Efeziërs 5 en NGB 28 – Leerpreek: Waarom meedoen met de kerk?

Mark Veurink
Mark Veurink
19 januari 2014

Efeziërs 5 en NGB 28 – Leerpreek: Waarom meedoen met de kerk?

image_pdfimage_print

Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie

  • Zingen: Psalm 123 : 1
  • Stil gebed
  • Votum en groet
  • Zingen: GKB Gezang 118 : 1, 2 en 3
  • Gebed
  • Lezen: Efeziërs 4 : 32 – 5 : 2 en 5 : 21 – 32
  • Zingen: Psalm 84 : 1 en 2
  • Preek
  • Zingen: GKB Gezang 167 : 1 en 3
  • Geloofsbelijdenis: Zingen GKB Gezang 179b
  • Gebed
  • Collecte
  • Zingen: Opwekking 710
  • Zegen

Waarom meedoen met de kerk?

Inleiding
dia 1 – preekserie
Vorige week hebben we het over de kerk gehad.
Vanmiddag gaan we daar mee verder.
Het ging over de vraag: wat is een kerk?
Nu gaat het om de vraag:
waarom zou met de kerk meedoen?
Volgende week staan we dan voor de laatste keer stil bij de kerk,
dan over de vraag hoe we kerk zijn in de 21e eeuw.

dia 2 – waarom meedoen?
Waarom zou je meedoen met de kerk?
Dat is in ieder geval niet vanzelfsprekend.
In onze tijd worden mensen niet zo snel ergens lid van,
helemaal niet als je daarmee ook nog verplicht wordt van alles te doen.
We willen niet aan van alles gebonden zitten,
we willen juist vrij zijn.

Liever een 10-strippenkaart voor de sportschool,
waarmee je op je eigen tijd kunt fitnessen,
dan lid zijn van de voetbalclub,
waar je een vaste avond in de week traint,
op zaterdag vaak wedstrijden speelt,
en dan ook nog bardiensten moet draaien.
Want dan is het gedaan met je vrijheid.

En dan moet je natuurlijk net de kerk hebben…
Lid zijn van een kerk is niet bepaald vrijblijvend.
Waarom zou je niet gewoon af en toe een kerkdienst bezoeken,
op de momenten dat je daar zelf behoefte aan hebt?
Het fijne daarvan is dat je ook niet vastzit aan één kerk,
maar ook eens ergens anders kunt kijken.

Of waarom zou je die kerk niet helemaal links laten liggen?
Als jij de kerk niet nodig hebt om in God te geloven,
waarom zou je dan nog moeilijk doen met die kerk?
Geloven kan toch ook prima zonder kerk?
Toen iemand mij voor het eerst die vraag stelde,
had ik geen idee wat ik zou moeten antwoorden…

Voor mij was het de normaalste zaak van de wereld:
als je christen bent, dan ben je toch ook lid van een kerk?
Misschien denk je er zelf ook wel zo over.
Maar ook dan is het nuttig om erover na te denken:
waarom zou je meedoen met de kerk?
Je kunt trouw kerklid zijn, zonder dat je weet waarom.
Maar als je weet waarom je met de kerk meedoet,
krijg je daar vaak ook weer nieuwe motivatie van.
Het haalt je uit de sleur,
en kan je helpen om vanuit je hart mee te doen.

dia 3 – overzicht preek
Reden genoeg om er vanmiddag bij stil te staan:
waarom zou je meedoen met de kerk?
Dat doen we aan de hand van drie vragen:
wanneer doe je mee, waarom doe je mee en hoe doe je mee?

Bij het zoeken naar een antwoord,
worden we geholpen door de Nederlandse Geloofsbelijdenis.
Vorige week hebben we artikel 27 daarvan gelezen.
Voordat we nu verder gaan,
wil ik artikel 28 met jullie lezen.

dia 4, 5, 6 – NGB 28

1. Wanneer doe je mee?
dia 7 – wanneer doe je mee?
Eerst over de vraag: wanneer doe je mee?
Hierover kunnen heel makkelijk misverstanden ontstaan.
Wanneer hoor je nu bij de kerk?
De makkelijkste manier om die vraag te beantwoorden,
is gewoon de ledenlijst van de kerk erbij te pakken.
Sta je in het boekje, dan hoor je erbij, en anders niet.

dia 8 – meedoen ≠ lid zijn
Meedoen met de kerk is dan hetzelfde als lid zijn van de kerk.
Maar dat gaat te kort door de bocht.
Je kunt op papier wel lid zijn van de kerk,
maar daar in de praktijk niets van merken.
En andersom: er kunnen ook mensen meedoen met de kerk
die toch geen lid zijn.
Meedoen is niet hetzelfde als lid zijn van de kerk.
Met lid zijn is het heel makkelijk: je bent het of je bent het niet.
Je staat binnen of je staat buiten.
Maar daar gaat het in de kerk niet om.
Het is niet zo dat als je maar lid bent, het wel goed zit.
Dat stukje uit de NGB roept je niet op om ingeschreven te zijn bij een kerk,
maar om mee te doen.

dia 9 – samen op weg gaan
In het bijbelboek Handelingen worden christen verschillende keren
‘aanhangers van de Weg’ genoemd.
Bijvoorbeeld in Handelingen 22:4.
Paulus zegt daar:
“Ik heb de aanhangers van de Weg tot de dood toe vervolgd.”
Aanhangers van de Weg, dat geeft goed aan wat het is om mee te doen.
De Weg, dat is Jezus.
Maar er zit ook iets in van dat als je Jezus volgt,
je op weg gaat.

In de kerk doen we dat, samen op weg gaan.
En als je op weg gaat, heb je je bestemming nog niet bereikt.
Als je op weg bent, blijf je in beweging.
Je groeit naar Jezus en ook naar de kerk.
Je gaat steeds meer van Jezus begrijpen,
je leert steeds meer van hem te houden,
en je gaat steeds meer op hem lijken.

Als je op deze manier kijkt naar meedoen met de kerk,
dan gaat het er niet perse om dat je ingeschreven staat.
Het gaat erom dat je samen op weg bent, naar Jezus toe groeit.
Dat is voor mensen die al jarenlang op weg zijn,
maar ook als je nog maar net met het christelijk geloof in aanraking bent gekomen,
en nieuwsgierig bent naar Jezus.
Meedoen is samen op weg gaan.
En daarmee bedoel ik niet dat het dus niet nodig is om lid te zijn.
Op weg gaan betekent dat je ook steeds meer betrokken wordt op de kerk.
Dat je je op een gegeven moment daar ook aan verbindt.
Maar meedoen begint al eerder.

Iedereen mag meedoen.
Want meedoen is op weg gaan, groeien.
En begin daar ook maar gewoon mee.
Doe met ons mee, ga samen met ons op weg.

2. Waarom doe je mee?
dia 10 – waarom doe je mee?
Maar waarom zou je?
Waarom zou je meedoen met de kerk?
Waarom niet gewoon in Jezus geloven
zonder al dat gedoe van de kerk erbij?

dia 11 – opdracht
Vorige week heb ik jullie in groepjes over een vraag laten nadenken.
Dat wil ik nu weer doen.
Niet om jullie daarna te overhoren ofzo,
maar omdat je het antwoord op een vraag
beter onthoudt als je er zelf al over hebt nagedacht.
Ik geef jullie een minuut om in 2/3-tallen
na te denken over de vraag:
waarom zou je meedoen met de kerk?
Waarom zou je geen christen zijn zonder kerk?
Overleg even met je (achter)buurman/vrouw.

dia 12 – in de bijbel vanzelfsprekend
De NGB is hierover heel fel.
Er wordt gezegd dat buiten de kerk geen heil is.
Dat is niet bedoeld als een veroordeling,
het is een waarschuwing.
In ieder geval hoort meedoen met de kerk erbij als je christen bent.

In de bijbel is het net zo.
Ik zet even wat teksten op een rijtje.
Efeziërs 5, dat gedeelte wat we gelezen hebben, vers 25:
“mannen, heb uw vrouw lief, zoals Christus de kerk heeft liefgehad
en zich voor haar heeft prijsgegeven.”
Het ging Jezus dus niet om losse christenen, maar om de kerk!
Of Handelingen 2:47, over de eerste kerk:
“De Heer breidde hun aantal dagelijks uit
met mensen die gered wilden worden.”
Wie gered wil worden, komt bij de kerk!
Nog eentje: 1 Petrus 2:5:
“Vorm een heilige priesterschap om geestelijke offers te brengen.”
Met andere woorden: vorm een kerk!

Maar waarom?
Ik ga er twee redenen voor geven.
Je doet mee met de kerk
om het evangelie te geloven en om het evangelie te leven.

2.1. Evangelie geloven
dia 13 – evangelie geloven
Waarom zou je meedoen met de kerk?
De eerste reden is om het evangelie te geloven.
Geloven is in je eentje veel moeilijker dan in de kerk.
In de kerk help je elkaar om je geloof vol te houden.
En nu ben ik even benieuwd:
wie van jullie had zo’n soort antwoord ook zelf al bedacht?

Mensen zitten nu eenmaal zo in elkaar
dat het veel makkelijker is om te geloven,
als mensen om je heen dat ook doen.
Net zo goed is het ook veel makkelijker om niet te geloven
als mensen om je heen ook niet geloven.
In de kerk ga je samen voor het geloof in Jezus,
en dat motiveert om ermee door te gaan.
In Efeziërs 5 staat dat de kerk het gezag van Christus erkent:
samen willen we bij hem blijven.
De kerk is een plek om over God te leren
en om elkaar scherp te houden.
De NGB noemt dat onderwijs en tucht.

dia 14 – onderwijs en tucht
Dat je in de kerk over God leert, is vrij logisch.
In kerkdiensten hoor je over God,
op de kringen praat je ook over God.
Maar heb je de kerk echt nodig om over God te leren?
Er zijn toch ook prachtige boeken over God geschreven?
En dat is ook zo, en lees die boeken vooral,
maar niet in plaats van de kerk.
Dan zijn er twee gevaren.
Namelijk dat je alleen leest wat goed bij jou past,
dat je alleen dat gelooft wat jij mooi vindt.
In de kerk heb je dat risico minder.
Iets anders is dat veel christenen, ik in ieder geval wel,
geloven soms geweldig vinden, maar soms ook niet.
Dan helpt de kerk om toch door te gaan.

Over God leren kan tenminste nog uit boeken, tucht niet.
Ook dat is een manier waarop de kerk je helpt geloven vol te houden.
Helaas heeft het woord tucht vaak een heel negatieve lading,
namelijk dat zondaars bestraft worden.
Maar daar gaat het niet om.
Waar het wel om gaat, is dat christenen op weg zijn.
En op die weg verlies je het doel, Jezus, wel eens uit het oog.
Je slaat doodlopende zijweggetjes in,
je loopt precies de verkeerde kant op.
Tucht is dat je elkaar helpt om op de goede weg te blijven.
Bijvoorbeeld als je denkt te zien dat iemand in de kerk
wel heel erg aan geld gehecht is,
dat je daarover in gesprek gaat.
Tucht is niet iets wat een kerkenraad maar moet doen,
je helpt elkaar om op weg te blijven.
De kring is een hele goede plek om zo met tucht te beginnen.
Daarom is het zo belangrijk dat je elkaar kent
en elkaar leert te vertrouwen.

De kerk helpt je om te geloven.
Dat is één reden om met de kerk mee te doen.
Maar het is maar een half verhaal.
Want dan gaat het er alleen maar om wat jij er aan hebt.
De kerk helpt jou om te geloven.
Het gaat om jouw geloof.
Maar de kerk is veel meer!

2.2. Evangelie leven
dia 15 – evangelie leven
Dat is het tweede antwoord op de vraag:
waarom zou je meedoen met de kerk?
De kerk helpt je niet alleen maar
om te geloven in de goede boodschap van Jezus.
De kerk is zelf ook een deel van die goede boodschap.
De kerk is het evangelie in de praktijk.
Hier leven we het evangelie.
Is er ook iemand die dat antwoord al bedacht had?

dia 16 – nieuw leven begint in kerk
De kerk is er niet alleen voor jouw geloof.
Geloven gaat er niet om dat jij maar in de hemel komt.
Ik proef dat vaak wel:
‘als het maar goed zit tussen God en mij.’
En als je zo denkt, dan hoef je met al die mensen in de kerk
niet zo veel te maken te hebben.
Dan kun je in de kerk op je eigen eilandje blijven.
Maar geloven is niet iets wat je nu doet
en waar je dan later voor beloont wordt.
Dan maak je het evangelie veel te klein,
haal je de kracht voor vandaag er ook uit.
Geloven gaat niet om een nieuw leven in een verre toekomst.
Geloven gaat over een nieuw leven dat je vandaag al krijgt.
Een nieuw leven dat begint in de kerk!

Dan zijn die woorden van de NGB zo gek nog niet.
Buiten de kerk is er geen heil.
Het heil is er niet pas in de hemel.
De kerk is een voorproef van Gods nieuwe wereld.
In Efeziërs 5 vergelijkt Paulus de kerk met een bruid.
De kerk is de bruid van Christus.
En straks komt de bruiloft.
De bruid leeft daar naartoe,
en Christus maakt zijn bruid er klaar voor.

Het is niet zo dat we in de hemel allemaal ons eigen leven hebben,
waar we gewoon langs elkaar heen kunnen leven.
Dat je daar anderen opzoekt als je daar behoefte aan hebt.
In de hemel is het altijd samen.
Het gaat er niet om mij, het gaat er om God en de ander.
Iedereen geeft zijn eigen belang op in het belang van de ander.
Zo ziet Gods nieuwe wereld er uit.

En dat begint in de kerk!
Daarom heb ik ook dat kleine stukje aan het begin van Efeziërs 5 gelezen:
over elkaar liefhebben en vergeven.
Dat is het leven dat God nu al wil geven.
Een leven voor hem en voor je naaste.
En als je verlangt naar het nieuwe leven bij God,
waarom zou je daar dan niet gewoon vandaag mee beginnen?
Dat is de kerk.

Blijf dus niet hangen in wat de kerk jou allemaal oplevert.
De kerk is er om je gaven in te zetten.
Om elkaar lief te hebben, voor elkaar te bidden,
om elkaar te vergeven, elkaar te dienen.
In de kerk leven we het evangelie.

Voordat ik met het laatste punt verder ga:
die twee redenen om mee te doen met de kerk,
het evangelie geloven en het evangelie leven,
zijn die duidelijk, zijn daar nog vragen over?

3. Hoe doe je mee?
dia 17 – hoe doe je mee
Dan het laatste punt: hoe doe je mee?
Tussen de regels door heb ik daar al best veel over gezegd,
dus ik ga er nu niet uitgebreid meer op in.
Ik heb al een paar dingen uit de NGB genoemd:
onderwijs, tucht, gaven gebruiken.
In de Heidelbergse Catechismus,
een andere belijdenis uit de 16e eeuw,
gaat het over een levend lid van de kerk zijn.
Meedoen is dus actief.

dia 18 – gaan/zijn
Kerk is niet iets waar je af en toe naar toe gaat.
Kerk is wat we samen zijn.
Natuurlijk kun je geestelijke voedsel halen in de kerk,
maar de kerk is een gemeenschap.
Samen God ontmoeten en je leven met elkaar delen.
Elkaar helpen om het evangelie te geloven en te leven.

En dan kom ik weer op de kringen.
Elkaar liefhebben, elkaar op de goede weg houden door tucht,
elkaar dienen en vergeven,
dat is in een grote groep mensen heel moeilijk.
Dan kun je nooit iedereen kennen, laat staan vertrouwen.
Begin er dus mee in die kleinere kring.
Die zijn er niet als leuk extraatje.

Misschien ben ik een beetje idealistisch.
In de kerk wordt je vaak teleurgesteld
door mensen die tegenvallen.
Zo gaat dat met mensen…
Maar ik wil het ideaal wel voorhouden,
zoals de bijbel ook aanmoedigt om samen kerk te zijn.
Ga die weg, ook als is het met vallen en opstaan.

dia 19 – welkom op weg
En dan is het niet zwart/wit,
zo van: jij hoort erbij en jij niet.
Meedoen met de kerk is een weg.
Misschien ben je er al helemaal ingegroeid.
Misschien doe je ook net je eerste, voorzichtige stapjes.
Wees welkom op de weg,
de weg van samen Jezus volgen.
Het is de weg naar nieuw leven.

Amen.