Efeziërs 6:7 – Leven in Gods wereld: werk

Mark Veurink
Mark Veurink
23 augustus 2015

Efeziërs 6:7 – Leven in Gods wereld: werk

image_pdfimage_print

Werken: we doen het heel wat, maar waarom? Is werk meer dan noodzakelijk kwaad? En wat heeft God met je werk te maken?
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: Psalm 93 : 1 en 3
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: GKB Gezang 166 : 1 en 2
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Exodus 1 : 15 – 22 en Efeziërs 6 : 5 – 9
Zingen: Psalm 25 : 6 en 7
Preek over Efeziërs 6 : 7
Zingen: LvK Lied 381 : 1, 3 en 4
Kinderen terug
Lezen wet
Zingen: E&R 84 (wees standvastig, onwankelbaar)
Gebed
Collecte
Zingen: Opwekking 710
Zegen

Leven in Gods wereld: werk

Introductie schriftlezing
We staan deze weken stil bij de wereld waar we in leven.
Geloven gaat niet alleen over onze relatie met God
en over hoe we met elkaar omgaan,
het gaat ook over hoe je omgaat met de wereld.
We hebben het in de afgelopen weken al gehad
over de natuur, techniek en muziek.
Vandaag gaat het over werk,
en volgende week over het milieu.
We lezen Exodus 1:15-22 en Efeziërs 6:5-9.

Inleiding
dia 1 – predikant
Als mensen vragen wat voor werk ik doe,
en ik antwoord dat ik predikant ben,
dan kijken ze me soms verbaasd aan.
‘Maar jij bent toch nog jong?’
Klopt, ik ben 28.
‘Waarom ben je dan predikant geworden?!’
Alsof alleen mannen met grijze haren predikant kunnen zijn…

dia 2 – brug
Toch is het wel een goede vraag,
een vraag die ik mijzelf ook stel:
waarom ben ik eigenlijk predikant geworden?
Op het vwo was ik helemaal niet van plan predikant te worden.
Ik had alle exacte vakken en was daar goed in.
Mijn studiekeuze had ik al gemaakt: civiele techniek.
Grote bouwprojecten, bruggen, dijken, wegen,
dat leek me wel wat!
Maar in mijn examenjaar liep het anders.
Ik was bezig met God en de zin van mijn leven.
Die bruggen en dijken, ze voelden opeens heel zinloos,
daar wilde ik me niet de rest van mijn leven mee bezig houden.
Toen werd het theologie…

Van theologie heb ik nooit spijt gehad,
maar ik schaam me wel voor hoe ik er toen over dacht.
Alsof je alleen met theologie iets zinnigs met je leven kunt doen.
Wat een arrogante gedachte is dat!
Alsof ik de enige hier ben die ervoor heeft gekozen
in zijn werk God te dienen…

En nu zit ik dus zonder werk.
Of, zoals ik deze week ergens las:
doe ik de hele week niets om op zondag de mensen te vermoeien…
Nee, zo erg is het niet, ik heb genoeg te doen,
ik ben dankbaar voor het werk dat ik als predikant heb,
maar vind het ook jammer dat ik nooit een brug zal bouwen.

dia 3 – leven in Gods wereld: werk
De meeste vakanties zijn weer voorbij,
en dat is een mooie gelegenheid om het eens over werk te hebben.
Niet alleen het werk van predikanten heeft met God te maken,
mijn werk is niet belangrijker dan dat van een caissière in de supermarkt.
Laten we vandaag kijken naar wat God met je werk te maken heeft!

1. Waar werk je voor?
dia 4 – waar werk je voor?
In die bijbelgedeelten die we hebben gelezen,
komt één vraag sterk naar voren:
waar werk je eigenlijk voor?
We werken heel wat, maar waarom?

dia 5 – werk is meer dan betaald werk
Voor alle duidelijkheid:
met werk bedoel ik meer dan een betaalde baan.
Als je naar school gaat, of een opleiding volgt, is dat ook werk.
Vrijwilligerswerk, de naam zegt het al, is werk.
Dat geldt ook voor het huishouden, zelfs voor het opruimen van je kamer.
En wat je moet als je zonder werk zit,
daar kom ik zometeen nog op terug.

dia 6 – Sifra en Pua
Eerst naar Exodus 1.
Daar komen we twee vrouwen tegen, Sifra en Pua,
die we alleen maar kennen om het werk dat ze deden.
Ze zijn verloskundigen: begeleiden zwangere vrouwen en helpen bij de bevalling.
Deze vrouwen werken in een bijzondere situatie:
onder Israëlische vrouwen in het oude Egypte.
De Israëlieten zijn in Egypte een snel groeiende minderheid.
De Farao wordt er bang van: straks nemen de Israëlieten Egypte nog over…
Hij probeert de Israëlieten klein te houden, maar zijn pogingen mislukken.
Hij ziet nog maar één weg,
en daarbij heeft hij de verloskundigen nodig.

Sifra en Pua worden ontboden bij de Farao.
Ze krijgen een simpele opdracht:
als je bij de geboorte van een Israëlisch jongetje bent, dood hem dan!
Bij de geboorte ging het wel vaker mis,
dus als ze het onopvallend zouden doen, zou niemand het merken,
maar zou Farao wel van zijn probleem af zijn.
Daar sta je dan, als verloskundige…
Je doet altijd alles om een baby in leven te houden,
en nu word je geacht ze te doden…
Nu komt het erop aan:
waar werken deze vrouwen voor?

dia 7 – werk je voor geld?
Als we die vraag even naar vandaag trekken,
zijn er volgens mij twee veel voorkomende antwoorden.
Het eerste: werk is een noodzakelijk kwaad om geld te verdienen.
Werk kost je vrije tijd, maar met het geld dat je verdient,
kun je je overgebleven vrije tijd invullen.
Natuurlijk: er moet geld verdiend worden,
maar als dat de enige reden is om te werken,
dan ga je al snel de kantjes er vanaf lopen:
waarom hard werken, als je met minder inspanning net zoveel verdient?

dia 8 – werk je voor status?
Dan is werk onbelangrijk voor je.
Maar je kunt werk ook juist heel belangrijk maken:
dat je werk je de moeite waard maakt.
Niet voor niets is de eerste vraag bij een kennismaking vaak:
‘wat voor werk doe je?’
Dan kom je als chirurg een stuk beter voor de dag dan als parkeerwachter.
Werk geeft je status, geeft je een identiteit,
en daarom is je werk alles voor je.

Die verloskundigen geven een ander antwoord.
Ze gaan tegen het bevel van de Farao in,
ze zijn niet bang om hun werk te verliezen,
en daarmee hun geld en status.
Blijkbaar hebben zij een ander antwoord.

2. In dienst van God
dia 9 – in dienst van God
Waar halen die vrouwen de moed vandaan?
Het antwoord is ontzag voor God.
Dat is precies wat Paulus in Efeziërs 6 aan slaven meegeeft:
doe je werk in dienst van God.

dia 10 – werk een manier om God te dienen
Ik had een ander antwoord verwacht:
namelijk dat die verloskundigen problemen met hun geweten krijgen.
Maar dat staat er niet: er staat dat ze ontzag voor God hebben,
en daarom niet aan het plan van de Farao willen meewerken.
Uiteindelijk werken ze niet in dienst van de Farao,
en ook niet voor wat de Farao hen kan geven, zoals geld en status.
Ze werken in dienst van God.

Paulus zegt dat ook tegen de slaven in Efeze:
doe je werk alsof het voor de Heer is.
Hij zegt dat niet om slavernij goed te praten:
hij komt juist voor slaven op.
Waar het Paulus om gaat:
als je nu eenmaal in de situatie zit dat je slaaf bent,
wat betekent je geloof dan voor je werk?
Ik kan me goed voorstellen dat een slaaf alleen maar werkt omdat het moet.
Paulus houdt dan voor: vergeet niet dat je werk uiteindelijk voor God zelf is.
Werk is geen noodzakelijk kwaad,
maar een manier om God te dienen.
God zelf is de opdrachtgever van ons werk!

dia 11 – gemaakt om te werken
Dat werk geen noodzakelijk kwaad is,
staat al op de eerste bladzijde van de bijbel.
Dat gaat over God die hemel en aarde maakt: God is aan het werk!
En als God de mensen maakt, geeft hij hen de opdracht om te werken,
in Genesis 1:28: “wees vruchtbaar en wordt talrijk,
bevolk de aarde en breng haar onder je gezag:
heers over de vissen van de zee, over de vogels van de hemel
en over alle dieren die op de aarde rondkruipen.”
God wil dat we werk maken van zijn wereld!
Hij heeft ons gemaakt, hij heeft ons talenten gegeven om iets te doen:
betaald werk, school, vrijwilligerswerk, het huishouden, enzovoort.
God heeft je niet gemaakt om te luieren,
maar om iets te betekenen in zijn wereld!

En als je zonder werk zit?
Is dit dan niet een hele wrede boodschap?
Ik denk het niet.
Het laat juist zien dat werkloosheid echt een probleem is.
Het is niet alleen een geldprobleem:
het is dat je geen kans krijgt om te doen waarvoor God je heeft gemaakt: werk.
Daarom is werkloosheid zo heftig.
Daarom is het ook zo heftig als je door ouderdom of door ziekte
niets meer kunt, maar volledig van anderen afhankelijk bent.

dia 12 – je leven hangt niet van je werk af
Gelukkig is werk ook niet alles!
Ben je niet iemand om wat voor werk je doet.
Daarom geeft God een rustdag:
even het werk loslaten, je richten op waar het om gaat:
dat je door Jezus Christus geliefd bent.
Dat je geluk niet van je werk afhangt, maar van de liefde van God.
Christenen hebben waar anderen voor werken.

3. Is mijn werk de moeite waard?
dia 13 – is mijn werk de moeite waard?
Werk is dus belangrijk,
niet om het geld of de status die het oplevert,
maar omdat God zelf ons werk te doen geeft,
of dat nu betaald werk is of niet.
Daarom is werk de moeite waard.
Maar dat is natuurlijk wel een hoog ideaal.
Kun je God met elk beroep dienen?
Is je eigen werk ook de moeite waard?

dia 14 – op werk rust een vloek
Werk kan heel zwaar zijn.
Dat je als een berg tegen je werk opziet,
omdat het te veel van je vraagt.
Werk kan heel saai zijn,
omdat het elke dag, misschien zelfs wel elke minuut hetzelfde is,
en je maar gewoon dom moet doorgaan.
Werk is niet altijd mooi.
Sinds de zondeval rust een vloek op het werk, dat staat in Genesis 3:
“zwoegen zul je, zweten zul je.”
En toch blijft werken de moeite waard!

Die slaven waar Paulus aan schrijft,
hadden ook geen fijne baan waar ze veel voldoening in konden vinden.
Het was hard werken, vaak voor een baas die hen niet als volwaardig mens zag,
het was misschien wel vooral overleven.
Toch schrijft Paulus dat die slaven hun werk voor God moeten doen.
Hoe zwaar of hoe saai je werk ook is,
je kunt er echt God mee dienen!

dia 15 – elk werk voor God belangrijk
God maakt geen onderscheid tussen beroepen,
er is voor hem geen belangrijk en onbelangrijk werk.
Ok, er zijn een paar beroepen die als christen maar beter niet kunt hebben,
zoals drugsdealer of eigenaar van een bordeel,
maar verder geldt: elk werk kun je voor God doen.
Ik zat dus fout toen ik dacht dat ik als predikant nuttig werk kon doen
en bruggen bouwen tijdverspilling is.
Er bestaat geen minderwaardig werk.
Sterker nog: beroepen die wij wel eens als minderwaardig zien,
zijn vaak het belangrijkste voor de samenleving.
Een vuilnisman betekent veel meer voor de volksgezondheid dan een chirurg.
Wat voor werk je ook doet, betaald of onbetaald,
waar je ook voor leert of studeert,
de vraag is niet of je het voor God kúnt doen,
de vraag is of je het voor God dóet.

4. Doe je werk voor God!
dia 16 – doe je werk voor God!
Doe je werk voor God!
Drie aanwijzingen daarvoor:

dia 17 – werk met plezier
Eén: werk met plezier, zegt Paulus.
En dat zegt hij niet tegen mensen met een droombaan,
maar tegen slaven die geen leuk werk hadden.
Je hoeft jezelf niet te bewijzen met je werk,
niet je werk geeft je status, maar God.
Jezus bevrijdt je van te hoge verwachtingen van je werk:
dat je daardoor iemand zou zijn.
Als je bedenkt dat je werk voor God is, dat je het voor hem mag doen,
kun je er plezier in hebben, ook als het niet je droombaan is.

dia 18 – werk met inzet
Aanwijzing twee: werk met inzet,
of, zoals Paulus het zegt, gehoorzaam.
Maak je niet gemakkelijk van je werk af: je werkt voor God!
Werk is niet waardevol omdat je ermee verdient,
werk is waardevol omdat je een bijdrage mag leveren aan Gods wereld.
Je mag helpen het een leefbare plek te laten zijn,
hoe klein je bijdrage ook is.
Dat betekent niet dat je kritiekloos moet doen wat je baas zegt,
wel dat je werk dienstbaar is aan de ander.

dia 19 – werk dapper
Dat brengt me bij aanwijzing drie: werk dapper.
Je kunt op je werk in situaties komen waar je moeite mee hebt.
Denk maar aan die verloskundigen in Egypte.
Neem een voorbeeld aan hen, maak dappere keuzes.
Bijvoorbeeld als het in het bedrijf waar je werkt alleen om geld gaat,
en je daarom nutteloze dingen moet aansmeren.
Vaak zijn zulke situaties niet zwart/wit,
en is niet direct duidelijk wat voor keuzes je moet maken.
Juist dan is het belangrijk om, net als die verloskundigen,
je basis te hebben in ontzag voor God.

Als je zo werkt, ben je tot zegen.
Een christelijke kijk op je werk,
geeft je alle reden om niet voor jezelf te werken,
maar dienstbaar te zijn aan je bedrijf, je klant, aan Gods wereld.

dia 20 – jongeren: kies iets dat bij je past
Speciaal voor jongeren:
als je jong bent ligt de wereld nog voor je open.
Hoe ga je kiezen wat je met je leven gaat doen?
Hoe kies je een vakkenpakket, een studie of een baan?
Wat ik je mee wil geven: kies niet voor waar je het meeste mee kunt verdienen,
kies ook niet voor wat je de meeste status oplevert.
Kies iets dat bij je past, waar je van God talenten voor gekregen hebt.

dia 21 – ouderen: blijf waar mogelijk actief
Speciaal voor ouderen die met pensioen zijn:
het is fijn om niet meer voor geld te hoeven werken
en te kunnen genieten van meer vrije tijd.
Maar: als u nog gezond bent, kunt werken,
iets kunt betekenen voor de samenleving,
doe dat dan ook vooral!
Gods opdracht in Genesis 1,
u kent het misschien nog onder de naam ‘cultuurmandaat’,
houdt niet op bij je 67e!

Doe je werk voor God,
en het krijgt een plekje in het grote werk dat God doet.
Net als het werk van die verloskundigen.
Zoals Paulus zegt: ‘zet u altijd volledig in voor het werk van de Heer,
in het besef dat door de Heer uw inspanningen nooit tevergeefs zijn.’
Amen.