Efeze 1,3-14 – Verruim je horizon, leef vanuit Gods overvloed

Hans Burger
Hans Burger
5 januari 2014

Efeze 1,3-14 – Verruim je horizon, leef vanuit Gods overvloed

image_pdfimage_print

Eerste zondag van het nieuwe jaar 2014.

 

Liturgie

Voorzang: Gez 160

Stil gebed
Votum
Zegengroet
Zingen: Ps 146,1.3.8
Gebed
Lezen uit de Bijbel: Efeze 1
Preek over Efeze 1,3-14
Zingen: Opw 331 = ELB 328 ‘Breng dank aan de Eeuwige’
Kinderen
Als wetslezing: Efeze 5,1-20
Zingen: Ps 25,2
(Of geloofsbelijdenis met Gez 108)
Gebed
Collecte
Zingen: Zingend Gezegend 244 = ELB 166 (mel: LB Gez 434)
Zegen met elkaar toezingen: Gez 10

Opmerkingen:

- ik hoor het graag van te voren wanneer deze preek ergens gelezen wordt. Mijn mailbox is geduldig:
hansburger@filternet.nl

- Bij deze preek is een pp-presentatie beschikbaar

 

Preek over Efeze 1,1-14 – Verruim je horizon, leef vanuit Gods overvloed

1. Neem even de tijd – [dia 2] bedenk 5 dingen waarvoor je nu, aan het begin van 2014, God al dankbaar bent.

Misschien vind je dat meer iets voor oudjaar – een dankdienst aan het eind.

Maar laten we het omdraaien: waar kun je God nu al voor bedanken?

God is een God van overvloed. [dia 3] Hij geeft ons zo veel! Kies daarin je startpunt in 2014!

Misschien vind je dat wat te hooggestemd.

En denk je als je Paulus in Efeze 1 leest: Paulus voelde zich vast heel erg gezegend. Dit is toch één van de laatste brieven die we van Paulus hebben? Hij zal wel terug kijken op een mooi en vruchtbaar leven. Maar om daar nu het jaar mee te beginnen…

 

Vergis je niet. Paulus zat in de gevangenis toen hij dit schreef – kijk maar in 4,1. Hij was waarschijnlijk in Rome – had pas bij Malta schipbreuk geleden. Al zijn persoonlijke bezit kwijt. Zijn eigen leven liep gevaar. Hij had lang in Efeze gewerkt. Maar iedereen daar in de buurt had zich van Paulus afgekeerd, weten we uit 2 Timoteüs 1,15. Wat was er nog over van zijn levenswerk? Hij had genoeg reden om erg bezorgd te zijn.

 

Hoe kan Paulus dan zulke dingen schrijven? En hoe doe je dat: in 2014 je startpunt kiezen in Gods overvloed? [klik]

Als je zonder werk thuis zit. Als je het druk hebt met van alles en nog wat en niet weet hoe je het klaar krijgt? Als je ’s nachts ligt te piekeren en zorgen je overvallen? Hoe moet dit allemaal – te weinig geld, te weinig tijd, te weinig energie, te weinig … Niks geen overvloed!

 

Een inspirerend voorbeeld hierbij is Ann Voskamp. [dia 4] Toen ze nog jong was, stierf haar zusje. Een vrachtwagen overreed haar op het erf. Haar moeder zag het gebeuren en bracht daarna een groot deel van haar leven door in een psychiatrisch ziekenhuis. Hun levens sloegen dicht. Dicht voor elk idee van genade. Ann’s leven was vol van onvrede, een gevoel van afwijzing, van twijfel. Houdt God van me? Waarom pakt Hij ons dan af wat zo belangrijk voor ons is? Er is geen overvloed. Er is onrust, zelfhaat, tekortschieten. Zo ging ze om met haar kinderen: bitter, egoïstisch, angstig, gespannen – doe ik ooit genoeg? Nee…!

Ze zag dat het anders kan – maar hoe? Hoe kun je verontwaardiging of woede omzetten in dankbaarheid en vrede?

Tot ze ontdekt hoe belangrijk in de Bijbel het woord ‘danken’ is. Zou het zo simpel zijn, God danken voor wat hij geeft? Zolang we dankbaar kunnen zijn, is vreugde mogelijk? Echte, diepe vreugde?

Gaandeweg ontdekt ze: dankbaarheid is de weg naar verlossing en genezing. Een vriendin daagt haar uit: maak een lijst met 1000 dingen waar je dankbaar voor bent.

Langzaam leert ze het – dankbaar zijn onder alles. Ze wordt er vrolijk van. Open. Liefdevol. Ze ontdekt hoe God steeds dichtbij is – ze leert leven vanuit Gods overvloed. En daardoor leert ze te leven – hier en nu. Leven begint met dankzegging. We leven van Gods overvloed!

 

2. Kennelijk zitten wij zo in elkaar. [dia 5] Wij leven in een te kleine wereld met (of zonder) een te kleine god binnen een te kleine horizon.

 

De duivel heeft God vanaf het begin kleiner gemaakt. God is toch die God die jullie klein wil houden? Die karige God? Die lastige God?

Als we God kwijt zijn, houden we het graag zo. Zo houden we God op afstand. Dan doet het leven zonder God minder pijn. Beseffen we niet wat we missen.

 

Dat kan op verschillende manieren.

Soms gaat het goed met ons. Dan lijkt ons leven [dia 6] ophet Sony Center in Berlijn. Misschien ben je er wel eens geweest. Cafés, terrassen, TV-studio’s, bioscopen – één en al entertainment. High tech, vrolijk en kleurig, alles overdekt en warm. Een leven vol beeld en geluid, je drinkt, je viert feest, je eet, gaat naar de film, druk met social media – noem het maar op. Onze mooie eigen wereld, klein en overzichtelijk. Tussen ons en de hemel zit een prachtig dak – dicht voor God. God hebben we netjes buitengesloten.

 

Maar als de zeepbel knapt, dan wordt ons leven zomaar anders. En lijkt het op dit Oekraïense pretpark, verlaten na de ramp in Tsjernobyl. [dia 7] Vergane glorie. Maar dat willen we niet weten en we houden ons groot. ‘Kijk eens wat een mooi pretpark we hier hebben!’ Of we weten het wel en we haten onszelf. ‘Wat is het hier ook een oude troep…’ Maar liever leven we zo verder – we weten waar we aan toe zijn. Liever zo, zonder Gods heerlijkheid. Liever zo, zonder Gods liefde. God maken we klein, Gods liefde sluiten we buiten.

 

Is in jouw leven zo ook God klein gemaakt of weggeduwd? Waarin [dia 8] herken jij je meer: druk en lawaaiig zonder God? Of is de glans eraf?

 

3. Luister naar Paulus – [dia 9] om je horizon te verruimen, je wereld te vergroten!

 

Ik weet niet hoe het jullie vergaat als je Paulus leest. Geestelijke zegen, heilig en zuiver zijn, Christus, Gods eer, redding en geloof…

Bekende grote woorden uit het christelijk geloof.

Misschien denk je: ja, Paulus, al die zegen, dat klinkt allemaal mooi. Maar het is theoretisch en abstract. Het gaat niet over mijn leven. Eigenlijk doet het me niks – het is alleen maar geestelijk. Noem eens iets wat er echt toe doet…

Wat heb ik daaraan als ik ’s nachts wakker schrik en niet meer kan slapen omdat ik lig te piekeren? Als de zorgen me bespringen?

Herken je dat? Ik wel – grote bekende woorden doen je soms niks.

 

Zie je wat er dan gebeurt?

Dan heeft de duivel weer succes!

God verbleekt. Gods liefde maken we klein. [dia 10] We maken onze wereld kleiner – en wat er over blijft, wat van onszelf is, daar geven we hoog van op. Onze dingen maken we groot – Gods dingen maken we klein.

 

Maar stel nu dat het anders is: [dia 11] Dat Gods dingen groter zijn dan onze dingen. Gods toekomst wonderlijk veel mooier dan ons hier en nu. Gods liefde de dragende grond onder alles?

 

Maak je horizon ruimer!

Er zijn hemelsferen.

Stel je voor dat onze wereld vol huis tuin en keuken-dingen alles was: boodschappen, geld verdienen, schoonmaken, auto’s, carrière…

Al die geestelijke zegeningen in de hemelsferen gaan daar bovenuit!

 

Wat zijn dan die geestelijke zegeningen? [dia 12]

Gods eeuwige liefde –dat als eerste. Zelfhaat, onzekerheid, onvrede, zinloosheid – al die dingen waar mensen last van hebben – waardoor we gesloten mensen worden. Ze hebben niet ’t laatste woord.

Lieve broers en zussen, God houdt van jullie met een eeuwige liefde! [klik] Jou persoonlijk kent Hij en Hij houdt van je.

 

In hoofdstuk 2 noemt Paulus andere zegeningen.

Dat je niet meer in de macht bent van de duivel. [klik]
Niet meer beheerst door je wereldse begeerten en je wereldse verlangens.

Vrij zijn. We horen bij Jezus. Jezus regeert over de duivel en al zijn machten. Ze kunnen ons niks meer doen. Ga eens praten met iemand uit Suriname die weet wat het is om bang te zijn voor geesten. Uit een wereld komt waar de geesten macht uitoefenen. Leven buiten de macht van de duivel is niet vanzelfsprekend.

 

Niet meer geconfronteerd met Gods toorn. [klik]

Wij leefden ver bij God vandaan, mensen zonder hoop.

Onderling was er ruzie, oorlog, vervreemding.

Overal afstand.

Maar nu is er vergeving. Al onze rotzooi wordt opgeruimd en heel gemaakt. [klik]

Nu is er nabijheid.

God is dichtbij.

 

Als we bidden luistert God naar ons.

En niet zo: wat mot je? Heb je weer wat te zeuren? O, je hebt het moeilijk. Interesseert me niet, zoek het maar uit. Tanden op elkaar, verder leven – en nou wegwezen.

Aan ons bidden is niks vanzelfsprekend. God zelf bij ons. Gemerkt zijn met het stempel van de Heilige Geest, zegt Paulus in vers 13. Gods Geest is bij ons. In die Geest kunnen we bidden en komen we bij God. Vrije toegang tot God. [klik] Jullie zijn dankzij Jezus Gods kinderen geworden. God jullie Vader. ‘Fijn dat je naar me toe komt. Vertel wat er is – wat zit je dwars, wat ging er mis? Ik draag je en vergeef en help je. Ik ben altijd bij je!’

 

Er komt nabijheid tussen mensen. God ruimte ook de vijandschap tussen mensen op. [klik]Er hoeft geen ruzie te blijven tussen jou en die ander. Jezus brengt ook daar vrede.

 

En dat alles dankzij Christus – Gods grote kado voor ons. [klik] En de garantie daarvan is de Heilige Geest. [klik] Kijk eens wat een lijst!

 

Ik kan het nu in een preek alleen maar even aanstippen. Paulus noemt zoveel! Denk door over wat hij noemt. Verruim je horizon! Maak die geestelijke zegen voor jezelf concreet – door net als Ann Voskamp God te danken voor alles wat hij geeft. Krijg er oog voor – alles is genade! Door Christus Jezus onze Heer.

 

4. Op twee punten wil ik nog wat verder ingaan.

Het eerste is Gods plan. [dia 13] We zijn gewend om dingen te zeggen als ‘God heeft een plan met je leven’. Direct worden daar vaak vraagtekens bij gezet. Is dat wel zo? En wij kunnen Gods plannen toch niet kennen?

Wat zou jij daarvan zeggen?

De gedachte van Gods plan met je leven komt onder andere uit Efeze 1.

Hoe discussiëren wij vaak over dat plan?

Dan gaat het over dingen hier en nu. Welke keuzes moet ik maken? Welk beroep, welke baan? Waar moet ik gaan wonen? Waarom gebeuren die dingen die ik lastig vind of pijn doen?

Als je vooral daar naar kijkt, dan krijg je snel teleurstelling – ik moet toch uiteindelijk zelf kiezen. Is er wel een plan van God? Heeft alles wat ik meemaak een bedoeling – ik zie er nog niks van…? Als er al een plan is, dan kunnen wij het niet kennen. Ik snap er niks van.

 

Vergelijk het eens met wat Paulus er in Efeze over zegt.

Paulus kijkt niet naar beneden, naar de kleine stapjes die je hier en nu zet. Paulus’ horizon is veel ruimer. Hij kijkt naar het einddoel.

God heeft een plan met deze wereld en daarom ook met ons.

God werkt toe de voltooiing van de tijd. [klik] Dat betekent volgens vers 9 en 10, dat alles in hemel en aarde onder één hoofd gebracht wordt, onder Christus. [klik] De harmonie die door de zonde kapot is gegaan, wordt weer hersteld. Vrede in hemel en op aarde.

Gods plan met ons is dat wij daarbij passen. Dus: heilig, dat is toegewijd aan en gericht op God. Zoals een zonnebloem meedraait met de zon – vers 4. [klik] Dat doet hij door ons in eenheid met Jezus Christus te adopteren als zijn kinderen – vers 5. [klik]

Paulus schrijft ook over de uitvoering van Gods plan: wij hebben de Heilige Geest gekregen als begin van de erfenis van straks. [klik] En als garantie dat het allemaal goed komt en wij onze eindbestemming bereiken – vers 13-14.

 

Ook hier geldt: hoe ruim is je horizon? Hoe groot is je wereld? Denk je alleen aan je eigen dingen hier en nu? Maak je je eigen dingen groot en belangrijk, en verbleken God en de dingen van God? Dan verlies je het overzicht en snap je er steeds minder van. Kijk verder, naar God en Gods dingen, naar de geestelijke zegen en de hemelse gewesten. Dan ga je ook meer zien van Gods plan. Doe die dingen waardoor je meer zuiver wordt, meer toegewijd aan God. Zoek Gods vrede en Gods harmonie. Word steeds vervuld met de Geest en bedroef de Heilige Geest niet. Richt je op Gods rijk, richt je op je eindbestemming. Kijk verder dan je neus lang is!

 

Het tweede is Gods verkiezing. [dia 14]

Dat wordt zomaar een lastig dogmatisch onderwerp. Moeilijk moeilijk moeilijk. Stof voor discussie. God weet alles van te voren. Hij bepaalt alles. Hij wil geëerd worden door mensen. Daarom kiest hij sommigen uit, anderen niet. Zomaar maken we God dan kleiner. Een soort op zichzelf gerichte machtige egoïst. De liefde en de overvloed verdwijnen eruit. [klik]

 

Paulus schrijft er anders over. Hij ervaart en ziet een overvloed van genade. God heeft hem en de gemeente in Efeze uitgekozen en onvoorstelbaar gezegend. God zelf heeft hem zijn wonderlijke plannen geopenbaard. Christus is alles. God houdt van ons met een eeuwige liefde – hij zag ons lang van tevoren. Hij wilde jou en mij! Gods liefde is sterker dan ons tegenspartelen. Hij heeft er een groot plezier in om iets moois van ons te maken. [klik] Daarvoor heeft hij alles gegeven – zijn Zoon, zijn Geest. Paulus ontdekte een gulle God, die ervan geniet om ons weer voor zich te winnen. Eén en al liefde – geduld – gulheid – gastvrijheid.

Maak God niet kleiner, tot een abstracte almachtige liefdeloze macht.

Hij is groter, wonderlijker. God is onze aanbidding meer dan waard!

 

5. Hoe leef je met die God? Hoe leef je uit die overvloed, als het slecht gaat? Als zorgen je ’s nachts bespringen en je niet weet hoe het moet?

Mijn ervaring is: zomaar zijn onze dingen groot, en verbleekt God. Denk nog terug aan deze dia: [dia 15]. Het vliegt me soms aan – wat ik nog moet doen, wat niet lukt, wat niet af is. Zorgen bespringen me. Ik kan ’s nachts liggen piekeren. Onrustig – hoe moet het allemaal? Misschien herken je dat – dat het je aanvliegt – loop ik vast? Mislukt het allemaal? Kan het ooit nog goed komen?

 

Waar vind je dan rust?

Alleen bij God.

 

Maar hoe krijg je weer oog voor God?

Gek genoeg: door God te gaan danken en loven, te aanbidden, te zegenen. Zoals Paulus het doet. Dan wordt God groter, je wereld groter, je horizon wijder. [dia 16]

Probeer het maar!

Er is genoeg reden om God te danken.

Gods overvloed is aanstekelijk groot.

Hij neemt je vanzelf mee – zijn goedheid is aanstekelijk. De overvloed stroomt vanzelf naar je toe.

 

Natuurlijk moeten er dan soms dingen praktisch anders – is concrete hulp nodig, moet je dingen anders organiseren. Of zijn er niet direct oplossingen.

Maar wat is het belangrijk: Gods liefde is er. We zijn op weg naar Gods toekomst. Dat geeft soms ruimte om het anders te gaan doen. Soms om toch verder te gaan – dankbaar voor wat er wel is.

 

Train je er in te leven vanuit wat God geeft. Richt je op wat God geeft – door een lied, een goed boek, door de Bijbel.

Als ik ’s nachts wakker schrik, ga ik het doen:

God, dank u voor wat u me allemaal hebt gegeven. [dia 17]

Dank u voor de Here Jezus.

Dank u dat u mijn Vader bent.

Dank u voor de Heilige Geest.

Dank u voor uw geweldige toekomst.

Dank u dat uw liefde sterker is dan mijn zorgen en mijn mislukking en mijn falen.

Dank u dat ik vrij ben van de duivel en de zonde.

Dank u dat u sterker bent dan mijn ouderdom, mijn ziektes, mijn dood.

Dank u, eeuwig komt u de dank toe!