2 Korintiërs 10:3-6 – Elke gedachte de gevangene van Christus

Hans Burger
Hans Burger
19 oktober 2014

2 Korintiërs 10:3-6 – Elke gedachte de gevangene van Christus

image_pdfimage_print

Denken, voelen en beleven hebben alles met elkaar te maken. Reclamemakers weten het en ze proberen ons denken te beïnvloeden. Het doet er toe hoe je denkt, ds ook voor een christen. Nieuw leven en nieuw denken hebben alles met elkaar te maken. Daarom wil Paulus elke gedachte gevangen geven aan Jezus zijn Heer. Om zo echt vrij te leren denken, te leren denken zoals Jezus!

Voor preeklezers: wil je deze preek lezen, dan stel ik een mailtje op prijs: hansburger@filternet.nl. Bij de preek is ook een powerpointpresentatie beschikbaar.

Liturgie

Voorzang: Ps 75,1.3.6
Votum
Zegengroet
Zingen: Ps 46,1.3
Gebed
Lezen:
(- Rom 8,1-11 – of ipv wetslezing)
- 2 Kor 10,1-11
Zingen Ps 3,1
Preek over 2 Kor 10,3-6
Zingen: GK Gez 143 / 142
Kinderlied: EL 442 Ik draag de wapenrusting van God
Als wetslezing: Rom 8,1-11
Voorbereiding avondmaal
(’s Middags: geloofsbelijdenis)
Zingen: Gez 163 Ik bouw op u (of Sela Ik ben)
Gebed
Collecte
Zingen GKB Gez 110,1.3.4.5
Zegen

Alternatieve suggesties:
Opwekking 468
Opwekking 764

Elke gedachte de gevangene van Christus – nieuw denken is het begin van nieuw leven

1. Wat voor reclames zie je op Zapp? Op tijdstippen dat er veel kinderen kijken? ….

Straks wordt het Sinterklaastijd; de mooie dikke reclamefolders komen weer, vol met Sinterklaascadeaus. [dia 2]
Wat hopen reclamemakers?
Dat je hun dingen herkent: een Barbie, hun LEGO chima of LEGO friends; of Playmobil, een X-Box of WII. En dat je ze graag wilt hebben. Zorgt dat iemand ze voor je gaat kopen!

Wat wil reclame?
Je denken veranderen. [dia 3]
Je kijken veranderen.
Dat je door een speelgoedwinkel loopt en rondkijkt en precies ziet wat je wilt hebben. Dat je dat ook denkt: ‘Dat wil ik hebben!’ En zij verkopen.

Hoe je denkt, is zo belangrijk – reclamemakers weten dat. En dus proberen ze je denken te beïnvloeden. Verander iemands denken, en hij gaat andere dingen doen.

Paulus weet dat ook: deze tekst lijkt misschien wat moeilijk, maar hier komt het op neer: als je leert denken zoals iemand die bij Jezus hoort, dan ga je ook andere dingen doen – zoals het past bij Jezus.

Wij vinden tegenwoordig gevoel en beleving heel belangrijk. [dia 4 - zwart] Vooral als het gaat om belangrijke keuzes.
‘Waarom doe je dat?’
‘Omdat ik het gevoel heb dat dit ’t beste is.’

Of mensen iets voelen bij geloven, bij bidden, bij de kerk, of niet, is zomaar een belangrijke reden om wel – of niet – te geloven.

Voelen en beleven – dat is toch belangrijker dan denken?

Maar: je hoeft maar iets te weten van allerlei vormen van therapie, van cognitieve psychologie, of van het moderne hersenonderzoek, en je ontdekt wat ook reclamemakers weten: denken en voelen staan niet los van elkaar. We worden tijdens ons leven geprogrammeerd: emoties, gedachtes, en gedrag zijn daarin met elkaar verbonden.

Alleen – daar heb je invloed op. Bijvoorbeeld via woorden, via gedachtes, via je denken. [dia 5]

Dat doen reclamemakers: je denken veranderen zodat je je anders gaat gedragen.
Dat proberen therapeuten te doen: je anders leren denken, zodat je gevoelens en je gedrag veranderen. Zo zitten wij mensen in elkaar.

2. Paulus weet dat.
Paulus weet hoe belangrijk het is om te leren denken als iemand die bij Jezus hoort. Te leren denken als Jezus. [dia 6] Dan ga je op Hem lijken.

Paulus weet ook: het kan oorlog zijn van binnen. Ja, dat is precies het beeld wat Paulus hier gebruikt. Oorlog, oorlog om het denken. [klik]

Paulus optreden is er niet op gericht dat hij alle aandacht naar zich toe trekt. Of bewonderd wordt. Dat wilden ze in Korinte wel. Ze vinden Paulus niet echt indrukwekkend. Een bedeesd mannetje. Veel te lief. Wat stelt hij nu voor?

Maar dat is een bewuste keus: Paulus weet dat mensen van binnen moeten veranderen. Jezus is overwinnaar – maar ook als het grote gevecht gewonnen is, moet er nog steeds gevochten worden. De tegenstand die nog over is, moet afgebroken worden.

Een groepje vijanden dat gevlucht is in een bolwerk.
Wat is een bolwerk? [dia 7]
Een bolwerk is een uitbouw aan muren of wallen rondom een vestingstad. Zoals je op deze kaart van Franeker kunt zien. Of zoals op deze foto, een van de bolwerken van Dokkum. [dia 8]
Een verschansing, dat is ook zoiets. Een schans, een borstwering met kantelen erop, [dia 9] waarachter je veilig bent.
Mooie toeristische plaatjes – maar het is allemaal gebouwd voor tijden van oorlog.

Forten, muren, vestingwerken – dat beeld gebruikt Paulus.
Herken je dat?
Dat jij en ik muren bouwen, bunkers aanleggen, waarin we ons verzetten tegen God?
En let goed op: dan heeft Paulus het vooral over verzet in je denken. [dia 10]
Spitsvondigheden.
Verzet tegen de kennis van God.
Moet je nagaan – dat kunnen wij doen!
Met een gedachtencomplex Gods invloed buitensluiten, klein houden.

Paulus gaat trouwens verder. Hij heeft het niet alleen over bolwerken en verschansingen. Die worden afgebroken.

Hij noemt ook krijgsgevangenen – soldaten die gevangen genomen zijn. Daarbij denkt hij dan aan losse gedachten. [dia 11]
Al onze gedachten wil Paulus in handen geven van Jezus Christus. Laat hem maar de baas zijn over elke gedachte.
Dat wil Paulus – Hij wil ons denken veranderen.

Hoe vind je dat: al onze gedachten gevangen genomen door Christus? [dia 12 - zwart]
Misschien denk je nu wel: bah – dat is eng!
Dat klinkt naar indoctrinatie. Naar een gedachtenpolitie.
Raak ik bij Jezus alle vrijheid om zelf na te denken kwijt?
Is die Paulus een sekteleider die zijn mensen manipuleert en in de greep wil krijgen?

Nee, Paulus dwingt niet. Daarom vonden ze hem in Korinte juist een slappeling. Niet imponerend, geen goeroe. Paulus was juist geen prototype van een secteleider.

Waarom dan die oorlogszuchtige taal – bolwerken, verschansingen, krijgsgevangenen?
Omdat er rondom onze gedachten een geestelijke strijd woedt!

3. Waar zou jij aan denken bij die bolwerken, bij dat verzet? [dia 13]
Tijdens het maken van deze preek, heb ik die vraag op facebook en twitter gesteld. De eerste twee antwoorden die ik kreeg, waren precies hetzelfde: mijn eigen hart.

Zie je zulk verzet tegen God terug bij jezelf? Dat je stukken van je leven apart houdt – dit stuk is niet voor God? Dit wil ik vasthouden, ook al gaat het in tegen God?

Er kunnen momenten zijn dat we tegen beter weten in stijfkoppig [klik] zijn en tegen God in gaan.
Ik en mijn trots.
Ik en mijn imago.
Ik en mijn slechte gewoontes.
Ik en mijn boezemzondes.
Ik en mijn afgoden.
Ik bid er niet voor, want hier wil ik God er even niet bij hebben.
Ik en … wat zou jij in vullen?
Koppig – hoe koppig ben jij?

En daar komen redeneringen bij. Ingesleten denkpatronen. [klik]
Denkpatronen die verhullen dat je eigenlijk koppig bent.
‘Wij zijn nu eenmaal zondige mensen, het blijft hier onvolmaakt. Zulke idealen zijn mooi, maar je moet ook reëel blijven – dit is gewoon niet haalbaar.’
Koppigheid in gebrek aan vertrouwen.

‘Ik heb nu zolang mijn best gedaan, die ander heeft mij echt gekwetst, dus nu mag ik wel weer even de fout ingaan – agressief worden, me bedrinken, porno kijken; God weet ook wel dat dit mijn zwakke punt is.’
Koppigheid als zelfmedelijden of wraak

‘Ik heb vorige maand 100 euro weggegeven. Zolang anderen zo weinig doen, hoef ik toch niet over de brug te komen? Ik mag toch ook genieten van wat God mij geeft?’
Koppig gehecht aan je geld.

‘Zij zijn bij ons gekomen, zo doen wij het hier, ze moeten zich maar aanpassen. Er is al zoveel verandert. Anders gaan ze maar weg!’
Koppig vasthouden aan tradities.

Zou je zelf ook zo’n denkpatroon kunnen bedenken?

Vaak zijn het manieren van denken die je mee gekregen hebt in je opvoeding. [klik] Of wat je je eigen gemaakt hebt om te overleven. Denkpatronen die verbonden zijn met je zelfbeeld en je godsbeeld.

‘Toen ik gepest werd, heeft niemand me geholpen, ook God niet. Aan God heb ik niets, ik ben alleen met mezelf. Als ik niet voor mezelf zorg, doet niemand het.’

Of ‘Het is mijn schuld dat het helemaal fout loopt. God zal wel boos op me zijn. Ik ben ook een mislukkeling, ik kan er niks van.’

‘Het is precies zoals mijn vader vroeger zei: je bent een sloddervos. Een prutser. En dat God van mij houdt, dat kan niet waar zijn.’

Het is niet alleen een kwestie van koppigheid – je kunt ook gevangen zitten [klik] in je denkpatronen. Een negatief zelfbeeld, een negatief godsbeeld. Beschadigd door het leven. Teleurgesteld door wat je meegemaakt hebt.
En daardoor zijn er die negatieve stemmen; die leugens over jezelf en over God. Ze houden je klein, houden je bij God vandaan, bij Jezus vandaan. Terwijl je bij Jezus leert: hoe slecht, hoe beschadigd je ook bent, God houdt van je. Hij wil je bevrijden en genezen!

4. Maar het is ook breder dan je zelfbeeld, je godsbeeld. Ook in onze kijk op de wereld kunnen er spitsvondigheden zijn. Denkpatronen die je afhouden van God.

Het is vandaag Micha-zondag [dia 14] – de Micha-campagne vraagt aandacht voor een eerlijke wereld, voor vrede en recht, voor het milieu – heel de schepping. Als je vanuit de Micha-campagne kijkt, zie je ook hoe denkpatronen de komst van Gods rijk in de weg kunnen staan.

Zo kan iemand onder de indruk raken van de evolutie-theorie. Deze wereld is gewoon door toeval ontstaan. Dat wij er zijn is gevolg van natuurlijke selectie en aanpassing. Een God is er echt niet. Wat wij met de wereld doen, dat mogen we zelf weten. [dia 15]
Of in een christelijke variant: deze wereld zal door vuur vergaan. Wij worden straks uit deze wereld weggenomen. Het gaat erom dat je ziel gered wordt – deze wereld doet er niet toe. [klik]

Je kunt onder de indruk zijn van economie en techniek. [klik] Om lekker vlees te kunnen eten, moet je efficiënt produceren. En een stierkalf, dat is toch een vleesfabriek? Zet ‘m in een kleine box, geef krachtvoer en hormonen, dan groeit hij snel. Dat volgens de Bijbel de rechtvaardige oog heeft voor zijn vee, en dat God de dieren naar hun eigen aard gemaakt heeft- niet als vleesfabrieken – dat negeer je.

Wij hebben onze welvaart en dat willen we zo houden. [klik] Wij hebben het toch eerlijk op de vrije markt verdiend? Een stap terug doen in welvaart is geen optie. Dus bouwen we muren om Europa, laten we vluchtelingen verdrinken in de Middelandse Zee, proberen met techniek voor elk probleem een oplossing te vinden en vechten voor een sterke Euro. Als wij onze rijkdom maar niet kwijtraken.

Wat hebben ze grote invloed: het evolutionisme dat God de schepper ontkent; het neo-liberale geloof in de vrije markt die aan het geld de macht geeft; en het onbegrensde vertrouwen in de techniek, dat toch al onze problemen op kan lossen? Bolwerken, verschansingen zijn het, opgetrokken tegen God en zijn rijk

En er zou nog zoveel meer te noemen zijn: hoe onze wereld aankijkt tegen seks, tegen menselijk leven, tegen genot en plezier. [klik] De macht van de entertainment-industrie die voorkomt dat we beginnen met goed en helder nadenken.

Maar nu – hoe leren we nadenken zoals Jezus? [dia 16]
Hoe leren we wie God is en wat God ons wil geven?
Hoe leren we wat liefde is en hoe liefde werkt?
Of te vertrouwen op God in plaats van op macht, techniek, status, economie en geld – noem al onze afgoden maar op?

We kunnen bang worden van de Islam. Van vluchtelingen. Van ebola. Van de wereldeconomie die ons zo maar in de steek kan laten, als er ergens weer eens een beurs crasht. Van alles wat in deze wereld niet klopt maar wat wij niet rechtgezet krijgen? Hoe leren we in Gods spoor liefhebben, en ons niet te laten leiden door angst?

5. Nu denk je misschien dat Paulus wil dat alles in één keer helemaal anders wordt. Maar dat is niet zo. Paulus begint eigenlijk heel klein, bij dat waar je invloed op hebt: je eigen kijk op de dingen. Je eigen manier van denken. [dia 17]

Het grote werk laat hij aan God over: Jezus is overwinnaar. [klik]De grote slag is al geleverd. De macht van het kwaad is gebroken. Jezus heeft gewonnen van de duivel en de zonde. Wij mogen bij Hem horen. Wat overblijft is het opruimen van verzetshaarden. Bunkers waar nog soldaten in zitten. Vijandige soldaten die nog rondlopen en – dat wel – gevaarlijk zijn.

Er is een gevecht te leveren, dat zeker. Je kunt God buiten de deur houden – en dan geef je automatisch ruimte aan de zonde; èn aan de duivel. Dan leef je het oude leven. Een leven zonder God.

Maar er zijn ook wapens – de wapenrusting van de Geest, lees thuis maar na in Efeze 6. Heel veel van die wapens hebben iets te maken met je denken: waarheid; gerechtigheid; geloof; Gods woorden.

En begin maar klein. [klik]Als je niet weet of je op het goede spoor zit. Als je weet dat je fout zit. Als je geweten onrustig is. Als je merkt dat je gedachten de verkeerde kant op gaan. Als je in verleiding gebracht wordt. Als je voor de keus staat: achter God aan of niet? En dat weet je – dat voel je aan. Of niet?

Doe dan wat Paulus zegt: [klik] geef elke gedachte als gevangene aan Jezus.

Je hoeft niet eens te weten wat waar is en wat klopt.
Je hoeft nog geen oplossing te weten.
Je hoeft niet opeens volmaakt te zijn.

Het enige is dit: zeg tegen Jezus: Heer, u bent mijn Heer. Dit zijn mijn gedachten – en noem ze dan maar op. Ik geef ze aan u, als uw gevangenen. Help mij!

Dan kan hij je de weg wijzen in je aarzeling.
Dan kan hij je sterk maken om ‘nee’ te zeggen tegen verleiding.
Dan kan hij je door zijn Geest leiden zodat je het goede doet.

Hij is overwinnaar – ook in jouw gevecht!

6. Nu heeft Paulus het in 2 Korinte over zijn eigen aanpak als apostel en voorganger. Maar jullie zijn geen voorgangers – toch kun je zelf in deze strijd actief zijn. [dia 18]

Natuurlijk is het goed om naar preken te luisteren, om je te laten onderwijzen, om goede boeken te lezen die je denken opscherpen. Doe dat! Op al die manieren kan Gods waarheid je vrij maken. Gods waarheid maakt vrij – vrij van gebondenheid.

Maar je kunt ook zelf actief zijn – heel gewoon: door christelijke gemeenschap – je kring, christelijke vrienden, de kerk. En door gebed. En door bijbellezen.

Help elkaar om te leren denken zoals Jezus.

Maar vooral wil ik nu ingaan op bijbellezen en gebed.

De Bijbel eerst: de Bijbel is het belangrijkste middel dat God gebruikt om jouw manier van denken te beïnvloeden. Leren denken zoals Jezus is Bijbels leren denken. De Bijbel is een wapen van de Geest – het zwaard van de Geest, staat in Efeze 6. De Bijbel is geïnspireerd. Dat wil zeggen: door de Bijbel ademt de Geest je tegemoet. Als je je daarop richt, zijn de woorden van de Bijbel doortrokken van de Geest. En die Geest is de Geest die je in de waarheid leidt. Die Geest is de Geest die je denken kan veranderen. Die Geest kan jou de gedachten van Jezus geven – dat zegt Paulus echt, aan het eind van 1 Korinte 2: ‘onze gedachten zijn die van Christus.’

Als je terugschrikt om Bijbel te lezen – een moeilijk boek; een boek van vroeger; een boek waar ik niks mee kan; vroeger had ik wat aan de Bijbel, maar iedereen legt ‘m weer anders uit….

Alsjeblieft, lieve mensen, leer dan weer Bijbel te lezen. Zorg dat je met de Bijbel vertrouwd bent. Het is Gods geïnspireerde woord – dat wil zeggen: het zijn woorden van God waardoor de Geest je denken verandert. Bijbels leren denken wil zeggen: bolwerken en verschansingen verdwijnen, spitsvondigheden en redeneringen worden ontkracht – dat is waar het Paulus om gaat. Leren denken zoals Jezus. Zo word je als Jezus.

En bidden. Bidden is de poort van je bunker open zetten. Een witte vlag boven de verschansing. Heer, hier mag u naar binnen. [klik] Al biddend kun je elke gedachte als een gevangene aan Jezus geven. Dat kan alleen in gebed. Alleen als je in gebed in gesprek bent met Christus, je Heer, kun je tegen hem zeggen: Heer, dit denk ik. Het klopt niet – of ik weet niet of het klopt. Maar het kriebelt. Mijn geweten is onrustig. Ik heb er geen vrede mee. Ik geef mijn gedachte aan u – en u mag zeggen wat de waarheid is. U mag me de weg wijzen. Help me Heer!

En dan zegt Paulus in Romeinen 8: [dia 19] de manier van denken die geleid wordt door de Geest is leven en vrede. Als je zo je denken door Jezus laat beheersen, dan gaat de oorlog en de strijd weg. Je krijgt leven. En vrede. Zo mooi: echte vrede!

Dat is wat Jezus je belooft: geen gevecht van binnen. Maar leven en vrede.