Genesis 41:38 | Het geheim van Jozef

Mark Veurink
Mark Veurink
2 oktober 2016

Genesis 41:38 | Het geheim van Jozef

image_pdfimage_print

Zou je wel belangrijk willen zijn? Jozef werd het. Maar niet omdat hij zo graag belangrijk wilde zijn. Zijn geheim is dat je pas echt belangrijk kunt zijn als je niet belangrijk wilt zijn. Jezus zegt dat ook: als je belangrijk wilt zijn, moet je de ander dienen.
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: -‘Ben je groot of ben je klein’ – Kids Opwekking 18
-‘Hij alleen (de God van Abraham, Isaäk en Jakob)’ – Kids Opwekking 139
-‘Abba Vader’ – Opwekking 136 : 1 en 2
Stil gebed
Zingen: ‘Votum en groet’ – Kids Opwekking 326
Gebed
Introductie bijbellezing
Lezen: Genesis 41 (selectie uit kinderbijbel)
Zingen: ‘Jozef zoekt zijn grote broers’ – GKB Gezang 4 : 1, 3 en 4
Preek
Zingen: -‘Heer ik prijs uw grote naam’ – Opwekking 430
-‘God wijst mij een weg’ – Opwekking 429
Quiz
Leefregels
Zingen: ‘Here, maak mij uw wegen bekend’ – Kids Opwekking 153
Gebed
Collecte
Zingen: Psalm 146 : 1 en 3 (versie Levensliederen)
Zegen

Het geheim van Jozef

Introductie bijbellezing
Het gaat vandaag over Jozef, net als vorige week.
Is er misschien iemand die nog weet waar het toen over ging,
op de kinderclub en in de kerkdienst?
Jozef werd door zijn broers verkocht en belandt in Egypte.
Vandaag springen we 13 jaar vooruit.
Jozef zit in de gevangenis.
Maar op een dag wordt hij opgehaald.
Farao, de koning van Egypte, heeft vreemde dromen gehad.
Over mooie koeien die worden opgegeten door lelijke koeien.
En over dikke korenstengels die worden opgegeten door dunnen stengels.
Farao wil weten wat zijn dromen betekenen,
en hij hoort dat Jozef dromen kan uitleggen.
Daarom stuurt hij zijn knechten naar de gevangenis.
Daar begint ons verhaal.

Inleiding
dia 1 – bodyguards
Stel je eens voor…
Je zit op school in een saaie les,
maar dan wordt er opeens op de deur van het klaslokaal geklopt.
Juf loopt naar de deur, en daar staan 3 bodyguards.
Ze dragen een zwart pak,
hun ogen zijn verstopt achter een zonnebril,
en ze hebben zo’n koptelefoontje in,
om te kunnen overleggen met hun collega’s.
De bodyguards praten zachtjes met juf.
Helaas kun je er niets van verstaan.

Dan draait juf zich om en loopt de klas in.
Ze kijkt jou aan.
Ze loopt naar je toe en zegt:
‘jij mag met deze meneren meegaan.
De koning heeft je nodig.’

dia 2 – limousine
Daar ga je dan!
Op het schoolplein staat een limousine voor je klaar.
Onderweg kun je naar wel 5 tv’s tegelijk kijken en er is een koelkast vol met cola.
Onder politiebegeleiding rijden jullie naar Den Haag.
Voor en achter de limousine rijden 8 politiemotoren.
Speciaal voor jullie is de snelweg afgesloten voor ander verkeer,
zodat jullie 250 km/u kunnen rijden
en binnen 3 kwartier in Den Haag zijn.

dia 3 – koning
De limousine stopt voor een paleis.
De bodyguards nemen je mee, en opeens sta je voor de koning.
‘Je zult je wel afvragen waarom je hier bent’, zegt hij.
‘Ik wil dat jij mijn hulpkoning wordt.
Jij mag nieuwe wetten maken en bepalen wat er met ons geld moet gebeuren.
Hier heb je mijn kroon, die mag je dragen,
mijn stylisten zullen zorgen voor mooie kleren,
o, en misschien ook wel handig: mijn creditcard, alsjeblieft.’

Het zal je maar gebeuren!
Wat zou jij doen?
Wat zou je doen als je opeens superbelangrijk bent?
Wie durft?

dia 4 – maanreis
Het is nog niet zo makkelijk om superbelangrijk te zijn!
Wat een keuzes moet je maken!
Je zou er moe van worden…
Enne, als jij toch de baas bent en zoveel geld mag uitgeven,
waarom zou je dan niet ook wat voor jezelf uitgeven?
Aan een mooie vakantie op een onbewoond eiland,
of, nog beter, een reis naar de maan!

dia 5 – het geheim van Jozef
Dat is dus niet de goede manier om belangrijk te zijn.
Maar hoe moet het dan wel?
Dát is het geheim van Jozef.
En dat geheim wil ik jullie vanmorgen graag verklappen.
Luister je mee?

1. Jozefs promotie
dia 6 – Jozefs promotie
Jozef maakt ‘promotie’.
Misschien heeft je vader of moeder wel eens een betere baan gekregen,
dan heet dat ook ‘promotie’.
Als je overgaat naar de volgende groep op school,
is dat ook een soort promotie.
Jozef maakt ook promotie, een stap omhoog.

Maar het is niet zomaar een stapje.
Meestal gaat promotie in kleine stapjes.
Je gaat van groep 6 naar groep 7, niet opeens naar de brugklas.
Jozef maakt juist een hele grote stap:
Hij zat in de gevangenis,
en opeens is hij na de Farao de belangrijkste man van het land!

dia 7 – Jozef ontboden
Toen Jozef door zijn broers verkocht werd, was hij 17 jaar.
Hij heeft veel meegemaakt.
Eerst was hij een slaaf, later kwam hij in de gevangenis.
Nu is hij 30, en iedereen lijkt hem te zijn vergeten.
Tot op een dag…
‘Jozef, Jozef, je moet meekomen!’
De directeur van de gevangenis roept.
‘Er staan soldaten in mijn kantoor, en ze vragen naar jou.
De Farao heeft naar je gevraagd!’
Jozef loopt mee naar het kantoor van de directeur.
De soldaten kijken naar hem.
‘Wij nemen je mee, de koning wil je spreken.’

Daar gaat Jozef.
Maar voor hij voor de koning kan verschijnen
heeft hij wel een opknapbeurt nodig.
Jozef heeft weinig kleur op zijn gezicht,
heeft zich al maanden niet geschoren en zijn haar zit in de knoop.
Daar houdt Farao niet van.
Jozef moet eerst in bad, in het koninklijk badhuis,
vervolgens proberen de koninklijke kappers nog wat van zijn haar te maken,
en dan wordt Jozef doorgestuurd naar de visagie,
waar zijn gezicht gepoederd wordt.

Als Jozef de hele schoonheidsbehandeling heeft doorstaan
wordt hij bij Farao gebracht.
Gelukkig weet Jozef hoe je zo’n belangrijk persoon begroet: Jozef knielt.
‘Jozef, Jozef, ik heb al veel over u gehoord.’
Jozef heeft geen idee waar Farao het over heeft.
‘Ik heb mij laten vertellen dat u dromen uitlegt.
Welnu, ik heb gedroomd en ik heb u nodig om mijn dromen uit te leggen.’
Het moet niet gekker worden:
de machtigste man van heel de wereld
vraagt een gevangen buitenlandse slaaf om hulp.
Dat moet wel Gods humor zijn.

dia 8 – droom Farao
Jozef is voorzichtig: hij kan helemaal geen dromen uitleggen,
dat kan God alleen!
Het maakt Farao niet uit, als hij zijn uitleg maar krijgt.
Farao vertelt: ‘ik heb vannacht gedroomd.
Het waren zulke akelige dromen!
Ik zag zeven schitterende koeien,
maar ze werden opgegeten door de zeven lelijkste koeien die ik ooit gezien heb.
En even later had ik nog zo’n droom.
Jozef, wat zijn dit voor nachtmerries?
Wat is er toch aan de hand?’

Jozef is even stil.
Dan begint hij: ‘Farao, God wil u iets vertellen.
De komende zeven jaar is er meer dan genoeg,
maar daarna komt een grote hongersnood.’
Farao kijkt Jozef bang aan.
Jozef gaat verder: ‘misschien staat u me toe om u advies te geven.
U kunt voorzorgsmaatregelen treffen.
Als u nu eens de komende jaren wat opzij legt voor de moeilijke jaren.’
Farao kijkt alweer vrolijker.
‘Dat vind ik nog eens een goed idee!
Weet u wat, u lijkt mij de juiste man.
Vanaf nu bent u onderkoning!’

dia 9 – onderkoning
Wow, dat is nog eens een promotie.
Opeens is Jozef superbelangrijk.
Zou je dat ook wel willen?
Dat mensen jou belangrijk vinden?
Dat lijkt mij best leuk!
Maar wat is dan Jozefs geheim?
Het antwoord komt na de reclame.

2. Jozefs geheim
dia 10 – filmpje

dia 11 – Jozefs geheim
‘Als je maar lang genoeg gewoon blijft,
word je vanzelf bijzonder.’
Ik heb geen idee of Klaverblad echt zo gewoon is,
het blijft natuurlijk reclame,
maar het lijkt wel het geheim van Jozef.
Laat ik Jozefs geheim maar verklappen:
je kunt pas echt belangrijk zijn als je niet belangrijk wilt zijn.
Nog een keer:
je kunt pas echt belangrijk zijn als je niet belangrijk wilt zijn.

dia 12 – droomuitleggers
Ik denk dat heel veel Egyptenaren jaloers zijn op Jozef.
Waarom geeft de Farao die buitenlander zo’n topbaan?
Zij proberen al hun hele leven hogerop te komen.
Mooi is dat…
De Egyptenaren aan het hof van Farao willen graag belangrijk zijn.
Daarom zijn ze niet altijd even eerlijk.
De Farao had ook zijn eigen droomuitleggers,
die heus wel wisten wat de dromen van Farao betekenden.
Maar niemand had zin om Farao zo’n vervelende boodschap te vertellen.
Straks gooit Farao je nog in de gevangenis!
Dus antwoorden ze één voor één:
‘hè? Wat een gekke droom! Nee, ik heb echt geen idee…’

dia 13 – gevangenis
Jozef is anders.
Of eigenlijk moet ik zeggen: Jozef is anders geworden.
Want toen Jozef 17 was, toen leek het hem wel wat.
Hij genoot van zijn dromen dat hij de baas zou zijn.
Jozef was een verwend nest.
Maar in 13 jaar is Jozef veranderd.
Hij hoeft niet meer zo nodig belangrijk te zijn.
Daarom hoeft hij ook niet moeilijk te doen over wat die dromen van Farao betekenen.
Ja, misschien stuurt Farao hem naar de gevangenis,
maar daar zat Jozef toch al!

Als slaaf en in de gevangenis heeft Jozef rust gevonden.
Nee, het was echt geen makkelijke tijd voor Jozef.
Maar Jozef heeft wel heel wat nagedacht over wat echt belangrijk is.
Jozef is nederig geworden:
in de gevangenis kon hij echt niet de baas spelen,
hij moest gewoon luisteren naar de bewakers.
Nu hoeft hij niet meer zo nodig de baas te zijn.
In de gevangenis komt Jozef veel dichter bij God.

dia 14 – Jozef aangewezen
Farao merkt het.
Jozef heeft het steeds over God.
Dat zet Farao aan het denken:
‘Als Jozef zo goed weet wat God wil zeggen,
dan moet Jozef wel heel dicht bij God leven.
Gods Geest moet wel in Jozef zijn!
Maar als dat zo is, als God aan de kant van Jozef staat,
dan moet ík Jozef aan mijn kant zien te krijgen!’

Daarom zegt hij:
‘Jozef, u lijkt mij de juiste man.
Ik benoem u tot onderkoning.
Uw plan is een wijs plan, dus ga uw gang.
Ik geef u alles wat u nodig hebt.
Ik geef u de macht over de schatkist, ja, over heel Egypte!’

Opeens is Jozef onderkoning.
Anderen zouden die macht misschien hebben misbruikt,
om vooral zoveel mogelijk voor zichzelf te regelen.
Als je zo snel carrière maakt, gaat het ook vaak mis.
Zoals voetballers of popidolen, die opeens wereldberoemd zijn,
maar niet met hun bekendheid kunnen omgaan.
Ze worden arrogant, krijgen sterallures.
Jozef heeft daar geen last van.
Want Jozef hoeft niet zo nodig belangrijk te zijn.
Dát is zijn geheim.

3. Ook jouw geheim?
dia 15 – ook jouw geheim?
Is het ook jouw geheim?
Jezus zegt in Matteüs 20:
‘Als je de belangrijkste wilt zijn, moet je de anderen dienen.
Als je de voornaamste wilt zijn, moet je de anderen dienen zoals een slaaf doet.’
Dat is dus precies dat geheim van Jozef:
je kunt pas echt belangrijk zijn, als je niet belangrijk wilt zijn.
Dat is wat Jezus ook tegen jou zegt.

dia 16 – voetwassing
Jezus zelf is daarvan het beste voorbeeld.
Jezus hoeft niet zo nodig groot te zijn, belangrijk te zijn.
Ja, natuurlijk, Jezus ís belangrijk.
Maar dat is hij omdat hij zichzelf eerst klein maakte.
Jezus ging zelfs de voeten van zijn leerlingen wassen!
Maar daar houdt het niet op:
bij Jozef is het de weg om onderkoning te worden,
bij Jezus is het de weg om koning van de hele wereld te worden!
Jezus is iemand die belangrijk is omdat hij dient!

dia 17 – Mandela
De grote mensen zullen deze meneer wel kennen.
Is er misschien ook iemand van de kinderen die weet wie het is?
Het is Nelson Mandela.
Hij is ook zo iemand die het geheim van Jozef kende.
Eigenlijk lijkt zijn verhaal best wel op dat van Jozef.
Mandela wilde graag belangrijk zijn,
hij wilde zijn land, Zuid-Afrika, veranderen.
Hij vond het niet eerlijk dat blanken veel meer mochten dan zwarten.
Maar Mandela kwam in de gevangenis.
Daar heeft hij jaren in gezeten.
Toen hij eindelijk vrij kwam, was hij een heel ander mens.
Hij werd president, een goede,
omdat hij niet belangrijk wilde zijn, maar wilde dienen.
Dat had hij in de gevangenis geleerd.

dia 18 – helpen
En jij?
Misschien wil je wel belangrijk zijn.
Lijkt het je wel wat om de baas te zijn,
dat iedereen naar jou luistert en dat alles op jouw manier gaat.
Of dat je steenrijk bent,
dat je alles kunt kopen wat je maar wilt.
Leer dan van Jozef dat je pas echt belangrijk kunt zijn
als je niet belangrijk hoeft te zijn.

dia 19 – verkeersborden
Maandag was ik in theater de Koornbeurs.
Daar was een presentatie over waarom mensen van buiten Franeker
naar Franeker moeten komen voor een dagje uit, een vakantie, of om te shoppen.
Iemand zei toen dat de verkeersborden in de binnenstad erg vies zijn,
en dat dat er niet zo uitnodigend uitziet.
Toen moest ik weer aan Jozef en Jezus denken:
is dit geen mooie kans om te dienen?
Dus ik ben er met mijn camera op uit gegaan,
en die meneer had wel gelijk: sommige verkeersborden zijn best groen…

We kunnen lang praten over dat het goed is om te dienen,
maar dat moet je vooral doen!
Ik sta morgen om 16:30 bij de kerk,
met een emmer, een sopje en een dweilstok.
Om Franeker een beetje mooier te maken.
Wie heeft er zin om mee te doen?
Het is maar een uurtje.
Vergeet niet een emmer mee te nemen,
en iets om bij die hoge verkeersborden te kunnen komen.
Morgenmiddag 16:30,
en dan hoop ik maar dat ik niet alle borden in mijn eentje hoef te doen…

dia 20 – belangrijk voor God!
Als je mensen wilt dienen, op wat voor manier dan ook,
als je niet zo nodig belangrijk hoeft te zijn,
dan heb je dat geheim van Jozef begrepen.
Dan heb je die Geest waar Jozef vol van is.
Dan ben je belangrijk in Gods koninkrijk.
Amen.