1 Petrus 2:9 – De kerk als Gods PR

Mark Veurink
Mark Veurink
4 november 2012

1 Petrus 2:9 – De kerk als Gods PR

image_pdfimage_print

Liturgie

Zingen: Psalm 117
Votum en vredegroet
Zingen: GKB Gezang 156 : 1, 2, 3 en 4 (als schuldbelijdenis, zittend!)
Gebed
Lezen: 1 Petrus 2 : 1 – 10
Zingen: Psalm 67 : 1, 2 en 3
Preek over 1 Petrus 2 : 9
Zingen: GKB Gezang 121 : 1(a), 2(v), 5(m), 6(v), 7(m), 8(v) en 9(a) (in beurtzang)
Kinderen terug
Kinderlied: ?
Lezen als wet: 1 Petrus 2 : 11 – 3 : 12
Zingen: GKB Gezang 68 : 1 en 2
Gebed
Collecte
Zingen: Opwekking 126 (in canon, 3 groepen)
Zegen

Opmerking: bij deze preek is een Samen Groeien beschikbaar

Preek: Gods vredesoffensief

Inleiding

dia 1 – zwart
Als ik zeg: “geen fratsen, dat scheelt”,
wat zeggen jullie dan?
C1000, inderdaad.

Of neem de volgende: “Sense and simplicity.”
Dat is ons eigen Nederlandse Philips,
maar zij vinden een Engelse slogan veelzeggender.

Ik vind het eigenlijk wel leuk, dit spelletje.
En ik kom er direct achter hoe veel reclame jullie kijken.
Maar goed, op deze manier kunnen we natuurlijk uren bezig zijn,
en dat is niet waarvoor je naar de kerk bent gekomen.
Dus laten we het houden bij nog eentje:

“er is meer in het leven dan een …”
Inderdaad, dat moet Volvo zijn.
En het kan geen kwaad dat ik mij daar zo af en toe aan herinner.
(Vraag de familie Wester maar.)

dia 2 – reclame
Het punt waar het om gaat:
we worden volgegooid met reclame, en het werkt.
De meesten van ons kunnen waarschijnlijk zonder probleem
een hele lading van deze slogans oplepelen.

Dat is ook niet zo gek,
want deze bedrijven investeren miljoenen in hun naamsbekendheid.
Op de televisie, op de radio, in kranten en tijdschriften, met folders,
om het nog maar niet te hebben over het internet,
overal kom je deze bedrijven tegen.
Je kunt er niet om heen.

Voor deze bedrijven is hun bekendheid heel belangrijk.
Zonder die bekendheid zouden ze nauwelijks nog iets verkopen.
Mensen kopen namelijk graag bij bedrijven waar ze wel eens van gehoord hebben.
Het geld dat wordt geïnvesteerd in allerlei reclamecampagnes
verdient zichzelf dus wel weer terug.
Als je een product aan de man wilt brengen,
moet je wel investeren in je PR.

dia 3 – zwart
Nu kun je van God moeilijk zeggen dat hij een product aan de man wil brengen.
Maar God wil wel naamsbekendheid.
In de gemeentebrede bijbelstudie van afgelopen dinsdag
hebben we het daar uitgebreid over gehad.
God wil dat alle volken zijn naam kennen en hem als God erkennen.
Dat is, om zo maar te zeggen, Gods grote doel.

Maar wat doet God daaraan?
Hij geeft niet miljarden uit aan wereldwijde reclamecampagnes.
Hij heeft ook niet zo’n mooie slogan, die bij iedereen blijft hangen.
Gods PR is…
de kerk.

1. Menselijke kerk

dia 4 – kerk
De kerk?!
Wat?
Dat kan niet waar zijn?
Is God echt zo onverstandig dat hij de kerk als PR inzet?

Ik bedoel: wat is dat nou voor middel?
Is het gek dat meer mensen Coca-Cola kennen dan God?
Dat krijg je toch als je de PR aan de kerk overlaat?
Bovendien: de kerk kan ook zomaar antireclame voor God worden.

Ik hoor toch nog best wel eens verhalen
van mensen die niet zo zeer op God als wel op de kerk zijn afgeknapt.
Over de kerk gaan de gekste verhalen rond.
Kerken zijn gericht op macht en invloed
en proberen het gewone volk onwetend te houden.
Nee, de kerk heeft niet zo’n best imago.

Het vervelende is: negatieve verhalen zijn vaak heel hardnekkig.
Als je een positief en een negatief verhaal tegenover elkaar zet,
gelooft bijna iedereen het negatieve verhaal.
Het schijnt zo te zijn dat tegenover elk negatief verhaal
tien positieve verhalen moeten staan.
Pas dan is het negatieve verhaal niet meer bepalend.

Negatieve verhalen over de kerk, ze zijn vaak maar al te waar.
Dan heb ik het niet specifiek over de Voorhof, daar weet ik nog niet zo veel van,
maar over de kerk in Nederland in het algemeen.
De kerk bestaat namelijk uit mensen.
En waar mensen zijn, daar ontstaan brokken.

In de tijd van Petrus zal dat niet heel anders zijn geweest.
Hij schrijft in zijn brief van alles over omgangsvormen binnen de kerk.
Dat zal vast niet zonder reden zijn.
Toch spreekt hij ook heel grote woorden over de kerk, lees maar mee in vers 9:
een uitverkoren geslacht, een koninkrijk van priesters, een heilige natie.
Ga daar maar aan staan!

Hoe kan Petrus zulke mooie dingen over de kerk zeggen?
Ik denk dat je het antwoord moet zoeken
in dat de kerk meer is dan een clubje mensen.
De kerk is van God.
Daarom is de kerk uitverkoren, priesterlijk en heilig.
Dat is hoe God de kerk heeft gemaakt.

Voor God is de kerk uitverkoren, priesterlijk en heilig.
De kerk is dat, omdat God dat aan de kerk geeft.
Tegelijk is het een opdracht voor de kerk:
gedraag je daar dan ook naar.
De kerk is heilig omdat de kerk door Christus’ bloed geheiligd is.
Maar dan komt ook waar we het vorige week over hadden:
Christus’ bloed is kostbaar.
Het is daarom ook een opdracht om steeds meer heilig te leven.

Ik hoop dat je zo naar de kerk kunt kijken,
en alle menselijke antireclame geen belemmering voor je is.
Durf verder te kijken!

2. Kerk als volk

dia 4 – kerk als volk
Petrus noemt de kerk niet alleen maar uitverkoren, priesterlijk en heilig,
hij noemt de kerk ook een geslacht, een koninkrijk, een natie en een volk.
Dat is het volgende waar ik het over wil hebben.
Deze woorden liggen heel dicht tegen elkaar:
de kerk is te vergelijken met een land, met een nationaliteit.

dia 5 – kaart Israel
De dingen die Petrus zegt, gaan oorspronkelijk dan ook helemaal niet over de kerk.
Ze gaan over een land, namelijk Israël.
Je leest er zomaar overheen, maar Petrus zegt niets nieuws.
Hij citeert gewoon uit het oude testament.
In Exodus 19 wordt van Israël gezegd dat het
een koninkrijk van priesters en een heilige natie is.
Op dezelfde manier gebruikt Petrus ook Jesaja 43.
Zonder problemen betrekt Petrus wat over Israël gezegd is op de kerk.
Bij sommigen zou hem dat vandaag het verwijt opleveren dat hij een vervangingstheoloog is.

De kerk is dus een volk, net zoals Israël.
De positie die de kerk heeft in de wereld,
is vergelijkbaar met de positie die Israël had.
De kerk is een nationaliteit.

dia 6 – kerk als volk
Concreet betekent dat in ieder geval twee dingen.
Het eerste is dat de kerk een heel eigen identiteit heeft.
Elk land heeft een eigen identiteit,
en vaak hebben bepaalde streken dan nog weer een streekidentiteit.
dia 7 – Nederlanders
Het is niet voor niets dat als je op vakantie bent in Verweggistan,
je Nederlanders vanaf een paar honderd meter al als Nederlanders herkent.
Als je een luidruchtig gezin tegenkomt met twee kinderen,
lopend op bergschoenen onder een korte broek,
uitgerust met camera’s en een rugtas met snoep en boterhammen
(want een terrasje is natuurlijk geldverspilling),
dan weet je: dit zijn Nederlanders.
Natuurlijk, dit is een stereotype, maar waar het om gaat:
op een of andere manier herken je Nederlanders vaak wel.

dia 8 – kerk als volk
Voor christenen is niet het land waarin ze wonen,
maar de kerk hun identiteit.
Dat betekent dat je herkenbaar bent.
De kerk moet niet op Nederland gaan lijken.
Dat de kerk Gods PR-middel is,
betekent niet dat de kerk zich in alles maar aan de wereld om haar heen moet aanpassen.
De kerk heeft een eigen, herkenbare identiteit.
De kerk is namelijk een volk.

Dat de kerk een volk is, betekent nog iets:
kerk ben je niet alleen als je met elkaar in het kerkgebouw bent.
Nederlanders zijn ook niet alleen maar Nederlander
als ze in Nederland zijn.
Dat blijven ze overal op de wereld.
Met de kerk is het precies zo:
kerk ben je altijd.
Ook als je weer uit de deur van de kerk loopt.
24 Uur per dag, 7 dagen per week.
Ook al ben je alleen thuis, je blijft deel uitmaken van die kerk.
Je zou kunnen zeggen dat de kerkdiensten op zondag
je stimuleren om door de week kerk te zijn.

Dat de kerk Gods PR-middel is,
betekent dus niet dat het dan alleen om de kerkdiensten gaat.
Ja, die diensten horen er ook bij.
Maar belangrijker is dat je,
in de contacten die je als christen met niet-christenen hebt
elke dag een visitekaartje voor God bent.
Het leven van christenen is voor de meeste Nederlanders
een veel krachtiger visitekaartje dan kerkdiensten.

3. Kerk als Gods PR

dia 9 – kerk als Gods PR
Ik heb nu al een paar keer gezegd dat de kerk Gods PR-middel is.
Petrus zegt namelijk dat de kerk een volk is
dat God zich heeft verworven om zijn grote daden te verkondigen.
Je mag het ook anders zeggen, met de woorden van ons jaarthema,
het doel van de kerk is het uitdelen van Gods liefde.

De kerk is er dus om te verkondigen, bekend te maken.
In de kerk wordt dat woord, verkondigen, veel gebruikt.
Wat we nu met elkaar doen, is luisteren naar de verkondiging van het Woord.
Als je elkaar iets uit de bijbel meegeeft, kan dat ook verkondiging zijn.
Verkondiging is nog niet perse dat je niet-christenen met Gods liefde bekend maakt.

Toch wordt het door Petrus hier wel zo bedoeld.
Je verkondigt nooit iets aan jezelf,
verkondigen is altijd iets wat je naar anderen doet.
Het Griekse woord dat Petrus gebruikt,
betekent letterlijk ‘een boodschap naar buiten brengen’.
Dat kan bijvoorbeeld zijn dat ik als predikant het evangelie naar jullie breng,
maar in dit geval is het de kerk die moet verkondigen.
De kerk moet het evangelie naar buiten, naar de wereld brengen.

Dit is niet zomaar een van de vele taken van de kerk,
het is zelfs het doel van de kerk.
“God heeft zich de kerk verworven,” zegt Petrus,
“om”, je mag ook zeggen: met het doel, “Gods daden bekend te maken”.
De kerk is dus een organisatie die er juist is
voor mensen die niet bij de kerk horen.

Laten we daar even bij stilstaan.
Misschien klinkt dat wel logisch, maar zo logisch is dat niet.
Een voetbalclub is er voor haar leden.
Die leden moeten plezier in het voetbal hebben.
Je kunt ook lid zijn van een bibliotheek:
wie lid is mag boeken lenen.
Normale organisaties zijn er voor hun eigen leden.
De kerk is dat niet.

Als je dat consequent gaat toepassen,
dan is dat best schokkend!
Dan moet je van alles wat je als kerk doet,
of dat nu de kerkdiensten zijn
of je contacten met je niet-christelijke buren,
bedenken hoe dat bijdraagt aan dat grotere doel.

Dat betekent niet dat we maar moeten stoppen
met alles waar geen buitenstaanders op af komen.
Hoe we in de kerk met elkaar omgaan,
hoe we met elkaar samenleven,
hoe we samen God prijzen,
hoort namelijk ook bij die PR van God.
Daarin laat je zien dat je zelf ook bekend bent met Gods grote daden.

Het betekent wel dat de hele kerk erop gericht is
uit te delen van Gods liefde naar buiten.
Dat is niet alleen een taak voor mij als predikant.
Dat is ook niet alleen een taak voor een paar enthousiastelingen.
Het is een taak van de hele kerk.
Petrus zegt: laat je als levende stenen van die kerk gebruiken.
Het evangelie uitdelen is dus een taak voor elke christen.
De kerk is Gods reclamecampagne.

4. Kerk die Gods daden bekend maakt

dia 10 – kerk die Gods daden bekend maakt
Maar hoe doet de kerk dat dan?
Hoe maakt de kerk de daden bekend
van de God die ons uit de duisternis naar zijn licht heeft geroepen?

Hoe dat in ieder geval niet moet,
is mensen vertellen wat ze willen horen.
De inhoud van de verkondiging,
dat zijn Gods grote daden.
Dat betekent dat de boodschap is dat je van Gods daden afhankelijk bent,
omdat je eigen daden ontoereikend zijn.
Het gaat over de God die ons naar zijn licht roept.
Ons eigen leven is voor God niet meer dan duisternis.

Het is dus een moeilijk te verteren boodschap.
Het is een beledigende boodschap.
Een boodschap die bij buitenstaanders ongetwijfeld weerstand oproept.
En, om eerlijk te zijn, een boodschap die bij mijzelf ook weerstand oproept.
Het evangelie is geweldig nieuws,
maar je moet wel je eigen trots opzij zetten om van God afhankelijk te worden.
Hoe mooi je die boodschap ook verpakt,
het is en blijft een boodschap die schuurt.

Hoe kan de kerk dan wel Gods reclamecampagne zijn?
Het betekent in ieder geval dat je contacten buiten de kerk zoekt.
Hoe kun je Gods PR zijn als je geen relaties met niet-christenen hebt?
Daarom ben ik zelf ook op zoek: hoe ga ik zulke relaties in Franeker krijgen.

Ik wil twee manieren noemen waarop je God bekend maakt.
De eerste manier noemt Petrus direct na ons gedeelte.
dia 11 – 1 Petrus 2 : 12
In vers 12 staat:
“Leid te midden van de ongelovigen een goed leven,
opdat zij die u nu voor misdadigers uitmaken,
door uw goede daden tot inzicht komen en God eer bewijzen
op de dag waarop hij komt rechtspreken.”

dia 12 – kerkleven
Een visitekaartje voor God ben je allereerst in je levenshouding.
In een cultuur waar zo veel behoefte is aan echtheid,
is dat misschien nog wel belangrijker dan ooit tevoren.
Het is ook de manier waarop de kerk in de eerste eeuwen enorm gegroeid is.
Mensen zagen hoe christenen anders waren, vooral in hoe ze voor elkaar zorgden.
Dat maakte zo’n indruk, dat ze nieuwsgierig werden.

Laten we als kerk dus mensen dus maar nieuwsgierig maken
door de manier waarop wij leven.
Door vriendelijk te zijn en gastvrij,
door vrijgevig te zijn en betrokken,
door geduldig te zijn en elkaar lief te hebben.

Toch houdt de verkondiging niet op bij je levensstijl.
De tweede manier is de verkondiging met woorden.
Dat blijkt bijvoorbeeld in hoofdstuk 3 vers 15:
dia 13 – 1 Petrus 3 : 15
“Vraagt iemand u waarop de hoop die in u leeft gebaseerd is,
wees dan steeds bereid om u te verantwoorden.”

dia 14 – evangeliseren
Ik merk dat ik dat nog best moeilijk vind.
Eerst als theologiestudent en nu als predikant,
kwam een gesprek met een onbekende toch wel snel op geloven uit.
Ik bedoel: iemand vraagt wat ik in het dagelijks leven doe,
en voor je het weet praat je over God.
Ik heb in die situaties de neiging heel voorzichtig te zijn.
Iemand zeggen dat hij of zij Jezus nodig heeft, dat is moeilijk.
Dat God ook hem of haar uit de duisternis naar zijn licht noemt,
dat is iets waar ik dan toch moeilijk over praat.

Als ik daar verder over nadenk,
dan heeft dat te maken met dat ik het belangrijk vind wat mensen van mij vinden.
Maar daar gaat het niet om: het gaat om wat God van mij vind.
Dat moet ik mijzelf dan echt voorhouden.

Het is heel gemakkelijk om je te verstoppen achter je levensstijl
om maar niet over het geloof te hoeven praten.
Maar dan vertel je echt maar de helft van de boodschap.
Verkondigen doe je met daden en met woorden.
Gods PR ben je niet alleen, maar samen als kerk,
help elkaar daar dan ook bij.

Slot: Gods geweldige PR

dia 15 – zwart
We komen aan het einde.
De kerk is dus Gods PR.
Daar kun je je over verbazen.
Het lijkt zo’n matig en kwetsbaar middel.

Maar vergelijk het nog eens met die grote bedrijven en hun slogans.
Wat maken zij nou van hun reclames waar?
Als je verwacht dat een product echt zo mooi en belangrijk is
als de reclame voorspiegelt, dan kom je altijd bedrogen uit.

God doet geen reclame met opsmuk.
Hij heeft geen gelikte campagne en verkooptrucs nodig.
De kerk, zoals die er is, is goed genoeg voor God.
En dat is geweldig.
Voor God mag je gewoon mens zijn.
Nukkige en kwetsbare mensen kan God prima gebruiken.
De kerk is niet zo’n reclamemiddel waarvan je denk:
‘klinkt mooi, maar is veel te hoog gegrepen.’
Die PR van God is zo gek nog niet.

Amen.