Hooglied 6:3a | Verlangen naar meer: seksualiteit

Mark Veurink
Mark Veurink
21 augustus 2016

Hooglied 6:3a | Verlangen naar meer: seksualiteit

image_pdfimage_print

Wat heeft God met seksualiteit te maken? Misschien denk je dan direct aan regels die God geeft: God zegt dingen over seks. Maar het is ook andersom: seks zegt iets over God! Brengt jouw seksualiteit je dichter bij God?
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: Opwekking 334
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: GKB Psalm 63 : 1 en 2
Leefregels
Zingen: GKB Gezang 157
Gebed
Lezen: Hooglied 4 : 1 – 5 : 1
Zingen: GKB Psalm 45 : 4 en 5
Preek over Hooglied 6 : 3a
Zingen: LvK Gezang 434 : 2, 3 en 5
Gebed
Collecte
Zingen: LvK Gezang 114 : 1 en 2
Zegen

Verlangen naar meer: seksualiteit

Introductie serie
Is er meer?
Meer dan het leven dat we zo goed kennen?
In ieder geval verlangen we ernaar.
Ik geloof dat onze verlangens wijzen naar iets dat groter is dan wij,
dat we in onze verlangens God kunnen ontmoeten.
In deze weken staan we bij een paar van die verlangens stil.
Bij geluk, schoonheid, recht, seksualiteit en spiritualiteit.
Vandaag over seksualiteit.
En, hoe kan het ook anders, we lezen daarbij uit Hooglied,
het bijbelboek waarin de seksualiteit wordt bezongen.
Hooglied 4:1 – 5:1.

Inleiding
dia 1 – zwart
Ik kan het niet laten…
Als ik ergens letters zie, dan móet ik ze ook lezen.
En zo lees ik de meest nutteloze dingen.
Etiketten bijvoorbeeld…
Zelfs onder de douche, en zo leer je nog eens wat!

dia 2 – Axe
Meestal staat op een etiket van douchegel een lijst met ingrediënten.
Dan kom je stofjes tegen als ‘Butylphenyl Methylpropional’.
Waarschijnlijk zullen alleen afgestudeerd scheikundigen snappen waar dat over gaat.
Ik in ieder geval niet.
Wat ook altijd op zo’n verpakking staat is dat het dermatologisch getest is.
Maar bij Axe pakken ze het wat creatiever aan.
Op de douchegel die ik vanochtend nog heb gebruikt, staat dit:
‘Een onweerstaanbare geur die jou tot het middelpunt maakt van haar universum.
Oneindige vrouwelijke aandacht.’

Tja, wat moet je daar nou van denken…
De helft van jullie luistert alvast goed,
als we Axe tenminste moeten geloven.
Maar ik ben bang dat ze hun beloften niet echt waar maken:
ik heb niet de indruk dat alle vrouwen uit Franeker en omgeving
hier vanochtend in de kerk zitten…

Als je wel eens reclame van Axe hebt gezien,
weet je dat ze het over een andere vorm van aandacht hebben.
Als je deze douchegel gebruikt,
zouden grote hordes mooie vrouwen in bikini’s op je afkomen.
Laat ik het zo zeggen:
ik zou me daar hoogst ongemakkelijk bij voelen.
Gelukkig werkt het niet!

Gek eigenlijk, dat je zo je product in de markt zet.
Op de douchegel van Hanneke ben ik trouwens nog nooit zoiets tegengekomen.
Voor zover ik weet is er geen enkel merk dat adverteert met:
‘een onweerstaanbare geur die jou tot het middelpunt maakt van zijn universum.
Oneindige mannelijke aandacht.’
Blijkbaar mogen mannen iets wat vrouwen niet mogen…

dia 3 – verlangen naar meer: seksualiteit
Het is maar een voorbeeld van hoe belangrijk seks is in onze wereld.
Je komt het overal tegen.
En in een prekenserie over ‘verlangen’ kan seksualiteit niet ontbreken:
als er één ding is waarmee verlangen in aanraking wordt gebracht,
dan is het wel seksualiteit.
Mijn insteek daarbij is niet wat God over seks zegt,
maar wat seks over God zegt.
Net als de andere verlangens waar we het al over hebben gehad,
geluk, schoonheid en recht, wijst ook dit verlangen naar God.

1. Verlangen naar elkaar
dia 4 – verlangen naar elkaar
Ik zei al dat Hooglied hét bijbelboek is over seksualiteit.
Dat betekent niet dat het alleen maar over seks gaat.
Seksualiteit is veel meer:
het gaat over verliefd zijn, misschien stiekem,
over vlinders in je buik en een bonzend hart als je liefde naar je kijkt.
Het gaat over lichamelijkheid: aanraken, knuffelen, zoenen.
En natuurlijk ook over vrijen, over seks.
Het gaat dus over de bijzondere liefde,
de mysterieuze aantrekkingskracht tussen jongen en meisje, man en vrouw.
Seksualiteit gaat over het verlangen naar elkaar.

dia 5 – Hooglied: je helemaal aan elkaar geven
Daarover gaat dus dat boek Hooglied.
Seksualiteit wordt gevierd als een prachtig feest waarvan God de bedenker is.
Hooglied doet daar niet geheimzinnig over.
In het stuk dat we hebben gelezen
beschrijft de jongen hoe mooi zijn meisje is.
Je merkt daarin trouwens wel dat het in een andere cultuur is geschreven:
dat je haar golft als een kudde geiten, daar kun je je niets bij voorstellen.
En als ik tegen Hanneke zeg daar haar tanden zijn
als schapen die klaar staan voor de scheerder,
nou ja, dat dus…

Hoe dan ook, die jongen noemt alles:
haar ogen, haar haren, haar tanden, haar lippen, haar hals,
alles is even mooi.
Maar daar stopt hij niet: hij noemt haar borsten,
en verderop in Hooglied haar navel en heupen.
Het meisje kan er trouwens ook wat van.
Zij zegt ergens: zijn buik is als een schijf van ivoor.
Mocht je nog denken dat de bijbel een vrouwonvriendelijk boek is:
in Hooglied zijn man en vrouw in evenwicht.
Iets wat je van de wereld van Axe-reclames niet kunt zeggen…

Terug naar die jongen: hij is stapelverliefd op zijn vriendin.
Haar oogopslag doet zijn hart overslaan.
Als deze twee elkaar zien staat de wereld even stil,
ze brengen elkaar in vervoering, ze worden even opgetild,
hun zorgen zijn vergeten: het enige wat telt is elkaar.
Zo vol verlangen zitten ze.

Het is behoorlijk dichterlijk opgeschreven,
maar waarschijnlijk doet de jongen haar een huwelijksaanzoek.
En dan eindigt het gedeelte met de huwelijksnacht.
De jongen vergelijkt zijn meisje met een prachtige tuin,
en dan nodigt zij hem uit om in die tuin te komen,
en te genieten van al haar vruchten.
Zij is helemaal van hem, en hij van haar.
Ze geven zich aan elkaar, met seks als hoogtepunt.

dia 6 – seksualiteit is individueel geworden
Want dat is wat seks in Hooglied, en heel de bijbel, is:
je volledig aan elkaar geven.
Er wordt vaak wat anders van gemaakt:
dat seksualiteit er niet is voor elkaar, maar voor jezelf,
het gaat om het bevredigen van eigen behoeften.
De Nederlandse filosoof Ad Verbrugge heeft daar zinnige dingen over gezegd.
De seksuele revolutie van de jaren ’60 heeft er volgens hem toe geleid
dat seksualiteit iets individueels is geworden.
Maar we komen er steeds meer achter dat individuele seksualiteit niet bevredigt.

dia 7 – 50 tinten
Zo verklaart hij de enorme populariteit van de boeken en films ’50 tinten grijs’.
Hij geeft direct toe dat het slecht geschreven pornografische lectuur is,
maar hij ziet er ook een diepere laag achter.
De man en de vrouw onderwerpen zich aan elkaar,
ze leveren hun autonomie, hun zelfstandigheid, voor elkaar in.
Blijkbaar verlangen we daarnaar.
Verbrugge heeft het zelfs over ‘het offer van de liefde’.
Daarmee komen we toch weer dicht bij Hooglied:
‘ik ben van mijn lief en mijn lief is van mij.’

dia 8 – gebroken seksualiteit: de eenzaamheid blijft
Ik weet het, je helemaal aan elkaar geven is een hoog ideaal.
In de praktijk is seksualiteit gebroken.
Je kunt geen levenspartner vinden om de seksualiteit mee te vieren,
jij of je partner pleegt overspel, al dan niet digitaal.
Volgens Jezus doe je dat trouwens al als je een man of vrouw begeert.
Of je groeit uit elkaar, en je leeft als vreemden voor elkaar in een huwelijk,
en het loopt misschien zelfs op een scheiding uit.
Je had verwacht dat seks helemaal het einde zou zijn,
maar het blijk toch moeilijker dan wordt voorgesteld,
je wordt ouder en het lukt niet meer zo goed,
of je worstelt met je homoseksuele aard.
Je werd tot seks gedwongen,
je hebt spijt van seks die je hebt gehad
of het moet steeds extremer om te kunnen voldoen – ook dat is ’50 tinten grijs’.
Uiteindelijk zijn we eenzaam, brengt seksualiteit niet wat we zouden willen.

Dat verlangen naar elkaar, je helemaal aan elkaar geven,
het is nog niet zo makkelijk.
Maar dat is nog geen reden om dat mooie verhaal over seksualiteit
maar aan de kant te zetten.
Het verlangen om helemaal van elkaar te zijn, één te worden, dat blijft.
En het is een goed verlangen, een verlangen dat omhoog wijst, naar God.

2. Wat seks zegt over God
dia 9 – wat seks zegt over God
Ik zei al: het gaat vanochtend niet allereerst om wat God over seks zegt,
maar wat seks over God zegt.
Want dat verlangen je volledig aan elkaar te geven, tot je lichaam aan toe,
dat verlangen zegt iets over God.

dia 10 – God wil ons als zijn geliefde
In Hooglied wordt God nergens met zoveel woorden genoemd.
Dat is lastig: wat moet je met een bijbelboek waarin het niet over God gaat?
En dan ook nog over zo’n intiem onderwerp als seksualiteit?
Er is daarom een tijd geweest waarin Hooglied helemaal werd vergeestelijkt:
de jongen zou dan God of Jezus zijn en het meisje Israël of de kerk.
Niet zo’n vreemde gedachte trouwens:
Paulus vergelijkt de relatie tussen Jezus en de kerk
ook met die van een bruidegom en zijn bruid.
Tegenwoordig wordt Hooglied weer vooral gelezen
als een boek over liefde en seksualiteit, en terecht.
Maar die seksualiteit die er wordt bejubeld, zegt ook iets over God.
dia 11 – Ezechiël 36
Kijk maar mee in Ezechiël 36:28.
Daar zegt God: ‘jullie zullen mijn volk zijn en ik zal jullie God zijn.’
Het lijkt Hooglied wel: ‘ik ben van mijn lief en mijn lief is van mij.’
Zoals de geliefden in Hooglied zich aan elkaar willen geven,
zo wil God dat ook tussen hem en ons.

dia 12 – seksualiteit verwijst naar één worden met God
Ik las ergens deze uitspraak:
‘iedere man die klopt op de deur van een bordeel, is op zoek naar God.’
Oke, het is misschien een beetje makkelijk
om van een ander te zeggen waar hij naar zoekt,
maar er zit wel wat in!
Paulus zegt iets vergelijkbaars, in 1 Korintiërs 6:
‘Weet u niet dat wie zich met een hoer verenigt samen met haar één lichaam wordt?
Maar wie zich met de Heer verenigt wordt met hem één geest.’
Alleen al dat Paulus een vergelijking trekt
tussen seks hebben met een hoer en een worden met God…
Daar zit in dat God geeft wat je bij een hoer nooit zult vinden.

Seksualiteit is het verlangen je aan elkaar te geven, één te worden.
Dat wil je als je stapelverliefd bent:
verdrinken in de ogen van je liefste,
alles voor hem of haar aan de kant zetten.
Dat vier je als je met elkaar vrijt.
Maar seksualiteit is gebroken, je blijft altijd een beetje alleen.
Bij God niet!
Seksualiteit wijst naar een dieper verlangen: één worden met God.
Seks is een heerlijk voorproefje van iets wat nog veel mooier is.

dia 13 – God is liefde
Seks zegt iets over wie God zelf is: hij is liefde.
Vader, Zoon en Geest geven zich helemaal aan elkaar.
Als een man en een vrouw vrijen, zich helemaal aan elkaar geven,
is dat een glimp van de eenheid van God.
En God wil jou daarbij hebben!
Daarvoor zet hij alles op alles.
De eenheid wordt er zelfs voor verbroken:
aan het kruis roept Jezus ‘mijn God, waarom hebt u mij verlaten?’
Als je op seksueel gebied onderuit bent gegaan, als je je schuldig voelt,
mag je daar hoop vinden:
Jezus is gebroken om ook jou eenheid met God te geven.

3. Seksualiteit hoog houden
dia 14 – seksualiteit hoog houden
En dan komen we bij wat God over seks zegt.
Want als seksualiteit zo veel over God te zeggen heeft,
dan heeft hij ook iets over seksualiteit te zeggen,
is er alle reden om seksualiteit hoog te houden.
Als je in je seksualiteit iets van God mag leren kennen, dan is de grote vraag:
brengt je seksualiteit je dichter bij of verder van God?

dia 15 – seks is niet vies
Drie dingen daarover.
Het eerste: seks is niet vies.
Bijna overbodig om te zeggen natuurlijk
in een land waar we open zijn over bloot
en de seksualiteit overal op je afkomt,
zelfs op het etiket van een fles douchegel.
Het is hier nog net geen Frankrijk,
waar de ‘boerkini’, bedekkende badkleding voor moslimvrouwen,
verboden wordt omdat het niet bloot genoeg is…
Nederlanders weten heel goed dat seks niet vies is.
En toch vind ik het nodig om het te zeggen.
Want ondertussen hebben christenen wel het imago
dat ze seks zien als een noodzakelijk kwaad om kinderen te krijgen,
en verder moet je er vooral niet over praten.
Eén van de weinige dingen die mensen over christenen weten
is dat ze geen seks voor het huwelijk mogen hebben.
Ze zullen seks dus wel vies vinden.
En God zal wel niet willen dat mensen seksueel plezier hebben…
Daar klopt dus helemaal niets van!
Volgens Hooglied is seksualiteit iets prachtigs,
het boek zindert van erotische spanning.
In seksualiteit mag je iets van God zien.
Dan ga je toch niet doen alsof het vies is?!

dia 16 – seks is niet plat
Dat wil nog niet zeggen dat we seksualiteit in Nederland goed hebben begrepen.
Dat seks niet vies is, dat spreekt voor zich,
maar het tweede is dat seks niet plat is.
Daar herken ik in Nederland veel minder van…
Seks wordt gereduceerd tot een lichamelijk behoefte,
in het rijtje: eten, drinken, slapen en poepen.
En alles mag besproken worden, geen probleem.
Dat doet Hooglied anders:
als de jongen in zijn tuin komt, de huwelijksnacht begint,
wordt de camera weggedraaid, en neemt het koor het over.
Een paar jaar gelden zond de EO de serie ’40 dagen zonder seks’ uit,
met Arie Boomsma, dus echt al een tijdje geleden..
Jongeren die alleen maar met seks bezig waren,
werden uitgedaagd om zich daar 40 dagen van te onthouden.
Wat ik ervan heb onthouden
is dat deze jongeren seks hebben veel makkelijker vonden dan met elkaar praten:
dan vonden ze het al snel veel te intiem worden.
God zegt juist het tegenovergestelde:
intiemer dan goede seks zul je het op aarde niet krijgen.
In het vrijen geef je je aan elkaar, verlies je jezelf in elkaar:
‘ik ben van mijn lief en mijn lief is van mij.’
Het gaat niet om het bevredigen van jouw behoeften,
maar om het liefhebben, ouderwets gezegd: beminnen, van je partner.
Daarom is het goed seks te bewaren tot je getrouwd bent.
In de praktijk blijkt dat als je seks hebt gehad,
het veel moeilijker is om een relatie uit te maken.
Als je zelfs je lichaam aan elkaar geeft, ben je één geworden.
Dat is niet iets om uit te proberen.
Trouw dan liever!
Daarmee hoef je heus niet tot je 30e te wachten, dat deden ze in de bijbel ook niet.

dia 17 – seks is niet je leven
Het derde: seks is niet je leven.
Het lijkt in Nederland wel alsof seks alles is.
Dat een leven zonder seks waardeloos is.
Dat het zielig is om maagd te zijn.
Dat je jezelf tekort doet als je seksleven niet goed is.
Zo kan het ook voelen.
Maar seksualiteit wijst naar God.
Seks is maar een glimp, al is het een heel mooie glimp.
Maar het is slechts een glimp van de eenheid die God je wil geven.
In seksualiteit ga je je geluk niet vinden.
Daarvoor is seksualiteit in onze wereld te gebroken.
Maar zelfs als het wél goed is, wijst het door naar God.
We mogen één worden met hem, ons geluk bij hem vinden.
Dat is veel beter dan wat seksualiteit je geven kan.
Amen.