Handelingen 9:4-6 – Jezus overwint je zekerheden

Mark Veurink
Mark Veurink
21 juni 2015

Handelingen 9:4-6 – Jezus overwint je zekerheden

image_pdfimage_print

Waar geeft jouw leven houvast? Saulus zoekt zijn zekerheid in de Joodse godsdienst. Maar Jezus bedreigt je zekerheden: hij wil dat hij je enige zekerheid is. Daarom kun je tegenover hem niet onverschillig zijn!
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: Psalm 100 : 1, 2 en 3
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: GKB Gezang 121 : 1, 7, 8 en 9
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Handelingen 9 : 1 – 31
Zingen: Psalm 51 : 1, 2 en 6
Preek over Handelingen 9 : 4 – 6
Zingen: Opwekking 461 (2x)
Kinderen terug
Lezen wet
Zingen: Psalm 25 : 2, 6 en 7
Gebed
Collecte
Zingen: GKB Gezang 111
Zegen

Jezus overwint je zekerheden

Inleiding
dia 1 – stoep
Je kent het wel: je loopt op de stoep,
je let niet zo goed op waar je je voeten neerzet, en…
Ja hoor, je staat midden in die smerige, glibberige bruine derrie.
Hondenpoep, het is volksergernis nummer 1.

Het is mij al te vaak overkomen,
elke keer is een keer te veel,
en vanochtend op weg naar de kerk heb ik uiteraard extra opgelet.
Poep aan je schoen komt altijd ongelegen, op je trouwdag bijvoorbeeld.
Dat overkwam mij dus…
Niks geen perfecte dag waar niets mis gaat.
Ik had blijkbaar zoveel aandacht voor mijn bruid,
dat ik de wereld om mij heen vergat.
Daar sta je dan, in je keurige nieuwe trouwpak,
bruid aan je zijde en poep aan je schoen.

dia 2 – tegel
Het is interessant hoe mensen reageren als ze in de poep stappen.
De een doet alsof er niets aan de hand is.
De situatie is zo al erg genoeg,
niet iedereen hoeft daarvan te weten.
Je schoenen schoonmaken, dat kan thuis wel.
Een ander begint juist te schelden,
en verklaart de oorlog aan alle hondeneigenaren
die de rotzooi van hun geliefde viervoeter niet opruimen.
En dan heb je ook nog mensen die even diep zuchten,
op zoek gaan naar een takje
om daarmee de restjes onder hun zolen weg te peuteren.

Maar hoe mensen ook reageren, ik ken niemand die denkt:
‘tjonge, poep aan mijn schoen, wat kan mij het schelen’.
Daar zijn allemaal redenen voor:
het stinkt, je schaamt je ervoor,
het schoonmaken is een vervelende klus,
je kunt niet zomaar met je schoenen aan naar binnen lopen,
en als je niet goed oplet, kun je er ook nog allerlei ziektes door oplopen.
Daarom laat hondenpoep niemand onverschillig,
maar gaan we juist de strijd met de overlast aan.

dia 3 – Jezus overwint je zekerheden
Jezus staat niet in de top-10 van volksergernissen.
Jezus laat ons eerder onverschillig.
Maar voor Saulus is Jezus ergernis nummer 1:
zijn afkeer van Jezus en christenen is nog veel groter dan de onze van hondenpoep.
Hij windt zich er enorm over op, want christenen bedreigen zijn zekerheden.
Saulus verklaart hen de oorlog,
maar Jezus overwint je zekerheden.

1. Vechten voor je zekerheden
dia 4 – vechten voor je zekerheden
Saulus, want zo heet hij in Handelingen 9,
later verandert zijn naam in Paulus,
Saulus is een christenvervolger,
en niet zomaar één: hij is er een van het ergste soort.
Hij zit vol pure haat tegen christenen.
Saulus is niet de enige christenvervolger,
maar hij is wel veruit de fanatiekste.
Er waren wel meer Joden die niets van christenen moesten hebben,
maar Saulus maakt er zijn levenswerk van christenen uit te roeien.
Als christen wil je Saulus echt niet tegenkomen!

dia 5 – waarom is er christenvervolging?
Ik snap dat nooit zo goed, dat mensen zo vol haat kunnen zitten tegen christenen.
Hetzelfde heb ik als hoor over christenvervolging vandaag,
dat christenen worden bedreigd, puur omdat ze christen zijn.
Waarom zo fel tegen christenen?
Alsof christenen gevaarlijk zijn…
De meeste Nederlanders denken daar heel anders over:
‘laat christenen toch lekker geloven wat ze willen, als zij dat fijn vinden…’
Nederlanders zien christenen niet als bedreiging,
ze zijn er eerder onverschillig over.
Saulus had door dat als het om Jezus gaat,
het helemaal geen optie is om onverschillig te zijn.

dia 6 – Jezus bedreigt Saulus’ zekerheden
Saulus is een vooraanstaande Jood.
Dat hij Joods is, betekent alles voor hem.
Zijn manier van praten is Joods.
Zijn manier van denken is Joods.
Zijn manier van geloven is Joods.
Zijn manier van eten is Joods.
Zijn manier van kleding is Joods.
Kortom: zijn manier van leven is Joods.
Dat geeft Saulus houvast, zekerheid in het leven.
Saulus voelt zich veilig in het Joodse systeem.

Maar in het systeem komen scheurtjes.
Dat begon met die rondtrekkende rabbi, Jezus van Nazareth.
Jezus haalde de Joodse regels onderuit,
en haalde zelfs de Joodse God onderuit,
door te zeggen dat hij en de Vader één zijn.
Pure godslastering, volgens Saulus.
Gelukkig werd Jezus uit de weg geruimd.
Maar kort daarna ontstonden opeens
overal groepen mensen die zich aanhangers van Jezus noemden.
Saulus ziet hoe ze leven, ziet hun eenvoud, vreugde en toewijding,
en het maakt hem razend van woede.
Deze mensen hebben het Joodse systeem aan de kant geschoven,
ze hebben het ingeruild voor die Jezus,
en het lijkt nog te werken ook!
Het maakt Saulus misselijk en bang.
Bang om zijn enige houvast in het leven te verliezen,
bang dat hij zijn zekerheden moet opgeven.
Het maakt Saulus onzeker: heb ik het dan toch bij het verkeerde eind?
Ergens verlangt hij naar wat die christenen gevonden hebben.
Maar het mag niet, dus overschreeuwt hij het.

Juist daarom is Saulus zo fanatiek.
Christenen mogen geen gelijk krijgen,
want dan is het Joodse systeem niets meer waard.
Saulus heeft door: ‘als ik vast wil houden aan mijn zekerheden,
dan moet ik me wel verzetten tegen Jezus en zijn aanhangers.’
Saulus vecht voor zijn zekerheden, wil het bekende vasthouden.

dia 7 – Jezus bedreigt onze zekerheden
Jezus is een bedreiging voor je zekerheden.
Voor de Joodse zekerheden van Saulus,
maar net zo goed voor onze westerse zekerheden.
Denk bijvoorbeeld aan het systeem van het kapitalisme:
winst maken is de drijvende kracht achter onze economie.
Of denk aan het systeem van het liberalisme:
persoonlijke vrijheid is het belangrijkste wat er is.
Dat zijn echt godsdiensten geworden.
Je kunt ook verkeerde christelijke zekerheden hebben.
Bijvoorbeeld door je vast te klampen
aan de manier waarop de kerk het altijd gedaan heeft.
Ik schrik soms hoe fel christenen kunnen praten
over evolutie, homoseksualiteit en vrouwen in de ambten.
Alsof dat de geloofszekerheden zijn…

2. Jezus ontmoeten: overgave
dia 8 – Jezus ontmoeten: overgave
Saulus vecht omdat zijn zekerheden worden bedreigd.
Hij heeft zich er helemaal in vastgebeten.
Het lijkt onmogelijk om daar nog doorheen te komen:
Saulus zal pas stoppen met zijn strijd als hij in het graf ligt.
Maar op weg naar Damascus gaat het anders:
hij ontmoet Jezus en geeft zich over.

Saulus vindt het nog niet genoeg om christenen uit Jeruzalem te verjagen.
Veel christenen zijn gevlucht naar Damascus.
Ja, in die tijd kregen christenen asiel in Syrië.
Als Saulus ervan hoort, besluit hij er achteraan te gaan:
het christelijk geloof moet volledig worden uitgeroeid.

dia 9 – confrontatie met Jezus
Vlak voor Damascus gaat het helemaal anders.
Opeens is er een fel licht.
Alsof je in het donker over een voetbalveld loopt,
en opeens gaan de schijnwerpers aan.
Je schrikt je rot.
Saulus ook: hij valt op de grond.
En dan die stem uit de hemel: ‘Saul, Saul, waarom vervolg je mij?’
Saulus weet niet hoe hij het heeft,
hij is in totale verwarring: wat gebeurt hier?!
Op een of andere manier krijgt hij het voor elkaar nog te stamelen ‘wie bent u?’
En dan worden zijn bangste vermoedens werkelijkheid:
‘ik ben Jezus, die jij vervolgt.’

Die grote Saulus, die stond voor zijn overtuiging,
voor wie christenen de wereld over vluchtten,
deze Saulus wordt heel klein.
Hij vocht niet alleen tegen Jezus’ volgelingen,
uiteindelijk vocht hij tegen Jezus zelf.
Zoals Jezus het in Lucas 10 zegt: ‘wie jullie afwijst, wijst mij af.’
Jezus maakt zich één met zijn volgelingen:
‘wie aan jullie komt, komt aan mij.’
Met christenen wist Saulus wel raad,
maar Jezus heeft hem op zijn knieën gekregen.
Je zou verwachten dat Jezus het nu afmaakt
en deze vijand van God uit de weg ruimt.
Maar niets daarvan: Jezus geeft Saulus de opdracht naar Damascus te gaan
en daar te wachten op verdere instructies.
Dat is alles!

dia 10 – Saulus keert helemaal om
Deze ontmoeting is genoeg om Saulus helemaal te laten omkeren.
Hij was inderdaad doodsbenauwd, niet zozeer voor christenen,
maar vooral voor Jezus Christus zelf.
Doodsbenauwd om zijn zekerheden op te geven.
Door de ontmoeting met Jezus
wordt dan ook letterlijk aan de fundamenten van zijn bestaan geschud.
En Saulus geeft zich over.
In Damascus is het alsof hij thuis komt.
Hij ontmoet Ananias, die hem ‘broer’ noemt.
Saulus heeft een nieuw leven!

dia 11 – Jezus ontmoeten in zijn woord en volgelingen
Voor Saulus verandert Jezus van een gevaarlijk idee in een genadige persoon.
Als je Jezus als persoon ontmoet, dan kun je je overgeven.
Maar hoe ontmoet je hem?
In ieder geval niet op afroep:
Saulus had er niet om gevraagd, het overkwam hem.
Maar je kunt wel degelijk Jezus zoeken!
Dan ben je hier ook op een goede plek.
Want die Jezus die jou persoonlijk kent,
die mag je door de Heilige Geest ook ontmoeten.
Je mag Jezus ontmoeten in wat hij in de bijbel tegen je zegt.
Je mag Jezus ontmoeten in zijn volgelingen.
Want hij is ons midden.

3. En mijn zekerheden dan?
dia 12 – en mijn zekerheden dan?
Voor Saulus is het een radicale omkering van zijn leven.
Alles waaraan hij zich in het leven vasthield, al zijn zekerheden, hij geeft het op.
Vorige week in de themadienst ging het daar ook over:
Saulus ziet het als vuilnis.
Hij ging radicaal voor zijn zekerheden, nu gaat hij radicaal voor Jezus.
Maar als je voor Jezus gaat, wat moet je dan met die zekerheden?
Kun je die wel opgeven?
Ik ben Saulus toch niet…

dia 13 – radicaal: Jezus vraagt je je zekerheden op te geven
Maar Saulus is niet de enige die zo radicaal is.
Jezus zelf doet ook behoorlijk radicale uitspraken, zoals in Lucas 11:
‘wie niet met mij is, is tegen mij.’
Of je geeft je gewonnen aan Jezus, met al je zekerheden,
of Jezus blijft een bedreiging voor je.
Jezus wil dat hij de enige zekerheid is waar je aan vasthoudt.
Trouwens, het staat ook in de gereformeerde belijdenissen.
De Heidelbergse Catechismus begint ermee:
‘wat is je enige troost in leven en sterven?’
Er is dus maar één ding om aan vast te houden in het leven:
‘dat ik met lichaam en ziel, in leven en sterven
het eigendom ben, niet van mijzelf,
maar van mijn trouwe Heiland Jezus Christus.’
Jezus wil dat je alle zekerheden die je buiten hem hebt, opgeeft.
Saulus had als christenvervolger in ieder geval in één ding gelijk:
je kunt niet onverschillig zijn over Jezus.

dia 14 – Jezus wijst een andere weg
Ik noemde al wat van die zekerheden:
kapitalisme, liberalisme en gewoonten in de kerk.
Laten we die eens langs gaan.
Eerst kapitalisme: het gaat om winst.
Je kunt niet aan dat systeem ontkomen:
je hebt nu eenmaal geld nodig om in leven te blijven.
Maar denk niet dat geld je zekerheid in het leven geeft.
Jezus waarschuwt juist voor de macht van het geld.
En Jezus zelf werd arm, om ons bij God rijk te maken.
Dan liberalisme: het gaat om vrijheid.
Dat klinkt mooi, vrijheid is een geschenk van God.
Maar onze vrijheid betekent vaak dat we kiezen voor wat ons goed uitkomt.
Jezus leert je juist om voor de ander te kiezen,
dat je pas echt mens bent als je je geeft.
En die gewoonten in de kerk?
Gewoonten zijn er altijd, daar is niets mis mee.
Maar net als Saulus kunnen we ook zo opgaan in onze manieren en overtuigingen,
dat die een godsdienst op zich worden.
Ook als het goede manieren en overtuigingen zijn.

dia 15 – Jezus geeft echte zekerheid
Al die zekerheden, bieden maar schijnveiligheid.
Er wordt nogal eens aan gerammeld.
Daar kun je dan heel bang van worden, net als Saulus.
Jezus is een veel betere zekerheid: hij is je leven.
Dat zelfs Saulus, die zo fel was en overtuigd was van zijn gelijk,
dat zelfs hij zijn zekerheden opgeeft,
en voortaan helemaal voor Jezus gaat,
dat is een mooie bemoediging.
Jezus kan met zijn genade makkelijk tegen onze zekerheden op.

4. Waar leef je voor?
dia 16 – waar leef je voor?
Saulus gaat als een ander mens verder.
Hij was een bange vervolger, nu wordt hij een blije vervolgde.
Hij leeft niet meer voor zijn zekerheden,
hij leeft alleen nog voor Jezus Christus.
Waar leef je zelf voor?

dia 17 – waar word je bang van en wat laat je leven zien?
Geef nu niet direct het gewenste antwoord, Jezus.
Ik denk dat we allemaal ook wel andere dingen hebben waar je je aan vastklampt.
Een goede vraag om daarachter te komen: waar word je bang van?
Ben je bang dat China de leider van de wereldeconomie wordt
en dat je zelf steeds minder kunt kopen?
Of ben je bang dat onze vrijheid wordt afgepakt
dat ISIS verder oprukt en Nederland islamitisch wordt?
Waar je bang voor bent, laat vaak zien welke zekerheden voor jou belangrijk zijn.

Het blijkt ook in je leven.
Als Jezus voorop staat in jouw leven,
dan kun je nog best gebruik maken van geld en persoonlijke vrijheid,
maar je gaat er niet meer voor.
Dat zijn geen systemen die je in stand hoeft te houden.
In je leven worden je overtuigingen zichtbaar.
Staat Jezus voorop, en kun je met eenvoud, vreugde en toewijding hem dienen?
Of komen die andere dingen bovendrijven?
Dat alleen het beste goed genoeg is?
Dat jouw geluk voor alles gaat?

dia 19 – wees kritisch op heersende opvattingen
Geloven in Jezus kan zomaar een extraatje zijn:
het is goed om je kansen een beetje te spreiden,
Jezus als een mooie aanvulling op je zekerheden en overtuigingen.
Als dat zo is, snap ik heel goed dat veel mensen onverschillig zijn over Jezus.
Als wij als christenen alleen maar die onverschilligheid oproepen,
dan doen we iets verkeerd.
Als het goed is zijn christenen kritisch op heersende opvattingen.
Bijvoorbeeld dat het opvangen van asielzoekers in Nederland
niet ten koste mag gaan van de Nederlandse burgers.
Of dat Nederland is van de hardwerkende Nederlanders.
Die horen bij onze geloofsbelijdenissen.
Jezus gaat dwars tegen zulke zekerheden in.
Doen we als christenen met hem mee?
Het is goed als we een bedreiging van de Nederlandse zekerheden zijn!

dia 20 – bevrijd van angst
Je wordt er geen minder mens van.
Kijk maar naar Saulus.
Ja, hij wordt nu zelf vervolgd, omdat hij een bedreiging voor andere Joden is geworden.
Maar Saulus is wel verlost van zijn angst.
Vrijmoedig vertelt hij zelfs in Jeruzalem over Jezus.
Voortaan is de vreugde van God genoeg voor hem.
Dat is heel bevrijdend!
Misschien stort onze economie wel in.
Misschien wordt Nederland wel een moslimland.
Of misschien breekt er wel ebola uit in Nederland.
Maar het kan onze enige zekerheid niet afpakken:
‘ik ben ervan overtuigd dat dood noch leven,
engelen noch machten noch krachten,
heden noch toekomst, hoogte noch diepte,
of wat er ook maar in de schepping is,
ons zal kunnen scheiden van de liefde van God,
die hij ons gegeven heeft in Christus Jezus, onze Heer.’
Amen.