Daniël 8:13-14 – God zet leven in perspectief

Mark Veurink
Mark Veurink
1 november 2015

Daniël 8:13-14 – God zet leven in perspectief

image_pdfimage_print

We leven in een aantrekkelijke wereld. Het is verleidelijk om daar helemaal in op te gaan. Maar God zet je leven in een ander perspectief: er is meer dan het leven dat je ziet. Het kruis keert je leven om!
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: GKB Gezang 70 : 1 en 3
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: Opwekking 354 : 1 en 2
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Daniël 8 : 1 – 27
Zingen: Psalm 75 : 3, 4 en 6
Preek over Daniël 8 : 13 – 14
Zingen: GKB Gezang 143 : 1, 3 en 4
Kinderen terug
Lezen wet
Zingen: ‘Aan uw tafel’ (Sela)
Avondmaal: formulier (2) en viering
Zingen: Psalm 84 : 5 en 6
Gebed
Collecte
Zingen: LvK Lied 300 : 1, 2 en 6
Zegen

God zet leven in perspectief

Inleiding
dia 1 – vliegtuig
Afgelopen weekend waren Hanneke en ik in Nice,
om te vieren dat we afgelopen maand 5 jaar getrouwd waren.
Op de terugweg hadden we vanuit het vliegtuig
een prachtig uitzicht over de Franse Alpen.
Het lijkt wel een miniatuurwereld!

dia 2 – bergen
Het leuke van bergen vind ik dat ze altijd verrassend zijn.
Hier in Friesland kun je kilometers ver kijken,
en je weet precies wat je onderweg tegenkomt.
Dat heeft z’n eigen charme,
maar ik geniet altijd wel van de onvoorspelbaarheid van de bergen.
Elke bocht is weer spannend: wat zou er zijn?
Misschien een meertje, of uitzicht over het dal, of toch een bos in?
Je komt er pas achter als je er bent.
Daarom is het in de bergen nooit saai.

Aan de andere kant: je weet er ook niet waar je aan toe bent.
Je ziet niet hoe ver het nog is.
Wanneer ben je nou eindelijk eens boven die boomgrens?
Ga je de top van de berg nog halen, of kun je maar beter omkeren?
Welke kant moet je op als het pad splitst?
Je kunt het niet overzien.
Net zoals het weer: misschien zit achter de berg wel een enorme onweersbui verstopt.

dia 3 – vliegtuig
Vanuit het vliegtuig kun je al die dingen wel zien.
Je ziet waar de wolken hangen,
je ziet de paden lopen,
je ziet wat de kortste weg is,
je ziet waar de bomen ophouden, enzovoort.
Vanuit de lucht kijk je heel anders tegen de bergen aan.
Je hebt een ander perspectief, je hebt het overzicht.

dia 4 – God zet leven in perspectief
In Daniël 8 gebeurt dat ook.
God geeft ons een kijkje vanuit de hemel op de wereld.
Hij wil je laten zien dat er meer is dan wat jij ziet.
God zet het leven in perspectief.

1. Opgaan in de wereld
dia 5 – opgaan in de wereld
Laten we eens naar dat visioen gaan kijken.
Het eerste wat ik dan wil zeggen is dat het niet bepaald een makkelijk visioen is…
Daniël zegt helemaal aan het einde ook dat hij het niet begreep,
dus wat dat betreft bevinden we ons in goed gezelschap.

dia 6 – visioen over geloofsvervolging
Al die dieren in het visioen zijn best vreemd,
en wat er met al die horens gebeurt, is helemaal bizar.
Grote horens, kleine horens, horens waar weer andere horens uit komen…
Het gaat heel snel en is moeilijk voor te stellen.
Eigenlijk zou je het in een filmpje moeten zien.
Toch zijn die dieren en horens niet het grootste probleem.
Als je het goed leest, de uitleg van Gabriël er naast legt,
en het vergelijkt met de wereldgeschiedenis, dan kom je er best uit.
Die dieren staan voor koninkrijken,
en de horens voor koningen.
Die koningen kun je ook echt aanwijzen in de geschiedenis.

Ook de koning waar het uiteindelijk om draait in het visioen:
de meedogenloze koning die opstaat tegen de vorst der vorsten.
Iedereen is het daarover eens: dat is een zekere koning Antiochus IV.
In al zijn arrogantie heeft hij zich de bijnaam ‘Epifanes’ gegeven,
dat betekent: ‘verschijning van God’.
Verder van de waarheid had hij niet kunnen zitten:
deze Antiochus is een verschijning van Gods grote vijand, de duivel.
Van een multiculturele samenleving moet hij weinig hebben:
in heel zijn rijk moet iedereen de Griekse cultuur en godsdienst overnemen.
Daarom bezet hij de tempel in Jeruzalem
en maakt er een tempel voor de Griekse god Zeus van.
Deze Antiochus is de eerste Jodenvervolger uit de geschiedenis.

Waar het visioen over gaat, dat is dus niet het grote probleem.
Het probleem is wel dat het geen mooi visioen is.
Daniël krijgt te zien dat er een heftige vervolging komt.
Het gaat over hoe moeilijk het zal zijn om te geloven:
je maakt het jezelf niet makkelijk als je vast houdt aan God.
Lekkere boodschap is dat…

dia 7 – vervolging tot Jezus’ terugkomst
Nu is Antiochus al lang dood, dus met zijn vervolging krijgen we niet meer te maken.
Maar wat moet je dan vandaag nog met dit visioen?
Wat het nog lastiger maakt, is dat de term ‘de tijd van het einde’ langskomt.
Gaat het wel over Antiochus, of gaat het eigenlijk over iets dat nog moet gebeuren?
Er is, denk ik, geen onderwerp waar christenen zo over verdeeld zijn als de eindtijd.
Gaat dit visioen daarover?
Over een heftige wereldwijde christenvervolging die nog moet komen?

Ik denk het niet.
Volgens mij gaat Daniël 8 allereerst over die vervolging onder koning Antiochus.
Alles wat er staat is op hem van toepassing.
Maar zijn opdrachtgever, de duivel, die is nog net zo actief als toen.
In het Nieuwe Testament gaat het ook over vervolging,
en soms gaat het daarbij ook over de antichrist.
Bijvoorbeeld in 1 Johannes 2:
“U hebt gehoord dat de antichrist zal komen.
Nu al treden veel antichristen op, en daardoor weten we dat dit het laatste uur is.”
Je kunt koning Antiochus gerust zien als voorbode van die antichrist.
Wat Daniël ziet is het begin van de vervolging, die doorgaat tot Jezus terugkomt.
Dat is niet voor de toekomst, die vervolging is er nu al.
Dit is het laatste uur, zegt Johannes, we leven al middenin de eindtijd!

dia 8 – aanval op het hart van het geloof
Nu merk ik hier in Nederland nauwelijks iets van die vervolging.
Maar dan helpt het om nog even naar die Antiochus te kijken.
Hij laat de offerdienst in de tempel stoppen en zet er een beeld van zijn eigen god voor terug.
De offerdienst was het hart van de Joodse godsdienst.
Elke dag werden in de tempel 2 offers gebracht, ’s ochtends en ’s avonds.
Die offers stonden voor vergeving en voor de omgang met God.
Wat het kruis van Jezus voor christenen is, dat waren die offers voor Joden.
Dat is waar de duivel ook in Nederland aanvalt:
hij doet alles om het hart van het christelijk geloof, Jezus’ dood en opstanding,
weg te drukken uit ons leven.
Hij houdt het graag oppervlakkig en gezellig.
En hij wil dan ook graag iets in de plaats van Jezus zetten:
dat je opgaat in de wereld.
Antiochus wil dat al zijn onderdanen opgaan in de Griekse wereld.
Onze vijand wil dat we vandaag opgaan in de Westerse wereld.
En dat is een aantrekkelijke wereld!
Waarom zou je nog verder kijken dan deze wereld, verder kijken dan vandaag?
Doen christenen niet veel te moeilijk over het leven?
‘Geniet gewoon van het leven, en maak je over God maar niet druk’,
dat is de boodschap die christenen vandaag bedreigt.

2. God zet leven in perspectief
dia 9 – God zet leven in perspectief
Het leven in deze wereld, dat is wat wij zien.
Dat is, om het even met de woorden van de inleiding te zeggen,
de bergwandeling vol verrassingen die wij maken.
Als dat alles is wat je ziet, dan ga je daarin op.
Maar God wil je meer laten zien, een kijkje van boven:
God zet leven in perspectief!

dia 10 – God kondigt het einde van de vervolging aan
Het visioen is niet alleen maar een somber verhaal.
Er wordt een moeilijke tijd aangekondigd, dat zeker,
maar uiteindelijk is de boodschap niet dat het zwaar wordt,
maar dat God er boven staat, dat het hem niet ontglipt wat op aarde gebeurt.
Dat perspectief geeft hoop.

Ik stel me zo voor dat in die tijd van koning Antiochus
sommige Joden die oude profetieën van Daniël er weer bij pakten,
ook al was het levensgevaarlijke verboden lectuur.
Ze herkennen hun duivelse koning in het visioen, en dan komen ze bij vers 13:
“hoe lang zal het duren?”
Precies, dat is de vraag waar ze mee zitten!
Hoe lang moeten ze dit nog volhouden?
Ze krijgen ook een antwoord: 2300 avonden en ochtenden,
daarna is het gedaan met Antiochus!
Een beetje een vreemde manier van zeggen: ‘avonden en ochtenden’.
Dat is omdat hier weer naar die offers wordt verwezen:
2300 keer wordt het offer in de tempel overgeslagen.
Dat zijn 1150 dagen, dus iets meer dan 3 jaar.
Lang voordat de vervolging door Antiochus begonnen is,
geeft God het einde al aan!
Dat perspectief geeft de Joden moed.

dia 11 – het visioen is betrouwbaar
Het mooie is dat ze toen al wisten hoe betrouwbaar het visioen was.
Veel van wat Daniël zag was inmiddels gebeurd.
De Meden en Perzen waren aan de macht geweest,
ze waren verslagen door Alexander de Grote van Griekenland,
die opgevolgd werd door 4 generaals.
Alle details kloppen, en dat geeft vertrouwen dat het nu ook klopt.
En inderdaad: na iets meer dan 3 jaar sterft Antiochus door een ziekte.
Precies zoals Daniël zag.

dia 12 – het gaat met de wereld ergens naartoe
God zet het leven in perspectief.
Ook Jezus heeft het gehad over de tijd tussen Pasen en zijn terugkomst naar de aarde.
Hij kondigt aan dat het een moeilijke tijd zal zijn.
Een tijd van oorlogen en natuurrampen.
Maar ook een tijd waarin je geloof wordt aangevallen,
een tijd waarin de vijand probeert je leven van God weg te trekken.
Dat de wereld een chaos is, betekent niet dat God er niet is:
Jezus heeft zelf gezegd dat het zo zou gaan.
Maar hij geeft ook perspectief:
er is meer dan het leven dat je ziet,
God heeft zijn plan met deze wereld, het gaat echt ergens naartoe.

3. Geloven voor de toekomst?
dia 13 – geloven voor de toekomst?
Maar is geloven dan alleen iets wat je voor de toekomst doet?
Een toegangskaartje voor de hemel?
Nu even afzien, maar later word je ervoor beloond?
Mooi dat het goed afloopt,
maar waarom moet die weg er naartoe zo ingewikkeld?

dia 14 – perspectief van het kruis
Daniël krijgt op zulke vragen geen antwoord.
Ik denk wel dat hij die vragen had,
dat dat de reden is dat hij het niet begrijpt.
Het is heftig wat Daniël te zien krijgt!
Gods volk zal mishandeld worden, koning Antiochus zal tegen God zelf opstaan.
Hoe kan God dat ooit toestaan?!
Daniël snapt het niet, en ik ook niet.

Maar christenen weten wel meer dan Daniël.
God is geen toeschouwer die kijkt hoe we het er vanaf brengen.
In Jezus stelt God zichzelf bloot aan het gevaar.
Hij komt midden in de wereld.
Krijgt met diezelfde vijand te maken,
die ook Jezus probeert bij God weg te krijgen.
Krijgt met mensen te maken die helemaal opgaan in hun eigen wereld,
waarin geen plek voor Jezus is.
God laat het gebeuren.
Als iedereen zich tegen Jezus keert, zegt God niet ‘nu is het genoeg’.
Zelfs aan het kruis verzet hij zich niet.
Jezus gaat door het lijden, door de vervolging, het nieuwe leven in.

dia 15 – God wil vandaag met je omgaan
Is geloven nu afzien om later iets moois te krijgen?
Nee, niet als je het kruis van Jezus ziet.
Dat geeft nog veel meer perspectief dan Daniël kreeg.
God wil niets liever dan met jou leven, geen prijs is hem te hoog.
Dat is niet voor de toekomst, dat is voor vandaag.

dia 16 – leef uit de kracht van het kruis
De duivel laat je graag geloven
dat je leven geslaagd is als je leven aangenaam is,
als je je zaakjes goed voor elkaar hebt.
Het kruis laat iets heel anders zien: leven begint met liefhebben.
Dat is niet afzien, dat leven is pas echt de moeite waard!
Kijk dus verder dan je neus lang is.
Geniet van de dingen die je in deze wereld krijgt, maar ga er niet in op!
Je leeft niet voor jezelf, je leeft om lief te hebben.

En houd vast aan het hart van het christelijk geloof.
Gisteren was het hervormingsdag, de verjaardag van alle protestantse kerken.
Bijna 500 jaar geleden herontdekte Maarten Luther de kracht van het kruis.
Verlies dat kruis nooit uit het oog!
Jezus heeft zijn leven gegeven om ons leven te geven: dat is ons perspectief.
Dat is ook wat ons één maakt:
niet dat we allemaal hetzelfde zijn, hetzelfde over dingen denken,
dezelfde gewoontes hebben, dezelfde muziekvoorkeuren, enzovoort.
De duivel wil graag dat dat het belangrijkste voor ons is.
Maar het gaat om Jezus Christus alleen.
Laten we dat zo aan tafel gaan vieren!
Amen.