Ester 4:13-17 | Toeval?!

Mark Veurink
Mark Veurink
2 juli 2017

Ester 4:13-17 | Toeval?!

image_pdfimage_print

Ester: het gewone meisje dat koningin van Perzië wordt. Het klinkt als een romantisch sprookje, maar de werkelijkheid is veel rauwer. Heeft Ester de moed te zien dat haar leven meer is dan een samenloop van ongelukkige omstandigheden? Durf jij te geloven dat er meer is dan toeval?
Voor wie deze preek in een kerkdienst wil gebruiken: graag ontvang ik een melding op hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: -Opwekking 709 – De hemel vertelt
-Opwekking 629 – Als er vergeving is
-Opwekking 764 – Zegekroon
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: Opwekking 689 – Spreek o Heer
Gebed
Preek met lezingen uit Ester
Zingen: -Psalmen voor Nu 121
-Oceans (Hillsong)
Geloofsbelijdenis
Zingen: Opwekking 488 – De kracht van uw liefde
Gebed
Collecte
Zingen: Opwekking 733 – 10.000 Redenen
Zegen

Toeval?!

Inleiding
dia 1 – zwart
Vanmiddag is Ester onze held.
Of onze heldin, als je dat liever hebt.
Ester, een gewoon Joods meisje,
dat koningin van Perzië wordt
en voorkomt dat haar volk wordt uitgeroeid.

Er is een heel bijbelboek naar Ester genoemd,
en dat lijkt echt zo’n meisjesverhaal.
Welk meisje wil er nu geen prinses zijn?
In de boekencollectie van Lydia, onze dochter, vond ik een boekje over Ester.
Een echt meidenboekje.
Alleen de omslag al…
Het boekje is roze met paars en als je goed kijkt, zie je overal glitters.
Ester is een echt prinsesje,
met een kroontje in haar ene hand,
een bloemetje in haar andere hand,
en een prachtige mantel omgeslagen.
Ze ziet er blij en vrolijk uit.
Elk meisje droomt er stiekem van als Ester te zijn.
Toch? Dames?

dia 2 – filmpje
Dat prinsessenverhaal deed me denken
aan een ander verhaal van een gewoon meisje die met de prins trouwt.
Daarvan heb ik een filmpje.

dia 3 – Kate en William
Romantisch he?!
Een echt sprookjeshuwelijk!
Kate Middleton, een gewoon burgermeisje,
trouwt met een heuse prins, en niet zomaar een:
prins William, de toekomstige koning van het Britse rijk.
Waar miljoenen meisjes van dromen, is Kate gelukt:
zij is door William uitgekozen.

dia 4 – toeval?!
Dat is het imago van Ester.
Maar vanmiddag duiken we dieper in haar verhaal.
En dan blijkt het helemaal geen sprookjesachtig prinsessenverhaal te zijn.
De werkelijkheid is veel rauwer.
In dat verhaal wil ik jullie meenemen.
Helaas kunnen we niet het hele verhaal lezen.
Als ik je een tip mag geven: doe het vanavond thuis!
Ik ken geen ander bijbelboek dat zo mooi geschreven is:
je leest het in 1 ruk uit.
Maar een romantisch verhaal, dat is het niet!
Wel een verhaal over moed:
durft Ester te geloven dat het leven meer is dan toeval?
Durf jij dat te geloven?

1. Heldin tegen wil en dank
dia 5 – aanleiding 1: de koning heeft liefdesverdriet (liefdesverdriet)
Het is crisis aan het hof van koning Ahasveros van Perzië.
Het is zijn eigen domme schuld.
Met het rijk gaat het prima, dat is het probleem niet.
Nee, Ahasveros heeft privéproblemen.
Nou ja, privé…
Iedereen weet wat er aan de hand is, en iedereen heeft er last van.
Ahasveros is chagrijnig, loopt veel te piekeren
en snauwt zijn personeel af.

Wat is er gebeurd?
In een dronken bui had Ahasveros zijn vrouw, koningin Wasti, weggestuurd.
Hij was met de mannen aan het feesten,
en wilde pronken met zijn prachtige vrouw,
maar Wasti weigerde mee te doen aan die vleeskeuring.
Ahasveros werd woest: ‘wie denkt dat mens wel dat ze is?!
Wie is er nou eigenlijk de baas?’
Om zijn spierballen te tonen had hij Wasti als koningin aan de kant gezet.
Maar nu heeft de koning spijt.
Hij mist zijn mooie vrouw.
O, aan vrouwen geen gebrek aan het hof,
maak je geen zorgen, de koning kwam heus wel aan zijn trekken,
maar hij krijgt Wasti niet uit zijn hoofd.

Het personeel is het zat.
Het moet een keer klaar zijn met dat liefdesverdriet van de koning.
Ze bedenken een plan.
‘Koning, er zijn genoeg mooie meisjes in uw rijk.
Zullen we de mooiste meisjes bij elkaar brengen,
dan kunt u uw nieuwe koningin kiezen.’
Dat lijkt de koning wel wat: een heuse misverkiezing.
Overigens hoefden de meisjes zichzelf niet op te geven.
Als de dienaren van de koning jou mooi vonden, had je geen keuze
en moest je meedoen in de schoonheidswedstrijd voor de koning.

dia 6 – Ester 2
Zo is ook Ester naar het koninklijk paleis ontvoerd.
Een jong Joods meisje, toegevoegd aan de harem van de koning.
Alle meisjes krijgen een uitgebreide schoonheidsbehandeling.
De koning houdt niet van pukkels en eeltvoeten.
Eén voor één brengen ze een nacht door bij de koning.
Deze nacht is Ester aan de beurt.
We lezen Ester 2 : 12 – 17.

dia 7 – Ester: heeft geen enkele keus
De smeerlap!
Elke nacht een ander onschuldig meisje.
Maagd waren ze nog, daar had de koning uitdrukkelijk om gevraagd.
Na een nacht bij de koning was je niet alleen je maagdelijkheid
maar ook je leven voorgoed kwijt.
De kans dat je nog eens bij de koning mocht terugkomen
was bijzonder klein.
Je werd opgesloten in het andere deel van de harem,
met vrouwen die de koning al eens had uitgeprobeerd.
Nooit zou je gewoon trouwen, dat zou de koning nooit toelaten.
Voortaan zou je je leven slijten tussen de mascottes van de koning.

Ook Ester krijgt haar nacht bij de koning.
Ze valt in de smaak: de koning wil haar.
Hij ziet in haar de nieuwe Wasti.
Ester heeft niets in te brengen.
Ze moet trouwen, met deze macho.
Ja, nu is ze koningin, maar wel koningin tegen wil en dank.
Ze heeft niets te zeggen, ze wordt geleefd.

dia 8 – aanleiding 2: Haman haat de Joden (jodenvervolging)
Dan duikt Haman op in het verhaal.
Hij is de Hitler van Perzië.
Jodenhater eerste klas.
De gaskamers van Auschwitz, hij had het prachtig gevonden!
Hij zou zich vooral hebben afgevraagd
waarom hij zelf niet op dat idee was gekomen.
Tot overmaat van ramp maakt koning Ahasveros
deze Haman tweede in rang in zijn rijk.
Haman grijpt zijn kans, en vaardigt een bevel uit:
alle Joden moeten sterven.

dia 9 – Ester 4
Mordechai, Esters pleegvader, is al snel op de hoogte.
Daar gaan we verder lezen: Ester 4 : 1 – 12.

dia 10 – Ester: ‘laat me met rust!’
Mordechai is er kapot van.
Net als alle andere Joden.
Hij ziet nog maar één mogelijkheid:
Ester moet met de koning gaan praten.
Maar Ester voelt er helemaal niets voor.
Zij hoeft niet zo nodig de held van dit verhaal te zijn.
Ook al is de interesse van de koning in haar al lang weer weggezakt,
ze heeft haar man al een maand niet gezien,
ze is gewend aan het leven in het paleis.
Ze voelt er niets voor haar leven op het spel te zetten.
Ester wil maar één ding: met rust gelaten worden.
Ze laat het Mordechai weten:
‘je zoekt het maar uit, laat me met rust!’

Dat is Ester.
Ík denk dat zij iemand is
in wie je je makkelijk kunt herkennen.
Als ze al een held is, dan is ze heldin tegen wil en dank.
Op haar leven heeft ze geen invloed, het overkomt haar,
en ze probeert er maar het beste van te maken.
Aan haar eigen problemen heeft ze wel genoeg,
dus val haar niet lastig met de problemen van een ander.
Laat haar liever met rust.
Herken je het?

2. Toeval of bestemming?
dia 11 – Ester 4
Ester mag dan met rust gelaten willen worden,
Mordechai piekert er niet over!
We lezen verder: Ester 4 : 13 – 17.

dia 12 – in verwarring: Ester moet kiezen! (verwarring)
Mordechai blijft aandringen.
Ester mag niet stil blijven zitten!
Twee redenen draagt hij aan.
Eén: denk niet dat jij wel veilig bent!
Ester moet beseffen dat het niet het probleem van anderen is,
maar net zo goed van haarzelf!
Als ze het niet voor de Joden doet, dan toch tenminste voor zichzelf.
Maar dit is niet de belangrijkste reden.
Die lees je in het slot van vers 14:
‘wie weet ben je juist koningin geworden
met het oog op een tijd als deze.’

Zou het zo zijn?
Het laat Ester niet meer los.
Het is zo verwarrend!
Nooit had Ester wat te kiezen:
het leven overkwam haar en ze deed wat haar werd opgedragen.
Nu moet ze kiezen.

dia 13 – liedje
We luisteren een liedje,
waarin Ester wordt bemoedigd,
maar ook iedereen die vindt dat zij of hij op Ester lijkt,
ook al is het maar een heel klein beetje.
We luisteren ‘Ester’, door Matthijn Buwalda.

dia 14 – Ester kiest: ze is hier niet voor niets
Ester heeft gekozen.
Ze is toch koningin?
Nou, dan zal ze zich als koningin gedragen.
Mordechai heeft gelijk.
Het is geen toeval dat zij hier is.
Er is een reden, er is een bestemming.
En vandaag heeft ze hem ontdekt.

Ester ondergaat een ware metamorfose.
Weg is dat meisje, dat het leven liet gebeuren.
Nu is ze een vastberaden vrouw, die weet wat ze moet doen.
Als een ware koningin geeft ze het bevel
dat alle Joden voor haar moeten vasten.
Zelf zal ze ook vasten,
om zich voor te bereiden op haar ontmoeting met de koning.
En deze keer bepaalt niet de koning, maar Ester wat er gebeurt.

Ester, heldin tegen wil en dank.
Maar nu toch echt een held.
‘Moet ik omkomen, goed, dan zal ik omkomen.’
Daarmee lijkt Ester op die andere held,
de grootste held die de geschiedenis gekend heeft: Jezus.
‘Moet ik omkomen, goed, dan zal ik omkomen.’
Jezus gaat vastberaden op zijn doel af: mensen vrij maken.
Kost het hem zijn leven, dan kost het hem zijn leven.
Hij wil jou, wat de prijs ook is!

Ester hoeft díe prijs niet te betalen.
Maar ze is ertoe bereid.
Ester leeft weer!
Niet langer overkomt het leven haar.
Ze heeft gekozen, ze heeft weer een doel.
Hoe gevaarlijk het ook is,
ze heeft nu eindelijk weer het gevoel
dat haar leven niet voor niets is!

dia 15 – God heeft zijn plan!
En God zegent het.
Dat blijkt in het vervolg van het boek.
Kort gezegd: God keert alles om.
Ester, het Joodse meisje in een macho-mannenwereld,
Ester mag haar steentje bijdragen in hoe God voor zijn volk zorgt.
Het leven van Ester is geen toeval, maar heeft een bestemming.
Nee, Ester is niet onmisbaar.
Terecht zegt Mordechai dat als Ester niet meewerkt
van een andere kant wel redding zal komen.
Jij bent ook niet onmisbaar.
Maar God wil je maar al te graag gebruiken.
Hij heeft zijn plan, ook voor jou.

3. Heeft alles een doel?
dia 16 – heeft alles een doel?
Ho, wacht even.
God heeft zijn plan met jou?
Misschien hoor je het wel vaker.
Maar wat zeg je dan eigenlijk?
Heeft álles een doel?

dia 17 – commandocentrum
Ik ben zo iemand die daar een beetje kriebelig van wordt.
Vooral als er iets heftigs gebeurd,
en dan gezegd wordt: ‘God heeft er vast een bedoeling mee.’
Daar kan ik niet zo goed tegen.
‘O ja, heeft God er een bedoeling mee?
Hoe weet je dat zo goed?
En had God dat doel niet op een andere manier kunnen bereiken?’
Ik geloof niet in een God die in de hemel zijn commandocentrum heeft,
met honderden computers en grote aanraakschermen,
waar God als grote baas rondloopt en zijn engelen bevelen geeft,
zodat alles op aarde precies gebeurt zoals God het heeft bedacht.
Ik geloof niet dat God alles in de wereld programmeert,
en dat dus ook alles wat er gebeurt van God komt.
Nee: ik geloof dat God mensen serieus neemt.

dia 18 – niet: alles wat gebeurt komt van God
‘Wie weet ben je juist koningin geworden
met het oog op een tijd als deze.’
Wat zeggen die woorden van Mordechai nu wel en niet?
Het eerste dat mij opvalt is dat hij God niet eens noemt!
Het tweede is dat hij heel voorzichtig is: ‘wie weet…’
Kun je zeggen dat alle ellende die Ester is overkomen een doel had,
namelijk dat ze eens als koningin haar volk zou redden?
Ik denk dat je dan te veel uit de woorden van Mordechai afleidt.
Het houdt er in ieder geval geen rekening mee dat mensen ook keuzes maken.
Het is niet zo dat God onze keuzes maakt.
Niet alles wat gebeurt komt van God.

dia 19 – wel: God brengt dingen op je pad
En toch: God heeft zijn plan.
Als mensen keuzes maken, overkomt hem dat niet.
Hij gaat er mee verder, zoals bij Ester.
Zij zit in een unieke positie.
Haar volk is in groot gevaar,
en als er iemand is die iets bij de koning kan bereiken,
dan is het Ester wel!
Dan mag je ook zeggen:
blijkbaar is Ester daar, op dat moment, niet voor niets.
Blijkbaar wil God iets van Ester.

God heeft zijn plan:
het betekent niet dat alles vastligt, en overal een bedoeling achter zit,
wel dat God dingen op je pad brengt.
En dan nog kun je kiezen.
Dat mag Ester ook.
Ze mag kiezen voor haar ‘veilige’ paleisleventje,
maar ook voor Gods plan met haar.

4. Hier ben ik!
dia 20 – hier ben ik!
En jij, wat kies jij?
Durf je te geloven dat je leven meer is dan dom toeval?
Durf je te geloven dat God een plan heeft, ook met jou?
Dat hij dingen op je pad brengt?
Durf je dan te zeggen: hier ben ik!

dia 21 – krant
Woensdag las ik nietsvermoedend de krant, het ND.
Opeens viel mijn oog op deze kop: ´Segers als de nieuwe Esther´
Eerste gedachte: dat is dus fout gespeld, met een ´h’, dat hoort niet meer!
Tweede gedachte: dat is toevallig, ben net met een preek over Ester bezig.
Of is het meer dan toeval?
Hoe dan ook, Gert-Jan Segers, leider van de ChristenUnie,
praat met VVD, CDA en D66 over de vorming van een kabinet.
Hij neemt zijn verantwoordelijkheid, maar er zitten ook grote risico’s aan!
Segers stelt zichzelf die vraag van Mordechai:
‘zou het voor een tijd als deze zijn?’
Hij is op zoek,
niet naar hoe ze bij de volgende verkiezingen
zo veel mogelijk zetels kunnen binnenhalen,
maar naar wat God hier en nu van hem en zijn partij wil.

dia 22 – ‘ben ik hier met een reden?’
Jij bent Gert-Jan Segers niet.
Jij bent Ester niet.
En toch mag ook jij jezelf die vraag stellen:
‘ben ik hier en nu met een reden?’
Ook als jouw leven helemaal niet zo bijzonder lijkt.
Als het zijn gangetje gaat.
Of als je je handen er aan vol hebt.
Als je leven zo zinloos voelt.
Of als je gewoon met rust gelaten wilt worden.

‘Ben ik hier en nu met een reden?’
Kijk zo deze week eens om je heen.
Er is meer dan het toeval, meer dan het leven dat je overkomt.
Wat brengt God op jouw pad?
Waar wil God jou, met jouw leven, gebruiken?
Dat hoeft echt niet zo groot te zijn als het redden van een volk.
Misschien is het een ontmoeting
met een klasgenoot, een collega of een volslagen onbekende,
voor wie jij er mag zijn.
Misschien is het een situatie waar je in belandt,
waar juist jij iets kunt betekenen.
Misschien is het een vraag die op je afkomt,
of jij iets wilt doen.
Wie weet ben jij hier en nu met een reden!

dia 23 – kies jij voor het leven?
Ik hoop dat je zulke momenten in je leven ontdekt!
En dat je dan ook durft te kiezen, net als Ester.
Kies niet voor veiligheid.
Kies niet voor ‘laat me met rust’.
Kies niet voor ‘ik heb al genoeg aan mijn eigen problemen.’
Sluit je niet op in jouw paleis.
Kies voor Gods plan.
Kies voor ‘moet ik omkomen, goed, dan zal ik omkomen.’
Kies voor ‘God, hier ben ik, gebruik mij.’
Dan kies je voor het leven, dan heeft je leven zin,
en ben je, wat er ook gebeurt, veilig bij Jezus.
Amen.