Handelingen 19:23-40 – God is God!

Mark Veurink
Mark Veurink
26 april 2015

Handelingen 19:23-40 – God is God!

image_pdfimage_print

Wat de Eifeltoren voor Parijs is, is de tempel van Artemis voor Efeze. Maar volgens Paulus is Artemis geen echte god. Dat is alleen God. Als je gelooft dat er maar één God is, kan het spannend worden!
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Welkom en mededelingen
Kinderkoor: Zingen maakt blij!
U bent erbij
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: ‘Klap in de handen van blijdschap’ (E&R 306)
Gebed
Kinderkoor: Een liedje voor U
Kijk uit waar je gaat!
Lezen: Handelingen 19 : 23 – 40 (BGT)
Zingen: Psalm 115 : 2, 3 en 6
Preek
Zingen: Kidsopwekking 10 (Zeg het voort)
Kinderkoor: 10-Woorden-rap
De liefde gaat nooit voorbij
Gebed
Collecte
Zingen: GKB Gezang 167 (Samen in de naam van Jezus)
Zegen

God is God

Inleiding
dia 1 – quiz
Ik wil even een quizje met jullie doen.
Het is heel simpel:
ik laat een foto of een voorwerp zien,
en dan is de vraag: bij welke stad of bij welk land hoort het?
En als je het antwoord weet, dan mag je het roepen.
We beginnen even makkelijk.

dia 2 – Eifeltoren
Parijs, ja, natuurlijk: dit is de Eifeltoren.
Misschien wel het bekendste gebouw van de wereld.
Ik denk dat iedereen het nu wel snapt,
we gaan verder met de volgende.

dia 3 – toren Pisa
Deze toren staat in Pisa, in Italië.
De bekendste scheve toren van de wereld, maar zeker niet de enige:
in Leeuwarden weten ze ook niet hoe je een toren recht moet bouwen…
Door naar de volgende.

dia 4 – vrijheidsbeeld
Wat verder van huis: het vrijheidsbeeld in New York.
Amerikaanser kan het niet,
maar dit beeld was een cadeautje van Frankrijk aan Amerika.
De volgende.

dia 5 – vuurtoren
Van Amerika gaan we naar de vuurtoren van Ameland.
En zeg nu zelf:
waarom zou je nog naar New York willen
als wij zo dichtbij al zulke mooie gebouwen hebben?
De volgende.

dia 6 – Taj Mahal
Deze is wat moeilijker, een land noemen is genoeg.
Het is in India, de Taj Mahal.
Wie het goed had krijgt bonuspunten…
De volgende.

dia 7 – Big Ben
Hier krijg je dus geen bonuspunten voor.
Het is aan de overkant van de Noordzee:
de Big Ben in Londen.
Net zo bekend als de Eifeltoren, maar dan mooier.
De volgende.

dia 8 – us mem
Nu wel: Leeuwarden.
Iets bekenders dan dit uit Leeuwarden kon ik niet vinden…
De volgende.

dia 9 – piramides
Dat kan niet missen: het is Egypte.
Ook nog iemand die weet bij welke plaats deze piramides staan?
Ze staan bij Gizeh.
Dit zijn trouwens ook direct de oudste gebouwen uit deze quiz,
ze zijn ongeveer 4500 jaar oud.
En dan de laatste.

dia 10 – kaatsveld
Hoe kan het ook anders: we eindigen met ons eigen Franeker.
Wat je ook van het kaatsveld en die twee torens vindt,
elke ‘oprjochte’ Fries herkent het.

Is er iemand die ze allemaal goed had?
(Iemand die er maar een fout had?)
Gefeliciteerd, dan hebben jullie gewonnen.
En dan ben ik benieuwd of je de allerlaatste ook weet.

dia 11 – tempel Artemis
Dit is een tekening van hoe de tempel van Artemis in Efeze eruit zag.
Over die tempel ging het in het bijbelverhaal dat we hebben gelezen.
Deze tempel was voor Efeze net zo belangrijk
als de Eifeltoren voor Parijs en de piramides voor Egypte.
Het was een van de bekendste gebouwen in de wereld.
Deze tempel was voor de godin Artemis.
Maar als Paulus in Efeze komt,
vertelt hij dat God veel groter is dan Artemis: God is echt God.
Daarmee komen we in een spannend verhaal.

1. Goed voor elkaar
dia 12 – Efeze
Efeze is een grote stad,
en het ligt prachtig aan de kust van Turkije.
Elke dag komen grote schepen na een lange zeereis aan in Efeze.
De mensen aan boord hebben een indrukwekkend uitzicht op de stad.
Efeze is zo’n stad die je nooit meer vergeet.
Ze hebben het er goed voor elkaar.

dia 13 – wereldwonderen
Het mooiste van alles is de tempel van Artemis.
Als je Efeze ziet liggen, kijk je bijna automatisch naar de tempel.
Veel bezoekers kunnen het zich nauwelijks voorstellen:
kunnen mensen echt zoiets moois maken?!
Niet voor niets staat de tempel in het lijstje met bekendste gebouwen van toen:
het is één van de zeven wereldwonderen, net als de piramides,
en misschien wel de mooiste.

Wie Efeze zegt, zegt Artemis.
Artemis was een belangrijke Griekse godin.
Over Artemis kun je nog veel meer zeggen,
maar dat is nu even niet zo belangrijk.
Wel belangrijk is wat Artemis en de tempel voor Efeze opleveren.
De tempel van Artemis is een mooie bron van inkomsten.

dia 14 – Demetrius
Ik wil je voorstellen aan Demetrius, een echte Efeziër.
Demetrius verkoopt dure souvenirs.
Hij heeft een grote winkel vlakbij de tempel.
Als ’s ochtends de eerste mensen bij de tempel komen,
staat Demetrius alweer klaar:
‘tempeltjes te koop, tempeltjes te koop!’
Als hij mensen ziet aarzelen, ruikt hij zijn kans:
‘vindt u het niet prachtig meneer, die tempel van Artemis?
Wat jammer dat uw familie niet mee is en het niet kan zien.
Maar weet u, u kunt bij mij een klein tempeltje kopen,
dan kunt u thuis laten zien waar u geweest bent.
Een mooie herinnering toch?
U kunt er natuurlijk ook meer meenemen,
als cadeautje voor uw vrouw en kinderen.’
De mensen laten zich gemakkelijk door Demetrius overhalen,
hij en de andere souvenirverkopers doen goede zaken.
Ze hebben het goed voor elkaar, met dank aan Artemis.

dia 15 – zwart
Lekker toch, als je het goed voor elkaar hebt?
Wees er maar blij mee als jullie genoeg geld hebben
voor lekker eten, mooie kleren en leuke vakanties.
Het is fijn als je een dagje naar de dierentuin kunt met familie
en je leuk speelgoed hebt.
Dan heb je het, net als Demetrius, goed voor elkaar.

2. Andere keuzes
dia 16 – winstdaling
Maar de laatste tijd is Demetrius wat minder tevreden.
Hij verkoopt de laatste tijd minder dan vroeger.
Steeds meer mensen willen geen tempeltje.
Demetrius snapt er niets van:
‘het zijn toch prachtige tempeltjes,
van mooi en zuiver zilver gemaakt,
wie wil er nu niet zo’n souvenirtje voor thuis?’

Elke dag staat hij weer vroeg bij zijn winkel en roept:
‘tempeltjes te koop!’
Maar als er weer iemand voorbij loopt die niets koopt,
wil Demetrius meer weten.
‘Waarom koopt u niet zo’n tempeltje?
Vindt u ze te duur?
Is de kwaliteit niet goed genoeg?
Vertel het me!’
De man kijkt Demetrius even verbaasd aan, en zegt dan:
‘het zijn vast prima souvenirs, maar ik hoef ze niet:
ik ben christen geworden.’

dia 17 – Paulus
Nu snapt Demetrius er nog minder van.
‘Christen geworden’, wat is dat nu voor gekkigheid.
Hier moet hij meer over weten!
En dan hoort Demetrius over Paulus.
Paulus vertelt dat Jezus is opgestaan en de Zoon van God is.
Er zijn al veel mensen tot geloof gekomen!
Hij vertelt ook dat alleen God een echte God is:
goden die mensen zelf maken zijn geen echte goden.
Christenen geloven niet dat Artemis een echte godin is,
en daarom willen ze geen tempelbeeldjes.

Het zit Demetrius niet lekker, hij slaapt er slecht van.
Demetrius is niet blij met Paulus en die christenen:
ze zorgen ervoor dat hij minder verdient.
Prima als mensen in hun eigen god willen geloven,
dat moeten ze helemaal zelf weten,
maar het is niet eerlijk dat Demetrius daar de dupe van wordt.
Hij had het zo goed voor elkaar!
In dit bijbelverhaal zie je dat christenen andere keuzes maken,
omdat God de enige God is,
en dat ook mensen die geen christen zijn daar wat van merken.

dia 18 – bootvluchtelingen
Maar aan wat voor andere keuzes kun je dan denken?
Ik wil één voorbeeld geven: hoe ga je om met asielzoekers?
Veel mensen gaan op de vlucht voor oorlog in hun land.
Ze betalen veel geld om met de boot naar Europa te gaan.
Maar die boten zijn oud en onbetrouwbaar.
Soms zinken ze in de Middellandse Zee.
Misschien heb je er wel iets over gezien op het jeugdjournaal.

Zijn deze vluchtelingen welkom in Nederland?
Veel Nederlanders zijn bang voor vluchtelingen.
De regering gebruikt daar hele dure woorden voor:
‘te veel vluchtelingen zijn ontwrichtend voor de samenleving.’
Het betekent dat asielzoekers geld kosten,
en dat onze rijkdom dus iets minder wordt.
Het betekent ook dat mensen die anders zijn dan jij,
bij je in de straat komen wonen of bij je in de klas zitten.

Als je in God gelooft, is er geen reden om daar bang voor te zijn.
Het gaat er niet om hoe goed jij je leven voor elkaar hebt.
Dat kan zelfs een afgod zijn, net als Artemis.
Waarom zouden Nederlanders recht hebben op een mooi leven,
maar vluchtelingen niet?
Dus wees goed voor hen!

3. In gevaar
dia 19 – collegaoverleg
Terug naar Efeze.
Demetrius is dus niet blij met christenen.
Hij heeft het erover met zijn collega’s,
en die vinden het ook maar niks.
Hier moet wat aan gedaan worden!
Opeens zijn de christenen in gevaar.

De souvenirverkopers komen in actie.
Ze vertellen iedereen op straat over hoe gevaarlijk de christenen zijn:
‘volgens christenen is Artemis geen echte godin!
Straks willen ze nog de tempel van Artemis gaan slopen!
Dat soort ideeën is een bedreiging voor heel Efeze.’
Al snel gaat het als een lopend vuurtje rond,
en de mensen in Efeze worden boos.
Boos op Paulus en al die andere christenen.

dia 20 – theater
De Efeziërs gaan naar het stadion van de stad,
iedereen schreeuwt door elkaar heen.
In het stadion passen ongeveer 25000 mensen.
Even ter vergelijking:
dat is bijna net zoveel als in het Abe Lenstra stadion in Heerenveen.
Wat een herrie moet dat geweest zijn.
De woedende Efeziërs zoeken Paulus, hij heeft dit allemaal op zijn geweten,
maar ze kunnen Paulus niet vinden.
Ze vinden wel twee helpers van Paulus, die worden meegesleurd naar het stadion.
Het is twee tegen de rest.

dia 21 – oproer
De meeste mensen weten niet eens waar het om gaat,
ze houden wel van een relletje op zijn tijd.
Twee uur lang schreeuwen de mensen:
‘Leve Artemis van Efeze, leve Artemis van Efeze!’
De mensen voelden zich bedreigd door christenen,
en nu wordt het voor christenen echt gevaarlijk.

Niet iedereen is blij als je christen bent.
Als je je geloof voor jezelf houdt, dan is het wel prima,
maar als anderen er last van hebben…
In Nederland gaat het natuurlijk wel anders dan in Efeze,
christen zijn is hier niet echt gevaarlijk.
Maar als het goed is,
hebben christenen wel andere ideeën over wat in het leven belangrijk is.

dia 22 – naastenliefde
Ik noem maar weer die vluchtelingen.
Als christen mag je daar je stem in laten horen:
dat Nederland zich liefdevoller moet opstellen.
Mensenlevens zijn belangrijker dan de economie.
En natuurlijk moet je dan zelf ook liefdevol zijn tegenover asielzoekers.
Trouwens, gelukkig zijn er ook veel niet-christenen
die zich willen inzetten voor vluchtelingen!
En ik weet ook wel dat het best ingewikkeld is,
maar vluchtelingen laten verdrinken, dat is in ieder geval niet goed.
Te vaak is het argument
dat het beter voor óns is om weinig vluchtelingen op te nemen,
terwijl je als christen je moet afvragen: wat is beter voor de vluchtelingen?
En niet iedereen zal daar blij mee zijn.

4. God is God
dia 23 – bestuurder
Ondertussen ziet het er in Efeze nog steeds slecht uit.
Al twee uur langen schreeuwen de mensen:
‘Leve Artemis van Efeze!’
Maar hoe hard er ook geschreeuwd wordt, alleen God is God!

Er komt hulp uit onverwachte hoek.
Een bestuurder krijgt de mensen stil en houdt een toespraak.
Hij is geen christen, is ook niet van plan het te worden,
hij heeft heel eigen belangen.
De Romeinen zijn de baas over Efeze,
en als zij horen over de rellen die er geweest zijn, is hij zijn baan kwijt.
Daarom probeert hij iedereen een beetje gelijk te geven.
Natuurlijk hoort Artemis bij Efeze: haar beeld is uit de hemel gekomen.
Artemis is volgens hem dus geen god die door mensen is bedacht.
Daarom kan hij Paulus ook gelijk geven:
goden die door mensen zijn bedacht, zijn geen echte goden.
Alsof Artemis volgens Paulus wel een echte god is…
Die bestuurder vertelt grote onzin, maar het werkt wel: de rust komt terug.
Daarvan mag je best zeggen: God beschermt de christenen.
God geeft door die bestuurder onverwachte hulp.

dia 24 – ruïne
De Efeziërs zijn weer gerustgesteld: niemand kan tegen Artemis op.
Tenminste dat denken ze…
De tempel van Artemis bestaat al lang niet meer,
er is nog een zielig hoopje stenen dat eraan herinnert.
Van de zeven wereldwonderen zijn alleen de piramides overgebleven.

God is veel sterker dan Artemis.
Hij heeft het niet nodig dat mensen voor hem schreeuwen en vechten.
God kan wel voor zichzelf opkomen, Artemis niet.
Artemis heeft het nodig dat mensen haar aanbidden,
anders is het met haar afgelopen.
God niet: hij blijft God, ook als mensen hem niet erkennen.
Van Artemis is niets meer over, van God wel.
Elke dag komen er christenen bij,
juist ook in landen waar het gevaarlijk is om te geloven.
God is geen afgod, hij is God.

dia 25 – God is God
Je kunt beter voor God leven dan voor Artemis,
of voor de Artemisjes van onze eigen tijd.
Het belangrijkste is niet dat je het goed voor elkaar hebt.
Natuurlijk, dat is fijn, maar het gaat om God.
Wees niet bang om het wat minder goed te krijgen,
want God is zoveel meer:
God is God.
Amen.