Johannes 14:6 | Weg met je stappenplannen!

Mark Veurink
Mark Veurink
8 april 2018

Johannes 14:6 | Weg met je stappenplannen!

image_pdfimage_print

Voor alles maken we stappenplannen. Naar elk levensdoel is een stappenplan te bedenken. Maar kun je met een stappenplan ook dichter bij God komen? ‘Nee’, zegt Jezus, ‘ík ben de weg.’ Geen stappenplannen, maar Jezus!
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: Opwekking 369
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: OB Psalm 42 : 1, 3 en 5
Gebed
Kinderen naar club
Leefregels
Zingen: NLB Psalm 130c
Lezen: Johannes 13 : 31 – 14 : 21
Zingen: GKB Psalm 1 : 1, 2 en 3
Preek over Johannes 14 : 6
Zingen: NLB Gezang 622 : 1, 4 en 5
Kinderen terug
Onderwijs avondmaal
Luisterlied: Opwekking 797
Viering avondmaal
Zingen: NLB Gezang 405 : 1 en 4
Gebed
Collecte
Zingen: GKB Gezang 111
Zegen

Weg met je stappenplannen!

Inleiding
dia 1 – checklist
Wie mij een beetje kent, weet dat ik een groot liefhebber van structuur.
Ik kan niet ergens aan beginnen
en dan maar zien waar het schip strand:
ik heb een systematische aanpak nodig.

Daarom vind ik het heerlijk
om op vrije avonden te priegelen met modelbouwpakketten.
Natuurlijk, je kunt zo’n doos openmaken,
de onderdelen uit het raam duwen
en op goed geluk de boel in elkaar lijmen.
Dat kan, maar dat is niet slim.
Met een systematische aanpak kom je veel verder.

Dus begin ik met de bouwtekening.
Het eerste uur van het bouwen van mijn locomotief
besteed ik aan het grondig bestuderen van de tekening.
Ik wil eerst snappen wat er gebeurt, voor ik er zelf aan begin.
Vervolgens maak ik mijn eigen plan,
want ik ben wel zo eigenwijs
dat ik het met enige regelmaat beter weet dan de tekeningen…
Ik draai de volgorde wat om,
en bedenk welk onderdeel wanneer geverfd moet worden.
Als ik dat hele stappenplan in mijn hoofd heb,
ben ik er eindelijk aan toe de eerste onderdelen aan elkaar te lijmen.
Heerlijk, zo’n gestructureerd project!

dia 2 – weg met je stappenplannen
Vandaag gaat het over stappenplannen.
Ik houd daar van: je weet precies waar je aan toe bent.
Thomas houdt daar ook van.
Hij vraagt Jezus naar de weg om bij de Vader te komen.
En dan krijgt Thomas een raadselachtig antwoord.
Johannes 14:6: ‘Jezus zei: “ik ben de weg, de waarheid en het leven.
Niemand kan bij de Vader komen dan door mij.”’
Jezus geeft Thomas geen stappenplan, maar wijst op zichzelf.
Daarom is het thema vanmorgen: weg met je stappenplannen!

1. Stappenplannen
dia 3 – situatie: een gesprek over de tijd na Pasen (bord op schoot)
Jezus doet die uitspraak, ‘ik ben de weg, de waarheid en het leven’,
op de laatste avond met zijn leerlingen.
Ze zitten aan tafel, en natuurlijk niet alleen om te eten.
Als je met vrienden eet,
dan ga je niet met je bord op schoot voor de tv zitten.
Dan leg je juist je telefoons opzij,
eventueel spreek je een ludieke straf af
voor degene die als eerste de verleiding niet kan weerstaan
toch op zijn telefoon te kijken,
en je maakt tijd om met elkaar te praten.

dia 4 – (afbeelding weg)
Vanavond heeft Jezus zijn leerlingen heel wat te zeggen.
Jezus weet van alle veranderingen die eraan komen.
Nog een paar uur en Jezus wordt gearresteerd.
Jezus zal sterven, maar ook weer opstaan.
Vanavond is het moment om de leerlingen voor te bereiden
op de tijd na Pasen.

Er ontstaat een heel gesprek,
maar de leerlingen van Jezus begrijpen maar weinig van wat Jezus zegt.
Thomas, die zo graag duidelijkheid wil, kan er niets mee.
Waar gaat Jezus nou naartoe, en hoe kunnen zij daar komen?
Thomas vraagt naar de weg, naar een stappenplan:
hoe komen we weer bij u?

dia 5 – stappenplannen geven duidelijkheid (stappenplan)
Thomas is een Jood uit de eerste eeuw,
maar als westerling in de 21e eeuw had hij het ook niet slecht gedaan.
Want wat kunnen wij druk zijn met het plannen van onze levensweg!
Op school wordt je getraind om doelen te stellen,
en vervolgens een stappenplan te maken hoe je dat doel kunt bereiken.
Op al je levensdoelen kun je een stappenplan loslaten.
In onze samenleving zijn je mogelijkheden onbegrensd,
jij stippelt de weg uit naar je toekomst,
en voor die weg ben jij alleen verantwoordelijk.

Nu gaat het in Johannes 14 niet over algemene levensdoelen,
het gaat over de weg naar God, de Vader.
Maar ook op het vlak van godsdienst houden we van stappenplannen.
Dat verklaart ook een stukje van de populariteit van het Boeddhisme:
dat heeft gewoon een achtvoudig pad naar verlichting.
Heerlijk, zo’n stappenplan.
Net als met een bouwpakket: je begint gewoon met stap 1.
Maar ook christelijke boeken met stappenplannen doen het goed:
een beter gebedsleven in 10 stappen,
een betere leerling van Jezus worden in 40 dagen, enzovoort.

dia 6 – Thomas zoekt zo’n stappenplan
Als Thomas Jezus naar de weg vraagt,
zoekt hij zo’n antwoord: een stappenplan.
Dat past ook helemaal in het Jodendom.
‘De weg’ is daar een belangrijk thema.
Neem bijvoorbeeld Psalm 1:
er is een weg van rechtvaardigen en een weg van wettelozen.
En natuurlijk is het de bedoeling om op de goede weg te blijven!
Dat is de weg van Gods wet.
Zeker in de tijd van Jezus waren regels in het Jodendom heel belangrijk:
‘houd je aan Gods regels, houd je aan de extra regels, houd je aan nog meer regels,
en je bent op de goede weg: de weg naar God.’
Zo’n antwoord zoekt Thomas: een stappenplan.
‘Doe dit en dit en dit en dit, dan blijf je op de goede weg,
en zul je bij mijn Vader en mij zijn.’

2. Jezus in plaats van stappenplannen
dia 7 – de weg is geen stappenplan maar een persoon
Maar Jezus geeft niet het antwoord dat Thomas graag wil horen.
Geen stappenplan, maar: ‘ik ben de weg, de waarheid en het leven.’
Al die stappenplannen, Jezus schuift ze van tafel,
en in plaats daarvan schuift hij zichzelf naar voren: ‘ík ben de weg’.
Want de weg naar God is geen stappenplan,
wij kunnen niet allerlei stappen zetten om dichter bij God te komen.
Er is maar één weg, en dat is een persoon: Jezus Christus.

dia 8 – verdwaald
‘Ik bén de weg,’ zegt Jezus.
Dat is belangrijk: Jezus vertelt de weg niet, maar is zelf de weg.
Als je in een grote stad verdwaalt bent,
en je vraagt een voorbijganger naar de weg,
dan is de kans groot dat je na zijn derde aanwijzing
de draad al weer helemaal kwijt bent.
Jezus vertelt de weg niet, hij ís de weg.
‘Blijf bij mij,’ zegt Jezus,
‘ik ben voor jou gekruisigd en opgestaan.
Jij hoeft niets meer te doen, ik brengt je bij mijn Vader.’

dia 9 – Jezus heeft zich aan alle stappen gehouden
Niks geen stappenplannen dus.
En dat is maar goed ook, want geen mens kan zich aan die stappenplannen houden.
Dat merk ik al bij die bouwpakketten van mij:
hoe goed ik ook lees, ik maak altijd wel een fout.
Dat je zelf de weg van je leven uitstippelt,
dat klinkt mooi, maar in de praktijk krijg je te maken
met allerlei onvoorziene omstandigheden,
waardoor je weg heel anders loopt dan gepland.
En die stappenplannen om bij God te komen,
die werken gewoon niet!
De Joden deden zo hun best, met al hun regels,
maar 1 foutje, en je kon weer opnieuw beginnen…

Maar Jezus maakt geen foutjes.
Als ik Psalm 1 lees of zing,
dan zakt de moed me wel een beetje in de schoenen:
de rechtvaardige mens moet wel perfect zijn!
Dat ben ik dus niet – sorry…
Maar Jezus is het wel!
Alle wetten, alle regels, alles om heilig te zijn,
Jezus heeft zich eraan gehouden, Jezus heeft het gedaan!
Daarom is hij voor ons een nieuwe weg,
hoeven wij geen stappenplannen te volgen,
maar moeten we bij Jezus zijn.

dia 10 – genade: Gods Weg komt naar jou toe
Want het klinkt wel leuk, al die stappenplannen,
een beter gebedsleven in 10 stappen, dat vind ik heel aantrekkelijk,
maar het is genadeloos.
Stappenplannen leveren je over aan jezelf: jij moet er wat van maken.
En je weet hoe het dan gaat…
Je begint er vol goede moed aan,
met een beetje geluk kom je tot stap 5,
maar als je met stap 6 begint ben je stap 1 alweer vergeten,
en na een maand ben je weer terug bij af.
Een stappenplan is genadeloos, Jezus niet.
Jezus is de weg, de waarheid en het leven:
hij is de waarheid in eigen persoon en hij belichaamt het leven!

Het christelijk geloof gaat niet over alles wat wij moeten doen.
We hebben vorige week Pasen gevierd, en blijven het vieren:
juist daar wordt duidelijk dat Jezus zoveel meer is
dan een wijze man van vroeger aan wie je een voorbeeld kunt nemen.
Nee: hij is de nieuwe weg naar God!
Het christelijk geloof werpt je niet op jezelf terug,
niet jij moet een weg gaan, moet allerlei stappen volgen,
maar Gods weg komt naar jou toe!
Wanneer je in Jezus gelooft, is God nooit ver weg.
Dan hoef je niet naar hem toe te klimmen.
Jezus zegt: ‘dan zijn jullie in mij en ik in jullie!’

3. Doe je stappenplannen weg
dia 11 – doe je stappenplannen weg (prullenbak)
Ik voel me vaak een Thomas.
Thomas, die eerst niet kan geloven dat Jezus is opgestaan.
Thomas, de nuchtere man die snakt naar duidelijkheid.
Ik zou graag een stappenplan krijgen om dichter bij God te leven.
Ik zou graag willen dat geloven duidelijker is:
Jezus liefhebben, dat is zo vaag.
Zeg mij gewoon wat ik moet doen!
Maar hoe ik ook aan stappenplannen gehecht ben, Jezus is veel beter!
Stappenplannen lijken mooi, maar je moet het zelf doen.
Jezus zegt: ik doe het voor je, mijn genade is voor jou genoeg.
Dus zeg ik, tegen mijzelf en tegen jullie:
doe je stappenplannen toch weg!
Denk niet dat jij dichter bij God kunt komen
door hoe jij je best doet en de stappen volgt!

dia 12 – wees een ‘aanhanger van de Weg’
Weet je hoe de eerste christenen genoemd werden?
‘Aanhangers van de Weg’ – je komt het tegen in het bijbelboek Handelingen.
Doe je stappenplannen weg en wees een aanhanger van dé Weg.
Je komt niet bij de Vader door een stappenplan uit te voeren:
Jezus wil je bij de Vader brengen.
Geloof daarom in hem, vertrouw hem, leer hem steeds meer kennen.
Ga met Jezus om, leef met hem!
Want híj is de Weg.

(Vandaag mogen we hem ook ontmoeten in het avondmaal.
Daar mogen we 1 worden met onze Heer.
Daar mogen proeven van wat hij voor ons doet.)
Wij mogen onze stappenplannen in de prullenbak gooien,
want Jezus heeft alles al voor ons gedaan:
hij is de weg, de waarheid en het leven!
Amen.