Handelingen 2,1-13 – Wat doet de Heilige Geest?

Hans Burger
Hans Burger
10 mei 2008

Handelingen 2,1-13 – Wat doet de Heilige Geest?

image_pdfimage_print

Liturgie

  • Voorzang: Ps 87,1.3.5
  • Votum / groet
  • Zingen: Gez 102a,1.2
  • Jer 31,31-34 en wet
  • Zingen: Ps 119,5.6
  • Gebed
  • Lezen: Hand 2,1-13
  • Zingen: Gez 103,2.5.6
  • Preek over Hand 2,1-13
  • Zingen: Gez 105,1.2.5.6.9
  • (’s Middags Geloofsbelijdenis Gez 103,8.9)
  • Gebed
  • Collecte
  • Zingen: EL 270 (Ga nu heen in vrede) / LB 477
  • Zegen

Opmerkingen:

- ik hoor het graag van te voren wanneer deze preek ergens gelezen wordt. Mijn mailbox is geduldig: hansburger@filternet.nl

- bij deze preek is een pp-presentatie beschikbaar

Preek over Hand 2,1-13 – Wat doet de Heilige Geest?

Broers en zussen, gemeente van onze opgestane Heer

Wat moet dat een geweldig moment zijn geweest. Jezus heeft gezegd vlak voor hij wegging: ‘Maar wanneer de heilige Geest over jullie komt, zullen jullie kracht ontvangen en van mij getuigen in Jeruzalem, in heel Judea en Samaria, tot aan de uiteinden van de aarde.’ De afgelopen 40 dagen hebben ze vurig gebeden om de Geest. Eensgezind hebben ze zich gewijd aan het gebed.

En dan is het Pinksterfeest, een oogstfeest. Het nieuwe graan is geoogst. Met Pinksteren wordt een offer aan de Heer gebracht: het eerste graan is voor Hem. Op dat oogstfeest geeft Jezus de Heilige Geest. Jezus is gestorven en opgestaan. Jezus heeft geoogst. Nu is het tijd om te geven. Wat moet dat een geweldig moment zijn geweest. Ik had er wel bij willen zijn. En jullie?

De eensgezindheid van de groep. Het gedeelde verlangen naar de Geest. Samen vurig bidden. En dan op die morgen van het feest – de oogst. Het geluid van een storm. De vuurtongen op de hoofden van iedereen. Het besef: nu gebeurt het. Jezus doopt ons met de Heilige Geest. De ervaring dat je kopje onder gaat in de Geest. Het intense gevoel van liefde, van warmte, van aanbidding. Merken dat je andere talen spreekt. Samen God groot maken.

Geweldig om mee te maken. Of niet?

Maar – is Pinksteren alleen iets van lang geleden? Dat was toen – jammer dat ik er niet bij was?

Nee: de Geest is er vandaag ook. Maar weet je wel wat de Geest doet? Kun je de Geest wel herkennen in je leven?

De afgelopen tijd heb ik hier in Franeker een cursus gegeven over de Heilige Geest. Ik had die cursus al vaker gegeven. Ook dit keer viel het me weer op: hoe snel blijft de Geest iets vaags. Als het op de Alpha-cursus over de Geest gaat, merk je dat ook steeds weer. Voor veel mensen is de Heilige Geest vaag en ongrijpbaar.

Maar als de Geest vaag en ongrijpbaar is, dan weet je ook niet wat hij doet. Dan herken je de Geest niet in je eigen leven. Dan kan het zijn dat hij dingen doet terwijl jij het niet eens in de gaten hebt.

Misschien doof je dan het vuur van de Geest wel uit, zonder dat je het door hebt. Maar als je weet wat de Geest doet, dan kun je juist meewerken. Dan weet je waarnaar je mag verlangen. Waarom je mag bidden.

Daarom gaat het vanmorgen over de vraag: wat doet de Heilige Geest?

1. De Geest geeft kracht en warmte.

Op Pinksteren kwam de Geest eerst met het geluid van een stormwind, en daarna met vuurtongen. Ze passen bij wat de Geest in ons leven doet. Een krachtige wind, vuurvlammen: dat is energie. Kracht. Warmte. Dat zet in beweging. Passie. Gedrevenheid. Bezieling.

Ben jij wel eens moe? Bij ons kan zomaar de fut er uit zijn. Dat is normaal. Jesaja schrijft in Jesaja 40 dat jonge kerels moe en uitgeput raken. Je kunt innerlijk leeg raken. Zonder bezieling, zonder passie. Je geloof kan wegzakken. Dat is niet gek, zulke dingen gebeuren.

Maar wat doe je dan? Als je moe bent, als je geen fut meer hebt?

Jesaja 40 zegt ook: wie hopen op de Heer, vinden nieuwe kracht. Wie hopen op de Heer, die krijgen de kracht van de Heilige Geest.

Moe, innerlijk leeg worden, dat gaat vanzelf. Wat je niet vanzelf doet is hopen op de Heer: de Geest vragen om nieuwe kracht en warmte. Ik merk het zelf: ook als voorganger van een gemeente doe ik dat niet vanzelf. Ik weet dat ik de Geest nodig heb. Ik bid elke dag om de Geest. Maar als ik moe ben, de Geest vragen om kracht? Als de passie en de liefde wegzakken, de Geest bidden om warmte? Ik vergeet het soms zo maar.

Hoe vaak vraag jij de Geest om kracht? Om warmte? Om heilige bezieling?

Zou je het je voor kunnen stellen dat wij met elkaar 40 dagen lang eensgezind en vurig bidden om nieuwe kracht, om nieuw vuur? Ja, hoe diep gaat je verlangen naar de Geest? Ik ben wel eens bang dat we er best bij hadden willen zijn, met Pinksteren. Maar dat we die 40 dagen bidden en verlangen niet vol zouden houden. Is het dan gek als mensen vragen: wat merk ik van de Geest?

Broers en zussen, kijk eens wat de Geest voor geweldige dingen geeft: kracht, vurige passie. En dan gaat het natuurlijk om passie voor Jezus Christus, voor zijn Vader. Gedreven door de liefde van Christus. Denk aan iemand als Anne van der Bijl, oprichter van Open Doors. Hij begon bijbels te smokkelen naar Rusland in 1957. Daarna heeft hij zich overal ingezet voor vervolgde christenen. China, Tsjechoslowakije. En na de val van de muur richtte hij zich op de Arabische wereld. Gedreven en onvermoeibaar. Maar denk je dat hij nooit moe geweest is? Dat zijn gedrevenheid uit hemzelf komt? Dat is wat de Geest wil geven – ook aan jou. Laten we daar samen vurig om bidden. De Geest geeft kracht en warmte.

2. De Geest geeft herstel voor Israël

Bij Pinksteren hoort het talenwonder. En dan denken we al snel aan zending: het goede nieuws van Jezus Christus moet de wereld over. Maar we moeten geen stap overslaan. Jezus zegt dat de apostelen zijn getuigen moeten zijn, als eerste in Jeruzalem. De Geest begint in Israël.

In Handelingen 2 horen allerlei mensen hun eigen moedertaal. Alleen weet je wat er met al die mensen aan de hand is?

Ze komen oorspronkelijk uit Perzië, Medië, Elam, Kappadocië, Pontus, Asia, Rome, Kreta, Arabië – noem het allemaal maar op. Maar allemaal zijn ze Jood. Of ‘proselieten’. Dat zijn heidenen die tot het Jodendom zijn toegetreden. De landen die hier genoemd worden, het zijn de landen waar in die tijd Joden woonden.

Sinds de ballingschap leven Joden verspreid over de hele aarde. Nog steeds: het Joodse volk leeft in een wereldwijde verstrooiing.

En waarom is Jezus gekomen? Om aan die ballingschap definitief een einde te maken.

En wat doet de Heilige Geest hier? Joden van over de hele wereld aanspreken in de taal van het land waar ze wonen.

Deze dagen wordt gevierd dat de staat Israël 60 jaar bestaat. Sinds 60 jaar kunnen de Joden weer wonen in een eigen land. Wat is het erg dat juist de Messias-belijdende Joden het zwaar hebben in de staat Israël. Want Jezus Mashiach is degene die de staat Israël echt herstelt. Hij is immers de koning op de troon van David. Door Jeshua Mashiach is er hoop voor Israël.

Door Jeshua Mashiach. En door de Geest van Jeshua Mashiach. Dat zie je aan het talenwonder. Joden uit de hele wereld horen in hun moedertaal over Gods grote daden. En dus over Jezus Messias.

Wie bidt er wel eens voor de Joden, voor de staat Israël? Bid je wel eens dat de Joden mogen inzien dat Jezus de Messias is? Het is belangrijk dat regelmatig te doen. Het hoort bij Pinksteren.

Kijk maar: Wat zegt Pinksteren over die 60-jarige staat Israël?

Dat er in het Midden-Oosten geen vrede komt zonder Jezus Christus, de zoon van David

Dat Israël niet uit de dood zal herrijzen zonder de Heilige Geest.

Maar ook: dat er hoop is voor Israël.

Want het herstel van Israël begint met Pinksteren. Hier komt een einde aan de ballingschap. Joden in ballingschap horen in hun eigen moedertaal over Gods grote daden. De Geest geeft herstel voor Israël.

3. De Geest geeft bevrijding voor alle volken

De Geest begint in Jeruzalem, bij Israël. Maar Israël is er voor alle volken. Door het volk van Abraham zullen alle volken op aarde gezegend worden. Sinds Pinksteren wordt ook dat werkelijkheid. Door Jezus Christus wordt niet alleen Israël hersteld. Door Jezus Christus krijgen ook de volken bevrijding.

Daarom kunnen al die Joden in Jeruzalem aangesproken worden in hun moedertaal. Het maakt niet meer uit of je Jood bent, of proseliet, of heiden. Het goede nieuws kan in elke taal gebracht worden. En dat gebeurt dus ook met Pinksteren. De Geest spreekt al die verschillende talen. De Geest stapt over onze muren heen.

Want de Geest brengt bevrijding voor alle volken. Europeanen. Nederlanders. Friezen. Turken. Marokkanen. Surinamers. Antillianen. Indonesiërs. Zo mogen wij bevrijd worden.

En wijzelf? Laten wij door de Geest de muren om ons heen afbreken? Stappen wij naar niet-christenen om ons heen toe?

Ook als die niet-christenen Moslim zijn?

De Geest wil ook Moslims bereiken. Ook daar stapt de Geest over onze muren heen.

Ik las pas een verhaal over een medewerker van Operatie Mobilisatie in Turkije. Ze werd gebeld door een Ali, een Moslim. Ali wilde een christen spreken. Hij had namelijk een droom gehad waar hij niets van begreep. Hij had in een droom Jezus gezien, die aan het kruis hangt. Jezus zei tegen hem: Ali, voortaan hoor je bij mij. Ali snapte er niets van, en dacht dat hij het verkeerd verstaan had. Over zulke dromen zijn veel meer verhalen te vertellen: Moslims die Jezus in een droom zien.

En dus klopt er niets van als Geert Wilders zich beroept op het christendom en tegelijk ons bang wil maken voor Moslims.

Ben jij bang voor Moslims?

Of bid je dat meer Moslims zulke dromen mogen krijgen?

En dan ook de durf hebben om voor Jezus te kiezen, wat hun omgeving er ook van zal zeggen?

Die dromen die Moslims krijgen laten hetzelfde zien als het talenwonder op de Pinksterdag. Wij mensen leven achter muren. Wij zijn christen, zij zijn Jood of heiden of Moslim. De Geest blijft niet voor onze muren staan. De Geest zoekt alle volken. En hij kan ze vinden ook. De Geest wordt nergens door tegen gehouden. Desnoods spreekt hij een andere taal. Of krijgt een ‘onbereikbare’ Moslima een droom waarin Jezus haar aanspreekt.

Maar dan is wel de vraag: hoe groot is jouw wereld?

De Geest wil meer mensen bereiken dan volgens ons mogelijk is. Laat je meenemen door de Geest! De Geest brengt bevrijding voor alle volken.

4. De Geest zorgt voor verstaanbaarheid

Met Pinksteren spreken de apostelen in allerlei talen. Iedereen hoort in zijn eigen moedertaal over God, over Gods grootheid. Even vormt de taal geen barrière meer. It wurd fan Heit yn de taal fan mem.

Wat een verschil met die dag dat de verschillende talen ontstonden. De bijbel vertelt erover in Genesis 11. De mensen willen een stad bouwen met een toren tot in de hemel: Babel. Wat is Gods reactie op hun overmoed? Hij brengt hun taal in verwarring, zodat ze elkaar niet meer verstaan. Sindsdien spreken we allerlei verschillende talen. En als iemand een andere taal spreekt, dan versta je haar niet. Dan heb je niets met elkaar. Als je elkaar niet snapt, dan ga je toch bij elkaar weg?

Dat is letterlijk zo, maar ook figuurlijk. Wij staan soms zo verschillend in het leven. We vinden verschillende dingen belangrijk. We uiten onszelf op heel verschillende manieren.

Stel je voor: een Sallander krijgt een relatie met een Rotterdammer. Een bedeesde meegaande Sallander met een directe luidruchtige Rotterdammer. De een opgegroeid tussen heuvels, bomen en akkers. De ander in de drukte van de stad, tussen de moderne hoogbouw. Samen komen ze misschien een heel eind. Maar hoe moet dat met de schoonfamilies? En als ze ruzie hebben? Dan merk je dat ze uit een verschillende wereld komen.

Dat kan enorm lastig zijn. En misschien denk je wel: dat is niet op te lossen. Cultuurverschillen, karakterverschillen, we komen er niet doorheen.

Wat laat Pinksteren zien? De Geest breekt door onze grenzen heen. Hij wil die verschillende talen bij elkaar brengen. Hij wil juist dat we elkaar gaan begrijpen. Dat we samen leven vanuit Gods liefde. Dat er vanuit de verzoening van Jezus Christus gemeenschap ontstaat. Niet voor niets is de Geest Geest van eenheid en gemeenschap.

Laat je daardoor bemoedigen. Stel dat je juist oploopt tegen misverstanden, tegen onbegrip. Wat doe je, als je merkt dat je dingen heel anders beleeft dan je partner? Dat is toch enorm lastig?

Dan heeft het zin om de Heilige Geest te bidden. Om te bidden dat jij die ander beter mag begrijpen. Dat jij begripvol mag worden. Dat jij verstaanbaar mag zijn. Want de Geest kan jou veranderen. En de Geest kent die ander, weet wie die ander is, hoe die ander in elkaar steekt. Want de Geest zorgt voor verstaanbaarheid.

5. De Geest maakt God groot

Het Pinksterfeest was in Israël een vrolijk feest. Een oogstfeest, vergelijk het maar met onze Dankdag. Er was iets te vieren. God werd groot gemaakt en gedankt. Denk aan psalm 65:

‘U zorgt voor het land en bevloeit het,

u maakt het vruchtbaar,

vol water staat de rivier van God.

U bewerkt het land voor het koren, zo bewerkt u het:

U kroont het jaar met uw goede gaven,

waar uw voeten gaan, druipt het van overvloed’.

Wat vieren wij met Pinksteren? De grote daden van God. De dood en de opstanding van Jezus Christus. En de gevolgen daarvan, de grote oogst: de gave van de Heilige Geest. God die zo dichtbij ons komt. Die in ons komt wonen. Dat is helemaal een reden om God groot te maken.

En dat gebeurt dus ook. In allerlei talen wordt gesproken over Gods grote daden. Dat doet de Geest – God groot maken. De Geest wordt gegeven zodat we getuigen van Jezus Christus kunnen zijn.

Maar met Pinksteren zie je dan iets raars gebeuren. Er gebeuren wonderlijke dingen. De Geest doet wonderen. De Geest zorgt ervoor dat er dingen gebeuren die raar zijn, onverwacht, anders dan gewend. En dan zijn er mensen die God niet groot maken, maar spotten.

De één prijst God. De ander spot. ‘Ze hebben teveel gedronken.’ Zo gaat dat als God aan het werk is. De een ziet wat God doet, en is diep onder de indruk. De ander ziet het helemaal niet en spot.

Waar sta jij? Ben je een spotter? Maak je God groot? Of hang je er ergens tussenin?

Laten we vurig en eensgezind bidden om de Heilige Geest.

Bidden dat de Geest ervoor zorgt dat we God groot maken.

Bidden dat we vurig en eensgezind ons leven aan God wijden.

En laten we het Pinksterfeest vieren. Looft de Heilige Geest!