Daniël 5:25-28 – God breekt in je wereld in

Mark Veurink
Mark Veurink
11 oktober 2015

Daniël 5:25-28 – God breekt in je wereld in

image_pdfimage_print

Hoe word je gelukkig? Je kunt proberen gelukkig te zijn door je af te sluiten voor de werkelijkheid, door te vluchten in je eigen wereldje. Zo vlucht koning Belsassar in een feest. Maar God laat zich niet buitensluiten. Hij geeft echt geluk.
Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint toe.

Liturgie
Zingen: Opwekking 349
Stil gebed
Votum en groet
Zingen: Psalm 2 : 1 en 4
Gebed
Kinderen naar club
Lezen: Daniël 5 : 1 – 6 : 1
Zingen: Psalm 115 : 1, 2 en 4
Preek over Daniël 5 : 25 -28
Zingen: Opwekking 687
Kinderen terug
Lezen wet
Zingen: LvK Lied 78 : 1 en 2
Gebed
Collecte
Zingen: GKB Gezang 163 : 1, 2 en 3
Zegen

God breekt in je wereld in

Inleiding
dia 1 – kleurplaat
Ik las deze week in de krant dat kleuren helemaal hip is.
Kleurplaten zijn helemaal terug van weggeweest,
en dan niet alleen voor kinderen: kleuren is voor alle leeftijden.
Er zijn zelfs speciale kleurboeken voor volwassenen,
waar zelfs ik wat moois van kan maken, ook al kan ik helemaal niet tekenen.
Kleuren, we schijnen het massaal te doen.
Eens even kijken of het klopt:
wie heeft in de afgelopen maand een of meer kleurplaten gemaakt?

Waarom zou je eigenlijk kleuren?
Het is een volstrekt nutteloze bezigheid…
Wat moet je met al die ingekleurde kleurplaten?
Je kunt er wel een paar ophangen,
maar het hele huis vol hangen met je kleurplaten, dat gaat wel erg ver…
Voor de meeste kleurplaten geldt: als het af is, is de lol er ook vanaf.

Toch doen we het.
Of we hebben andere hobby’s.
Want iedereen heeft zijn eigen manier om te ontspannen.
En daar gaat het om: kleuren is ontspannend.
Het is fijn om alles even los te laten,
en alleen nog maar bezig te zijn met die kleurplaat.
Daar wordt je rustig van, dat geeft energie.
Als ik ’s avonds heb gewerkt, dan kan ik nooit direct door bed:
ik moet eerst even iets anders doen, even mijn hoofd leegmaken.
Dan slaap ik beter, en kan ik er de volgende dag weer tegenaan.
Je kunt niet altijd met nuttige dingen bezig zijn:
er is een tijd om je in te spannen en een tijd om te ontspannen.

Ontspanning geeft energie, maar het kan ook iets anders zijn:
dat je even vlucht uit de wereld om je heen.
Dat je letters uit schoolboeken gaat versieren,
omdat je de les zo saai vindt en er helemaal niet wilt zijn.
Of dat je niet wilt weten wat voor narigheid er allemaal in de wereld is,
en dat je daarom maar geen journaal meer kijkt en geen krant meer leest,
en in plaats daarvan je toevlucht neemt tot een kleurboek.
Dit is een harde wereld, en ik kan me best voorstellen dat je je daar voor wilt afsluiten!
Als je alles echt laat binnenkomen, is het gewoon te veel.
Dan kun je maar beter kleuren!

dia 2 – Rutte
Maar stel nu dat Mark Rutte dat zou doen.
Dat hij de hele dag kleurplaten zou maken
om maar niet over de politiek na te hoeven denken…
Dat hij gek wordt van alle problemen in de wereld,
en van alle onenigheid tussen PvdA en VVD,
en daarom maar vlucht in kleurplaten…
Dan kan hij maar beter opstappen!

dia 3 – God breekt in je wereld in
Als de wereld en als het leven heftig is,
kun je vluchten in je eigen wereldje, je van alles afsluiten.
Maar van God kun je je niet afsluiten.
Want God breekt in je wereld in.

1. Vlucht uit de werkelijkheid
dia 4 – vlucht uit de werkelijkheid
Dat heeft Belsassar gemerkt.
Zijn toekomst ziet er niet goed uit,
en hij wil zich voor zijn problemen afsluiten.
Hij vlucht uit de werkelijkheid,
niet met kleurplaten, maar met een feest waar alle remmen los gaan.

dia 5 – in de problemen: Babel belegerd
Even wat achtergrondinformatie: wie is Belsassar?
In Daniël 5 lijkt het simpel:
Belsassar is de zoon van koning Nebukadnessar,
en de nieuwe koning van Babylonië.
Maar als je dat naast de geschiedenisboekjes legt, klopt er niets van…
Nebukadnessar heeft geen zoon Belsassar,
er is zelfs geen Belsassar koning geweest van Babylonië.
Tja, is Daniël 5 dan verzonnen?
In de 19e eeuw ontdekten archeologen dat Belsassar wel degelijk heeft bestaan.
Hij was de zoon van Nabonidus, de laatste koning van het Babylonische wereldrijk.
Maar als zijn vader de stad uit was, en dat gebeurde nog wel eens,
nam Belsassar zijn plaats in.
Hij was dus de onderkoning, maar iedereen zag hem als koning.
En dat hij een zoon is van Nebukadnessar,
was in die tijd een manier om te zeggen dat hij daar een opvolger van was.

Nebukadnessar leeft al lang niet meer, we gaan 30 jaar vooruit in de tijd.
Daniël is inmiddels behoorlijk op leeftijd, hij is ongeveer 80.
Met het Babylonische rijk gaat het niet best:
de Perzen rukken op, ze hebben de stad Babel omsingeld.
Belsassar kan geen kant op.
Eten is gelukkig genoeg op voorraad,
maar hij zit opgesloten in de stad van waaruit hij de wereld bestuurde.

dia 6 – vluchten in een feest van genot
Buiten is het oorlog, maar binnen is het feest.
Een leuk weetje: dit feest werd gehouden op 11 oktober 539 voor Christus,
het is vandaag dus precies 2554 jaar na dit feest.
Op 12 oktober van dat jaar vielen de Perzen Babel binnen.
Zo ver is het nog niet: het feest is in volle gang.
Drank en vrouwen, dat is waar het feest om gaat.
Alles geoorloofd, want nu kan het nog.
Het kan de koning niet woest genoeg zijn,
en hij laat de bekers van de tempel van Jeruzalem halen.
Zelfs in die tijd vonden mensen dat je dat niet kon maken:
dat is net zo grof als wanneer je een koran door het toilet spoelt.
Alle remmen gaan los.

Het zal je koning maar zijn…
Het is oorlog, de stad wordt belegerd,
maar de koning vergrijpt zich liever aan drank, vrouwen en God.
Belsassar zit in grote problemen, en hij vlucht.
In plaats van te vechten en de Perzen terug te dringen,
in plaats van de Babylonische soldaten moed in te praten,
verliest deze koning zichzelf helemaal in zijn feestje.
Hij vlucht in een wereld van genot,
omdat hij de werkelijkheid niet aankan.

dia 7 – vluchten om geluk te vinden
Als je mensen vraagt wat het belangrijkste in het leven is,
dan is het antwoord vaak: gelukkig zijn.
Maar wat is er veel in de wereld dat je geluk in de weg staat,
zo veel waar je helemaal niet gelukkig van wordt!
Om gelukkig te zijn, moet je je soms wel afsluiten van de werkelijkheid.
Even vluchten in een eigen wereld.
De wereld van tv-series, de wereld van facebook,
misschien een wereld van avontuur en topervaringen.
Op jacht naar een goed leven.

2. God breekt in
dia 8 – God breekt in
In die wereld die we voor onszelf maken,
waar we proberen gelukkig te zijn, daar breekt God in!
De wereld kun je misschien buitensluiten,
maar God laat zich niet buitensluiten!

dia 9 – God komt op het feest
Het feest is in volle gang als Belsassar de schrik van zijn leven krijgt.
Recht voor de koning, op de muur, verschijnt een hand.
Op de muur verschijnen tekens.
Belsassar verstijft: wat gebeurt hier?
De feestgangers merken dat er iets aan de hand is,
en al snel is het muisstil en staart iedereen naar de muur.

Belsassar heeft alles gedaan om deze avond in zijn eigen wereld te leven.
Vandaag geen zorgen maar puur genot.
God trekt zich er niets van aan: hij breekt op het feest in.
Van de feestsfeer is niets meer over.
Dit was niet het plan.
Belsassar dacht dat hij veilig was in zijn eigen wereld,
maar hij had buiten God gerekend.
Hij kan er niet tegen dat de controle hem nu helemaal ontglipt.
Daarom looft hij een hoge beloning uit
voor wie de tekens op de muur kan uitleggen:
wie dat kan wordt de derde in rang in het rijk, na koning Nabonidus en Belsassar zelf.
Maar hoe hoog de beloning ook is,
zelfs de meest bedreven ontcijferaars kunnen hier niets van maken.
‘We weten het niet koning, we snappen hier niets van.’

Er gaat een deur open, en de aandacht wordt van de tekens afgeleid.
De koningin, de moeder van Belsassar, komt binnen.
‘Wat gebeurt hier toch allemaal?’ vraagt ze.
Belsassar wijst op de muur en vertelt, maar de koningin is niet zo onder de indruk.
‘Belsassar, maak je toch niet zo druk.
Probeer het eens bij Daniël, die wist vroeger ook altijd raad!
Of ben je de geschiedenis soms alweer vergeten?’
Belsassar heeft geen keus, en laat Daniël halen.
Met flinke tegenzin, dat wel: hij weet dat Daniël uit Israël komt.
Net heeft hij nog de God van Israël belachelijk gemaakt,
en nu zou hij een dienaar van die God om hulp moeten smeken?
Belsassar beseft dat hij zich onmogelijk heeft gemaakt.

dia 10 – God komt met zijn oordeel
Daar komt Daniël.
Door de jaren heen is hij scherper geworden.
Bij Nebukadnessar was hij nog heel voorzichtig als hij slecht nieuws moest brengen.
Nu begroet Daniël de koning niet eens.
Als de koning de situatie heeft uitgelegd en Daniël een beloning in het vooruitzicht stelt,
is het eerste wat Daniël zegt:
‘die cadeaus mag u houden, ik hoef ze niet.’
En dan steekt Daniël een preek af:
‘Belsassar, u had beter moeten weten.
U weet hoe het gegaan is met Nebukadnessar,
hoe God hem voor zijn hoogmoed heeft gestraft.
U wist het, maar u hebt er niets mee gedaan: u bent nog erger dan uw voorganger!’

Zo, Daniël durft!
Maar Belsassar kan er niet tegenin gaan:
dan is de laatste kans verkeken dat hij de tekens uitgelegd krijgt.
‘Hou toch op met dat geleuter en vertel me wat er staat’, denkt hij,
maar hij moet Daniël te vriend houden.
Eindelijk komt Daniël bij de tekens.
Hij ontcijfert de boodschap, alsof iedereen het zou kunnen lezen:
mene, mene, tekel, ufarsin.
‘Koning, dit is het oordeel van God.
God heeft veel geduld met u gehad, heeft gekeken hoe u het deed.
Kijk om u heen, wat een bende hebt u er van gemaakt.
Daarom straft God u: de Perzen zullen een einde maken aan uw macht.’

dia 11 – God dringt binnen in je wereld
God laat zich niet buitensluiten.
Je kunt je terugtrekken in je eigen wereldje,
maar ook daar kan God binnendringen.
Hij komt ook in jouw wereld.

3. Komt God ook in onze wereld?
dia 12 – komt God ook in onze wereld?
Nou ja, is dat wel zo?
Breekt God ook zo in onze wereld in?
Bij Belsassar was dat gewoon heel duidelijk.
Maar welke teken aan de wand krijgen wij?
En dat hoeft echt geen tekst op de muur te zijn,
met al onze beamers kijken we daar toch al niet van op,
maar komt God wel in onze wereld?

dia 13 – Jezus: ons teken aan de wand
Ja, dat is wat Jezus doet!
De hele geschiedenis van de mensen
laat zien dat mensen alles doen om God buiten te sluiten.
Mensen vluchten niet alleen van een harde wereld,
ze vluchten ook van God!
Wij willen zonder God gelukkig worden.
Een wereld maken waar geen plek is voor God.

Maar God laat zich niet buitensluiten.
Hij zegt: ‘oke, jullie rennen van me weg,
jullie doen alsof ik er niet ben,
jullie willen mij ver weg houden, om de aarde voor jezelf te hebben,
en op te kunnen gaan in je eigen leventje?
Dan kom ik wel naar jullie toe!’

Jezus, de Zoon van God, wordt een mens met een lichaam.
Hij is God die inbreekt in onze wereld.
Hij keert de verhoudingen om:
het feest van de sterken verstoort hij met zijn liefde.
Hij schudt je wakker: ‘denk toch niet dat je voor jouw geluk moet vechten,
en dat je daarom moet vluchten van de harde werkelijkheid en van God.
Ik wil je gelukkig maken!’
Jezus is ons teken aan de wand.

Nee, hij is hier niet zoals hij 2000 jaar geleden aanwezig was.
Maar hij is er wel!
Hij noemt de kerk zijn lichaam.
Hij gebruikt ons om in de wereld in te breken!
Als kerk zijn we een teken dat God ook in Franeker werkt.
In onze liefde laten we iets van Jezus zien:
dat je niet hoeft te vluchten uit de harde wereld omdat Gods liefde wint!

dia 14 – een teken van hoop: vluchten is niet nodig
Het teken van Jezus is een teken van hoop.
Ik las ergens, en ik geef het graag aan jullie door,
dat in Jezus het oordeel dat God over Belsassar velt, wordt omgekeerd.
Belsassars koninkrijk wordt verdeeld,
Jezus’ kleding is verdeeld en zijn lichaam gebroken.
Belsassar is te licht bevonden,
maar Jezus offert zich op omdat hij jou belangrijk, gewichtig, vindt.
Belsassars dagen zijn geteld,
maar Jezus maakt jouw dagen ontelbaar.
Bij die Jezus is je leven veilig,
dan hoef je helemaal niet meer te vluchten!

4. Zoek geluk bij God
dia 15 – zoek geluk bij God
Ik denk dat ik geen woord te veel zeg
als ik zeg dat alle mensen graag gelukkig willen zijn.
De vraag is: waar zoek je dat geluk?
Zoek je het, zoals Belsassar, door te vluchten in je eigen wereldje?
Of zoek je het, zoals Daniël, bij God?

dia 16 – God laat je vrij in je reactie
God breekt in onze wereld in, maar hij laat je wel vrij!
Hij geeft het teken van zijn zoon Jezus Christus,
maar laat aan jou wat je daar mee doet.
Dan valt Belsassar door de mand.
Hoe duidelijk God ook is geweest,
de koning neemt de boodschap niet serieus.
Hij overlaadt Daniël met de beloofde geschenken,
is blij dat het raadsel is opgelost,
maar lijkt niet door te hebben dat het over hem zelf gaat.
Hij is te trots om toe te geven, en blijft vluchten in zijn eigen wereldje,
waarin hij mensen kan maken, zoals Daniël nu, of breken.
Diezelfde nacht wordt hij gedood en nemen de Perzen de macht over.

dia 17 – vlucht niet uit de werkelijkheid
Vlucht niet in je eigen wereld om gelukkig te worden!
Ja, we leven in een harde wereld,
en ook je eigen leven is soms moeilijk.
Maar geluk vind je niet door je van de werkelijkheid af te sluiten en te jagen naar geluk,
geluk vind je bij God, je krijgt het!
Met Jezus hoef je niet te vluchten van de rauwe werkelijkheid,
met hem kun je het leven aan zoals het is.
Kijk maar naar Daniël:
ook zijn leven loopt gevaar nu de Perzen de macht van de Babyloniërs overnemen.
Toch vlucht Daniël niet: hij vindt zijn geluk in God.
Met Jezus kun je door moeilijke momenten heen.
Met hem kun je het nieuws uit de wereld aan.
Met hem kun je zelfs door de dood heen!
Hoe hard het leven ook is, met Jezus is er hoop.
Daarom is bij hem veel meer geluk te vinden,
dan in al die dingen waar je in kunt wegvluchten.

dia 18 – hoe probeer jij gelukkig te worden?
Kijk eens naar je eigen leven.
Op wat voor manier probeer je zonder Jezus gelukkig te worden?
Hoe probeer jij de werkelijkheid even te ontvluchten,
even het gevoel te hebben dat alles goed is?
Misschien is het door dingen te kopen.
Misschien is het in computerspelletjes.
Misschien is het in facebook of andere social media.
Misschien is het in avonden zappen voor de tv.
Misschien is het in lekker en uitgebreid eten.
Misschien is het nog iets heel anders.

Probeer daar dan eens mee te stoppen of te minderen!
Het zijn op zich prima dingen,
maar als je denkt dat je er gelukkig van wordt, vergis je je.
Je hoeft niet te vluchten in van alles om maar gelukkig te zijn.
Jezus wil je gelukkig maken.
Hoe reageer jij op dat teken aan de wand?
Amen.