om het kwaad zelf zijn macht te ontnemen!
Niemand had zien aankomen dat Jezus zou sterven,
en niet alleen de messias van het Israël aan het begin van de jaartelling zou zijn,
maar de verlosser van de hele schepping!
Denk dus niet te klein van Jezus: hij overtreft je verwachtingen!

3. Zoek het bij Jezus
dia 16 – andere dingen brengen geen verlossing
Die eerste leerlingen gaan het avontuur aan.
Ze zochten verlossing, en hoeven niet langer te zoeken:
bij Jezus hebben ze het gevonden.
Zoek het ook bij Jezus!

Dus niet op al die andere plaatsen.
Niet bij zogenaamde messiassen in de politiek.
Dat moet je die politici ook helemaal niet willen aandoen.
Dan kunnen ze alleen nog maar tegenvallen.
Zoek het ook niet bij de wetenschap.
Ja, ik geloof dat de wetenschap ons veel gebracht heeft,
maar verlossen kan de wetenschap ons niet.
Vluchten uit de realiteit lost ook niets op.
Het verlost je niet, het suggereert het alleen.
De volgende dag heb je een kater.
Het kan zelfs je leven verwoesten, in plaats van dat het er beter van wordt.

dia 17 – bij Jezus moet je zijn!
Nee: ben je op zoek – naar verlossing, naar veiligheid,
naar onsterfelijkheid, naar geluk, naar eeuwig leven –
zoek het dan bij Jezus: bij hem moet je zijn!
Eén keer in dit verhaal zegt Jezus het, tegen Filippus:
‘volg mij, ga met mij mee.’
Doe dat maar!
Dat betekent nog niet eens dat je van alles moet doen,
dat jij nu aan Jezus een voorbeeld moet nemen.
Dat zit er ook wel een beetje in, maar het is allereerst dicht bij hem zijn!
Naar hem kijken, naar hem luisteren,
maar ook stil voor hem worden en hem aanbidden.

Je mag bij Jezus zijn, dat is ook de belofte van de doop.
Dikkie, jouw oude mens mag je achterlaten op de bodem van dat zwembad.
In het doopgesprek heb je gezegd: ‘ik wil een nieuwe Dikkie worden’.
Zometeen mag de oude Dikkie verdrinken,
en een nieuwe Dikkie mag opstaan in een nieuw leven – mét Jezus.
Dat betekent niet dat het voortaan allemaal vanzelf gaat.
Het is wel een krachtige verzekering: bij Jezus vind je wat je zoekt, en hij houdt jou vast!
Dus ga steeds weer naar Jezus!

Want Jezus geeft het leven waar we zo naar verlangen.
Hij is het lam van God, de messias, die ons verlost.
Bij hem moet je zijn!
Amen.