Exodus 12:27 – Om niet te vergeten

Mark Veurink
Mark Veurink
9 juni 2013

Exodus 12:27 – Om niet te vergeten

image_pdfimage_print

Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie

Zingen: Psalm 111 : 1 en 2

Stil gebed

Votum en vredegroet

Zingen: GKB Gezang 157 : 1, 2, 3 en 4

Gebed

Kinderen naar kinderclub

Lezen: Exodus 12 : 1 – 28

Zingen: Psalm 106 : 1, 3 en 4

Preek over Exodus 12 : 27

Zingen: GKB Gezang 109 : 1, 2 en 3

Kinderen terug

Kinderlied

Lezen van de wet

Zingen: Psalm 111 : 5 en 6

Gebed

Collecte

Avondmaal

Lezen formulier 4

Gebed

Geloofsbelijdenis

Zingen: ‘Aan uw tafel’ (Sela)

Viering

Zingen: GKB Gezang 69

Zegen

Preek: om niet te vergeten

Herinnering

dia 1 – containers

Elke dinsdag worden bij ons de afvalcontainers geleegd.

De ene week het restafval, de andere week GFT.

Meestal rijdt de vuilniswagen al voor acht uur door de straat.

Ik ben zelf niet echt een ‘vroege vogel’,

dus ik heb veel respect voor mensen die al zo vroeg aan het werk zijn!

Dat betekent wel dat als ik op dinsdagochtend nog bedenk

dat de container bij de weg gezet moet worden,

ik gewoon te laat ben.

Dat moet dus op maandagavond.

En dat vergeet ik dan nog wel eens…

Of ik bedenk het als ik mijn pyjama al aan heb.

‘Pech gehad,’ denk ik dan, ‘volgende keer beter.’

Gelukkig kan dat bij ons, want zo heel veel afval hebben wij niet.

Maar als dat te vaak gebeurt, dan wordt het toch wel vervelend.

dia 2 – knoop in zakdoek

De container langs de weg zetten, dat vergeet je zomaar.

Daarin ben ik vast niet de enige.

Maar je kunt er natuurlijk ook voor zorgen dat je eraan herinnerd wordt.

Je kunt een ouderwetse knoop in je zakdoek leggen,

maar dan moet je natuurlijk wel onthouden waarvoor die knoop ook alweer was…

Je kunt het ook in je agenda zetten

of, nog gemakkelijker, een herinnering in je telefoon.

Niet dat dat altijd helpt,

want die herinneringen komen natuurlijk precies als je niet thuis bent,

en als je thuis bent, ben je het alweer vergeten…

Maar goed, waar het om gaat:

als je iets niet moet vergeten, kun je ervoor zorgen dat je eraan herinnerd wordt.

‘O ja, dat is waar ook, dat moest ik ook nog doen.’

dia 3 – monument

Soms moet je onthouden dat je iets moet doen,

soms moet je ook onthouden dat iets is gebeurd.

En dat kan ook iets zijn dat we samen moeten onthouden.

Het duidelijkste voorbeeld dat ik daarvan kan bedenken

is de bevrijding van Nederland in de tweede wereldoorlog.

Het is belangrijk dat we nooit vergeten dat vrijheid niet vanzelfsprekend is

en dat elk mensenleven kostbaar is.

Daar worden we op allerlei manieren aan herinnert,

en dat hebben we ook nodig, anders zouden we het zo weer vergeten.

Door foto’s en filmmateriaal uit die tijd.

Door musea waarin voorwerpen uit die oorlog worden tentoongesteld.

Maar ook door monumenten die in bijna elke plaats wel zijn te vinden

en door er een dag per jaar in het bijzonder bij stil te staan.

Allemaal manieren om te onthouden wat er toen gebeurd is.

Om ons er steeds weer aan te herinneren.

1.Verlost van Egypte

dia 4 – God verlost Israël uit Egypte

Het volk Israël heeft ook zo’n herinnering nodig,

daarover gaat het in Exodus 12.

Ze mogen nooit vergeten hoe God hen van de Egyptenaren heeft bevrijd.

Meer dan 400 jaar hebben de Israëlieten in Egypte gewoond.

En aan het begin was dat prima.

Ze hadden het goed in Egypte.

Ze kregen er hun eigen plek en ze hadden er genoeg te eten.

Dat konden ze van hun eigen land niet zeggen.

dia 5 – slavernij

Maar langzamerhand werden de Egyptenaren steeds vijandiger.

De Israëlieten moesten verplicht voor de Egyptenaren werken.

Ze werden steeds meer de slaven van Egypte.

Ze moesten zwaar werk doen, maakten veel te lange dagen

en kregen daarvoor veel te weinig betaald.

Voor de Egyptenaren was dat nog niet genoeg.

Zij wilden het volk Israël uitroeien.

Vorige week ging het daarover:

er mochten geen jongetjes geboren worden.

Het wordt met de dag zwaarder,

de Israëlieten hebben geen poot om op te staan.

Het enige wat ze kunnen is hopen dat de Farao het hen niet nog moeilijker gaat maken.

dia 6 – God verlost

Maar nu wordt het anders!

Het hangt al een paar maanden in de lucht.

Mozes en Aäron hebben de Farao gevraagd het volk Israël te laten gaan.

Natuurlijk was het antwoord van Farao ‘nee’.

Maar elke keer dat Farao ‘nee’ zei, werd Egypte getroffen door een ramp.

Voorzichtig groeit er weer wat hoop bij de Israëlieten.

Vandaag zijn de Israëlieten in rep en roer.

Iedereen fluistert aan elkaar door:

‘heb je het al gehoord, Mozes heeft iets belangrijks te vertellen.’

Van elke familie komen er mensen naar Mozes,

en dan begint Mozes te vertellen.

‘Beste mensen, het gaat gebeuren.

God zelf zal ons bevrijden, luister daarom goed.

Slacht een bokje of lammetje van een jaar,

en verf de deurposten van je huis met het bloed.

Eet ongedesemd brood en trek je wandelschoenen maar vast aan.

Er is geen tijd meer te verliezen!’

De spanning is te snijden.

De mensen kunnen het zich niet voorstellen.

Ze hebben altijd last gehad van die Egyptenaren,

is dat dan opeens voorbij?

Worden ze dan eindelijk verlost van die wrede Farao?

Dat kan toch niet?!

Ja, dat kan wel, God doet het.

Hij bevrijdt Israël.

En wat zijn de Israëlieten daar blij mee!

2.Verlossing om nooit te vergeten

dia 7 – om nooit te vergeten

Maar hoe bijzonder het allemaal ook is,

hoe veel indruk dit op de Israëlieten ook maakt,

ze zullen het zomaar weer vergeten.

Zo gaat dat nu eenmaal.

De eerste weken, misschien de eerste jaren, zullen ze er nog wel aan terugdenken.

Maar wat went vrijheid toch snel!

dia 8 – kalender aangepast

En dat wil God dus niet.

Dat God Israël uit Egypte verlost,

dat is iets om nooit te vergeten!

Dat is het belangrijkste, de kern van dit verhaal.

Israël moet steeds terugdenken aan die bevrijding.

En daarom zorgt God voor een herinnering: het Pesachfeest.

Elk jaar moet dit feest gevierd worden,

zodat niemand zal vergeten dat God Israël bevrijd heeft.

Dit feest is zelfs zo belangrijk

dat de kalender erop wordt aangepast.

Vanaf nu is de maand van de bevrijding de eerste maand van het jaar.

dia 9 – zo vergeten

Het lijkt misschien wat overdreven,

dat Israël elk jaar moet vieren dat God hen heeft bevrijd.

Maar het is zo gek nog niet.

Want als het goed met mensen gaat,

vergeten ze zomaar wat God hen allemaal heeft gegeven.

Voor je het weet, denk je dat je God niet nodig hebt.

En daarom die herinnering, en zo kun je het avondmaal ook zien,

aan dat God ons heeft bevrijd.

2.1.verlossing van de wereld

dia 10 – verlossing van wereld

Die bevrijding heeft twee kanten, en daar wil ik even bij stilstaan.

De eerste kant is dat Israël van Egypte werd bevrijd.

God verloste hen van alle ellende die ze in Egypte meemaakten.

Van hun slechte werkomstandigheden, hun armoede,

dat ze oneerlijk behandeld werden, en ga zo maar door.

God geeft ze hun vrijheid terug.

Dat is niet alleen belangrijk voor toen.

Je zou kunnen denken:

‘leuk dat God ooit zijn volk bevrijd heeft, dat zal ongetwijfeld bijzonder zijn geweest,

maar waarom moeten Israëlieten dat honderden jaren later nog steeds vieren?’

Daar zijn in ieder geval twee redenen voor.

In tijden dat het goed met Israël gaat,

moet de verlossing uit Egypte gevierd worden

om ervan bewust te blijven dat alle vrijheid van God komt.

Dat dat niet gewoon is, maar een geschenk van God.

En in tijden dat Israël bijvoorbeeld in oorlog is,

geeft dat herdenkingsfeest vertrouwen:

‘God heeft Israël al eens bevrijd,

dat kan hij en dat wil hij,

wat er ook gebeurt, God zal ons verlossen.’

Christenen vieren dat feest van de verlossing uit Egypte niet meer.

Het is natuurlijk ook een echt Joods feest.

Het gaat er om hoe het volk Israël gered werd.

Dat gaat niet over christenen in Nederland.

Maar het gaat wel over God die ons ook wil verlossen.

Gelukkig hebben wij het beter dan de Israëlieten in Egypte.

Afgebeuld worden door slavendrijvers,

daar kunnen wij ons gelukkig geen voorstelling van maken.

Toch kun je wel zeggen dat deze wereld ziek is.

Mensen maken het elkaar onmogelijk om te leven.

Voor een goed gevulde bankrekening hebben mensen veel over,

ook al gaat dat over de rug van anderen.

Een goed imago is alles,

en daarom is het toegestaan harde grappen over anderen te maken.

Uit die wereld wil God ons verlossen.

God komt met een nieuwe wereld,

daar kijken we bij het avondmaal naar uit.

2.2.verlossing van zonde

dia 11 – verlossing van zonde

De verlossing heeft nog een andere kant.

Je zou dat misschien niet zo verwachten,

maar Israël wordt niet alleen bevrijd van Egypte,

Israël wordt ook bevrijd van de straf die ze zelf verdienen!

Israël zat zelf ook fout.

dia 12 – bloed deurpost

God gaat iedereen straffen.

In elk huis zal de oudste zoon sterven.

Of het Egyptenaren of Israëlieten zijn, maakt voor God niet uit.

Voor deze straf is iedereen gelijk.

Er is maar een manier om aan die straf te ontkomen,

en dat is het bloed van een lammetje op de deurposten.

Als Egyptenaren dat hebben, zal God hen niet straffen.

En als Israëlieten dat niet hebben, zal God hen wel straffen.

Dat lammetje kwam in plaats van de oudste zoon.

Je zou kunnen zeggen dat ze de keuze konden maken:

zelf gestraft worden of een lammetje offeren.

dia 13 – zuurdesem

En dan wil God ook een nieuwe start geven.

De Israëlieten moeten alle zuurdesem uit hun huis wegdoen.

Ik heb hier wat van zulke zuurdesem.

Het is eigenlijk bedorven deeg.

Het ruikt zuur door alle bacteriën die erin zitten.

Het werd gebruikt als gist, om te zorgen dat brood luchtig wordt.

Zuurdesem kun je gemakkelijk zelf maken,

door meel en water te mengen.

Als je dat een week laat staan, krijg je zuurdesem.

Als je het eenmaal hebt, kun je er gemakkelijk meer van maken.

Gewoon elke dag een beetje water en meel erbij doen.

Je hoeft het maar een keer te maken, dan kun je er altijd mee doen.

Als je dat weg moet gooien, zoals de Israëlieten,

moet je weer een nieuwe start maken.

En daar gaat het om: God wil dat de Israëlieten een nieuwe start maken.

Elke keer als ze het pesachfeest vieren, moeten ze dat weer herinneren:

we verdienen Gods straf, maar God wil ons een nieuwe start geven.

Dat wil God ook met ons.

Hij verlost ons niet alleen van een oneerlijke wereld.

Hij verlost ons ook van onszelf!

Want wij zijn net zo goed schuldig aan die oneerlijke wereld.

Omdat wij ook steeds bedenken wat in ons eigen voordeel is.

God wil ons daarvan verlossen!

3.prijs van verlossing

dia 14 – prijs van verlossing

Toch, en dan komen we bij een moeilijk stukje,

wordt niet iedereen verlost.

Sommige mensen straft God wel, anderen mensen straft God niet.

Is dat niet oneerlijk?

Iedereen heeft toch even veel schuld aan die oneerlijke wereld?

Het pesachfeest is ook wel een beetje wrang.

Terwijl de Israëlieten feest vierden om hun bevrijding,

waren de Egyptenaren in diepe rouw.

Zij moesten hun zonen begraven.

Waren de Israëlieten echt zoveel beter?

Nee dus.

De Israëlieten worden niet verlost omdat ze beter zouden zijn,

maar omdat ze bloed van een lammetje op hun deur hebben.

dia 15 – lammetje

Verlossing kost iets.

Voor de Israëlieten kostte het een lammetje, elk jaar weer.

Een paar dagen voordat ze dat lammetje moesten offeren,

stond het al voor de deur.

Ze keken er een paar dagen tegenaan,

en ik kan me voorstellen dat ze gehecht raakten aan dat beest.

Dat ze het liever helemaal niet wilden offeren.

Toch moet dat wel, want God wil hen laten zien:

‘ik kan jullie wel verlossen, ik kan jullie wel vergeven,

maar bedenk wel dat dat ook wat kost.’

dia 16 – lam van God

Wij offeren geen lammetjes meer.

Vergeving, verlossing, dat kost ons helemaal niets meer.

Niet omdat het opeens niet meer betaald zou moeten worden.

Maar omdat God het van ons heeft overgenomen:

het kost hem zijn Zoon.

God verlost ons van de wereld, God verlost ons van onszelf

en God betaalt daarvoor.

Het avondmaal is er om dat nooit te vergeten!

Voor de Israëlieten was de vraag:

wil ik die prijs betalen?

Voor ons is de vraag:

wil ik die prijs aannemen?

Kan ik accepteren dat God met het bloed van zijn Zoon betaald heeft?

Dat is nog veel moeilijker dan zelf een lammetje opofferen.

Dit gaat zo in tegen ons rechtvaardigheidsgevoel!

Het kruis is voor ons een belediging:

waar slaat het op dat Jezus voor ons moest sterven?

Je kunt dan twee reacties geven.

De ene is: ‘als het zo moet, laat dan maar zitten,

dan red ik me ook zonder Gods verlossing wel.

Trouwens, het valt toch ook wel mee met mij.’

God nodigt iedereen uit voor de andere reactie:

‘het doet me pijn om het te zeggen,

maar God, ik heb u nodig!

U moet mij verlossen, want ik kan het niet.

En u moet maar betalen, want ik heb u niets te bieden.

Wilt u mij een nieuwe start geven?’

dia 17 – avondmaal

Wil je verlost worden?

Dan moet je bij Jezus zijn.

En het avondmaal is er om dat nooit te vergeten.

Herinner je steeds weer wat Jezus heeft gedaan.

Vergeet niet dat je alles van God nodig hebt.

Erken dat je bij God niets verdient.

Kijk uit naar de nieuwe wereld die komt.

Amen.